ABD’de 8 Mart 1857’de yaşamını yitiren 129 kadın işçinin,

Rusya’da 8 Mart 1917’de Şubat Devrimi’nin fitilini ateşleyen Petrogradlı dokuma işçisi kadınların anısına adanarak dünyada kutlanmaya başlanan, ülkemizde de 1921’lerden beri kutlanan 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nde Cumhuriyet Kadınları Derneği (CKD) üyesi kadınlar ülke çapında basın açıklamalarıyla bağımsızlık savaşı veren İranlı kadınlara selam gönderdi, destek ve dayanışma mesajları verdi.

Bu kapsamda dün Antalya İsmet İnönü Parkı’nda bir araya gelen Cumhuriyet Kadınları Derneği Kepez Özgürlük Şube üyesi kadınlar basın açıklaması düzenledi. CKD Genel merkezi ve şubeler ile eşgüdümlü düzenlenen basın açıklamasında ortak metni CKD Kepez Özgürlük Şube Başkanı H. Mutlugün Özturan okudu.

Başkan Öztuna emekçi kadınların ‘eşit işe eşit ücret’, ‘çalışma hayatında fırsat eşitliği’, ‘sendikalaşma hakkı’, ‘kadın emeğinin görünür olması’ gibi haklı taleplerini dile getirerek başladığı konuşmasına, “Ancak biz bugün başka bir 8 Mart konuşacağız” diyerek sürdürdü. Öztuna şu ifadelere yer verdi:

• DOĞU TABLETLERİ /29. Tablet, Ey Kudüs
• CHP Burdur’da deprem
• BGC Başkanı “Burdur Tarihi” konulu eğitim programına katıldı
• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Kadın Kolları, 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü dolayısıyla Cumhuriyet Meydanı’nda basın açıklaması yaptı.

Basın açıklamasına CHP İl Başkanı Kadir Koç, Burdur Belediye Başkanı Ali Orkun Ercengiz, CHP Merkez İlçe Başkanı Mehmet Gürçetin, CHP Merkez İlçe Kadın Kolları Başkanı Atiye Canıgür, partililer ve vatandaşlar katıldı.

CHP Kadın Kolları, açıklamasında kadın haklarına yönelik ihlallere dikkat çekerken, kadınların toplumdaki mücadelesinin sürdüğünü vurguladı. 8 Mart’ın tarihçesine değinilen açıklamada, New York’ta hayatını kaybeden 129 kadın işçinin mücadelesinin miras olarak taşındığı ifade edildi.

Açıklamada, kadın cinayetleri ve şiddet olaylarının yıllar içinde artış gösterdiği belirtilerek, “Kadınlar, 22 yıllık karanlık iktidarın gölgesinde eşitsizlik, şiddet ve sömürüyle mücadele etmeye devam ediyor” denildi. Kadın işçilerin haklarının yok sayıldığı, eşit işe eşit ücret verilmediği ve kadın emeğinin giderek görünmez hale geldiği vurgulandı.

Kadınların toplumsal mücadelede öncü olduklarının altı çizilen açıklamada, “Biz kadınlar, dün de vardık, bugün de varız, yarın da var olacağız! Sesimizi kısmaya çalışanlara karşı buradayız ve mücadelemizi sürdüreceğiz” ifadelerine yer verildi.

• DOĞU TABLETLERİ /29. Tablet, Ey Kudüs
• CHP Burdur’da deprem
• BGC Başkanı “Burdur Tarihi” konulu eğitim programına katıldı
• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri

Batı güdümlü Atlantik fonlu aile düşmanı örgütlerden olan Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun, “Ailenin de sermayenin de kölesi olmayacağız!”, Kadın Meclisleri’nin, “Aileye feda olmayacağız”, “6284 ile yaşayacağız!”, aile kurumunun yüceltilmesi sonucu LGBTİQ+’ların hedef alındığını iddia edip heteronormatif aileyi kabul etmediğini belirterek anne baba ve çocuklardan oluşan aileye savaş açan Genç Feministler Federasyonu’nun da “Aile bizi hayata bağlamaz!” sloganını öne çıkardığı şartlarda Cumhuriyet Kadınları Derneği, “Güçlü Kadın, Güçlü Aile, Güçlü Türkiye!” sloganını öne çıkararak eylemler yaptı. Bu kapsamda CKD Antalya Kepez Özgürlük Şubesi de Batı güdümlü örgütlerin aile ve erkek düşmanlığına nispet olarak erkeklerle birlikte Antalya Kapalı Yol HalkBank önünde bir basın açıklamasında bulundu.

Açıklamayı CKD Kepez Özgürlük Şubesi Başkanı H. Mutlugün Özturan yaptı.

Başkan Özturan açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

• DOĞU TABLETLERİ /29. Tablet, Ey Kudüs
• CHP Burdur’da deprem
• BGC Başkanı “Burdur Tarihi” konulu eğitim programına katıldı
• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri

Kadınlar Günü denince tarihimizdeki önemli kadın liderleri anmak geldi içimden.  Bence tarihimizde ses getiren kadınları anarsak geleceğimize de kendimize de daha güvenli bakarız. Kızlarımız ve kadınlarımız tarihimizde her alanda etkin bir varlık gösteren ATALARINI kendilerine rol model alırlarsa güçlü bir Türkiye’nin yolunu açarız.

 Güzelliği ve cesaretiyle tanınan Tomris, Milattan Önce 6. yüzyılda yaşamış ilk Türk kadın hükümdardır. İsmi “demir” anlamına gelen Tomris Hatun bir Saka kraliçesi ve Türk hükümdar Alp Er Tunga’nın torunudur. Eşinin ölümünden sonra Sakaların kadın hükümdarı olarak geniş bir coğrafyada hüküm sürer. Kadınların kağanlık yönetiminde yer almaları, Türk töresinde kadın erkek ayrımı yapılmadığının göstergesidir. Kağan eşlerinin asil bir soydan gelmesi ve iyi bir eğitim alması istenilen bir özellikti.  Böylece hem gelecekte kağanlığı yönetecek çocuklar bu anne tarafından yetiştirilecek hem de kağanın olmadığı zaman ülkeyi yöneteceklerdi. Türk töresi tahta erkek evlatlar arasında büyük küçük gözetmeksizin yönetme yetisi en fazla olan tercih edilir tahta çıkardı. Erkek evlat olmadığı durumlarda da kız evlat tahta çıkardı.

Türk kadınlarının devlet yönetiminde söz sahibi olması ve siyasi konumu

Saka/ Messaget Hatunu Tomris Hatun’dan sonra Sabarların Hatunu Boğarık MS 6. yüzyılda ikinci kadın lider olarak karşımıza çıkar.  Daha sonra Buhara Melikesi Kabac Hatun gelir. Yönetimde etkili olan bu kadınların kendilerine ait köyleri, şehirleri, özel koruma birlikleri, hizmetlileri, sarayları ile yine kendilerine ait özel gelirleri olmuştur. Kağanla birlikte adlarına para basılmıştır. Ayrıca dünya tarihinde ilk vakfı kuran Uygur Türkleridir. Bu anlayışı Abbasilere taşıyan Halife Kam Bi Emrillah’ın annesi Şağap Hatun olmuştur.

Tomris Hatun’un hem kadınlardan oluşan özel koruma yani muhafız birliği hem de babasının ve eşinin askerlerinden oluşan bir ordusu vardı. Pers Kralı Kirus’u Turan taktiği ve Kurt Kapanı denilen ve önce çekilip sonra bütün güçleri ile saldırıp düşman ordusunu yok eden taktikle yenmiştir.

İslamiyet öncesi Türk toplumunda “Bozkırın Asenaları” olarak adlandırdığımız devlet yönetiminde bulunan kadınların, bu kadar yüksek siyasi mevkilere yükselmesi dönemin toplumsal cinsiyet ayrımının olmadığı ve kadınlar ile erkeklerin eşit şartlarda yaşamlarını sürdürdüğünü görmekteyiz. Kadınların kağanlık yönetiminde yer almaları, Türk yöresinin kadın ve erkek arasında bir ayrım yapmadığının bir göstergesidir. 

Devrimci ve emekçi Türk kadınlarının kadınlar gününü kutlar, yazımı Gazi Mustafa Kemal’in şu sözleriyle bitirmek istiyorum:

“DÜNYADA HER ŞEY KADININ ESERİDİR. KADINLARIMIZ EĞER MİLLETİN GERÇEK ANASI OLMAK İSTİYORLARSA ERKEKLERİMİZDEN ÇOK DAHA AYDIN VE FAZİLETLİ OLMAYA ÇALIŞMALIDIRLAR.”

• DOĞU TABLETLERİ /29. Tablet, Ey Kudüs
• CHP Burdur’da deprem
• BGC Başkanı “Burdur Tarihi” konulu eğitim programına katıldı
• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı

Bu gün tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar günü olarak kutlanmaktadır.

Göğün yarısını kadın omuzlamaktadır.

“Ey kahraman Türk kadını! Sen yerde sürüklenmeye değil, omuzlar üzerinde göklere yükselmeye layıksın.”

“Dünyada her şey kadının eseridir. Kadınlarımız eğer milletin gerçek anası olmak istiyorlarsa, erkeklerimizden çok daha aydın ve faziletli olmaya çalışmalıdırlar.”

“Tarlalarda erkeklerle birlikte çalışan, kasabalarda pazar yerine giden, yumurta ve tavuğunu satan, ondan sonra kendisine gerekenleri bizzat satın alan, çalışmalarının hepsinde kocalarına yardımcı olan kadınlar! Ben bu kadınlar arasında kocalarından daha iyi işten anlayanlara ve hesap yapanlara rastladım.”

“Kadınlarımız için asıl mücadele alanı, asıl zafer kazanılması gereken alan biçim ve kılıkta başarıdan çok; ışıkla, bilgi ve kültürle, gerçek faziletle süslenip donanmaktır! Ben muhterem hanımlarımızın Avrupa kadınlarının aşağısında kalmayacağı aksine pek çok yönden onların üstüne çıkacak ışıkla, bilgi ve kültürle donanacaklarından asla şüphe etmeyen ve buna kesinlikle emin olanlardanım.” (ATATÜRK)

***

“Ve kadınlar

bizim kadınlarımız:

korkunç ve mübarek elleri

ince, küçük çeneleri, kocaman gözleriyle

anamız, avradımız, yârimiz

ve sanki hiç yaşanmamış gibi ölen

ve soframızdaki yeri

öküzümüzden sonra gelen

ve dağlara kaçırıp uğrunda hapis yattığımız

ve ekinde, tütünde, odunda ve pazardaki

ve kara sabana koşulan ve ağıllarda

ışıltısında yere saplı bıçakların

oynak, ağır kalçaları ve zilleriyle bizim olan

kadınlar,

bizim kadınlarımız” /Nazım Hikmet

***

GÖĞÜN YARISINI KADINLAR OMUZLAR

Tarihsel süreç içinde Türk kadın hareketinin izini sürdük. Turgut Özakman’ın Diriliş eseri bu konuda bol belge ve bilgiyle dolu. Bizde kadın hareketi, 150 yıllık milli demokrasi mücadelesi ile vatan savaşının ateşleri içinde doğdu ve gelişti.

‘Göğün yarısını kadınlar omuzlar’ denilmiştir. Toplumun yaklaşık yarısını oluşturan kadınların bu varlığına karşılık toplumsal hayattaki konumları toplumsal potansiyelleriyle mütenasip durumda mıdır?

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü münasebetiyle toplumsal hayatta kadınların durumu, bu kapsamda Türk kadınının yeri, kadınlarımızın toplumsal konumlarının tarihsel süreç içinde geçirdiği gelişmeyi masaya yatıracağız.

DİŞİ BİR GEYİKLE ERKEK BİR KURDUN EŞİTLİĞİ

İnsanlık toplumsal örgütlenme bakımından medeniyete geçtikten, devletler kurduktan sonra, kadınlar tarih öncesi dönemlerdeki üstünlüğünü kaybetti. Kadının erkeğe bağımlı hale gelmesi, toplumsal sınıflaşmaya paralel olarak ilerledi. Kadınlar, o zamandan beri bir kurtuluş mücadelesi içinde görülmektedir. Bu mücadele, bir üstünlük mücadelesi değil, erkekle eşit olma mücadelesidir. Bu mücadele, çeşitli toplumlarda ve ülkelerde her ülkenin kendi özel şartlarına uygun farklı şekiller almıştır. Kadının, ilkel komünal toplumdaki anaerkil üstünlüğünü, kandaş ilişkilerin çözülmesi, köleci ve feodal toplumdaki sınıf ilişkilerinin gelişmesiyle kaybetmesinin ardından, kapitalist toplumda insan haklarının yükselmesine paralel olarak erkekle eşit hale geldiği belirtilir; ancak bir filozof bu eşitliğin “dişi bir geyikle erkek bir kurdun eşitliği”ne benzediğini söylemektedir.

Burada bir parantez açarak toplumsal örgütlenmenin sınıflı toplumlar yönünde ilerlemesi, özel mülkiyetin ileri aşamalarında kadının eski toplumsal konumunu kaybederek köleleşmesi ve bağımlılaşması her toplumun kendi özgül şartlarına uyan bir süreç izlediğini yukarda belirtmiştik. Ayrıca bu konuda somut durum çeşitli sınıfların somut hayatlarında da farklılıklar gösterir. Mesela Osmanlı toplumunda köylü kadınları tarlada çalışmaya uygun bir dış görünüşe sahiptirler. Kent ve kasabalarda kafes arkasına ve kara çarşafa kapatılmışlardır. Mesela Türk toplumunda Kahramanlık Çağında (“askeri demokrasi” döneminde) kadın üstünlüğünü ya da eşitliğini hala sürdürmektedir. Ama Arap toplumunda aynı tarihi ve toplumsal şartlarda kız çocuklarının sırf dişi olması nedeniyle toprağa diri diri gömüldüğü tarihi gerçeklerdendir.

HAKLARI İÇİN ATILDIKLARI MÜCADELEDE DİRİ DİRİ YAKILAN KADINLAR

Kadınlar, hakları uğruna atıldıkları mücadelelerde diri diri yakıldılar.

1791’de Fransa’da hakların doğuştan ve kadınlarla erkeklerin eşit olduğunu ve erkeklerin yaptığı işlerin hepsini yapabileceklerini söyleyen, 10. maddesinde “Kadının giyotin sehpasına çıkma hakkı varsa, kürsüye çıkma hakkı da olmalıdır!” şeklinde ifadeler içeren “Kadın ve Kadın Yurttaşın Haklar Bildirgesini” yayımlayan Olympe De Gouges (Burna dö guz’un) giyotinde boynu vuruldu.

Tarih boyunca her devrim döneminde, her demokratik hamlede, her ilerici atılımda ileri atılanların başında kadınlar gelmektedir. Kendilerine alan açmaktadırlar.

***

KADININ KAFESE HAPSEDİLMESİ

Türk tarihinde kadın çok eski çağlardan beri çoğu toplumsal süreçte öne çıkabilen bir toplumsal güç olmuştur. Prehistorik dönemlerde tarihimizin Orta Asya yataklarında ilkel kabile toplumunda aile anaerkildir, kadın üstündür. Ardından gelen atlı çoban kültürü (“askeri demokrasi” ya da Kahramanlık çağında) kadın üstünlüğünü sürdüremese bile itibarını devam ettirmektedir. Yavaş yavaş ataerkilleşme süreci başlamıştır. Başlarda henüz kadınla erkek arasında eşitlik var. Toplumsal ve siyasal süreçlerde kadın erkeği ile yan yana durabilmekte, toplumsal statüsü erkekten aşağı kalmamaktadır.

Ancak MS 1. bin yıllarının ikinci yarısında kabile aristokrasisinin iyice palazlanması, sınıflaşmanın ilerlemesi, feodal mülkiyetin daha üst şekillerinin gelişmesi sonucu yeni bir ideoloji olarak İslamiyet’e geçilmesiyle birlikte kadın erkek eşitliğinde tam bir bozulma başlar. Sonraki süreci herkes bilmektedir; kadının ikinci sınıf bir insan olarak kafes arkasına hapsedilmesi gelir.

150 YILLIK MİLLİ DEMOKRATİK DEVRİM

MÜCADELEMİZ AYNI ZAMANDA KADININ KURTULUŞU HİKÂYESİDİR

Bin yıllık bu maceradan kadın, Osmanlı’nın çöküş döneminde, Hürriyet Devrimi’yle birlikte sahneye çıkmaya başlar.

150 yıllık milli demokratik devrim sürecimizin bütün hamlelerinde adım adım kadınlar vardır. Kısacası 150 yıllık Türk devrim süreci kadının kurtuluş hikâyesidir.

***

Osmanlı’da Batı’ya benzeme çabaları olarak başlayan Islahat hareketleri 1789-1807 arası dönemde hüküm sürmüş olan 3. Selim’le birlikte başladı. 1824 yılında 2. Mahmut, 5-6 yaşındaki çocukların eğitilmelerini ferman eyledi ama hayata geçirilemedi. Bu iş 1839 yılında Osmanlı Devleti’nin sömürgeleşmesi süreci olan uğursuz Balta Limanı Antlaşması’yla başlayan süreçte cereyan edecekti. Bu dönemde kız çocukları çok ilkel eğitim veren sıbyan okullarına gidiyordu. Yüksek sınıfların kız çocukları ise evde özel eğitim alıyordu.

Kısacası 1869 yılına kadar Osmanlı’da ilköğretim fecaat halindeydi. Bu tarihte ihdas edilen Maarif-i Umumiye Nizamnamesi’yle ilköğretim ilk kez hukukuna, 1876 Kanuni Esasi’de de Anayasal güvenceye kavuştu.

Kadın eğitiminde kritik sıçrama 1870 yılında Darülmuaallimat’la oldu. İlk ve orta öğretim kız okullarına öğretmen yetiştirmek için açılan eğitim kurumu, kız öğretmen okuludur. Bu sayede kız çocukları, daha kolay bir şekilde sıbyan, rüştiye ve kız meslek okullarına gitmeye başladılar. Buradan mezun olanlar, Osmanlı’nın ilk kadın yöneticileri, öğretmenleri, yazarları, şairleri, kâtipleri oldular. Evlerde boşanma, tesettür, poligami, aşk, görücü usulü evlilik, resim, sanat, tiyatro tabu olmaktan çıkmaya, konuşulmaya başladı. Daha sonraları dergi çıkarmalar, dernek kurmalar gelecektir.

Osmanlı’da 20. yüzyılın ilk çeyreğinde İttihat Terakki döneminde milli duygunun kabarmaya başlaması, milli duygunun milli bilince dönüşmesiyle birlikte toplumda kadın hareketi de uç vermeye başlar. Kadın da evden çıkmış, yavaş yavaş toplumda görünmeye başlamıştır. Kadın toplumsal yaşamda yardım ve eğitim dernekleri kurmaya, özel okullar açmaya, dergiler çıkarmaya, konferanslar düzenlemeye başlamıştır artık.

KADINLARIN EKMEK EYLEMLERİ

İttihat Terakki’nin iktidara gelmesinde kadın hareketinin önemli eylemli katkıları vardır. Borca batan Osmanlı ülkesinde ekmek fiyatlarının yükselmesi evin iç düzeninden esas sorumlu olan kadını da etkiledi. Anadolu’nun birçok yerinde kadınlar ekmek eylemleri yaptılar. Bu eylemler ve halkın kitle mücadelesi 1908 Devrimi’ne yol açtı. 1907 Eylül ayında Erzurum’da “pahalı ekmek” isyanı patlak verdi. 23 Haziran 1908 tarihinde Sivas ilinde, 50 kadar kadın, hükümet konağının, yani Valiliğin önünde toplandı. Direniş hızla yayılarak bir kartopu gibi büyüdü; kadınların sayısı 500’ü buldu. Uşak’ta 1908 Mart ayında yün eğirme fabrikasını bastılar. Bir anda sayıları bin 500’ü bulan kadınlar müthiş öfkeli ve kararlıydılar. (Zafer Kars, 1908 Devrimi’nin Halk Dinamiği, Kaynak Yayınları, 1997, s.24)

“HAYATA HERGÜN BİR YENİLİĞİN EKLENDİĞİ O BÜYÜK DEĞİŞİM DÖNEMİ…”

O dönemin kadın hareketi konusunda Diriliş kitabında Özakman şöyle yazar: “O günlerde şaşırtıcı bir olay oldu: Pelerinli siyah çarşafları, topuklu rugan ayakkabıları, uzun, beyaz eldivenleri, buğu gibi peçeleri ile üç İstanbul hanımı Türk Ocağı’ndaki bir konferansı dinlemeye geldiler. Hayal gibi geçip bir köşeye oturdular. Büyük bir saygı ve dikkatle konuşmacıyı dinlediler. Bunlar (Türk feminist hareketin öncülerinden ve roman yazarı) Nezihe Muhittin Hanım’la kendi gibi yürekli iki hanım arkadaşıydı (…) Birçok erkeğin şaşkınlıktan dili tutuldu. Bugüne kadar böyle bir durumla hiç karşılaşılmamış, kadınların bir erkek toplantısına katıldıkları hiç görülmemişti (…) Hayata her gün bir yeniliğin eklendiği o büyük değişim dönemi yaşanıyordu. (1913 yılında kadınların çabaları, tepkileri, baskıları sonucunda Telefon Şirketi’nde 7 Müslüman Türk hanımına iş verildi. Bir yıl sonra da ilk kez yine bir Müslüman Türk hanımı Posta Telgraf Nezareti’nde pul memuru olarak çalışmaya başladı. (S. Çakır, Osmanlı kadın Hareketi, s. 292)” (s. U28)

İSTANBUL KIZ ÖĞRETMEN OKULU

Osmanlı Hürriyet Devrimi döneminde, gelişen kadın hareketinde önemli bir atılım ya da hamle, kadın uyanışında önemli bir dönüm noktası Balkan Savaşları’nda elden çıkan Edirne’nin geri alınışı sırasında cereyan etti. (22 Temmuz 1913) Bütün imparatorlukta tek olan İstanbul Kız Öğretmen Okulu açıldı. Okula 28 kız öğrencinin alınacağı duyurulduğu halde 300 kız öğrenci başvuru yaptı. Özakman s.30’da S. Çakır’ın Osmanlı’da Kadın Hareketi adlı eserinin 248. sayfasından aktardığına göre, bu günün önemini Kadınlar Dünyası dergisi, bugün okulun “mahşer hali”ni aldığını, annelerin, “yöneticilerin, öğretmenlerin ayaklarına kapanarak çocuklarının okula alınması için yalvardıkları”nı ifade ederek, “anladık ki millet uyanmıştır, okumanın değerini anlıyor, okumak için açılan kapıya hücum ediyor ama devlet uyuyor” diye değerlendirdi. Özakman “bu başvuru patlaması”nın, “uyuyan devleti uyandıracağı”nı, “bazı olumlu adımlar atmasına neden olacağı”nı belirtti.

İLK DEFA KADINLARA KONFERANSLAR

7 Şubat 1914 tarihindeyse Türk Kadın Hareketi tarihinde unutulmaz, Türk eğitim tarihinde önemli bir aydınlanma hamlesi olarak ortaya çıkan bir gelişme yaşandı. İstanbul’da üniversitenin genç öğretim üyelerinden İsmail Hakkı Baltacıoğlu’nun önerisi bazı yaşlı ve sofu öğretim üyelerinin itirazlarına rağmen Dr. Besim Ömer Paşa’ca kabul edildi. Haftada 4 gün sadece kadınlara olmak üzere konferanslar verilmeye başlandı. Her seferinde salon kadınlarca hınca hınç dolduruldu. Gelen kadınları Özakman şöyle tanımlıyor: “Hepsi çarşaflıydı. İstanbul hanımlarına özgü başlık, pelerin ve etekten oluşan son moda, zarif çarşaf çoğunluktaydı. Tabii hepsi peçeliydi (…) Romancılar, şairler, yazarlar, dernekçiler, yaşlılar, gençler, zenginler, orta halliler, hatta zorlukla geçinenler gelmekteydi. Saat ikiye doğru Talat Paşa’nın eşi Hayriye Hanım da geldi.” (Age. S. 34)

KADIN HAREKETİNDE TARİHİ BİR OLAY

Konferans başlayıp konuşmacı Dr. Besim Ömer Paşa kürsüye çıkınca salondaki hanımların doğal bir şeymiş gibi peçelerini çıkarmaları tarihsel bir olaydı. Osmanlı tarihinde bin yıllık kadın köleliğinin yıkılması anlamına geliyordu. Türk kadını en zor işi başarmış ve kaderini derin bir şekilde yırtıp atmıştı. Sonrası gelecekti. Konferansların gördüğü aşırı ilgi üniversite yönetimini bir kız üniversitesi açma fikrine yöneltecekti. Bu da sonbaharda gerçekleştirilecekti (12 Eylül 1914). Bu konuda Özakman R. Çakır’ın age’in 224’ncü sayfasından aktardığı bilgiye göre, kızlara ayrı derslerin verildiği İnas (Kız) Üniversitesinde koridorlarda kızlar erkeklerle karşılaşmasın diye binaları ayrıldı. Bir süre sonra da Kız Üniversitesi Çağaloğlu’na taşındı. Karma eğitimin gelmesini, Cumhuriyet Devrimi’ni bekleyecektik.

Bir toplumun ilkellikten kurtuluşunda ‘birlikte izlenilen sanatların’ çok derin katkısının bulunduğunu bilen Belediye Başkanı Cemil Topuzlu Paşa, İstanbul’da bir konservatuar açma girişiminde bulundu. 27 Ekim 1914 tarihinde asıl adı Dârü’l-bedâyi-i Osmânî olan, sadece okul ve sahne bölümlerinden oluşan, daha sonraları okul bölümü körelerek tiyatro topluluğuna dönüşen, ilerleyen dönemde İstanbul Şehir Tiyatroları adıyla varlığını sürdüren sanat kurumu Darülbedayi’yi kurdu. Seçmeyle öğrenci alınacağı ilan edildi. 197 başvuru yapıldı. İçlerinde birkaç Türk kızı Müslüman olduklarından sınava alınmadı. Kızlardan biri diretti.

Bundan sonrasını Özakman’dan okuyalım:

AMA BİLİN Kİ BU BÖYLE GİTMEYECEK

“Ama niçin?”

Sınav kurulundan biri gülerek ‘Peçeyle tiyatro olmaz da ondan kızım’ dedi. Genç kız bütün Müslüman hanımlar gibi peçeliydi. (Fransa’dan Konservatuar’ın kurulması için Belediye Başkanı’nca çağrılan) Mösyö Antoine ((Antuan) sahneyi merakla izliyordu. Dimdik duran genç kız hiç sesini çıkarmadı, çok zarif bir el hareketi ile peçesini açıverdi.

Odaya bomba düşmüş gibi oldu.

Çok güzel bir yüz. İki harika göz. Delici, hesap soran, meydan okuyan bakışlar.

‘İşte yüzümü açtım, ne deprem oldu, ne ateş yağdı, ne salgın hastalık çıktı. Yüzümüzü peçeyle örtmemiz için dini bir zorunluk var mı? Hayır. Anadolu’da kadınlar peçeli mi? Peçeyle tarla sürülür, üzüm toplanır, inek sağılır, odun taşınır mı? Bu durum şehir bağnazlarının yarattığı, zorladığı, savunduğu bir görenek. Sizler bunun yanlışlığını, dayanaksızlığını görüyor ama kılınızı bile kıpırdatmıyorsunuz, böyle gelmiş böyle gitsin diyorsunuz. Bizi toplumdan uzak tutuyor, umacı gibi gezdiriyorsunuz. Yazıklar olsun! Ama bilin ki bu böyle gitmeyecek!’

Döndü, çarşafının eteklerini havalandırarak çıkıp gitti.

Kurul üyeleri bakıştılar ve anlaştılar. En iyisi bu olayı olmamış saymaktı. Sıradaki adayı çağırdılar. Sonuçta 8 Ermeni hanım, 63 erkek başarılı oldu. Erkekler arasında Muhsin Ertuğrul birinci gelmişti.” (Özdemir Nutku, Darülbedayi’nin Elli Yılı, s. 23/ Akt. Turgut Özakman, Diriliş Çanakkale 1915, 2. Basım, Mart 2008,Bilgi yayınevi, s. 36-37)

BİN YILIN BİRİKTİRDİĞİ HINÇLA YÜKLÜ İTİRAZ

Kadınlarımız, MÖ 1000-1200 yıllarından (yani anaerkil olan ilkel kabile toplumundan çıkış sürecinin başlangıcından) itibaren MS 1. bin yıllarının sonlarına kadar süren “askeri demokrasi” (Kahramanlık çağından) sonra yüzlerce yıl gittikçe gelişen feodal ilişkilerin ağır baskısı altında yaşadı. Ancak yukarıda sanata yönelen Osmanlı Türk kızımızın, Müslüman ve peçeli olması nedeniyle tiyatro okuluna alınmayan kızımızın itirazı bin yılın biriktirdiği hıncın şimşekleriyle yüklü bir itirazdır. Bin yıllık derin uykudan uyanış başlamıştır. Bin yıllık ağır baskı ve yok sayılmanın uzun yılları içinde uyuşmuş beyinler derin uykudan uyanmaya başlamışlardı. Artık macun tüpten çıkmıştı. Sorgulama başlıyordu. Sorgulama, soru sorma aydınlanmanın beyinde yarattığı ateşleme sonucu ortaya çıkan hak ve çıkarlar kıvılcımıydı. Kadınlarımızın zihinlerinde artık sarı bir soru ve sorgulama akrebi, ayça şeklindeki küt kuyruğunu sallayarak dolaşıp durmaya başlamıştı.

ÇANAKKALE SAVAŞLARI KADIN HAREKETİNİ İVMELENEDİRDİ

Ekonomisi kötüyken bir de Osmanlı toprakları için savaşa giren ve böylece bir atımlık kalan sıkısını da bitiren Çarlık Rusya’sında emekçiler ve bilumum fakirlerin Çarı devirerek emekçi ihtilali yapmasının önüne geçmek, Çara bir hayat öpücüğü ulaştırmak amacıyla Çanakkale Boğazı’na yüklenen, o tarihe kadar görülmemiş büyüklükteki İtilaf armadası Boğaz’da kızılca kıyameti kopartıyor, deniz adeta tutuşuyordu. Osmanlı Devleti, vatan savaşının en civcivli günlerini yaşıyordu. Çanakkale savaşı ağzından alevler fışkırtan bir ejderhaya dönmüş, durmadan Mehmetçik yutuyordu. İstanbul’a vapurlar dolusu yaralı Mehmetçik akmaya başladı.

Cephe gerisinde de Osmanlı hanımları boş durmuyorlardı.

Dergiler çıkarıyor, dernekler kuruyorlardı.

Şimdi de cephenin ihtiyaçları için çalışmaya başlamışlardı.

KADIN HAREKETİ DEMOKRATİK MÜCADELESİNİ VATAN SAVAŞIYLA BÜTÜNLEŞTİRMİŞTİ

Kadınlar, vatan savunmasına yönelik örgütlerde çalışmaya başladılar.

“Birçok da işlik açmışlardı. Buralarda hem ordunun ihtiyacı olan dikim işleri yapılıyor, hem geliri olmayan kadınlara bir iş sağlanmış oluyordu.” (Serpil Çakır, Osmanlı Kadın Hareketi, s.72/ Akt. Akt. Turgut Özakman, Diriliş Çanakkale 1915, 2. Basım, Mart 2008,Bilgi yayınevi, s. 148)

Kadın hareketi doludizgin gelişiyordu. Toplantılar düzenliyorlardı. Gazete ve dergilerde yazılar yazıyorlardı. Kadın haklarını da savunmaktan, peçeyle, çarşafla, tacizle, sarkıntılıkla, kadını küçük gören kara ve bencil zihniyetle mücadeleyi de sürdürüyorlardı. Kadın Hareketi, demokratik mücadelesini vatan savaşıyla bütünleştirmişti.

Şimdi de kadınların çalışmasını, mesleki zorunluluk yüzünden bir erkeğe el sürmesini hoş karşılamayan bağnaz zihniyete rağmen gönüllü hemşirelik kursuna başlamışlardı.

İLERİCİSİ BÖYLE SOFUSU NASILDIR Kİ!?

İttihat ve Terakki Partisi Genel Sekreteri Mithat Şükrü Bey, epeydir kendini Sultan Ahmet Meydanı’na götürmesini, orada kendisine göstermek ve söylemek istediği bir şey olduğunu söyleyip duran eşi

Hatice Hanım’ın isteğini yerine getirdi. Kapalı arabayla meydana varıp indiler.

“Hatice Hanım, ‘Mithat Şükrü Bey…’ dedi. ‘… Ben Sultanahmet Camisini, dikili taşları, Aya Sofya Camisini iyice görmek istiyorum. Peçenin arkasından her şey soluk, gölge gibi, belirsiz, yarım yamalak görünüyor. Peçemi açıp bakabilir miyim?’

“Mithat Şükrü Bey’in aklı başından gitti. Çevreden birçok sarıklı, fesli erkek geçmekteydi. Tanıyanlar saygıyla selam veriyorlardı. İttihat ve Terakki Partisi Genel Sekreteri Mithat Şükrü Beyefendi’nin eşi Hatice Hanım’ın yüzünü açıp da bir Frenk kadını gibi çevreye baktığını görünce neler demezler, neler olmazdı! Yerinden zıpladı:

“Aman, hayır, sakın!”

DEVRİM DÖNEMLERİ KADINLARA OLAĞANÜSTÜ ÖZGÜVEN VERDİ

İşte bu ve bunun gibi dönemin “alt ve üst katlardaki kadınlar”ın ortak çalışması, dergilerde, derneklerde kamuoyu yaratma ve siyasi iktidar üzerinde baskı kuvveti olmaya çalışmaları semerelerini de verdi. İttihat Terakki iktidarının kurulmasında, Kurtuluş Savaşı’nın hazırlanmasında, Cumhuriyet Devrimi’nin başarılmasında kadınlarımızın emek ve katkıları küçümsenmeyecek kadar büyüklüktedir. Devrim dönemlerinin kadınlarında müthiş bir özgüven de vardı. 2 Şubat 1923 tarihinde İzmir’de Kız Muallim Mektebi Edebiyat Öğretmeni Nuriye Hanım, işte aynı özgüvenle Atatürk’e, “Paşa Hazretleri, Türk kadınlığının ruhundaki büyük sızıyı açmak istiyorum. Türk kadınlığı içinde öyle bir sızı, öyle bir yara ve elem saklıyor ki, gizliyor ki, bunu ancak şimdi açabiliyoruz, Muhterem Paşa. Bu kadar büyük inkılaba sebep olan büyük ve muhterem şahsiyetleri yetiştiren analar, doğuran analar veyahut kardeşlerini her zaman sınır boylarına gönderen kadınlar, her zaman için öteden beri sefil bir haldedir. Onların erkekler gibi hür, muhterem ve temiz bir hakkı, onların da erkekler gibi hür ve mukaddes bir hakkı olmayacak mıdır?” şeklinde soru yöneltiyordu. (Atatürk’ün Bütün Eserleri, c.15, s.56)

1908 Hürriyet Devrimi’ni alanlarda kutlayan Türk kadını bu bilinç ve birikimle artık Kurtuluş Savaşı’nda mucizeler yaratmaya hazırdı.

TÜPTEN ÇIKMIŞ MACUN

Kurtuluş Savaşı’nın Cumhuriyet Devrimi’yle taçlandırılmasında da kadının muazzam katkısı vardır. Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet Devrimi’ne katkılarının karşılığını da almıştır. Birçok Avrupa ülkesinden çok önce seçme ve seçilme, Medeni Kanun gibi haklara kavuşmuştur.

Artık yuvasından çıkmış “macunu” tekrar “tüpe” geri koymak mümkün değildi. Atatürk devrimleriyle, Anadolu Aydınlanması ile elde edilen haklardan sonra hiçbir kuvvet kadını tekrar “kafes”e sokamazdı. Nitekim günümüzde de sokamamaktadır. 20 yıldır yaşanan çabalar, birçok kadınımızın çarşafa, türbana girmesine, örtünmenin artık bizim bir gerçeğimiz haline gelmesine rağmen kadın “kafes”e sokulamamaktadır. İşte, dışarda, sokakta kadın tek başına bir birey olarak toplumda yerini asla terketmemektedir.

İKİ KADIN HAREKETİ; HANGİSİ KADINI TEMSİL EDİYOR?

Ancak son dönemde ABD emperyalizminin ve Batı’nın ülkemize acımasızca ve haydutça abanması sürecinde iki kadın hareketi ortaya çıktı.

Birisi İstanbul Sözleşmesi odaklı…  

Her 8 Mart’ta ortaya çıkıyor.

Geceleri sahne alıyor.

Neoliberal feminist, mandacı, fondaş ve mor kadın örgütlerinin her 8 Mart gecesi düzenledikleri gösterilerde erkek düşmanlığı, devlet ve millet düşmanlığı, LGBT propagandası, bedenin ve cinselliğin teşhir edildiği, hakaret ve küfür içerikli dövizler, saldırganlık ve kaos vardı. Giderek adileşen, marjinalleşen, kadın mücadelesinden ve halktan, gerçeklerden kopan bir hareket…

“Aile değiliz, kadınız, feminist isyandayız!”, “Namus mu kirletmeden duramam”, “Dağları delme Ferhat evi süpür”, “Hayvan eti yemeyin erkek eti yiyin”, “Feminist isyan her yerde”, “Namusumuzu kaybettik bulmayacağız”, “Vaj.m şekil, yolumdan çekil”, “Haftada en az 3 orgazm”, “Erkeklik Koronadan daha öldürücü”, Sakine Cansız fotoğrafları, “Gelsin Patriarşi Gelsin faşizm, Ben doğuştan itaatsizim”, “Bu gece (sutyen resmi) evde bıraktım, Memelere ve kadınlara özgürlük”, “Yılın en sürtüğü”, PKK ve Öcalan fotoğrafları gibi pespaye, kadınlıkla ilgisi olmayan pankartlarla, KHK’lıların serbest bırakılması, HDP’li Aysel Tuğluk’a ve PKK’lılara özgürlük, savaşa hayır nidalarıyla bölücü PKK/PYD terörüne geçit vermek gibi haince sloganlarla Batı’dan fonlanan grupların Mor kadın hareketi polis engeline takılınca dağılıp toz oluyor.

KADINI ALÇALTAN BİR FEMİNİZM SALGINI

Kadını alçaltan, kadın haklarıyla uzaktan yakından ilgisi bulunmayan “feminist isyan” adı altında erkek düşmanlığı yapıyorlar.

Eylemlerin simgesi mor şemsiye…

Batı’nın kendi çürümüşlüğünü Türkiye’ye dayattığı LGBT+ bayrakları…

Bayrak bunlar olunca Türk bayrağına yer kalmıyor.

Kadın sorunlarına değinen tek bir sözcük yok!

Çare, çözüm önerisi yok!

Varsa yoksa devlet, millet, polis, Mehmetçik, erkek düşmanlığı…

Kadını alçaltan bir feminizm salgını!

Türkiye’de kadın gerçeğinden kopuk, milli olanlarla ipini koparmış, sorumsuz, Batıcı, emperyalist merkezlere göbeğinden bağlı, kadın hareketi tamamen cinsel kimliklere indirgenmiş, bunalımcı bir hareket…

“YÜKSELEN KADIN, YÜKSELEN TÜRKİYE”

Bir de Türk bayraklarıyla çözüm önerisi odaklı eylemler var.

Ankara’da Tandoğan’da “Yükselen Kadın, Yükselen Türkiye” sloganlarıyla yapılan eylemler…

“Kadına Üretim ve Girişim Desteği”, “Eşit Parasız Bilimsel Eğitim”, “Ucuz Güvenli Devlet Eliyle Kreş Hizmeti”, “Gündüz Kuşağı Programları Kadını Uyuşturuyor”, “Çalışma Hayatında Ayrımcılığa Son!”, “Kades Telefonda Can Güvende”, “Üreten Kadın Çağdaş Türkiye”, “Esma Çevik, Songül Yakut, Aybüke Yalçın Burada”,  “Fatma Seher, Sabiha Gökçen Gördesli Makbule, Nezahat Onbaşı Dün Siz Bugün Biz!”

Pankart ve sloganlarıyla kadının gerçek sorunlarına odaklanmış, kadını yücelten eylemler…

Slogan ve pankartlara bakılınca hangisinin Türk kadınını temsil ettiği, hangisinin vatan, millet ve kadın düşmanı olduğu somut bir şekilde anlaşılıyor.

8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü kutlu olsun! (2023)

10 Mart 2023 tarihli Yenigün gazetesinde yayımlandı.

• DOĞU TABLETLERİ /29. Tablet, Ey Kudüs
• CHP Burdur’da deprem
• BGC Başkanı “Burdur Tarihi” konulu eğitim programına katıldı
• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı

Açıklama metnini okuyan Kadın Kolları Başkanı Zinet Gezer şu ifadelere yer verdi:

• DOĞU TABLETLERİ /29. Tablet, Ey Kudüs
• CHP Burdur’da deprem
• BGC Başkanı “Burdur Tarihi” konulu eğitim programına katıldı
• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı
• 36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır

Bugün 8 Mart 2023, Cumhuriyetin 100. yılı. Bunun anlamını CKD Genel Başkanı Prof. Dr. Tülin Oygür’e sorduk… Oygür, “Üretim seferberliği olan ve kadının önünü sonuna kadar açan bir sistem talebimiz var. 100. yılda Türk kadınının 8 Mart talebi budur. Kamucu, devletçi bir sistem’ dedi

Bu yıl Kadınlar Gününü, Cumhuriyet’in kuruluşunun 100. yıldönümünde kutluyoruz. Önümüzde nasıl bir dönem var? Türk kadınının mücadelesi hangi doğrultuda yürüyecek? Cumhuriyet Kadınları Derneği (CKD) Genel Başkanı Prof. Dr. Tülin Oygür, Türk kadınının Cumhuriyetle biçimlendiğini, Cumhuriyetle karakter kazandığını açıkladı. O karakter, bugün yürüyeceği yolu da çiziyor.

Sözü Prof. Dr. Oygür’e bırakalım:

Z. RUHSAR ŞENOĞLU

KADIN MÜCADELESİNİ VATAN MÜCADELESİNE DÖNÜŞTÜRMEYİ BİLİR

Önümüzde nasıl bir dönem var? CKD buna nasıl hazırlanıyor?

8 Mart, dünya üzerinde çok uzun yıllardır emekçi kadınlar için kutlanan bir gün. Türkiye’deki kadın mücadelesi zaman zaman dünyadaki mücadeleyle çok örtüşen süreçler geçirdi kuşkusuz. Türk kadınının bir de bizim topraklarımızda, bizim tarihimize has yaptıkları, yaşadıkları var. Biz Türk kadınının kadın için verdiği mücadelenin daha Jöntürk devrimi döneminde, oldukça erken başladığını görüyoruz. Kurtuluş Savaşı’nda ve Cumhuriyet kurulurken, hakikaten büyük bir vatanseverlik mücadelesine dönüşüyor.

İstanbul’un işgali öncesinde çarşaf kalksın diye, okul istiyoruz, eğitim istiyoruz diye eylemler yapılıyor. Ardından İstanbul’daki ve büyükşehirlerdeki entelektüel kadınlar bile, yurdun işgale uğramasıyla birlikte kadın mücadelesini, vatan mücadelesine dönüştürüyorlar. Türk kadınının çok önemli bir özelliği bu. Çünkü bizim milletimiz boyunduruk altına girmeye asla müsaade etmez, kadınımız da etmez. Kurtuluş Savaşı’ndaki kahramanlıklarını biliyoruz bu kadınların.

Bizde de kadın erkekten sonra geliyor ama Türk kadını bu topraklarda hiçbir zaman Orta Çağ Avrupa’sındaki gibi aşağılanmıyor. Kültürümüzde kadın yakmak yoktur, cadı yoktur. İslamiyet’e rağmen Recm yoktur. Biz bunu Türklük kökenimizden getiriyoruz.

Bizde sorun kadının üretime katılmaması.

DEVRİMLERİ HAK ETMİŞLER

Cumhuriyetle birlikte kadınımız çok önemli haklar elde ediyor. Mustafa Kemal Atatürk, bu devrimlerin önünü açıyor. Hak edilmemiş haklar değil bunlar. Kadın Türk devriminde, vatan savaşında bir rol oynuyor. Kadınla ilgili devrimleri, kadının başarısı olarak görmek gerekir.

Devrimlerle birlikte kadınlarımız eğitim hayatına hızla giriyor. Kadınlarımızın bugün akademide olduğunu, bilim dünyasında olduğunu, siyasette olduğunu görüyoruz. Türkiye’de kadının olmadığı alan hemen hemen yok. Tamamen çağdaş bir bakışla kadınımız geliyor oturuyor, kadının durumu bu.

KADINI CENDEREYE ALAN PİYASA EKONOMİSİ

Ama biz ülkedeki yanlış yönetimin, serbest piyasanın, paranın, doların saltanatının içindeyiz, iş burada bitiyor. Uzun yıllardır bu cendere içindeyiz. Piyasa ekonomisinin kadını yük olarak görmesi, kadının çalışma hayatını çok örselemiştir Türkiye’de. Kadınlarımız, bugün evde oturan kadın bile bilinçli. Biz istihdamda kadın zirveleri yaptık. Orada bunu çok açık şekilde gördük. Köylü kadın da bilinçli ev kadını da bilinçli. Ama nedir sorun?

Bir sancı içinde kadın; üretmek istiyor, boylu boyunca çalışma hayatında yer almak istiyor, topluma karışmak istiyor. Fakat piyasa ekonomisi yüzünden, devletten destek görmüyor.

KAMUCU DEVLET KADININ ÖNÜNÜ AÇACAK

Kamucu sistem vurgusunu hep yapıyorsunuz CKD olarak. Kamucu sistemle kadın sorunları arasındaki bağdan da söz eder misiniz?

Piyasa sistemi, hâkim olan sistem en yüksek kârlılığa göre kurgulanmış bir sistem. Doğum yapan kadın, çocuk büyüten kadın, işine gelmiyor piyasanın. Kadın olmamızdan kaynaklı çocuk doğurmak ve çocuk bakmak görevlerimiz kadının aleyhine kullanılmıştır. İşte burada devletin gücünü göstermesi gerekirdi. Piyasa ekonomisi devleti daraltmıştır, küçültülmüştür, dolayısıyla devletin bir müdahalesi olmamıştır kadın lehine. Muazzam bir kreş ağı, devletin yönettiği ve kontrol ettiği, denetlediği, kaliteli, güvenilir ve çok yaygın bir kreş sistemi getirmesi gerekirdi. Bu asla olmamıştır Türkiye’de. Halen biz kreş çağı çocuklarının kreşe gönderilme oranı en düşük ülkelerden biriyiz.

Neredeyse yüzde 70’e yaklaşan kayıp kadın gücünün başlıca sebebi budur. Bu pahalılıkta kreşlere yönelemiyorlar da güvenmiyorlar da. O zaman kadın ne diyor, ‘Aldığım paranın hepsini kreşe vereceğime otururum evde’. Çünkü kreş piyasası da serbest piyasa. Halbuki kreşler devlette olmalıydı ve çok güçlü olmalıydı devlet.

Sadece kreş de yetmez. Nasıl olsa kadın evde diye, yaşlı bakımı, engelli bakımı, bunların hepsi kadına yüklenmiştir Türkiye’de. Bu da kadının ayağındaki prangadır. Yaşlı bakım merkezleri, engelli rehabilitasyon merkezleri hem inanılmaz pahalı hem de son derece az. Burada yine çözüm kamuculuk, kârı değil kamu yararını gözetecek devlet.

Bu sistem değiştiği zaman, kamucu, devletçi bir sistem geldiği zaman kadın iki yönlü kurtulacak. Bu çocuk bakımı, yaşlı bakımı gibi görevleri için devletten destek alacak. Güçlü devlet, kamucu devlet, kadının önünü açacak. İkincisi, devlet kadını üretime teşvik edecek, kadına istihdam sağlayacak.

ÜRETİM DEVRİMİ KADINA İSTİHDAM ALANI AÇACAK

Konuşmalarınızda üretim devriminden söz ediyorsunuz. Üretin devrimi kadının sorunlarını belli ölçülerde de olsa çözebilir diyebilir miyiz?

Tabii, çünkü üretim devrimine geçersek kadın için istihdam alanı açılacak. Zaten işsizlik var, istihdam sıkıntısı var ülkede. Dolayısıyla üretim devrimiyle eli iş tutan bütün fertler üretime teşvik edilecek ve istihdam edilecek. Bunu da yine ancak devlet yapar.

Kadını teknolojiye, yazılım dünyasına sevk etmek lazım mesela; kadının en az erkek kadar başarılı olacağı bir alan, çok teşvik etmek lazım. Ülkede üretim alanı açacaksınız, devletçilik o bakımdan önemli. Devletin ötelendiği yerde kadın da öteleniyor.

Serbest piyasanın hüküm sürdüğü Batı’da niye böyle olmuyor? Çünkü onlar emperyalist ülkeler, zaten dünyayı sömürerek zenginleşiyorlar. Onunla biz kendimizi kıyaslayacak değiliz. Biz kendi topraklarımızda kendi imkânlarımızla sorunları çözeceğiz ve tek bir çaremiz var: devletin güçlü olduğu, kamucu yaklaştığı yepyeni bir sistem!

Üretim seferberliği olan ve kadının önünü sonuna kadar açan bir sistem talebimiz var. 100. yılda Türk kadınının 8 Mart talebi budur.

‘1 KOYAR 5 ALIRIM’ ZİHNİYETİNİ YIKALIM

Depremlerin yarattığı yıkımdan çıkış da sizin konuşmanızın başından beri özetlediğimiz programla mı olacak?

Deprem, hataları yüzümüze vurdu. Kâr ekonomisi bireysel çıkarı koruyor, kamu yararını değil. Bireysel kârlılık sistemi, bir an geliyor, her şeyi yıkıyor. Bugün isterseniz 5 bin tane müteahhit tutuklayın. Ama olan oldu!

Görünüşe göre tedbirler tam, yönetmelikler tam, kanunlar tam. Ama sonuçta 50 bin yurttaşımız öldü. Tabii tutuklayacak, cezalarını alacaklar. Ama asıl yapılması gereken bu kamuculuğun, devletçiliğin bir sistem olarak gelmesi, her şeyin merkezinde, bir sistem olarak yer alması lazım. Binayı dikerken ‘Ben buraya 1 koyar 5 alırım’ zihniyetini, bu bilimi de aşan zihniyeti ortadan kaldırmak lazım. Bilime de tekmeyi vuruyor, denetime de; her şeye tekme vuruyor. Bu sistemi terk etmek lazım.

Biz sistem değişikliğini sadece kadın için istemiyoruz. Bütün halkımızın menfaati için istiyoruz. Ha, kadın burada adı konmuş bir sorundur. Onun için ayrı konuşuyoruz. Çünkü bu evrensel ve tarihsel bir sorun, onu ayrı konuşmak mecburiyetindeyiz, bu sorun bitene kadar. Ama biz devletçiliği Türkiye’nin bütün fertleriyle insanca yaşaması için, hakça paylaşması için, tam anlamıyla refah içinde yaşaması için istiyoruz.

ON BİNLERCE YIL ÖNCESİNDEN GELİYOR

Kadının menfaati ile halkın menfaati aynı. Biz CKD olarak, kadına yönelik şiddeti de bu şekilde ele alıyoruz. Kuşkusuz 6284 ile ve diğer yasalarla kadına yönelik şiddete en caydırıcı tedbirleri getirmeliyiz. Ama sistemi değiştirmeden, kadının toplumdaki o ayrımcılık problemini, zihinlerdeki o sorunu aşmadan, dünyanın en iyi kanunu da getirseniz, bu olguyu kaldıramazsınız ortadan.

Nitekim o hayran kalınan, bize göre çok medeni zannedilen ülkeler, kadına yönelik şiddette, kadın cinayetinde bizden kesinlikle aşağıda değiller; yıllık vaka sayılarında Almanya’yla, İsviçre’yle aynı banttayız. Bu bir zihniyet meselesi ve bu 10 binlerce yıldan geldiği için bunu kanunlarla filan ortadan kaldıramıyoruz.

Toplumsal algıyı değiştirmek lazım. Bunun için çok iyi eğitim lazım, kadının çok desteklenmesi lazım, erkeğin de desteklenmesi lazım. ‘Erkek kötü de onun için böyle oldu’ demek, en gerici, en çağdışı bakıştır. Şiddet gösteren erkek de bu sistemin mağdurdur.

Kadına yönelik şiddetin, toplumsal ayrımcılığın bitirilmesi için kadın mutlaka üretime kazandırılmalıdır, üretici güçler içinde kadın da tartışmasız yerini almalıdır. Ancak bu noktaya geldiğiniz zaman biz özlediğimiz, insan onuruna yakışır kadın erkek eşitliğine ulaşabiliriz. Kadınlarımızda bilinç oluşmuş, devletten beklentileri var. Türkiye’nin artık gelip dayandığı noktanın bir sistem değişikliği olduğunu, buna mecbur olduğumuzu, toplumca da görmemiz lazım.

KADIN SORUNUNU ÜLKE SORUNLARIYLA BİRLİKTE ELE ALIYORUZ

CKD 25 yaşını doldurdu ve 10. genel kurulunu yaptı. Ne hedefler belirlediniz?

Cumhuriyet Kadınları Derneği, kadınların çalıştığı bir dernek ama genel Türkiye sorunlarıyla ilgilenen bir dernek. Tabii ki kadın, aile, çocuk, bizim çok özel bir ilgi alanımız ama biz kadın, çocuk ve ailenin, ülkemizin diğer sorunlarından bağımsız, farklı sorunlar içinde olduğunu ve farklı çözümlerle sorunları aşacağını asla düşünmüyoruz. Bu bilimsel değil, gerçekçi de değil. Onun için biz ülke sorunlarını ve kadın sorununu birlikte ele alıyoruz.

Bu, Kurtuluş Savaşı öncesinde ferdi hürriyetler isteyen kadınların sonradan vatan mücadelesine katılmasına benziyor. Geliyor, ikisi birleşiyor. Böyle baktığımız için bütün kadınları kapsayıcı bir dilimiz, söylemimiz var bizim. Hiçbir kadını ayırmıyoruz. Bu memleketin bir parçasını ayırmaya benzer yoksa. Bütün kadınlara ulaşmak ve bütün kadınları kucaklamak lazım.

Biz, son üç yılda bu konuda oldukça önemli bir adım attık. Biz mahallemizden çıktık, başka mahallelere girdik. Ve elimizi her kadın kesimine uzamaya gayret ettik. Örneğin LGBT ’ye karşı mücadelemize mütedeyyin kadınlarla, ailelerle büyük bir hoşnutluk içinde beraber olduk, tereddüt etmedik. Çünkü hepimiz bu vatanın parçasıyız.

Entelektüel kadınla da temas kurduk, işçi kadınla da, köylü kadınla ve ev kadınlarıyla, herkesle temas kurduk. Şimdi bu başarımızı bir sonraki noktaya taşımamız lazım. Bu kesimlerin öncüleriyle beraberiz, şimdi kitlelerine yaklaşmayı hedefliyoruz. Onlarla beraber daha çok çalışma yapmak istiyoruz. Kadın yurttaşlar olarak el birliğimizi, güç birliğimizi ortaya koymak…

Bizim burada hassasiyetlerimiz var: Vatan bölünmez bir bütündür ve Cumhuriyet Devrimlerinden asla taviz verilemez. PKK ve hiçbir uzantısıyla yan yana gelmemiz mümkün değil, ikinci olarak da yine Devrimleri yontan, budayan yaklaşımlara da olumlu bakmayız, bu ikisi bizim kırmızı çizgimiz. Bunu samimiyetle ortaya koyduğunuz zaman aslında hakikaten çok sayıda kadın bunu kabul ediyor ve bakıyorsunuz türbanlı kadınlarımız, ‘ben de öyle düşünüyorum’ diyor.

EĞİTİM DEVRİMİ LAZIM KIZLAR İÇİN İKİ KERE LAZIM

Kadının istihdam talebi, bir eğitim desteğiyle birlikte olur, değil mi?

Kız çocukla erkek çocuk eğitim oranlarına baktığımızda çok ufak bir fark var. Fakat niteliği ne o eğitimin? Kızların nitelikli, onları meslek sahibi yapan eğitime yönlendirilmesi lazım. 4+4+4 sisteminde, bazı bölgelerde yoksul ve muhafazakar kesimler kızlarını ilk 4 yıl okutuyor, sonra eve çekiyor. Ya hafızlık kursuna yolluyor, ya ‘açık ortaokul’ diye uydurdukları bir şeye…sonra da ‘everdim kızı’!  Kentlerde değil, bazı bölgelerde oğlan okusun iş sahibi olsun, kız evde otursun: bu feodal bakış devam ediyor. Anne uyanmış, belki anne böyle olsun istemiyor ama baba hâlâ böyle istiyor. Kız çocuklarını da sonunda bir meslek sahibi yapacak düzeyde okutmak önemli. Eğitim devrimi bütün çocuklarımız için lazım ama kızlar için iki kere lazım.

FARKINDA OL AV OLMA

Neoliberallerin sözde ‘özgürlük’ dediği şeye nasıl yaklaşmalıyız?

Bu yeni özgürlükçülük savunucuları, yani neoliberaller, dünyanın en gerici unsurları.

İnsan için geri olan her şeyi özgürlük adı altında pazarlıyorlar. Bunu göremeyen insan, özgürlük kelimesinin cazibesine kapılır. Okumayan, devamlı sosyal medyada dolaşan insan, imal edilmiş yalanlarla besleniyor. LGBT’nin eşcinsel veya transseksüel bireylere toplumun eziyet etmemesi olmadığını bilmemiz lazım. Zaten sistem sizi bunu bilmediğiniz için avlayabiliyor, av olmamak için doğru kaynaklardan bilgi edinmemiz lazım. Çok açık bakışlı olmamız lazım. Yoksa kapılıp gidiyor insanlar özgürlük lafına, demokrasi lafına. Kancayı oradan takıyorlar. Toplumları uyuşturucuya sevk etmenin, insanı kendinden uzaklaştırmanın, özgürlükle ne alakası var? Korkunç bir oyun oynanıyor burada. Halka hep bunları anlatıyoruz. ‘Demokrasi’ projesi ‘özgürlük’ projesi bizatihi Batı’nın projesidir, Amerika’nın projesidir ve insanlığın başına gelmiş en gerici projedir. Bu bağı göremeyen, bu kadar gerici bir projenin de memuru oluyorlar.  Biz CKD olarak çok önemli bir işlev görüyoruz. Atatürk’ün çağdaş kadınlarıyız ve her şeyi görebiliyoruz; o özgürlük büyüsünden, demokrasi büyüsünden, o büyülerden uzak duruyoruz.

HAYDİ, KALK AYAĞA, CUMHURİYET KADINI YANINDA!

Deprem bölgesine ilişkin çalışmalarınızdan söz edebilir misiniz?

İlk haftalarda yardım kampanyaları düzenledik, ayni yardımlarımızı yolladık. Ardından deprem bölgelerinde yürüteceğimiz faaliyet için üç ayaklı bir projeyle ve bütün şubelerimizle harekete geçtik. Şiarımız: Haydi kalk ayağa, Cumhuriyet kadını yanında. Üç koldan yürütüyoruz çalışmayı. Şubeler kendi bulundukları il ve ilçelere göç edenlerle temas kuruyor, yardım ediyor. İkincisi deprem bölgesine ekipler çıkarmak, çadır kentlerde, konteynerlerde birer hafta çalışacak, depremzedelere yarenlik edecek, yardım edecek ekipler. Günlük rutin içindeki hayatlarını kolaylaştırmaya çalışacaklar. Üçüncü olarak depremzede öğrencilere burs kampanyası başlatıyoruz.

Oradaki bütün yurttaşlarımız tekrar ayağa kalkana kadar, hayatlarını yeniden düzene sokana kadar, kadın ve erkek, tüm yurttaşlarımızın yanında olacağız.

CUMHURİYET KADININI TANITIYORUZ

Birleşme, yakınlaşma, LGBTİ ve uyuşturucuya karşı mücadele zemininde mi oldu?

Sadece Neoliberalizme karşı yaptığımız çalışmalarda değil, üreten kadın çalışmamızda da oldu. Diğer partilerden veya partisiz o kadar çok kadınla temas kurduk ki. Çok rahat kabul ediyorlar bizi. Biz çok geniş kadın kitlelerine Cumhuriyet kadınını tanıtıyoruz. Gerçek Atatürkçü kadını tanıtıyoruz: insanların duygularına, dünya görüşlerine saygı duyan, kimseyi hor görmeyen, ötekileştirmeyen, herkesle kendini eşitleyen ama vatan menfaatlerinde ortaklaşmayı ilke sayan bir Cumhuriyet kadını profili geliştirdik.

Birçok yerde bizi neoliberal-sosyal demokrat sanıyorlar önce, hemen yok yok diyoruz, hiçbir alakamız yok! Daha biz kendimizi tanıtırken karşımızdaki yüzler yumuşuyor. İnsanlardan kadar bu kadar ayrışmışlar.

Biz birlikte çalışacağız, birlikte kurtulacağız.

Çok teşekkür ederiz.

AYDINLIK

• DOĞU TABLETLERİ /29. Tablet, Ey Kudüs
• CHP Burdur’da deprem
• BGC Başkanı “Burdur Tarihi” konulu eğitim programına katıldı
• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı

AYDINLIK

• DOĞU TABLETLERİ /29. Tablet, Ey Kudüs
• CHP Burdur’da deprem
• BGC Başkanı “Burdur Tarihi” konulu eğitim programına katıldı
• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı
• 36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır

Karanfil dağıtımı sonrasında konuşan Başkan Ercengiz “8 Mart Emekçi kadınlar gününde kadınlarımız ile bir aradayız. Cumhuriyet Halk Partisi Kadın Kollarımızın basın açıklamasına katıldık. Kadınlarımıza karanfil dağıtarak onların günlerini anmak istedik. Tabi Türkiye’de emeğinin peşinde koşan aşı ve işi için koşan, istediğimiz ölçüde istihdama katkı sağlayabilen kadın yok. Daha çok kadına istihdamın içerisinde olmasını isteriz ve bekleriz. Bunlar zor şeyler değil. Planlama ile yapılabilecek ve planlama kadının titizliğinden, kadının işe olan ayrıntıcılığından ve kadının yaptığı her işin emeğin güzel oluşundan faydalanabiliriz. Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk “Yeryüzünde gördüğünüz tüm güzellikler Kadının eseri” der. Bu nedenle kadının eseri olabilecek tüm güzelliklere bizlerde sahip çıkmak zorundayız. Bir kez daha Dünya Emekçi Kadınlar Gününü kutlamak istiyorum. Çalışan ya da çalışmak isteyen çalışabilen, çalışma hayatı içerisinde olan tüm kadınlarımızın da emeklerine sağlık ve verdikleri katkıdan ötürü bir kez daha teşekkür etmek istiyorum” dedi.

• DOĞU TABLETLERİ /29. Tablet, Ey Kudüs
• CHP Burdur’da deprem
• BGC Başkanı “Burdur Tarihi” konulu eğitim programına katıldı
• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı

Başkan Çelikbaş, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada “Belediye-İş Sendikası Burdur Şubesi olarak 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü münasebetiyle, evde, iş yerinde, dahası ortak yaşamda en büyük emekçi olan Burdur Belediyesi ve Burdur Şeker Fabrikasında çalışan sendika üyemiz emekçi kadınlarımızı ziyaret ederek günlerini kutladık” dedi.

• DOĞU TABLETLERİ /29. Tablet, Ey Kudüs
• CHP Burdur’da deprem
• BGC Başkanı “Burdur Tarihi” konulu eğitim programına katıldı
• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı
• 36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır