Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Dalgar, 24 Temmuz Gazeteciler ve Basın Hürriyeti İçin Mücadele Günü kapsamında Burdur’da faaliyet gösteren basın mensuplarıyla Taşoda’da bir araya geldi.

Rektör Dalgar, programda MAKÜ’de yürütülen akademik, bilimsel ve toplumsal çalışmalar hakkında gazetecilere detaylı açıklamalarda bulundu. Üniversitenin istatistiksel verilerini paylaşan Dalgar, MAKÜ’nün öğrenci sayısının 32 bin 637’ye ulaştığını, akademik ve idari personel sayısının 2 bin 59 olduğunu, bu yıl +10 bin yeni kontenjan açıldığını ve uluslararası öğrenci sayısının da 1.047’ye yükseldiğini kaydetti.

Rektör Dalgar’ın detaylı açıklamasının satır başları!

• Mekke Anlaşması’nın içeriği ve hedefleri
• MAKÜ’den COP31 Türkiye sürecine güçlü akademik katkı
• Yeşilay Türkiye Yol Bisikleti Şampiyonası MAKÜ’de başladı
• TRÇİ İttifakı’nın sihri
• “Süleymancıların tüm eğitim, sağlık kurum ve yurtları kamulaştırılsın!”

Burdur Valiliği’nce Burdur Gazeteciler Cemiyeti (BGC) üyeleri için düzenlenen etkinlikte basın mensupları, yaklaşık 1600 metre yükseklikten Salda Gölü ve gün doğumu manzarasını izleme fırsatı buldu.

Şadiye Ünal’ın Yenigün Gazetesi’ndeki haberine göre, Burdur Valisi Tülay Baydar Bilgihan, etkinlikte yaptığı konuşmada 24 Temmuz Basın Bayramı’nı kutlayarak, düzenlenen organizasyonlarla Salda Gölü’nün ön plana çıkarılmasının hedeflendiğini belirtti. 26 Temmuz’da Türkiye Triatlon Federasyonu ile birlikte Salda’da triatlon etkinliği gerçekleştirdiklerini hatırlatan Vali Bilgihan, Salda Gölü’nün bilim, spor ve çevre duyarlılığıyla tanıtılmasının önemli olduğunu ifade etti.

Salda’da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından oluşturulan Bilim Merkezi’nin daha aktif hale getirilmesi için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi ile çalışmaların başlatılacağını açıkladı.

Balon turlarına ilginin yüksek olduğunu belirten Vali Bilgihan, hem yerli hem yabancı turistlerin bölgeye yoğun ilgi gösterdiğini ve bu potansiyelin artacağına inandıklarını söyledi.

Vali Tülay Baydar Bilgihan, konuşmasında şunları söyledi;

• Mekke Anlaşması’nın içeriği ve hedefleri
• MAKÜ’den COP31 Türkiye sürecine güçlü akademik katkı
• Yeşilay Türkiye Yol Bisikleti Şampiyonası MAKÜ’de başladı
• TRÇİ İttifakı’nın sihri
• “Süleymancıların tüm eğitim, sağlık kurum ve yurtları kamulaştırılsın!”

Üçlü boyutu bulunan 24 Temmuz gününün tarihsel içeriği, kültürel ve toplumsal etkisi ve milli işlevi nedir?

1850’lerde başlayan ve günümüze kadar 175 yıllık bir süreci kaplayan milli demokratik devrim tarihimizin üç köşebaşı geçen yüzyılın ilk çeyreğinde cereyan eden birbiriyle ilişkili üç devrimci eylemdir.

24 Temmuz, Türk milletine birbiriyle bağlantılı üç tarihi olayı hatırlatır.

TÜRKİYE’NİN TAPUSUNUN SÖKE SÖKE ALINMASI

Bunlardan birincisi, kimi uyduruk tarih tacirinin “hezimet” dediği, kimi nefret tarihçilerinin “gizli maddeleri”nin bulunduğunu ileri sürdüğü, imzalandığı yerde başta ABD olmak üzere Batılı devletlerle birlikte PKK ve uzantılarının 100’üncü yılında “imha etme”, “çöpe atma planları”nın yapıldığı, (*1) gerçekte ise 1699 Karlofça Antlaşması’ndan beri süregelen ve 1920 Sevr’i ile amaçlarına ulaştıklarını sandıkları Türklüğü bitirme sürecinin, granitten kayalarına çarparak parçalandığı ve Türkiye’mizin tapusunun alındığı, 15 yıl süren vatan savaşımızın son noktasının konduğu 24 Temmuz 1923 tarihinde imza altına alınan Lozan Antlaşması’nın 102’inci yıldönümüdür.

LOZAN’I YARATAN SÜREÇ

Lozan Barış Konferansı’nın tarihi derinliğini ve önemini anlamak için oraya nasıl ve hangi aşamalardan geçerek gelindiğini bilmek lazımdır.

Lozan’a nasıl gelinmiştir?

Hangi süreçlerden, hangi aşamalardan geçilmiştir?

Lozan’ı hazırlayan ortam ve şartların tarihi gelişmesini ve arka planını bilmezsek, o dönemle aynı şartların yaşandığı, çevremizin silahları Türkiye’ye dönmüş ABD üsleriyle çevrildiği, Irak ve Suriye’nin kuzeyinden, Doğu Akdeniz ve Yunanistan üzerinden ABD-İsrail tehditlerle karşı karşıya olduğumuz bugün tam olarak anlaşılmaz.

“TEK DİŞİ KALMIŞ CANAVAR”

Mehmet Akif’in, “emperyalizm, kâğıttan bir kaplandır” saptamasında olduğu gibi muazzam, derinlikli ve bilimsel bir tahlille “tek dişi kalmış canavar” şeklinde nitelediği emperyalizm, 19’uncu yüzyıl boyunca talan ettiği Asya, Afrika ve Latin Amerika dünyasını, imparatorluk geleneğinden gelen Osmanlı Devleti, Çin ve Rusya dışında tamamen sömürgeleştirmişti. Bu zalimlerin başını topraklarında “güneş batmayan ülke” unvanıyla anılan İngiltere ve Fransa çekiyordu. Dünya pazarlarını paylaşmış olan emperyalist devletlere rakip olarak, 1871’de feodal parçalanmışlığı altederek milli birliklerini sağlayan İtalya ve Almanya sofrada “biz de varız” diyerek tarih sahnesine çıktı. Dünya hammadde pazarları üzerindeki paylaşım rekabeti ve çelişkisi öyle bir noktaya geldi ki, dünya 20’inci yüzyıla tef gibi gerilerek girdi. Emperyalist devletler, İngiltere, Rusya ve Fransa’nın oluşturduğu “İtilaf” ve İtalya, Avusturya Macaristan İmparatorluğu ile Almanya’nın oluşturduğu “İttifak” diye gayet gerilimli iki bloğa bölündü. İtalya 1914 yılında savaş başladıktan sonra İtilaf Devletleri’ne geçti. Osmanlı Devleti de İttifak Devletleri’ne katıldı.

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞININ ESAS KONUSU OSMANLI TOPRAKLARIMIZDI

Savaşın esas kaynağı, yağma ve talan sofrasına sonradan oturan ve yeniden paylaşım isteyen İttifak Devletleri’ydi. Üzerinde kızılca kıyamet koparılan, savaşın esas konusu olan topraklar da bizim topraklarımız, Osmanlı topraklarıydı. Bu sebeple bizim Kurtuluş Savaşımız esasen 1914 yılında Birinci Dünya Savaşı’yla başlar. Daha somut bir tarih verelim: 29 Ekim 1914 tarihinde İngilizlerden kaçarak Osmanlılara sığınan ve savaş şartları gereği satın alındığı ilan edilerek adına Yavuz verilen Goeben (Göben) kruvazörünün Rus limanlarını bombalaması sonucu yapılan hamleyle bizi yutmak isteyen emperyalist devletlere karşı savaşa girmemiz, vatan savaşımızın esas başlangıcıdır.

Açgözlü emperyalist haydutlar, yağma ve talan için, sömürgeleri yeniden paylaşım için savaşıyorlardı. Osmanlı Devleti vatan savaşı veriyordu; kendini savunuıyordu. Müttefikimiz Alman emperyalizminin gizli amaçlarından biri Osmanlı topraklarının fiilen ele geçirilmesiydi. Bu gerçeği, İttihatçı Hükümet’in Erkânı-ı Harbiye Dairesi’nde birim müdürü olarak çalışan İsmet Bey (İsmet İnönü), beraber çalıştığı Alman subaylarıyla hasbihallerinde teyit ettirmişti.

Almanların, kendi saflarında savaşa katılan Osmanlı hakkında taşıdıkları emperyalist niyet hakkında İsmet İnönü’nün hatırası Falih Rıfkı Atay’ın Çankaya adlı kitabında şu ifadelerle anlatılır:

“Bir gün Harekât Şubesi Müdürü İsmet Bey, kendisi ile çalışan bir Alman yüksek subayına der ki: “Canım, siz kalabalıksınız. Sanayicisiniz. Belçika da öyle. Onu kendinize mi katacaksınız? Zaferden sonraki kazancınız ne olacak?

“Subay, kendi aralarında sık sık bu konu üzerine konuşmayı adet edinmiş olacaklar ki ağzından kaçırıverir:

“Die Turkei!” (*2)

KURUYAN BOZKIRI, SARAY BOSNA SUİKASTI TUTUŞTURDU

1914’e gelindiğinde ülkeler arası ilişkiler öylesine gerilmişti ki, savaş an meselesiydi. Tüm dünyada eller tetikteydi. “Kuruyan bozkırı bir kıvılcım tutuşturacak” durumdaydı. O kıvılcım da Bosna Hersek’ten geldi. Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Veliahdı Franz Ferdinand, 28 Haziran 1914 günü Saraybosna’yı ziyaretinde eşi Prenses Sophie ile birlikte bir Sırp Milliyetçisi olan Gavrilo Princip’in düzenlediği bir suikasta uğradı. “İki devleti bir arada tutan tek unsur olan Habsburg Hanedanı’nın tek veliahdı” öldürülmüştü. Avusturya Hükümeti’nin tepkisi çok sert oldu. Bunu izleyen süreçte devletler birbirlerinin üzerine atıldılar.

Suikasttan bir ay sonra 28 Temmuz 1914 tarihinde başlayan savaş, 11 Klasım 1918 tarihinde sona erdi. Kesintisiz 4 yıl 4 ay bilfiil sürdü. O zamana kadar görülmemiş büyüklükte, yaklaşık 70 milyon askeri personel birbirini boğazladı. 9 milyon insanın hayatına maloldu.

Veliaht Ferdinand’ın öldürülmesinden bir ay sonra başlayan savaş, 6 ay sonra 19 Şubat 1915 tarihinde İtilaf Donanmasının Osmanlı Devleti’ne Çanakkale üzerinden saldırmasıyla yeni bir safhaya girdi. İtilaf Devletleri, Mehmetçiğin Balkan Savaşları yenilgisinin ezikliğini ruhundan attığı, iyi yönetildiğinde kahraman Mehmetçiğin efsaneler yaratma kabiliyetinde olduğunun ispatlandığı, gerçek kurtuluşumuz olan Milli Kurtuluş Savaşı’mızın “önsözü”nün yapıldığı ve kadrolarının çeliğine su verildiği bir kahramanlık destanı olarak Çanakkale Savaşı’yla yüz geri etti. İttihat ve Terakki Hükümeti’nin Balkan Savaşları yenilgisinin tecrübesiyle orduyu yenileme ve gençleştirme, orduda reform yapma çabaları sonuç vermiş, başta Mustafa Kemal olmak üzere genç subayların önünün açılması vatan savaşında önemli bir tarihsel başarıyı gündeme getirmişti.

ÇANAKKALE TÜRKLÜK İÇİN ‘DİRİLİŞ’TİR

İtilaf Devletleri bu saldırıyla, Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti İstanbul ile İstanbul ve Çanakkale Boğazlarının kontrolünü ele geçirmeyi, derin bir toplumsal-ekonomik buhranın içinde debelenen ve her an bir emekçi ihtilaliyle yıkılması muhtemel olan Rus Çarlığı’na güvenli bir erzak tedarik ve askeri ikmal yolu açarak imdadına yetişmeyi ve an meselesi olan devrimi engellemeyi, başkent İstanbul’u zaptetmek suretiyle Almanya’nın müttefiklerinden birini savaş dışı bırakarak İttifak Devletleri’ni teslime zorlamayı ya da en azından zayıflatmayı amaçlamıştı. Ancak Mehmetçiğin granitten kayalıklarına çarparak başarısız olmuş, geri çekilmek zorunda kalmıştır. Kara ve deniz savaşları sonucunda iki taraf da çok ağır kayıplar vermiştir. Mehmetçiğin kahramanlığı efsaneleşerek tarihe geçmiş, İtilaf devletlerinin ise süngüsü düşmüş, yenilmezlik inancı darmaduman olmuştur.

Çanakkale savaşları, savaşı sonlandırmak amacıyla çıkarılmıştı ama İtilaf Devletleri kaybedince savaşın 2 yıl uzamasına neden oldu. İtilaf devletleri önemli bir unsurunu, Çarlık Rusya’sını kaybetti. Çünkü Çar’a yardım ulaşmayınca işçi ve köylüler devrimi gerçekleştirdiler, Çarlığı yıkarak birkaç yıl sonra Kurtuluş Savaşımızda bize çok değerli desteklerde bulunan devrimci bir hükümeti, Sovyetler’i kurdular.

30 EKİM MONDROS’U, VATAN SAVAŞIMIZA SADECE “50 GÜNLÜK BİR MOLA” DURUMUYDU

Ancak gene de nihai tahlilde olmayacak işe âmin diyerek iki cephede savaşan İttifak’ın lideri Almanya kaçınılmaz sonla karşılaşarak yenildi. Birçok cephede kahramanlıklar yaratan Mehmetçiğe rağmen Osmanlı Devleti de yenilmiş sayıldı. 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros Ateşkesi imzalandı. Bu antlaşma, Osmanlı Devleti’nin idam fermanıydı. Vatan savaşımıza ise “50 günlük bir mola” anlamına geldi. Topraklarımızın yer yer emperyalistler tarafından işgal edilmeye başlanması, baskının olduğu yerde direnişin de doğacağı tunç yasası gereğince kaçınılmaz vatansever direnişi de doğuracaktı. Nitekim ilk kurşun, Mondros Ateşkesinden 50 gün sonra, 18 Aralık 1918 tarihinde Hatay Dörtyol’da Mehmet Çavuş tarafından Fransız askerine sıkıldı. (*3) Ve Vatan Savaşımızın ikinci dönemi (yani Millî Mücadele- Kurtuluş Savaşı’mız) başlamış oldu. Bundan sonra Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mayıs’ta Samsun’a çıkmasını izleyen süreçte (19 Mayıs-23 Nisan sürecinde), önce devrimci kuruluşun inşası sürecinin zeminini, düzenli ordunun kurulmasına kadar Anadolu dağlarında çoban ateşleri gibi Kuvayı Milliye direnişinin harlanması oluşturdu.

HER VATAN SAVAŞI AYNI ZAMANDA BİR İÇ SAVAŞTIR

Her vatan savaşı aynı zamanda bir iç savaştır. İşgalci emperyalistlerle savaşırken aynı zamanda emperyalistlerin ve işbirlikçilerinin kışkırttığı gerici güruhla da savaş cereyan eder. Kemalist Hareket, İngiliz emperyalistlerinin ve piyonları İstanbul Hükümeti’nin çıkarttığı iç isyanları, Kuvayı İnzibatiye, Halife Ordusu, Çerkez Ethem isyanlarını bastıramasaydı Milli Kurtuluş Savaşı’mız da başarıya ulaşamazdı.

Mustafa Kemal, önce Samsun-Ankara sürecinde -biraz da Meclisi Mebusan’ı kanlı bir şekilde dağıtan İngilizler’in yardımıyla (!) Büyük Millet Meclisi’ni Ankara’da toplayıp Cumhuriyeti fiilen kurarak işe başladı. Kuvayı Milliye Batı’da Yunan ilerlemesine karşı savaşırken ve iç isyanları bastırırken Türkiye, Büyük Millet Meclisi Ordularını kurdu. Ardından son iç isyan olan Çerkez Ethem kalkışmasını bertaraf etti. İnönü Savaşları’nda Yunan ileri harekâtını durdurdu. Kurtuluş Savaşı’mızın son savunma savaşını Sakarya cephesinde 22 gün 22 gece sürerek dünyanın en uzun meydan savaşı sanını alan Sakarya Savaşı’nı kazandık. 1699’dan bu yana sürekli savunmada kalan Türklük iki buçuk asırlık “Türk ordusu taarruz edemez” inancını yerle bir etmek üzere taarruza geçiyordu. 30 Ağustos 1922 tarihinde Büyük Taarruz kazanıldı. Yunan orduları, 14 gün gibi kısa bir zaman içinde Afyonkarahisar’dan İzmir’e kadar 400 kilometreyi aşkın uzun bir mesafede darmaduman bir vaziyette Mehmetçiğin süngüsünün önünden kaçarak denize döküldü. Bir ay sonra Mudanya Ateşkesi imzalandı.

LOZAN’DAKİ KURTULUŞ SAVAŞI

Sıra barışa gelmişti.

20 Kasım 1922 tarihinde Lozan görüşmeleri başladı.

Bir tarafta TBMM temsilcileri, diğer tarafta 9 ülke (Britanya İmparatorluğu (İngilizler), Fransız Cumhuriyeti, İtalya Krallığı, Japon İmparatorluğu, Yunanistan Krallığı, Romanya Krallığı ve Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı -Yugoslavya-) temsilcileri vardı.

Görüşmeler, 86 gün boyunca kıran kırana cereyan etti.

Osmanlı borçları, Türk-Yunan sınırı, boğazlar, Musul, azınlıklar ve kapitülasyonlar üzerinde uzun görüşmeler yapıldı.

Boğazlar, azınlıklar, uyruklar, Patrikhane gibi meselelerde uzlaşma sağlandı.

Müttefik Devletlerin, genel olarak mali ve iktisadi kapitülasyonlardan vazgeçtikleri kabul edilebilir ama adlî kapitülasyonlara dair anlaşılamayan noktalar oldu. Ayrıca Batı Trakya, Gelibolu’nun silahsızlandırılması ve Musul konularında anlaşma sağlanamadı.

Taraflar, 4 Şubat 1923 tarihinde uzlaşılamayan konular hakkında hükümetleriyle görüşmek üzere Lozan oturumlarına ara verdiler.

23 Nisan 1923 tarihinde tekrar başlayan görüşmeler, 24 Temmuz 1923 tarihine kadar sürdü ve Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasıyla sonuçlandı.

Antlaşma, 5 bölüm ve 143 maddeden müteşekkildir. Öyle gizli maddeleri falan yoktur.

Görüşülen konular ve alınan kararlar, bir bakıma karşı tarafın dişlerinden söküle söküle alındı.

Türkiye-Suriye Sınırı, Fransızlarla imzalanan Ankara Anlaşması’nda olduğu gibi kabul edildi.

Irak Sınırı, Musul üzerinde antlaşma sağlanamadığı için, İngiltere ve Türkiye’nin kendi aralarında ikili görüşmelerle anlaşmaları üzerine ertelendi. Bu anlaşmazlık sonradan Musul Meselesine dönüşmüştür. Musul meselesi Türkiye lehine çözüme kavuşma şartları doğmuşken İngiliz emperyalizminin kışkırtmasıyla patlak veren Şeyh Said isyanı nedeniyle kaybedilmiştir.

Türk-Yunan Sınırı, Mudanya Ateşkes Antlaşması’nda belirlenen şekliyle kabul edildi. Meriç nehrinin batısındaki Karaağaç istasyonu ve Bosnaköy, Yunanistan’ın Batı Anadolu’da yaptığı tahribata karşılık savaş tazminatı olarak Türkiye’ye verildi.

Adalar meselesi, Midilli, Limni, Sakız, Semadirek, Sisam ve Ahikerya üzerinde Yunan hakimiyeti hususunda Osmanlı Devleti’nin imzalamış olduğu 1913 tarihli Londra Antlaşması ve 1913 tarihli Atina Antlaşması’nın adalar hakkındaki hükümleri ile 13 Şubat 1914 tarihinde Yunanistan’a bildirilen karar, adaların askeri gayelerle kullanılmaması şartıyla aynen kabul edilmiştir. Anadolu kıyısına 3 milden az mesafede bulunan adaların ve Bozcaada, Gökçeada ile Tavşan Adaları üzerindeki Türk hakimiyeti kabul edildi.

Osmanlı Devleti tarafından Uşi Antlaşması ile 1912 yılında İtalya’ya geçici olarak bırakılan On İki Ada üzerindeki bütün haklardan on beşinci maddeyle İtalya lehine feragat edildi.

Türkiye-İran Sınırı, Osmanlı İmparatorluğu ile Safevî Devleti arasında 17 Mayıs 1639’da imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması’nda belirlendiği şekliyle kalmasına karar verildi.

Kapitülasyonların tamamı kaldırıldı.

Antlaşma’da “Müslüman olmayanlar” olarak belirlenen tüm azınlıklar, “Türk uyruklu” kabul edildi ve hiçbir şekilde ayrıcalık tanınmayacağı belirtildi. Batı Trakya’daki Türkler ile Gökçeada, Bozcaada ve İstanbul’daki Rumlar dışında, Anadolu ve Doğu Trakya’daki Rumlar ile Yunanistan’daki Türklerin mübadele edilmeleri kararlaştırıldı.

İtilaf Devletleri, I. Dünya Savaşı nedeniyle istedikleri savaş tazminatlarından vazgeçtiler. Bunun üzerine Yunanistan savaş suçu işlediğini kabul etti. Türkiye tazminat hakkından feragat etti ve ancak savaş tazminatı olarak Yunanistan, Karaağaç bölgesini verdi.

Osmanlı borçları, Osmanlı İmparatorluğu’ndan ayrılan devletler arasında paylaştırıldı. Türkiye’ye düşen bölümün taksitlendirme ile Fransız frangı olarak ödenmesine karar verildi. Düyun-u Umumiye idare heyetinde bulunan yenik Alman ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu devletlerinin temsilcileri idare kurulundan çıkartıldı. Kurumun faaliyeti devam ettirilerek antlaşmayla birlikte yeni görevler verilmiştir.

Boğazlar, görüşmeler boyunca üzerinde en çok tartışılan konu oldu. Sonunda geçici bir çözüm getirildi. Buna göre askeri olmayan gemi ve uçaklar barış zamanında boğazlardan geçebilecekti. Boğazların her iki yakası askersizleştirildi. Geçişi sağlamak amacıyla başkanı Türk olan uluslararası bir kurul oluşturuldu. Bu düzenlemelerin Milletler Cemiyeti’nin güvencesi altında sürdürülmesine karar verildi. Böylece Boğazlar bölgesine Türk askerlerinin girişi yasaklandı. Bu hüküm, 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile değiştirilmiştir. Tamamen Türkiye hakimiyetine bırakıldı.

Yabancı okulların, eğitimlerine Türkiye’nin koyacağı kanunlar doğrultusunda devam etmesi kararlaştırıldı.

Dünya Ortodokslarının dini lideri durumundaki patrikhanenin Osmanlı Devleti zamanındaki bütün imtiyazları kaldırıldı. Sadece dinî işleri yerine getirmek şartıyla ve bu hususta verilen sözlere güvenilerek İstanbul’da kalmasına izin verildi.

Osmanlı Devleti’nin Ruslara karşı İngilizleri yanına çekebilmek için 1878 yılında Kıbrıs’taki hakları saklı olmak şartıyla geçici olarak İngiliz idaresine verilen, İngilizlerin ise I. Dünya Savaşı’nın başlaması üzerine 5 Kasım 1914’te ilhak ettiği Kıbrıs’taki İngiliz egemenliği kabul edildi.

Lozan Antlaşması, mevcut sınırlarımızın çizilmesini ve Ankara’nın, Türkiye’nin meşru hükümeti olarak uluslararası alanda tanınmasını sağlayan antlaşmadır.

Lozan’la yeni Türk devletinin bağımsızlığı, milli hâkimiyeti ve toprak bütünlüğü tanındı. Misakı Milli sınırlarının bölünmez bir bütün olduğu tüm dünyaya kabul ettirildi. Osmanlı’nın ezik, başı eğik, aşağılık kompleksli diplomasi geleneği tarihe karıştı. Batı ile her anlamda ve alanda eşit haklar ve ilişkiler dönemi başladı. Eğer Millî Mücadele başarıya ulaşmasa ve Lozan Barış Antlaşması imzalanmasaydı, Anadolu’da Türk varlığı yok olacaktı.

Lozan Barış Antlaşması, yeni ve bağımsız Türk Devleti’nin kuruluş belgesidir, tapusudur.

Lozan Barış Antlaşması, büyük Atatürk’ün dediği gibi “Türk milleti aleyhine asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması’yla tamamlandığı zannedilmiş büyük bir suikastın yıkılışını ifade eder bir vesikadır.”

Lozan Barış Antlaşması, gene büyük Atatürk’ün ifadeleriyle “Osmanlı devrine ait tarihte emsali görülmemiş bir siyasi zafer eseridir!”

Lozan Barış Antlaşması, bağımsızlığımızın ve milli egemenliğimizin teslimidir.

Lozan Barış Antlaşması, 1699’dan beri süregelen Batı dünyasının haçlı hedefinin, Türklüğü Orta Asya’ya sürme amacının, Milli Kurtuluş Savaşımızın granit kayalarına çarparak parçalanmasının tarihi tescilidir.

Lozan Barış Antlaşması’nın imzalandığı 24 Temmuz günü “Sulh Bayramı” olarak kabul edilmiş, her yıl bir öncekinden daha coşkulu ve heyecan içinde kutlanmıştır. 1950 yılında Demokrat Parti iktidarıyla birlikte Sulh Bayramı önemini yitirmeye başlamış, hatta neredeyse yok sayılmıştır. Bu gelişmede Lozan’ın İsmet İnönü ile özdeşleşmiş olmasının etkisi belirleyicidir. Bundan sonra Türk tarihi açısından son derece önemli ve belirleyici olan Lozan Barış Antlaşması’nın yıldönümleri ne yazık ki yeterli önemi görememekte, önemsiz değerlendirmelerle geçiştirilmektedir.

İÇ İÇE GEÇMİŞ İKİ SÜREÇ; HÜRRİYET DEVRİMİ VE BASIN BAYRAMI

24 Temmuz’un ikinci ve üçüncü anlamı, Türk basınındasansürün kalkması, kısacası gazetecilerin iki önemli gününden biri olarak Basın Bayramı’dır. Aslında Basın Bayramı ve Hürriyet Devrimi anlamları içiçe geçmiş bir süreçtir.

Dünya, 20’inci yüzyıla alt üst oluşlar ve yeniden saflaşmalar içinde girdi. Lozan’ı anlatırken belirttiğimiz gibi, İttifak ve İtilaf diye iki karşıt kutba bölünmüş emperyalistlerin hepsinin temel amacı Türk topraklarının bölüşülmesiydi.

Genç Osmanlılarca Meşrutiyeti ilan ederek Teşkilatı Esasiye’yi (Anayasa’yı) uygulayacağı sözü üzerine padişahlığa getirilen, ancak 1877-78 Osmanlı-Rus harbini bahane ederek Meclis’i feshederek koyu bir istibdat kuran II. Abdülhamit ve hükümeti, emperyalistler arasında yalpalayarak bir denge politikası güdüyordu. Koca bir kuyruklu yalan olan “Hiç toprak kaybedilmediği” iddia edilen 33 yıllık despotik döneminde Türkiye’nin yüzde 34’ü kadar büyüklükte 287 bin 410 km2 (*4) toprak kaybedildiği, Tunus’un 1881’de, Karadağ, Romanya, Bulgaristan, Sırbistan, Kars, Ardahan, Batum, Tunus, Teselya ve Kıbrıs’ın 1878’de kaybedildiği tarihi gerçeklerdendir.

1908 HÜRRİYET DEVRİMİ ARİFESİ

Osmanlı Devleti’nin “Hasta Adam” ilan edilmesinin son yıllarında, 19’uncu yüzyıl sonları ve 20’inci yüzyılın başlarında iyice dağılma emareleri belirginleşir. Abdülhamid’in baskı düzenine karşı tarihe Genç Türkler (Jön Türkler) olarak geçmiş bulunan asker-sivil aydınların kurmuş olduğu İttihat ve Terakki Cemiyeti imparatorluğun her yerinde ama özellikle ve yoğun bir şekilde Avrupa topraklarında, Makedonya ve Selanik bölgesinde örgütlenmişti. Osmanlı aydını Osmanlı Devleti’nin akıbeti hakkında kaygı duyuyordu. Emperyalist devletlerin faaliyetleri ve Osmanlı Devleti üzerindeki emelleri onları vatan kaygısına sürüklüyordu. İngiltere Kralı VII. Edward ile Rus İmparatoru II. Nikolay arasında 9 Haziran 1908 tarihinde cereyan eden Reval Görüşmesi’nin ardından Osmanlı Balkanlarındaki kaynaşma son haddine ulaşır.

DENGE SİYASETİNİN ÇIKMAZLARI

Ancak örneğin Üç Vilayette (Selanik/ Manastır/ Kosova’da) Osmanlı yönetimi tamamen yozlaşmış, garip bir forma dönüşmüştü. Genel Müfettiş olarak atanan Hüseyin Hilmi Paşa’nın yönetiminde, yabancı (Avusturyalı, Rus ve Fransız) subaylarından oluşan bir müşavirler heyeti vardı. Bulgar, Sırp, Karadağ ve Yunan çetelerinin gerilla grupları bölgeyi kaosa boğmuşlardı. Gerginlik son haddinde ipleri koparacak dereceye yükselmişti. Osmanlı sarayı ise Avrasya ile Atlantik arasında bocalayan ve yalpalayan bugünkü Erdoğan yönetimi gibi denge siyaseti güdüyordu. İngiliz taraftarlığı, Alman taraftarlığı desiseleri içinde güncel durumu kurtarma peşindeydi. Geniş bir alana yayılmış 295 bin kişilik ordu ilk anda kuvvetli bir dayanak gibi gözüküyordu ama Osmanlı ordusu perişan haldeydi; gerillaların bile üstesinden gelemiyordu. Silah, teçhizat çok ilkel ve yetersizdi. Donanma Haliç’te çürümüştü. Kıpırdayacak mecalden yoksundu. İngiltere Kralı VII. Edvard ile Rus Çarı II. Nikola arasında geçen Reval olayı, topraklarımız üzerindeki emperyalist anlaşmazlıkların bir karar safhasına geldiğini ortaya koymuştu.

Vatansever Osmanlı devlet adamları ve aydınlar da bu gidişatın bilinciyle kıvranıyor, çareler düşünüyorlardı. Bu buluşma olayı Osmanlı ülkesinde derin bir heyecan ve huzursuzluk yarattı. 1898 yılında Abdülhamit despotizmine karşı mücadele etmek üzere kurulan İttihat ve Terakki Cemiyeti üyesi vatanseverlerden -Reval buluşması üzerine üç gün uyuyamadığı söylenen- 1897 Türk-Yunan savaşındaki kahramanlıkları dillere destan olan ve başındaki kasketinde “Millet fedaisi” yazan, anılarının mukaddimesinde, Jöntürkler’in (Genç Türkler’in) kültürel, siyasal ve ideolojik beslenme kaynakları bakımından “Siyaset istikametinde Mithat Paşa’nın, edebiyat sahasında Şinasi’nin, millet yolunda Namık Kemal’in çocukları” olduklarını belirten Resneli Niyazi 3 Temmuz’da birliğini yanına alarak dağa çıktı ve Hürriyet Devrimi isyanını başlattı. İsyana Reval buluşmasının neden olduğu ileri sürülür. Ancak Niyazi Bey, Ohri makamlarına gönderdiği 3 Temmuz tarihli bildiride isyanın sebebini, “son yıllarda anavatanımızda sürmekte olan haksızlıklar ve eşitsizlikler”le mücadele etmek, “… ve hükümeti 1293 (1876) Anayasası’nı geri getirmeye zorlamak” olduğunu belirtiliyordu. (*5)

Niyazi Bey’in silahlı isyanından itibaren 21 gün içinde olaylar hızla gelişti. Padişah, 24 Temmuz 1908 tarihinde Meclis’i toplantıya çağırmak, 1876 Anayasası’nı yeniden yürürlüğe koymak zorunda kaldı. 150 yıllık Milli Demokratik Devrim tarihimizin ikinci radikal ve büyük hamlesi olan 24 Temmuz tarihimize Hürriyet Devrimi olarak geçmiştir.

24 Temmuz, 2’inci Abdülhamid’in, 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı’nda gösterilen basiretsizlik ve başarısızlıkların hesabının Meclis’te sorulmasını bahane ederek Meclis-i Mebusan’ı kapatması ve 1’inci Meşrutiyet Devrimi’ni tasfiye etmesi, 33 yıllık istibdat dönemini başlatmasıyla birlikte ülkede uygulanan korkunç sansürün kalkmasının 117’inci yıldönümüdür.

Türkiye’nin gazetecilik tarihinde önemli bir yeri olan 24 Temmuz tarihi, Gazetecilik ve Basın Bayramı olarak kutlanıyor. Türk basınında sansürün kaldırılması olarak kutlanan Gazeteciler ve Basın Bayramı’nın tarihi aynı zamanda 33 yıllık bir mutlak monarşi istibdadının da yıkılış tarihidir.

Osmanlı’da gazeteler Sansür Kurulunun incelemesinden geçtikten sonra yayınlanabilirdi. Türk basınında sansürün ilk uygulanmaya başladığı tarih 10 Mayıs 1876 tarihidir. 24 Temmuz 1908 Jön Türk Devrimi’nden sonra bu uygulamaya son verilmesi, basın tarihimizde “Sansürün kaldırılması” olarak adlandırıldı. 10 Haziran 1946 tarihinden beri Türkiye Gazeteciler Cemiyeti önderliğinde verilen kararla 24 Temmuz Gazeteciler Günü ve Basın Bayramı olarak kutlanmaya başlandı.

Tüm meslektaşlarımızın gününü ve Basın Bayramlarını Yenigün ailesi olarak en içten duygularla kutlarız.

Ve aynı zamanda 33 yıllık Abdülhamid istibdadının yıkılışı, 1908 Hürriyet Devrimi (Jön Türk Devrimi’nin) 117’inci yıldönümünü bugün daha bilinçli ve tarihi çerçevesi içinde algılıyoruz.

Kaynaklar:

(*1) Özay şendir, Milliyet,

(*2) Çankaya, Falih Rıfkı Atay, s. 121

(*3) Dörtyol Kaymakamlığı

(*4) Mahmut Bolat, 1876-1914 Arası Osmanlı Devleti Dış Politikasının Genel Bir Değerlendirmesi, Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, s. 20- 

Teyit.org, Türk Tarih Kurumu Eski Başkanı tarihçi Yusuf Halaçoğlu

(*5) Feroz Ahmad, İttihat ve Terakki 1908-1914, Kaynak Yayınları, 4. Basım Ekim 1995, s. 20-21

• Mekke Anlaşması’nın içeriği ve hedefleri
• MAKÜ’den COP31 Türkiye sürecine güçlü akademik katkı
• Yeşilay Türkiye Yol Bisikleti Şampiyonası MAKÜ’de başladı
• TRÇİ İttifakı’nın sihri
• “Süleymancıların tüm eğitim, sağlık kurum ve yurtları kamulaştırılsın!”

Devletin eski şatafatından ve savurganlığından “itibarda tasarruf olmaz” anlayışıyla vazgeçmediği, araç ve bina kiralama hoyratlığından vazgeçilmediği, sade yaşaması gereken devlet adamlarının lüks ve şatafattan vazgeçmediği şartlarda Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın çıkardığı Tasarruf Tedbirleri daha aşağı tabakaları ve halka uygulanan tedbirler haline dönüştü. Özellikle tasarruf tedbirleri Anadolu’da yerel basına mali bir ambargo sopasına dönüştü.

Bu kapsamda Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK) Genel Başkan Mehmet Ali Dim ile Türkiye İnternet Gazeteciler Derneği (TİGAD) Başkanı Okan Geçgel yazılı bir açıklama yaparak 24 Temmuz Basın Bayramı münasebetiyle kutlama mesajı yayınlarken tasarruf tedbirlerinin gazeteleri yıkıma ve iflasa götürdüğünün altını çizdiler.

Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK) Genel Başkan Mehmet Ali Dim yaptığı açıklamada, tasarruf tedbirlerinin kamu ilanlarını neredeyse sıfıra indirdiğini ve yerel basına mali ambargoya dönüştüğünü söyledi

Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK) yönetim kurulu, 24 Temmuz Gazeteciler ve Basın Bayramı nedeniyle Genel Başkan Mehmet Ali Dim imzasıyla yazılı bir mesaj yayınladı. Dim, tasarruf tedbirlerinin kamu ilanlarını da neredeyse sıfıra indirdiğini ve yerel basına mali ambargoya dönüştüğünü söyledi.

GEÇGEL: “TASARRUF TEDBİRLERİ ANADOLU MEDYASINI YOK EDİYOR”

TÜRKİYE İnternet Gazeteciler Derneği (TİGAD) Başkanı Okan Geçgel de yaptığı açıklamada, tasarruf tedbirlerinin Anadolu medyası üzerindeki etkisine ilişkin olarak “Tasarruf Tedbirleri Anadolu Medyasını Yok Ediyor.” dedi.

Geçgel, “Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan tasarruf tedbirleri genelgesi, medya sektörünü adeta idam sehpasına gönderecek niteliktedir” diyerek, “Medyaya ilan verilmemesi ve gazete ile dergi aboneliklerinin iptal edilmesi gibi kararlar alınmıştır. Anadolu medyasının gelir kaynaklarını kurutmuştur.” ifadelerine yer verdi.

Geçgel, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın Anadolu basınının ayakta kalabilmesi için genelgede basının kapsam dışı kalmasının en doğru karar olacağını vurguladı.

• Mekke Anlaşması’nın içeriği ve hedefleri
• MAKÜ’den COP31 Türkiye sürecine güçlü akademik katkı
• Yeşilay Türkiye Yol Bisikleti Şampiyonası MAKÜ’de başladı
• TRÇİ İttifakı’nın sihri
• “Süleymancıların tüm eğitim, sağlık kurum ve yurtları kamulaştırılsın!”
• MAKÜ’de 2026-YKS başarısı: Kontenjanların yüzde 99,9’u doldu
• Böcek, İmamoğlu’na adaylık için 15 milyon avro mu verdi?
• Musa Sayar: “Bir yanda açlık bir yanda israf”

Susamlık Tesisleri’nde düzenlenen yemeğe Burdur Belediye Başkanı Ali Orkun Ercengiz, eşi

Hülya Ercengiz, Başkan Yardımcıları Mustafa Bozkurt, Hülya Eraslan Belediye Meclis Üyeleri ve basın mensupları katıldı. Başkan Ercengiz ve Cemiyet Başkan Vekili Serkan Şimşek birer konuşma yaptılar.

Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Vekili Serkan Şimşek “Bugün 24 Temmuz basında sansürün kaldırılışının yıl dönümü. Her yıl 24 Temmuz’u biz basında sansürün kaldırılışı olarak kutluyoruz. Fakat her sene şunu söylemekten de kendimizi geri alıkoyamıyoruz. Türkiye’de basından sansürün kaldırılışı 24 Temmuz tarihinde kutlanıyor olsa da ne yazık ki resmi olmasa da gayri resmi şekilde basın mensuplarına ve basın camiasına bir sansür hâlâ mevcut. Bu sansürün adı değişti ne oldu işte gazetelerde resmi ilanlar, gazeteler de resmi ilanlar varken gelen hükümetler bu ilan kavramını bir kılıç gibi adeta kurumların basın mensuplarının üzerinde dolaştırıyorlar. Burdur Belediye Başkanımız sayın Ali Orkun Ercengiz’e her sene gazetecilerin sadece bir günü yok birden fazla günü var bu konuyla alakalı yakın arkadaşlarımız da bizimle hep eğlenirler ama hiçbir özel günümüzü mesleğin hiçbir özel gününü unutmadığı için kendisine çok ama çok teşekkür ediyoruz. Hepinize katılımlarınız için teşekkür ediyoruz sağ olun var olun” dedi.

Burdur Belediye Başkanı Ali Orkun Ercengiz de “Değerli meclis değerli eşleri ve sevgili çocuklar öncelikle bu akşam burada bulunmanızdan ötürü ben her birinize ayrı ayrı teşekkür etmek istiyorum. Zira geleneksel hale getirdiğimiz Basın Bayramı veya basında sansürün kaldırılması nedeniyle bir araya gelmiş olmamızın değerini farkındayım. Bu nedenle de sizlerle bir arada olmaktan son derece mutlu olduğunu ifade etmek istiyorum. Tabi biz her 24 Temmuz’da başka bir şey daha kutluyoruz. Türkiye’nin tapu senedi Lozan Antlaşmasıyla tam 100 yıldır 783 bin kilometrekarenin Türkiye Cumhuriyeti toprakları olduğunun Lozan’da imzasının atılır ve insanlık tarihinde belki en uzun süre barış anlaşmalarının anlaşmalarından birisi olan Lozan’ı ayrıca kutluyorum. Bunu neden söyledim bunu şunun için söyledim Türkiye Cumhuriyeti’nin ilelebet özgür kalacağının tapu senedi olan Lozan neyse aynı zamanda 24 Temmuz’da Türkiye’de basının özgür olmasını gerektiren özel bir gün olarak kutlanmalı bence daha da fazla güçlü ses çıkartılmalıdır. Her yıl buna benzer laflar ediyoruz ama her geçen gün Basının üzerindeki yük ekonomik olarak da arttıkça maalesef kalemler kısalıyor. Ekonomik yük arttıkça maalesef özgür kalemler yerini başka kalemlere bırakıyor. Basının üzerindeki yük arttıkça Türkçe basının ve gazetelerin yayın organlarının görsel medyanın gerçek sahipleri bu alanları sermaye sahiplerine teslim etmek zorunda kalıyor.” dedi.

Başkan Ercengiz konuşmasının devamında, “Değerli arkadaşlar 10. yılımıza girdik belki bir çoğumuza mesai arkadaşlarımızdan daha fazla mesai yaptık. Sağ olun bizleri takip ediyorsunuz. Bizlerin faaliyetlerini vatandaşımıza haber olarak ulaşıyorsunuz ve bu ulaştırdığınız haberleri de biz vatandaşımızdan geri dönüş olarak almaya çalışıyoruz. Şimdi biraz önce Serkan başkanım ifade etti her yıl üzerimizdeki baskı artıyor ve alanımız daralıyor dedi. Biz de karınca kararınca yerel basına destek olmaya çalışıyoruz ve bugüne kadar yapılan sayıştay denetimlerinde bize tırnak içerisinde arıza olarak sunulan anılan ve yazılan tek şey basına verdiğimiz destek basına verdiğimiz destek. Basına verdiğimiz desteklerin yasal olmadığı gerekçesiyle bu konunun tarafınızdan tazmini talep edildi. Bir örnek vermek istiyorum 2020 sayıştay denetiminde bir söyleşi yapmışız. Bu söyleşinin içeriğinde de şu var Burdur Belediyesi olarak pandemi de neler yaptık yurttaşımızın neresinde idik ne kadar yakındık pandemi de aldığımız önlemler ne kadar etkili oldu bunları anlatmaya çalışmışız.  Orada bir cümlemiz var. Diyorum ki “yüzyılın salgınından biz de nasibimizi aldık. Ben de henüz aşı ortaya çıkmamışken rahatsızlandım ve uzunca bir süre görevime geri dönemedim. Sayıştay raporuna bakıyoruz diyor ki her ne kadar belediye faaliyetleri anlatılmış olsa da burada Belediye Başkanı kendi hastalığını anlatarak kendine avantaj sağlamış cümle bu şekilde. Değerli arkadaşlar hastalıktan kimi avantaj sağlayabilir ya da hastalığını anlatarak kim ne elde edebilir. Şimdi bizim basına verdiğimiz desteği karınca kararınca yani bu desteği de karşılıksız bir hibe falan değil yapılan emeğe saygı çerçevesinde kimi zaman reklam kimi zaman dergiye kimi zaman gazeteye projeye destek olarak sunduğumuz bu destekleri bu şekilde doğru olmadığına kanaat getirmişler. Başınızın üstüne buna da eyvallah dedik sıkıntı yok dedik fakat geldiğimiz noktada bugün acı olan şu ki bir haberi objektif olarak alabilme şansımız neredeyse ulusal basında kalmadı. Hangi kanala açsak kendi siyasi düşüncesine veya kendi yandaşı olduğu kitle uyarlanmış bir haber görüyoruz. Çok basit bakın bunu siyaset güderek konuşmuyorum. Benzine yapılan fiyat değişikliğinin adı bir yerde fiyat güncellemesi bir yer diğer kanalda zam. Vatandaşın bir yerde mağduriyetin adı yandaş veya muhalif yerel yönetim diğer kanalda başka bir şey. Değerli arkadaşlar biz şu konuda sizlere müteşekkiriz. En azından büyük bir çoğunluğunuza. Burdur halkı olarak sizlerden burada yapılan faaliyetleri sadece yerel yönetim olarak değil Burdur’da olup biteni sıradan vaka olsun ya da yerel yönetimlerin ya da kişilerin yaptığı eylemler olsun elinizden geldiğince en iyi şekilde en objektif haliyle bizlere ulaştırdığınız için sizlere de ayrıca teşekkür ediyoruz. Ancak son zamanlarda yaptığımız görüşmelerde artan işçi maliyetleri kâğıt maliyetleri diğer giderler ve bir üst kurul var buraya da ödediğiniz sonlar olarak baktığınızda oraya kesilen paylar olarak baktığınızda gerçekten sürdürülebilir bir gazetecilik ve basın giderek kalmıyor ve bu nedenle üzücü bir durum. 100 yıl önce 150 yıl önce meşrutiyetlerle kazanılmış hakları bugün ekonomik gerekçelerle sessiz sedasız bırakmak zorunda kalıyoruz. Basın desteklenmelidir basının elinden tutulmalıdır gerekirse süte verilen sübvansiyon ete verilen sübvansiyon basına da verilmelidir. Bu kanaatteyim ama tabii çağın değişen değerlerine de basınımızın güncelleyerek kendisini ayak uydurması gerektiğini de inananlardanım. Çünkü çağımız artık dijital devir. Dijitale değişen dünya içerisinde ulaşmamız birçok kanaldan o kadar kolaylaştı ki ama biz doğru ve biz tercihimizi objektif haber kanallarından alabilmekten yana kullanmayı arzuluyoruz. Bunda da yerelde vereceğimiz destek ve genele ulaştırılan ajans desteği ile bu konuda Burdur’umuzun çok başarılı çalışmalar yaptığına inanıyorum. Bunu da devam etmesi gerektiğini yani yüreği gönülden istiyorum. Ben üzerime düşen görevi neyse bugüne kadar elimden geldiğince yapmaya çalıştım bundan sonra da tüm samimiyetimle basınımız bizden isteklerine taleplerine makul ölçüde karşılık vermeye sorduğunuz her soruya samimi olarak cevap vermeye gayret etmeye devam edeceğim. Basın Bayramınızı bir kez daha kutluyorum katıldığınız için ayrıca teşekkür ediyorum.” diye konuştu.

• Mekke Anlaşması’nın içeriği ve hedefleri
• MAKÜ’den COP31 Türkiye sürecine güçlü akademik katkı
• Yeşilay Türkiye Yol Bisikleti Şampiyonası MAKÜ’de başladı
• TRÇİ İttifakı’nın sihri
• “Süleymancıların tüm eğitim, sağlık kurum ve yurtları kamulaştırılsın!”
• MAKÜ’de 2026-YKS başarısı: Kontenjanların yüzde 99,9’u doldu
• Böcek, İmamoğlu’na adaylık için 15 milyon avro mu verdi?
• Musa Sayar: “Bir yanda açlık bir yanda israf”

Başkan Tuncel, artan maliyetlerin ve enflasyonun yerel televizyonları, radyoları, kısacası tüm medyayı olumsuz etkilediğini, şimdi bir de telif ücretleri sorunu ortaya çıktığını, bu nedenle ülke çapındaki 1.134 yerel radyo sayısının 640’a düştüğünü ifade ederek, bu konuda çeşitli illerin radyo ve televizyon kuruluşlarının feryatları duyulmaya başladığının altını çizdi.

Başkan Tuncel paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

• Mekke Anlaşması’nın içeriği ve hedefleri
• MAKÜ’den COP31 Türkiye sürecine güçlü akademik katkı
• Yeşilay Türkiye Yol Bisikleti Şampiyonası MAKÜ’de başladı
• TRÇİ İttifakı’nın sihri
• “Süleymancıların tüm eğitim, sağlık kurum ve yurtları kamulaştırılsın!”
• MAKÜ’de 2026-YKS başarısı: Kontenjanların yüzde 99,9’u doldu
• Böcek, İmamoğlu’na adaylık için 15 milyon avro mu verdi?
• Musa Sayar: “Bir yanda açlık bir yanda israf”

Gündüzalp, mesajında şu ifadeler yer verdi;

“Tarafsız ve özgür bir basının varlığı güçlü demokrasilerin vazgeçilmez unsurudur. 24 Temmuz 1908 tarihinde Türk basınında sansürün kaldırılması, ‘Gazeteciler ve Basın Bayramı’ olarak her yıl 24 Temmuz’da kutlanmaktadır. Çağdaş ve demokratik hayatın vazgeçilmez temel unsurlarından biri olan basın; meslek ilkeleri ve kişilik haklarına saygı çerçevesinde iletişim teknolojisinin de sunduğu imkanlardan yararlanarak tarafsız, doğru ve hızlı bir haber akışı ile yaşadığımız bölge ve tüm dünyadaki gelişmeler hakkında halkın haber alma ve bilgi edinme hakkını sağlamaktadır.

Diğer anlamda vatandaş ile devlet arasında hızlı ve etkili bir iletişimin sağlanmasıyla vatandaş ile kamu kurumları arasında da bir köprü görevi ifa etmektedir. Bu vesileyle, bıkmadan, usanmadan, zor koşullarda, büyük bir özveriyle görevlerini yerine getiren tüm basın mensuplarının 24 Temmuz Gazeteciler ve Basın Bayramı’nı kutlar, sağlık, mutluluk ve esenlikler dilerim.”

• Mekke Anlaşması’nın içeriği ve hedefleri
• MAKÜ’den COP31 Türkiye sürecine güçlü akademik katkı
• Yeşilay Türkiye Yol Bisikleti Şampiyonası MAKÜ’de başladı
• TRÇİ İttifakı’nın sihri
• “Süleymancıların tüm eğitim, sağlık kurum ve yurtları kamulaştırılsın!”
• MAKÜ’de 2026-YKS başarısı: Kontenjanların yüzde 99,9’u doldu
• Böcek, İmamoğlu’na adaylık için 15 milyon avro mu verdi?
• Musa Sayar: “Bir yanda açlık bir yanda israf”

Mesajında basın mensuplarının çok önemli toplumsal bir görevi icra ettiğini belirten Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Keyik: “İlimizdeki ve tüm dünyadaki basın mensupları mesleklerinin ilkelerine uygun, objektif bir yayıncılık anlayışı ve sorumluluk bilinci içinde, çok önemli bir toplumsal görev icra etmektedirler. Mesai kavramı gözetmeden, hızla ilerleyen teknolojiye paralel olarak gelişen kitle iletişim araçları ile birlikte gücü ve etkinliği her geçen gün biraz daha artan basınımız; bilgilendirme, kamuoyu oluşturma gibi birçok işlevi özveriyle yerine getirmekte ve bizlere doğru haberi ulaştırmaktadırlar. Günümüzden 114 yıl önce, 24 Temmuz 1908’de basından sansür kaldırılmıştır. Bu tarihte gazeteler ilk kez sansürsüz olarak yayınlanmaya başlamıştır. O günden bugüne basın; çağdaş ve demokratik hayatın vazgeçilmez unsurlarından biri, haber alma ve yayma özgürlüğünün en etkili aracı olarak ve gelişerek mevcudiyetini sürdürmüş; gelecekte de hayatımızda var olmaya devam edecektir” dedi.

“BASININ BAŞARILI ÇALIŞMALARI KATKI SAĞLAMAKTADIR”

Başkan Yusuf Keyik, basının başarılı çalışmalarının ekonomiye olumlu yönde yansıdığına dikkat çekerek; “Farklı görüş ve düşüncelerin seslendirilmesinde ve ortak yaşama kültürünün gelişmesinde basınımız önemli görevler üstlenmektedir. Halkımızın bilgi edinme özgürlüğünü yasal sınırlar içinde sonuna kadar sunan, ekonomik ve sosyal sorunları cesaretle irdeleyen, basın meslek ilkelerine uyarak görev yapan basın emekçileri her türlü takdiri hak etmektedir. Basın hürriyeti içinde görevlerini yerine getiren ulusal ve yerel basınımız, kamuoyu oluşumunda büyük bir güce de sahiptir. Gerek ülkemizin gerekse ilimizin her alanda hedeflenen başarıya ulaşmasında ve bu başarının ülkemiz ve ilimiz ekonomisine olumlu yönde yansımasına, basın mensuplarının gösterdikleri duyarlılık ve bu konuda yaptıkları başarılı çalışmalar büyük katkı sağlamaktadır.

Bu vesile ile halkımızı bilgilendirmek ve kamuoyu oluşturmak gibi önemli görevleri yerine getirmek için özveri ile çalışan, yerelden ulusala tüm basın çalışanlarının 24 Temmuz Gazeteciler ve Basın Bayramını kutluyor; tüm basın çalışanlarına sağlık, başarı ve esenlikler diliyorum” şeklinde konuştu.

• Mekke Anlaşması’nın içeriği ve hedefleri
• MAKÜ’den COP31 Türkiye sürecine güçlü akademik katkı
• Yeşilay Türkiye Yol Bisikleti Şampiyonası MAKÜ’de başladı
• TRÇİ İttifakı’nın sihri
• “Süleymancıların tüm eğitim, sağlık kurum ve yurtları kamulaştırılsın!”
• MAKÜ’de 2026-YKS başarısı: Kontenjanların yüzde 99,9’u doldu
• Böcek, İmamoğlu’na adaylık için 15 milyon avro mu verdi?
• Musa Sayar: “Bir yanda açlık bir yanda israf”

Vali Arslantaş mesajında şunları kaydetti;

“Ülkemizde basın tarihimizin en önemli olaylarından birisi olarak kabul edilen sansürün kaldırıldığı 24 Temmuz 1908 tarihi, “Gazeteciler ve Basın Bayramı” olarak kutlanmaktadır.

Basın; haber alma özgürlüğünün sağlanması ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi noktasında toplumun gören gözü, işiten kulağı, söz söyleyen dili olarak, demokratik hayatımızın vazgeçilmez bir parçasıdır.

Önemli aynı zamanda sorumluluğu olan bir mesleği icra eden basın mensuplarının; başta kişisel hak ve özgürlükler olmak üzere milli değerlere ve insan haklarına saygılı bir yayıncılık anlayışı içerisinde görevlerini yerine getirmeleri son derece önemlidir.

Bu doğrultuda birlikte mesai yürüttüğümüz basın mensuplarının, bugüne kadar olduğu gibi bundan sonrada başta doğruluk, tarafsızlık olmak üzere, basın ahlak ilkelerinden taviz vermeden, toplumsal faydayı gözeterek, sorumlu yayıncılık ilkesiyle yapacakları duyarlı haber ve faaliyetlerle, İlimize pozitif yönde katkı sağlamaya devam edeceklerine yürekten inanıyorum.

Bu duygu ve düşünceler içerisinde, günün her saatinde mesai kavramı gözetmeksizin gecesini gündüzüne katarak fedakârca çalışan basın mensubu arkadaşlarımızın “24 Temmuz Gazeteciler ve Basın Bayramını” kutluyor, aileleri ile birlikte sağlık içerisinde, mutlu, huzurlu yarınlar diliyorum.”

• Mekke Anlaşması’nın içeriği ve hedefleri
• MAKÜ’den COP31 Türkiye sürecine güçlü akademik katkı
• Yeşilay Türkiye Yol Bisikleti Şampiyonası MAKÜ’de başladı
• TRÇİ İttifakı’nın sihri
• “Süleymancıların tüm eğitim, sağlık kurum ve yurtları kamulaştırılsın!”
• MAKÜ’de 2026-YKS başarısı: Kontenjanların yüzde 99,9’u doldu
• Böcek, İmamoğlu’na adaylık için 15 milyon avro mu verdi?
• Musa Sayar: “Bir yanda açlık bir yanda israf”

Başkan Ercengiz, mesajında şu ifadelere yer verdi.

“24 Temmuz 1908 yılında basından sansürün kaldırılmasıyla gazeteler ilk kez sansürsüz olarak yayınlanmaya başlamış ve 114 yıldır basınımız çağdaş, demokratik, hayatın vazgeçilmez unsurlarından biri, haber alma ve yayma özgürlüğünün en etkili aracı olmuştur.

İlkeli ve tarafsız gazetecilik anlayışı kamuoyunun haber alma hakkına büyük katkı sağlamıştır. Sansürün kaldırılması ve ifade hürriyetinin sağlanması, basın tarihinin en önemli dönüm noktalarından biridir.

Basın hürriyeti içinde görevlerini yerine getiren ulusal ve yerel basınımız, özgürlüklerin ilerlemesi ve kamuoyu oluşumunda büyük bir güce ve öneme sahiptir. Bütün basın kuruluşları, görevlerini sansüre uğramadan, kısıtlanmadan, engellenmeden yerine getirebilmelidir. Unutulmamalıdır ki gelişmiş demokrasilerdeki en önemli özgürlüklerden biri de basın özgürlüğünün var olabilmesidir. 

Kamu yönetimi ve vatandaşlarımız arasındaki ilişkilerde önemli bir görev üstlenen basınımızın, vatandaşlarımızın gözü, kulağı ve sesi olarak, onların doğru bilgilendirilmesi ve haber alma haklarının en iyi şekilde gerçekleşmesi için ortaya koyacakları çalışmalar büyük önem arz etmektedir.

Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, ‘Basın, milletin müşterek sesidir. Bir milleti aydınlatmada, bir millete muhtaç olduğu fikrî gıdayı vermekte, hulâsa bir milletin hedefi saadet olan müşterek bir istikamette yürümesini teminde, basın başlı başına bir kuvvet, bir mektep, bir rehberdir’ demiştir. Bu önemli ve anlamlı günde, kalemini demokrasi, insan hakları, barış, adalet ve halkın çıkarları için kullanan, hemşerilerimizin doğru haber alma ve bilgi edinme ihtiyacını karşılayan, mesai gözetmeksizin fedakârca çalışan basın mensuplarımızın 24 Temmuz Gazeteciler ve Basın Bayramı’nı en içten duygularımla kutluyorum.”

• Mekke Anlaşması’nın içeriği ve hedefleri
• MAKÜ’den COP31 Türkiye sürecine güçlü akademik katkı
• Yeşilay Türkiye Yol Bisikleti Şampiyonası MAKÜ’de başladı
• TRÇİ İttifakı’nın sihri
• “Süleymancıların tüm eğitim, sağlık kurum ve yurtları kamulaştırılsın!”
• MAKÜ’de 2026-YKS başarısı: Kontenjanların yüzde 99,9’u doldu
• Böcek, İmamoğlu’na adaylık için 15 milyon avro mu verdi?
• Musa Sayar: “Bir yanda açlık bir yanda israf”