Ayder Yaylasında çok katlı betonarme binalar inşa eden bakandan bu görüntülere savunma geldi: “Yöresel mimariye uygun bir tesis yaparak hepsini aynı çatı altında topluyoruz.”

Rize Ayder Yaylasındaki “dönüşüm” son iki yıldır sıklıkla gündeme geliyor. Plansız, çarpık ve denetimsiz yapılaşmanın betona kurban ettiği güzelim Karadeniz yaylaları adeta birer kente döndü. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bu duruma çözümü ise Ayder Yaylasına TOKİ’yi sokarak “dönüşüm” başlatmak oldu. Hazırlana proje uygulamaya konuldu, ortaya çıkan görüntüler bir yayladan çok betona boğulmuş, doğallığı yok edilmiş dağ kenti izlenimi veriyor.

İki gündür sosyal medyada paylaşılan Ayder’in betona boğulmuş inşaat görüntülerinin ardından bugün bir açıklama yapan Bakan Murat Kurum, “Ayder’imizin güzelliğini bozan yapıları kaldırıyoruz. Yöresel mimariye uygun bir tesis yaparak hepsini aynı çatı altında topluyoruz. Bunu da doğal yapısı tahrip edilmiş 17 bin 478 m² alanın sadece 3.863 m²’lik kısmına yapıyoruz. Geri kalan 13 bin 615 m² YEŞİL ALAN olacak” dedi.

Geleneksel ya da yöresel mimaride böyle bir “toplu” konut anlayışı olmaz. Bu, hem kırsal yaşam kültürüne hem de mimari dokuya aykırı bir durum. Ülkenin şehirciliğini emanet ettiği bir kurumun başındaki Bakan bunu bilmiyor olamaz elbette. Tektipleşmenin mekânsal üretiminin her alanda yaygınlaştırıldığı bir dönemde Ayder’de bundan nasibini alıyor.

Geçtiğimiz hafta “kesin korunacak hassas alan” ilan edilerek koruna statüsü yeniden belirlenen Ayder’de korumanın dışında kesin olan bir şey varsa o da bu güzel toprakların binlerce yıllık yerel mimarisi ve doğal dokusunun son 20-30 yıl içinde göz göre göre yok edildiğidir…

Artık “bizim de yaylalarımız var” diye gösterebileceğimiz bir güzellik kalmadı…

O.H.A filminin trol projesi gerçek oluyor!

Ünlü mizahi filmde ti’ye alınan çılgın konut projesini TOKİ Rize’de hayata geçirecek…

Ali Baltaoğlu karakteriyle Türkiye’deki yıkım çılgınlığını mizahi bir dille işleyen ‘Oflu Hoca’yı Aramak: O.H.A’ filminin trol olarak tanıttığı çılgın proje ‘Kaçkar Megadağ 2023’ gerçek oluyor. TOKİ, Rize’nin Çamlıhemşin ilçesinde bulunan büyük bölümü sit alanı statüsündeki Ayder Yaylası’nda ‘Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi’ hazırlanması işi alımı için 16 Şubat’ta ihaleye çıkılacağını duyurdu. Ayder Yaylasını TOKİ eliyle betonlaşmaya açacak girişimin ihalesi öncesinde O.H.A filminin Yönetmeni Levent Soyarslan, “2012’de filmin senaryosunu yazarken sistemi eleştirmeye yönelik mizah olsun diye uydurduğum bu saçma sapan dağ kenti projesi şimdi Ayder’de uygulanıyor. Daha başka akıllı bir iş olsa projenin fikir babası olarak gurur duyardım belki. Bu kadar ahmak olabileceğimizi ben gerçekten öngöremedim. Suçlanacak biri varsa o da bizleriz. Ortada bir rant var ve iktidar sadece halkın talebine arz yaratıyor” dedi.

TOKİ, RİZE AYDER YAYLASINDA KENTSEL DÖNÜŞÜM UYGULAYACAK

Rize’nin yaylalarıyla ünlü Çamlıhemşin ilçesinde TOKİ kentsel dönüşüm uygulayacak. Büyük bölümü sit alanı olan Ayder Yaylası’nda yapılmak istenen kentsel dönüşüm projesi için danışmanlık hizmeti alınacağını duyuran TOKİ, 16 Şubat’ta ihaleye çıkacak. 110 hektarlık (1.100 dönüm) alanda uygulanması düşünülen kentsel dönüşüm projesinin, Karadeniz Yaylalarını otoyolla birbirine bağlamayı öngören Yeşil Yol projesine eklemlenmesi ve bölgeye bir de kayak merkezi yapılması planlanıyor.

3 YIL ÖNCE O.H.A FİLMİNDE MİZAH KONUSU OLMUŞTU

Milli Park ve Doğal Sit Alanı niteliğiyle yıllardır koruma altında bulunan ancak kaçak yapılaşmanın önüne bir türlü geçilemeyen Ayder Yaylası’nda TOKİ eliyle kentsel dönüşüm uygulanmasını öngören projeyle ilgili sorularımızı yanıtlayan O.H.A filminin Yönetmeni ve filmin trolü olarak ünlenen Kaçkar Megadağ 2023 projesinin tasarımcısı Levent Soyarslan, “Bu kadar ahmak olabileceğimizi ben gerçekten öngöremedim” dedi.

ALİ BALTAOĞLU KARAKTERİNİN ÇILGIN KONUT PROJESİ

Yönetmen Levent Soyarslan’ın, filmin başkahramanı Ali Baltaoğlu’nun şirketi olan Baltaoğlu Holdig’in reklam filmi olarak tasarladığı ve Türkiye’de oldukça revaçta olan Dubai tarzı mimariyi Kaçkar Dağları’na taşıyan ‘Kaçkar Megadağ 2023’ projesinin videosu, filmden önce trol olarak yayınlanmıştı. Gerçekle mizahın iç içe geçtiği bir dönemde gerçek sanılarak durdurulması için imza kampanyaları açılan Megadağ projesini anlatan reklam filmi şöyle:

DÜNYANIN YENİ DÜZENİ GERİ ZEKÂLILIK İNSANLIĞI TEHDİT EDİYOR

2014’te gösterime giren ve büyük beğeni alan O.H.A filminin yönetmeni Levent Soyarslan,

Üç yıl önce filmiyle ilgili kendisiyle yaptığımız söyleşiden Bugüne Türkiye’nin ve dünyanın daha da geriye gittiğine dikkat çekerek, şöyle konuştu: “O zamanlar sadece gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerle sınırlı idiokrasi (Geri zekâlıların iktidarı) bugün dünyanın yeni sosyo-ekonomik düzeni olma yolunda emin adımlarla ilerliyor. Ve dünyanın olası disopya senaryolarından biri olarak eskiden olduğundan çok daha fazla insanlığı tehdit ediyor.

TRUMP’LA BİRLİKTE ABD’DE MİZAHÇILAR ZOR DURUMDA KALDI

Bu hipoteze destek babında bilim ve teknolojide dünyanın lokomotif devleti ABD örnek gösterilebilir. Trump dönemiyle yaşanmaya başlanan komedi maalesef Türkiye’de yaşadıklarımızı aratmamaya başladı. Hatta o kadar ki, sarkastik hicvin efsane çizgi dizisi South Park’ın yapımcıları Trey Parker ve Matt Stone, yeni sezonda Donald Trump’a yer vermeyeceklerini açıklamış. Trey Parker ve Matt Stone, ‘Seçim sürecinde, gündemdeki olayları ti’ye almakta çok zorlandık ve yaşananlara ayak uyduramadık, gerçekte olanlar bizim yapabileceğimizden çok daha komik hale geldi’ demiş ve yeni sezonda Donald Trump benzeri bir karaktere artık yer vermeyeceklerini açıklamışlar.”

‘FİLMDE MİZAHİ ELEŞTİRİ OLSUN DİYE YAPTIĞIM PROJE GERÇEK OLDU’

“Bugün bu ironik durumun benzeri Oflu Hoca’yı Aramak’da filmindeki çılgın dağ kenti projesi Kaçkar Megadağ 2023 için de gerçek olmuştur” diye konuşan Soyarslan, “Benim vakti zamanında, 2012’de filmin senaryosunu yazarken sistemi eleştirmeye yönelik mizah olsun diye uydurduğum bu saçma sapan dağ kenti projesi şimdi Ayder’de uygulanıyor. Daha başka akıllı bir iş olsa projenin fikir babası olarak gurur duyardım belki ama bu sefer gurur duymak bir yana akıllara kar suyu kaçırmasaydım mı acaba diye düşünüyorum. Antalya Film Festivali’nde Oflu Hocayı Aramak’ın galası sonrası yaşı ilerlemiş ama gözleri pırıl pırıl bir hanım efendi Kaçkar Megadağ 2023 projesinin hükümet tarafından beğenilip hayata geçirilmesinden çok korktuğunu ifade etmişti. O zaman bu yoruma gülüp geçmiştim. Ne kadar öngörülüymüş. Bu kadar ahmak olabileceğimizi ben gerçekten öngöremedim” ifadelerini kullandı.

‘SUÇLANACAK BİRİ VARSA O DA BİZLERİZ’

“Bu kadar ahmak olabileceğimizi diyerek çuvaldızı aslında doğrudan kendimize batırıyorum” diyen yönetmen Levent Soyarslan, “Daha önce de belirttiğim gibi burada suçlu kesinlikle iktidar değil. Suçlanacak biri varsa o da bizleriz. Ortada bir rant var ve iktidar sadece halkın talebine arz yaratıyor. Aslında tüm dünyada bu işler böyledir. Amerika’da bile.  Halk yeterince aptal olursa önce hukuk sistemi çöker sonra iktidar kendi hukukunu getirir. ABD o eşiği henüz geçmedi. Hukuk orada hala daha işliyor. Bizde eşikler çoktan geçildi. Kafalar huniler şapka edildi. Bilmem kaç bin yılın jeolojik ve ekolojik evriminin yaratısı bir harikayı üç kuruş rant için satışımız, asıl zenginliği göremeyecek zevksizliğimiz, iktidarlara bunca cüreti gösterme yetkisini verişimiz bu manyaklığın bir ispatı değil midir?” diye konuştu.

MİZAH OLSUN DİYE YARATILAN PROJEYİ HALKIN YÜZDE 70’İ BEĞENDİ

Kaçkar Megadağ 2023 projesini sokak röportajlarıyla halka sorduklarına dikkat çeken Soyarslan, “halkın yüzde 70’inin projeye bayıldığını anımsatarak, Ben aslında boşuna konuşuyorum. İşte Kurmacasız/manipulasyonsuz, Kaçkar Megadağ 2023’e halkın tepkisi. Ayder’e ne tepki verileceğini siz düşünün artık” dedi.

O.H.A filmi ekibinin bir trol proje olan ‘Kaçkar Megadağ 2023’ hakkında yaptığı sokak röportajları bu bağlantıdan izlenebiliyor:

• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı
• 36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”
• Yeşilova’da “İklim Adaleti” için ortak mücadele çağrısı

Rusya-Ukrayna arasındaki savaş Türkiye’nin buğday ithalatının büyük bölümünü gerçekleştirdiği bu iki ülkeden alımların durmasına neden oldu. Buğdayın anavatanı olan bir coğrafyada bulunmasına karşın Türkiye hatalı tarım politikaları nedeniyle yeterlilik sorunu yaşayınca bu kez de tarihinde ilk kez Hindistan’da buğday ithal etmeye başladı. Ancak Hindistan’ın aldığı ani bir kararla buğday ihracatına kısıtlama getirmesi Türkiye’nin de aralarında bulunduğu ithalatçı ülkeleri zora soktu. Gıda krizinin kapıda olduğu bu dönemde Türkiye’nin verimli tarım arazilerini amaç dışı kullanıma açması ise tepki çekiyor. Balıkesir’in Bandırma ilçesinde kurulan Marmara Metal Organize Sanayi Bölgesi için tarım arazileri yok ediliyor. Güney Marmara Dayanışması’ndan Erol Yıldız, köylülerin açtığı davada mahkemenin yürütmeyi durdurma kararı vermesine karşın iş makinelerinin ekili alanlar dâhil olmak üzere tarım arazilerinde yol açmasına tepki gösterdi.

Türkiye’nin Hindistan’dan 50 bin ton buğday ithal etmesine ilişkin haberler kamuoyunda tepkiyle karşılandı. Rusya ve Ukrayna arasındaki savaş, Türkiye’nin en fazla buğday ithal ettiği bu iki ülkeden alımları sıkıntıya sokunca, ülke tarihinde ilk kez Hindistan’dan buğday alımına gidilmesi, yıllardır uygulanan ithalata dayalı hatalı tarım politikalarının bir sonucu olarak yorumlandı. Market raflarında ülke tarihinin en yüksek fiyatlarını gören ayçiçeği yağında da durum benzer bir seyir izliyor. Türkiye ihtiyacı olan yıllık yaklaşık 900 bin ton ayçiçeği yağının ancak yarısını karşılayabilir durumda. Geri kalanını ise ithalat yoluyla karşılamaya çalışıyor.

ESKİ BAKAN’IN PARAMIZ VAR Kİ İTHAL EDİYORUZ SÖZLERİ AKILLARDA

Tarımsal üretimde tehlike çanları çalarken, önceki Tarım Bakanı Bekir Pakdemirli’nin ithalat eleştirileri karşısında söylediği “Paramız var ki ithal edebiliyoruz” sözleri ise kamuoyunun hafızasındaki yerini koruyor.

HİNDİSTAN’DAN BUĞDAY İTHAL EDİP, BUĞDAY TARLASINI YOK EDİYORUZ

Bir yandan 4600 kilometre uzaklıktaki Hindistan’dan buğday ithal etmek sorunda kalan Türkiye,  bir yandan da verimli tarım arazilerine organize sanayi tesisleri kurulmasına izin veriyor. Balıkesir’in Bandırma ilçesinde bulunan Marmara Metal İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nin genişleme çalışmaları kapsamında verimli tarım arazilerinin yok edilmesi tepkiyle karşılandı.

EKİLİ ALANLARA İŞ MAKİNELERİ GİRDİ, YOL İNŞAATINA BAŞLANDI

Yaklaşık 40 bin dekarlık bir alana yayılması planlanan OSB için verimli tarım arazileri kamulaştırılıyor. Köylülerin açtığı davada yürütmeyi durdurma kararı verildiğini söyleyen Güney Marmara Dayanışması Platformu’ndan Erol Yıldız, buna rağmen bayram haftasında iş makinelerinin tarım arazilerine girerek ekili alanların da bulunduğu bölgede yol çalışmaları yaptıklarını belirterek yaşananlara tepki gösterdi.

BÖLGEDE BUĞDAY, ARPA VE AYÇİÇEĞİ ÜRETİLİYOR

Bandırma ve Erdek körfezi bölgesindeki proje sahasının yüzlerce yıldır tarımsal üretim yapılan bir alan olduğuna işaret eden Yıldız, bölgenin mutlak tarım alanı olduğunun altını çiziyor. Kısmen birinci sınıf tarım arazilerinden oluşan bölgede ayrıca ikinci ve üçüncü sınıf olarak nitelenen tarım arazileri bulunurken ağırlıklı olarak buğday, arpa ve ayçiçeği üretimi yapılıyor. Yıldız’ın aktardığı bilgilere göre bu bölgede 2018 yılı sonunda Marmara Ana Metal OSB adıyla bir Metal İhtisas OSB kuruldu. Söz konusu OSB’nin 40 bin dekarlık bir alana genişleyeceği belirtilirken proje kapsamında Erdek Körfezi’nde birden fazla limanın inşa edilmesi de gündemde. OSB bünyesinde demir çelik, otomotiv, enerji, makine gibi üretim alanlarının olacağı belirtiliyor.

‘TARIMLA UĞRAŞANLARA ADETA SAVAŞ İLAN EDİLDİ’

Konuyla ilgili bir açıklama yapan Güney Marmara Dayanışması ise Covid-19 pandemisi nedeniyle dünyada yaşanan gıda sorununa işaret ederek Metal İhtisas OSB çalışmalarının bir an önce durdurulmasını talep etti. Anavatanı Türkiye olan birçok tarım ürününün ithal edilir hale geldiğine işaret edilen açıklamada, şu görüşlere yer verildi: “Covid-19 virüsü bize bütün dünyada tarımın ne kadar stratejik öneme sahip olduğunu bir kez daha gösterdi. Bugün başta Çin olmak üzere ülkeler gıda stoklarını artırma çabasına giriştiler. Pandemi sürecinde halk gıda stoğu yaparken hiç kimse ‘ağır metal’ ürünleri stoklamadığı gibi hiç kimse metal kuyruğuna da girmedi. Son 20 yılda ivme kazanan yağmaya ve talana dayalı projelerle, ülkenin dört bir yanında altyapı yatırımları, maden aramaları ve organize sanayi alanları adı altında derelerimiz, ormanlarımız ve tarım alanlarımız yok edilmekte. Buna son örnek bölgemizde Kuru Mutlak Tarım Arazilerine göz dikerek ranta açan, ekolojik dengeye, tarıma ve tarımla uğraşan tüm bileşenlere adeta savaş ilân eden ‘Metal İhtisas OSB’ projesini verebiliriz. Bizler aşağıda sıraladığımız gerekçeler nedeniyle Metal İhtisas OSB çalışmalarının bir an önce durdurulmasını talep ediyoruz.

‘OSB ALANI AKTİF HALDEKİ MARMARA FAYI ÜZERİNDE’

Metal İhtisas OSB alanı bütün deprem uzmanlarının ifade ettiği üzere aktif haldeki Marmara Fayı üzerindedir. Hatırlanacağı üzere 1999 Gölcük Depremi sonrası plansız sanayileşme sonucu ortaya çıkan can kayıplarıyla ölçülemese de 20 milyar dolarlık bir kayba neden olmuştur. Talan edilen alan yine Balıkesir-Çanakkale 1/50000’lik Bütünleşik Kıyı Alanları Planı’nda belirtildiği gibi, zeminin kaygan özelliği, kumsal yapısı ve yer yer heyelan risklerinin olduğu ifade edilmiş olmasına rağmen tüm bu uyarıların hiçbiri dikkate alınmamaktadır.

‘BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK VE HAYVANSAL ÜRETİM ZARAR GÖRECEK’

Bölgede kurulması planlanan Metal İhtisas OSB alanı sonrası başta Bandırma ve Erdek Körfezi olmak üzere Kapıdağ ve Manyas Kuş Cenneti Gölündeki biyolojik çeşitliliği uzun vade de yok edecektir. Bunun etkileri zaman içerisinde hayvansal ürün üretiminde adeta Türkiye’nin Hollanda’sı olan Gönen, Biga, Manyas ve Karacabey ilçelerini etkileyecektir. Bilimsel çalışmalar sonrası kritik kirlilik düzeyinde olduğu daha 2014 yılında TÜBİTAK raporlarıyla vurgulanan Bandırma Körfezindeki çift başlı organizma türlerinin çoğalacağından ve kirlilik sonucu yaşamın yok olacağından şüphe yoktur. Yine Hacettepe Üniversitesinden ülkemizin saygın Biyologlarından Prof. Dr. Ali Demirsoy’un ifade ettiği üzere ‘Kapıdağ Yarımadasında var olan biyolojik çeşitlilik’ Metal İhtisas OSB sonrası fakirleşecektir.

OSB’YE KURBAN EDİLEN BÖLGEDE VERİM ORTALAMANIN ÜSTÜNDE

Yeterli su kaynağının bulunmadığı bir alanda organize sanayi bölgesi inşaatının başlanması su ihtiyacının karşılanması için Bandırma’nın ve Gönen’in tek içme suyu kaynağı olan Gönen Barajını veya Ramsar Sözleşmesiyle koruma altına alınan Manyas Gölünün hedeflendiğini düşündürmektedir. Türkiye’de ortalama buğday verimi 280-300 kg/da arasında değişmektedir. Oysa beton yığınına çevirmek istedikleri tarım alanlarında verim en olumsuz yıllarda bile ortalama 400 Kg/da’ın altına düşmemektedir. Yine stratejik ürünlerden biri olan ayçiçeği üretimi açısından son derece verimlidir. Tarıma elverişli 1 cm’lik toprak tabakası ortalama 100 ile 1000 yıl arasında oluşur. Elbette 1 cm. kalınlığında toprak tabakasında tarım yapılması mümkün değildir. Araştırmalara göre 40-50 cm’lik bir toprak tabakasının oluşabilmesi için en az 20-25 bin yıl geçmesi gerekmektedir.”

‘OLUŞACAK YOĞUN GÖÇLE İLGİLİ BİR ÇALIŞMA YAPILMADI’

Projenin hayata geçmesiyle birlikte bölgede oluşacak yoğun göç hareketlerinin yaratacağı kültürel, sosyal ve siyasal tablo ve sorunlar hakkında herhangi bir çalışma yapılmadığına da işaret edilen açıklamada, bunun yaratacağı vahim sonuçları öngörmenin mümkün olduğuna değinilerek şöyle denildi: “Yatırımcıların da ifade ettiği üzere bölgede yeterli işgücünün bulunmadığı bilinmektedir. Bunun sonucunda başta Bandırma olmak üzere, Gönen, Manyas, Biga ve Erdek yoğun bir göçe maruz kalacaktır. Öngörülere göre Bandırma’nın nüfusunun 500 bin olacağı tahmin edilmektedir. Bugün yaklaşık 200 bin nüfuslu ilçenin alt yapı sorunları çözülemezken 500 bin nüfuslu bir ilçenin altyapı, ulaşım ve en önemlisi içme suyu sorunu hiç çözülemeyecektir.

‘ARAZİLER 45 BİNE KAMULAŞTIRILIP, 1 MİLYONA PAZARLANIYOR’

Proje hayata geçtikten sonra yukarıda da ifade ettiğimiz üzere bitkisel ve hayvansal üretim merkezlerinde olan Güney Marmara Bölgesi bu süreçten olumsuz etkilenecek gıda arzında sorunlar artarak devam edecektir. Bandırma-Erdek körfezine birden fazla liman yapılacak, bölgede çok eskilere dayanan turizm ciddi zarar görecektir. Liman ve arka planda oluşacak sanayinin, can çekişmekte olan Marmara Denizi’ne getireceği yük de sürdürülemez olacaktır. Bugün hepimizi ‘sanayileşme ve iş alanı yaratma’ vaatleriyle aldatarak, Kuru Mutlak Tarım Arazisi alanlarını 20-45 bin TL/ dönüm bedelle kamulaştırıp, sonrasında 1 milyon TL/ dönüm bedellerle pazarlayarak rant elde edenlere karşı duyarlı olmaya davet ediyoruz. Hiçbir sanayi hammaddesi bölgede bulunmadığı halde yapımında ısrar edilen, ekolojik dengeye, tarıma ve tarımla uğraşan tüm bileşenlere adeta savaş açan bu rant projesine karşı sizleri dayanışmaya çağırıyoruz.”

Son 20 yılda parayı betona gömen Türkiye buğdaydan ayçiçeğine, mercimekten arpaya birçok tarım ürününü ithal ederken verimli tarım arazilerini ise betonlaştırıyor. Bandırma’da sanayi tesisleri inşa etmek için ekili alanlar dahil tarım arazileri yok ediliyor. Oysa geleceğe giden yol tarımdan geçiyor. Anadolu coğrafyası birçok tarım ürününün gen merkeziyken, binlerce yıldır bu coğrafyanın insanları ürettikleriyle ayakta durabilmişken son yıllarda tarımın çökertilmesi için bitmek bilmeyen çabaların acı sonuçlarını şimdiden yaşamaya başladık.

Buğday ile koyun, gerisi oyun…

Bu toprakların özeti budur…

• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı
• 36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”

Türkiye’nin turizm başkenti olarak anılan Antalya, aynı zamanda önemli bir tarımsal üretim merkezi. Geçmişte susamdan pamuğa, pirinçten narenciyeye uzanan üretim çeşitliliği, son 30-40 yıldır yoğunlaşan örtüaltı sebze üretimiyle sürüyor. 1960’ta 65 bin olan kent merkezi nüfusu, 1980’lerde 200 bini geçerken, bu dönemden itibaren ülkenin en hızlı göç alan kentlerinin başında gelen Antalya bugün Türkiye’nin en kalabalık beşinci kenti konumunda. Gazipaşa’dan Kaş’a 640 kilometrelik kıyı uzunluğu ile adeta bir ülke coğrafyasını andıran kentteki bu hızlı nüfus hareketi, Torosların koynundan doğan nehir havzalarının yarattığı verimli alüvyonal ovaların da aynı hızla betonlaşmasına neden oldu. 1960’larda tek tük küçük bahçeli evlerin dışında tek bir betonun görülmediği kentin doğusundaki verimli Lara bölgesi, bugün dev apartmanların, lüks sitelerin ve 5 yıldızlı otellerin yükseldiği bir metropol gürünümünde. 20 yıl öncesine kadar narenciye bahçeleri ve tarım arazilerinin kapladığı verimli ovayı kentleşmeye kurban veren Antalya’da Lara’nın arka bahçesi niteliğindeki üretim alanlarından biri olan Yeşilova Mahallesi de bir iki yıl içinde tamamen apartmanlarla kaplanacak. Türkiye’de kent içerisinde yoğun ve büyük öçlekli tarımsal üretimin yapıldığı nadir alanlardan biri olan Yeşilova Mahallesi’nin betondan önceki son dönemecinde üreticilerle konuştuk. Sorunlarını, beklentilerini ve hayallerini dinledik.

İşte Türkiye’nin toprakla imtihanını özetleyen, çimeni çimentoya kurban ettiğimiz dönüşümün öyküsü…

Antalya kent merkezinden Lara bölgesine doğru yöneldiğinizde, kıyıdaki falzelerin üzerinden iç kısımlara doğru devasa apartman bloklarıyla karşılaşırsınız. Aralara serpiştirilmiş 5 yıldızlı oteller, lüks kafeler ve restoranlarıyla ‘Türk rivierası’ olmanın hakkını verme gayretindeki kentin bu bölgesinin kuzeyinde ise hala tarımsal üretimin sürdüğü mahalleler bulunuyor. Yılardır imar tartışmalarıyla gündemde olan Muratpaşa ilçesi sınırlarındaki Kırcami bunlardan biri. Ancak Kırcami ile komşu olan pek çok mahalle de benzer durumda.

MİS GİBİ TAZE PIRASA KOKUSU DURDURUYOR BİZİ

Kent merkezinden Havaalanına doğru uzanan Aspendos Bulvarı ile Perge Bulvarı ve doğuda Düden Çayı’nın arasında kalan bölgede yer alan Yeşilova Mahallesi, sokaklarında geleneksel sulama arkları dolaşan bir üretim merkezi. Bir kaç kilometer güneyde büyük bir çağlayan şeklinde Akdeniz’e dökülen Düden Çayı’nın sularıyla bu mahallede yıllardır sebze üreten çiftçiler, kentin yeşillik ve sebze ihtiyacının önemli bir kısmını karşılamış. Çoğunluğu Korkuteli’nin köylerinden gelip yıllar önce buraya yerleşen atalarında kalma arzilerinde üretmeyi sürdürüyor. Rengarenk marulların sıralandığı seraların arsından ilerleyip mahallenin eski evlerinin bulunduğu sokağı bulmaya çalışırken mis gibi taze pırasa kokusu durduruyor bizi. Genç bir karı koca bahçelerinden pırasa ve yeşil soğan hasadı yapıyor.

KENT İÇİNDE TARIM ÜRETİMİNİN DÜŞEN SON KALESİ: YEŞİLOVA

Ancak bu onların belki de son hasadı olacak. Çünkü bu bölge de çevresindeki lüks sitelerden yükselen ‘kolay yaşamın’ cazibesine çoktan girmiş durumda. Yeşilova Mahallesi için hazırlanan imar planları, çizilen konut projeleri ve son yıllarda bir hayli moda olan ‘kentsel tasarım’ modelleri, buralardaki üreticilerin son kuşağının hayallerini süslüyor.

 ‘KENDİ SERAMIZ VAR AMA DIŞARIDA ÇALIŞMAK ZORUNDA KALIYORUZ’

Pırasa hasadı yapan genç çiftin yanlarına varıp sohbet ediyoruz. Ali Ütkünoğlu, Yeşilova’da ailesiyle birlikte kendi deyimiyle ‘Bahçıvanlık’ yapıyor. Ancak ürettiklerinin değerini bulmadığını söyleyen Ütkünoğlu, geçimini sağlamak için başka işlerde çalıştığını anlatıyor. Atalarını doyurup bugünlere getiren topraklarında ürettikleri artık onları doyuramaz olmuş. “Kendi seramız var ama dışarıda çalışmak zorunda kalıyoruz. Bizim ürettiğimiz değerini bulmuyor. Aracılar yiyor, başka bir şey olmuyor ki. Herkes işini yapsa kimse aç kalmaz. Benim bir tanıdığım var hukukçu, bir çobanın 100 koyunu var, bu adamın 10 bin koyunu var. Mesela bir doktor var, hem doktorluk hem seracılık yapıyor. Herkes mesleğini yapmalı” diye özetliyor içinde bulundukları durumu.

 ‘ÇİFTÇİLİK GÜZEL AMA İMKAN YOK’

Ali Ütkünoğlu’na mahallenin imara açılmasıyla ilgili ne düşündüğünü soruyoruz. Aldığımız yanıtlar bir hayli düşündürücü. Kendi toprağıyla barışık bir hayat yaşaması zorlaştırılan üreticilerin pek çoğunun ortak tespit ve beklentilerini şöyle sıralıyor Ali Ütkünoğlu: “Burası 17 mahalle ama benim yaşadığım yer en geri kalan mahalle. Yakınımda bir cami, okul yok. Şuradan bir otobüs bile geçmiyor. Benim bu çocuğum sabah 05:30’da kalkıp ta Zerdalilik Mahallesi’ndeki Başöğretmen Okuluna gidiyor. Ne gereği var ki? Şurada bir okulun olmasını kim istemez. Araştırma Hastanesi ta nerede. Şuradan bir dolmuş geçecek de bineceğim de hastaneye gideceğim. Konu bu yani. Çiftçilik güzel meslek ama imkân yok. Yapacak bir şey yok yani.”

ÜRETİCİ ÖLÜMÜ GÖRÜP SITMAYA RAZI OLMUŞ

Ali Ütkünoğlu, çalışkan ve üretken çiftçi. Ancak kendi toprağının üstünde toprağa küstürülmesi oldukça trajik. Bölgedeki binlerce üretici gibi o da toprağa tutkuyla bağlı olduğu için üretmekten vazgeçmemiş. Ancak geçmişle gelecek arasındaki keskin dönemeçte tercihleri sınanan üreticiler, ölümü görüp adeta sıtmaya razı edilir konuma getirilmiş. Üretimi sürdürmenin artık gerçek bir kahramanlık sayılması gerektiği zamanları yaşadığımız şu dönemde Ali Ütkünoğlu ile vedalaşıp, bir başka toprak kahramanı olan Ramazan Ütkünoğlu’nu yeşillik ürettiği serasında ziyaret ediyoruz.

 ‘ESKİDEN PAMUK VE SUSAM EKİYORDUK, KAZANCI BOLDU’

Ramazan Ütkünoğlu Yeşilova Mahallesi’nin eskilerinden bir üretici. “Atalarım hep tarımla uğraşmışlar. Ben burada doğup büyüdüm” diye başlıyor anlatmaya: “Burada seracılık başlamadan önce susam ve pamuk ekiyorduk arazilerimize. Kazancı boldu bu ürünlerin. Ayrıca kendi ihtiyacımız olan sebzeyi de ilaçsız, doğal yetiştiriyorduk. Bizim toplam 150 dönüm kadar arazimiz vardı. Bir kısmı bataklık, bir kısmı da kıraçtı. Ekilebilecek arazilerimizde üretim yapıyorduk. Pamuk ve ANTBİRLİK bitince çiftçi nereye gidecek? Batağa gidecek.

 ‘PAMUK BİTİNCE AĞAÇ DALI VE BEZLERDEN SERA YAPMAYA BAŞLADIK’

Pamuk üretirken bize Konya’dan, Fethiye’den, Bucak’tan işçiler geliyordu. Sonra makina çıktı pamuk toplamak için, bu vatandaş bir kenara itildi. Üreticiler olarak biz de ağaç dallarından seralar yapmaya başladık, üzerlerini patiska bezlerle kapatarak iyi kötü üretim yaptık. O zamanın bereketi güzeldi. İlaç, gübre kullanmıyorduk, toprak da kuvvetliydi. İyi de para kazandık o dönem.”

 ‘TIPKI 90 YAŞINDAKİ BİR İNSAN GİBİ YORGUN BU TOPRAK’

Yeşilova Mahallesi’ni çevreleyen bölgeyi 30 yıl önce imara açtıklarını, şimdi de kendi arazilerinin olduğu bölgenin imara açıldığını anlatıyor Ramazan Ütkünoğlu. Bir yandan da içinde maydanoz ekili olan serasına girip toprağa işaret ederek sorularımıza yanıt vermeyi sürdürüyor: “Buranın toprağı yoruldu. Tıpkı 90 yaşındaki bir insan gibi yorgun bu toprak. Eskiden biz pamuk ektiğimiz tarlaları atlarla sürerdik. Dönümlerce tarlaya bir tane bile karpuz çekirdeği düştüğünde, bir kökten 11 tane karpuz yetişiyordu bu toprakta. Bizim o zamanlar İsrail’le, İsrail tohumuyla işimiz yoktu. Şimdi İsrail tohumu ile toprağın kirlenmesi bizim üretimimizi bitirdi. İşin gerçeği bu, saklayacak değiliz.”

 ‘MAYDANOZ TARLADAN 10 KURUŞA GİDİYOR’

Üreticinin tarlasına ektiği üründen para kazanamadığını anlatıyor Ütkünoğlu, az ilerideki komşu seraları göstererek, “Bu seralar da satıldı geçenlerde” diyor ve ekliyor: “Bizim ürettiğimiz maydanozun bağı 10 kuruşa gidiyor tarladan. Pazara kendimiz götürürsek de 50 kuruşa zor veriyoruz. Antalya’daki hal sistemi de çiftçiyi sömüren bir düzen içinde. Cebinde parası olan herkes komisyonculuk yapmaya başladı. Eskiden İstanbul, Ankara gibi büyük kentlere Antalya çiftçisinin ürünü giderdi. Şimdi birçok başka ilden gidiyor.

 ‘BETONU BEN DE İSTEMİYORUM AMA BURADA TOPRAK BİTMİŞ’

Geçmişte biz ikişer üçer dönüm yapardık yeşilliği. Şimdi otelciler bile arazi satın alıp kendi ihtiyacını yetiştirmeye başladı. Bin dönüm arazi alan otelciler var. Üretimin planlanması gerekiyor. Bir sınırlama getirilmeli. Küçük çiftçiyi soran bile yok. Bu küçük çiftçi bu arazileri imara vermesin de ne yapsın? Betonu ben de istemiyorum ama burada toprak bitmiş, yorgun.”

 ‘ÇOCUKKEN DÜDEN ÇAYININ SUYUNU İÇERDİK’

Ramazan Ütkünoğlu oldukça bilinçli bir üretici. Coğrafya bilgisine hayran kalıyoruz. Düden Çayı’nın kaynağı olan Kırkgözleri, onun da kuzeyindeki Kestel havzasının üretim yaptığı topraklarla olan bütüncül ilişkisini anlatıyor. Son yıllarda hızla ve acımasızca yaşanan doğanın yok oluşunu dile getiriyor: “Biz çocukken bu Düden çayından gelen arkların suyunu içerdik. Bu su tertemizdi, içilirdi. Buraya sürüyle kuş gelir inerdi. Gökdoğan, alakarga, yaban kazları, ördekler… Şimdi hiç biri gelmiyor artık. Neden? Şu Düden çayı boyunca yukarı doğru gidip bakın, nerelere lağımlar bırakılıyor, nerelere pislik akıtılıyor bir görün. Kabahati hep çiftçiye buluyorlar, çiftçi değil asıl kabahatli olan…”

 ‘BURAYA ÖYLE BİR İMAR VERİLDİ Kİ…’

Yeşilova Mahallesi’ndeki pek çok eski kuşak üretici gibi Ramazan Ütkünoğlu’da toprağın kıymetini iyi bilenlerden biri. İçinde bulundukları durumu, “Ben de bu şehirleşmeyi istemiyorum ama ne yapayım” sözleriyle özetliyor: “Sayın Menderes (Türel) Bey ile Sayın Ümit (Uysal) Bey buranın imarını baştan savma yapmadı. Buraya öyle bir imar verildi ki? Buraya siteler yapılacak. Projeleri gördük, çok süper bir imar durumu var; parkı, yeşil alanları, yürüyüş yolları…”

Kentin doğusunda kalan son açıklıklar da bir kaç yıl içinde betonla kaplanacak.jpg(Kentin doğusunda kalan son açıklıklar da bir kaç yıl içinde betonla kaplanacak…)

‘ATATÜRK’ÜN MİSAFİR OLDUĞU O EV DE YIKILDI’

Ramazan Ütkünoğlu’na Yeşilova Mahallesi’nde geçmişten kalan Antalya evlerinin bulunduğu sokağı soruyoruz, tarif ediyor: “Burada çok eski evler vardı. Meydan Pazarı’nın orada. Atatürk’ün de misafir edildiği kocaman, bin dönüm bahçenin içinde bir ev vardı. Ne yazık ki o ev de yıkıldı. Şimdi yalnız bahçesinin kapısı kalmış pazar yerinin orada. Mezarlığın oradaki eski evler de yıkıldı. Şimdi hep apartmanlar dikildi yerlerine.”

O BÜYÜK BAHÇEDEN GERİYE SADECE KAPISI KALDI

Ütkünoğlu’nun sözünü ettiği, Atatürk’ün ziyaret ettiği ünlü narenciye bahçesi, Meydan Kavağı Mahallesi’nde yer alıyordu. Söylendiği gibi yalnızca dev apartman bloklarının ortasında, bahçe kapısı kalmış geriye. 1960’lı yıllarda zümrüt yeşili bir ova görünümündeki bu bölge, bugün ne yazık ki büyük ölçüde betonlaşmış durumda. Şehrin yuttuğu tarım arazilerinden geriye kalan son bir iki mahalle ise birkaç yıl içinde hızla betonlaşacak.

ANTALYA’NIN TARİHİ EVLERİ YOK OLMAYI BEKLİYOR

Yeşilova Mahallesi’nde özellikle 1699 Sokak’ta birkaç eski Antalya evi kalmış. Bahçeli Antalya evlerinin özelliğini taşıyan sivil mimari örneği bu yapılar da ne yazık ki tıpkı Meydan Kavağındaki benzerleri gibi yok olmayı bekliyor. Oysa bir dönemin izlerini taşıyan, Antalya’nın tarım kültürü ve kent tarihi açısından oldukça önemli birer kültür mirası olan bu evlerin tescil edilerek korunması gerekiyor. Çünkü kentin yakın tarihine ilişkin birer tarihi belge niteliğindeki bu tür mekânları birer birer yitirdikçe geriye yalnızca hafızasız apartman blokları kalacak.

FAKİR BAYKURT’UN ANILARINDAN Kİ MEYDAN MAHALLESİ

Bugün kent tarihine ilişkin çok az veriye ulaşabiliyoruz. Geçmişin yaşamına ilişkin çıkarımlar bu yüzden oldukça değerli. Örneğin 1999’da yitirdiğimiz Köy Enstitüsü çıkışlı usta romancımız Fakir Baykurt, 1949 yazında öğretmen arkadaşlarıyla birlikte yaptıkları bir Antalya gezisinde ziyaret ettiği Meydan Kavağı Mahallesindeki yaşam hakkında değerli notlar tutmuş. Fakir Baykurt, öz yaşam öyküsünü anlattığı dokuz ciltlik serinin üçüncüsü olan ‘Kavacık Köyünün Öğretmeni’* adlı kitabında yer verdiği Antalya gezisi notlarında, Aksu Köy Enstitüsü’nü ziyaret ettikten sonra geceyi geçirdikleri Meydan Kavağı Mahallesi’ni şöyle anlatıyor:

 ‘YEMEKLER MALTIZDA PİŞİYOR, UYKULAR DIŞARIDA UYUNUYOR’

“Meydan Mahallesi’ne vardık. Ailelerin çoğunu atı, arabası var. İşten sonra dışarılarda oturuyorlar. İçeriler durulur gibi değil. Yemekler dışarıda yeniyor. Yazda güzde uykular dışarıda uyunuyor. Elektrik ocakları, gaz ocakları yok daha, yemekler maltızda pişiyor. Sofralar yere konuyor. Evler içinde ‘maket’ denilen sedirler var. Duvarlarda ayna, küçük pencerelerde el oyası perdeler… Eskimeye yüz tutan giysilerin çaputundan kesip büküp yolluk dokumuşlar. Bunları yere sermişler. Bizim Akçaköy’de ‘cam çiçeği’ dediğimiz ıtırlar pencereleri doldurmuş. Akşama doğru mahalleden karcı, buzcu geçiyor. Sürahilerde sular soğutulmuş. Yemekler küçük tel dolaba konuyor. Karasinek, sivrisinek bol. Yatakların üstüne cibinlik germişler. Boş yağ kutularına ekilen çiçekleri kapı önlerine koymuşlar.

 ‘DERİN, DELİKSİZ UYUMUŞUZ, DEMEK Kİ HAVASI İYİ ANTALYA’NIN’

Antalya bir başka, Burdur’a hiç benzemiyor. Bir kesimi varsıldır belki. Büyük kesimi hem sıcaktan hem yoksulluktan ölüyor. Gökyüzünde harmandan büyük bir ay…  Karanfilli, soğuk, vişne şerbeti içtik. Ali Canım enişte arabacılık yapıyor; adam yerine konulduğu için yaşamından hoşnut. Ama uykum geldi, gözlerim devriliyor. Sabahın köründen beri yollardayız. Hüseyin Aşık’ın da gözleri gidiyor. Ali Canım gördü halimizi. Yatakları avluya yıldızların altına serdi. Hemen yatıp uyuduk… Ertesi günü erken kalkıyoruz. Komşular uyanmış. Kadınlar yüksek sesle dünyayı indirip kaldırmaya başlamış. Bir yandan da güneş geldi gelecek. Derin, deliksiz uyumuşuz. Demek havası iyi Antalya’nın… Meydan mahallesindeki halkın yaşamında gazete kitap yok. Tek tük evlerde radyo var.”

MÜTEAHHİTLER, PROJELER VE HAYALLER HAZIR

Fakir Baykurt’un anılarındaki Meydan Kavağı Mahallesi’nin bitişiğindeki Yeşilova’da, bir zamanlar bahçelerinde maltızların yakıldığı son evlerin arasından geçip dört gözle ‘imar’ bekleyen bir üretici ailesiyle daha konuşuyoruz. Mahalledeki çoğu üreticinin görüşü ve beklentisi birbirinin aynısı. Bir üretici, arazilerini suladıkları Düden Çayı’nın çevresinin imara açılmasıyla birlikte çayın yatağının da rekreasyon alanına dönüştürüleceğini söylüyor. Son 40 yıldır yaşanan toprak zenginliği öykülerinin beslediği beklentiler, 5 dönümlük arazilerde yükselen apartman dairelerinin geliriyle sürüp giden ‘kolay’ yaşamlarla kışkırtıldıkça binlerce yıldır toprağı sadık yâri bilen Anadolu insanı betona göz kırpıyor. Müteahhitler, projeler, çizimler, modeller hazırlanmış. Mega konut projelerinin birbiriyle yarıştırıldığı günümüz Türkiye’sinde inşaat sektörü adeta ‘kutsanan’ bir ekonomik faaliyet olarak dayatılırken, tarım ise her geçen gün biraz daha kan kaybediyor.

TOPRAKTA KONUT ÜRETİYOR, TARIM ÜRÜNLERİNİ İTHAL EDİYORUZ

İhtiyaçtan fazla konut üretimiyle verimli tarlalar betona gömülürken, ihtiyacımız olan birçok tarım ürününü ise ithal ediyoruz. Antalya’da her türlü zorluğa karşın halen kent içinde üretim yapan çiftçiler, bize göre son yılların sesiz kahramanlarıdır. Bu kahramanları topraktan koparıp, binlerce yıllık üretim bilgileriyle birlikte apartmanlarda sessizce tükenişe terk etmek ise bu ülkeye yapılacak en büyük kötülüklerden biridir…

*(Fakir Baykurt, Kavacık Köyünün Öğretmeni. Papirüs Yayınları, İst.)

**Antalya’nın 1962 yılındaki tarım arazilerini gösteren fotoğraf: Prof. Machtheld J. Mellink arşivi.

• Emekli yazıları18
• 
  YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• 
  Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• 
  En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• 
  ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı
• 
  36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• 
  MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• 
  Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”

ata-eti-ite-otuİndir

Şehrin sakinlerinden ve siyasetçisinden hatırı sayılır bir destek bulduktan sonra orada yaşayanların sosyoekonomik tüm ilişkilerine musallat olmuş operasyon görmüş cemaatin devasa ‘perili köşk’leri tüm ıssızlığı ile öylece dururken bunlara yeni enkazların eklenmesi neredeyse an meselesi..    

Şehrin potansiyelini, iç enerjisini, büyüme kapasitesini ve alışılmış sosyolojisini hesaba katmayan abartılmış tüm projeler sürüncemede kalmaya, verimsizliğe, prestij yitimine mahkumdur. Tek çocuğunun okul önlüğünü küllü suyla yıkayarak yaşayıp giden birine deterjan fabrikası kurmaya benziyor bu hadsiz hesapsız girişimler.        

Yasal olmayan yoğunluklar, imara, iskâna, ruhsata dair zorlamaların ürünüdür şu gördüğümüz beton ölüleri. Politikacıların ‘marka kent’ çığlıklarıyla işlediği ya da göz yumduğu imar cinayetlerinin acınası kanıtlarıdır. Görev süresinde siyasetteki kuyruklarına süratle ticari alan açma yağmacılığının telaşına düşmüşlüğün armağanıdır bu binalar. Nitekim bu temelden sabıkalı yapılar soruşturulmayan, sorgulanmayan kusursuz bir süreç yaşamadıkları için ne girişimcisine, ne kullanıcısına ne de halkımıza hayır getirmemiştir. Yatırımcısı şaşırmış, taşeronu batırmış, müşterisi elindeki avcundakini yitirmiştir.    

Taşranın ortalama insanlarının on yıllar süren birikimlerini ‘marka kent’ sloganlarıyla yarı ticari alan mezarlığına gömen günahkârlıkla yüzleşmeden bir adım ileri gidilmesi olası değil. İnşaat ustası  bile tek bir çiviyi çakarken tedbirle hesapla hizayla destur ve bismillahla başlarken şehri neredeyse boş dükkan mezarlığına çevirecek imar düzenlemesini bir çırpıda onaylamanın ürünüdür şu devasa israf projeleri.?         

Bu binalar öve öve bitirilemeyen toplumsal tek sesliliğin fışkısına atılmış temellerin üstünde yükselmiştir. Yatırım adı altında, hayır-hizmet adı altında, yapılmış yapılmıştır plansızlığı adı altında, ‘sus çatlak ses çıkarma-birlik beraberliği bozma’ tembihleriyle susturulan halkın üç kuruşluk kaynakları ellerinden alınarak dikilmiştir. Yetkiyi ele geçiren karar vericilerin, ‘ben yaptım oldu’cuların, yaptıkları yanına kar kalmışların, dokunulmazlığı olan kutsal tekke mimarlığının ‘hesap sorulamaz’ geleneğinin ibret anıtlarıdır. İnanç kalkanının arkasına gizlenmiş siyaset soytarılığının abideleridir. Şu şehrin ‘büyük bina mezarlığı’ gelmiş geçmiş tüm düzen partilerinden iltimas görmüş cemaat tiranlığının sıradan yurttaşı kandırma kültürünün mirasıdır.      

Bu binaların yükseliş öykülerinin müsebbipleri de halen muteber insan konumunu koruduklarına inanmaktadır. Cemaat hizmet binalarındaki imar usulsüzlükleriyle davulla zurnayla çağrılan müteahhit projelerindeki yoğunluk kıyakları birbirini ondurmayan imtiyazlar içermektedir.      

Şehrin siluetini on katlı binalarla değiştirme cüretini gösterenlerin bazısı yarım asırlık tahtını muhafaza ederken bazıları da indirildikleri saltanat kayığına tekrar binecekleri günü umutla beklemektedir. Kayzer Wilhelm Almanya’nın tahtından kovulmuş sürgüne yollanmıştır. Oğullarının hemen hepsi dönemlerinin kapandığını kabullenmiş ama sadece oğul Louis Ferdinand bir gün ülkesinin monarşiye döneceğinin hayalinden vazgeçmemekte hatta bazen ‘çağrılırsam ben hazırım’ diye yukardakilere haber göndermekteydi.    

Louis Ferdinand’ın düşünden uyanmak istemeyenlere ‘mali hülyayı yaratanlar nur gölünde yatsın’ diyelim.    

Şehrinin ihtiyaçlarını doğru okuyamamış sultanların buyrukları müşteri bekleyen yüzlerce konut ve dükkânın camında iki kelimelik feryattır artık:      

‘Satılık veya Kiralık’

• Emekli yazıları18
• 
  YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• 
  Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• 
  En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• 
  ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı
• 
  36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• 
  MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• 
  Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”

ata-eti-ite-otu

Üç tarafı denizlerle çevrili, içinde büyüklü-küçüklü yüzlerce gölü barındıran benzersiz bir coğrafyaya sahip olan Türkiye en değerli yanı olan kıyılarını neden koruyamıyor? Fransa’da devlet ve halkın işbirliği ile 45 yıldır uygulanan kıyı koruma deneyimi, vatanın sadece Müteahhitler için parsellenen arsalardan ibaret olmadığını gösteriyor…

Üç kıtayı birleştiren kilit taşı niteliğindeki Türkiye’nin coğrafyasının tarifi yapılırken söylenen “üç tarafı denizlerle çevrili bir yarımada” sözü bugünlerde 1970’lerden kalan özlemli bir anı oldu. Çanakkale’den İskenderun’a, Demirköy’den Hopa’ya Türkiye’nin kıyı alanlarının önemli bir kısmı bugün rant hırsıyla plansız bir şekilde yağmalanmış durumda. Liman, otoyol, sanayi, turizm, konut, havaalanı ve benzeri yatırımlar için kolaylıkla kurban edilen kıyı kumulları ise başka bir sorun. Bir uçtan diğerine binlerce dere, nehir ve iç suların şekillendirdiği kıyı kumulları ve sulak alanlar Anadolu coğrafyasının en özgün yanlarından birini oluştururken bugün ne yazık ki birçoğu işgal altında.

HOCA NASREDDİN’İN MAYA ÇALDIĞI GÖL ARTIK YOK

Aynı şekilde adına ‘Göller Yöresi’ denilen ve ülkenin tatlı su rezervleri olan onlarca gölü barındıran bir bölge de bugün adeta ölüm döşeğinde. Örneğin bu ülkenin en belirgin karakterlerinden biri olan Hoca Nasreddin’in yoğurt mayaladığı Akşehir Gölü artık yok.

Eber, Avlan, Seyfe, Hotamış, Meke, Ereğli gölleri ve sazlıkları ölüm döşeğinde. Isparta, Burdur, Konya, Afonkarahisar bölgelerindeki iç sular bir zamanlar çevresindeki halkın içme suyunu karşılamasının yanında; balığına, kirazına, elmasına, üzümüne can veriyordu.

DÜNYANIN İLK KENTLERİ ANADOLU’NUN SULAK ALANLARI KIYISINDA

Dünyanın ilk kentsel yerleşimlerinden biri kabul edilen Konya-Çumra’daki Çatalhöyük, Çarşamba Çayının suyu oradan geçtiği için, Hotamış Gölü oralarda olduğu için o bölgedeydi. Çok değil, birkaç yıl öncesine kadar Karapınar’ın, Çumra’nın kırsalında evler Çatalhöyük’ten beri aynı malzemeyle yapılıyordu: Sazdan, samandan ve topraktan.

EBER GÖLÜ ORADA OLDUĞU İÇİN AFYON KAYMAĞI VAR

Afyon’un, Bolvadin’in kaymağı, Eber Gölü orada olduğu için, o mandalar orada yaşam bulduğu için bol ve lezzetliydi. Bafra’nın kaymağı, Kızılırmak Deltası ve kıyı gölleri orada olduğu için ünlüydü. Van, Çıldır, Adilcevaz, Beyşehir, Eğirdir ve Burdur’dan göllerini çekip alsanız geriye büyük bir boşluk ve anlamsızlık kalır.

YAŞAMI VE KÜLTÜRÜ BELİRLEYEN ZENGİN COĞRAFYA

Deniz ve iç suların kıyıları Anadolu coğrafyasının kaderini belirlediği gibi, üzerinde yaşayan canlı türleri ve insanların da yaşamını belirlemiştir. Coğrafyanın kültürü, kültürün kimliği, kimliğin davranışı belirlediği bir toplumu istediğiniz gibi yönetmek ya da yok etmek istiyorsanız, bir parçası olduğu doğal alanları paramparça etmek yeterlidir.

KARADENİZ’İN DAĞLARIYLA HORON TEPEN MİMARİ ARTIK YOK

İşte Türkiye’de coğrafya kullanımı konusunda yıllardır yapılan tam da bu: Plansız, programsız, akıldan-bilimden uzak ve kısa vadeli kazanımlar iddiasıyla benzersiz bir coğrafyanın tahribi. Bu tahribatın yoğunlaştığı alanların başında kıyılar geliyor. Önce Ege ve Akdeniz, giderek Karadeniz kıyıları. Artvin’den Rize sınırına girdiğinizden itibaren Sinop’a kadar neredeyse bütün Karadeniz sahili otoyolların ve betonun işgali altında. Bir zamanlar denizin, dağların ve ormanların sulak alanlarla birlikte horon teperek ürettiği, yaşama gülümseyen benzersiz mimari kültürün yerini betonarmenin soğuk ve ürkütücü çehresi almış.

SİLİFKE’NİN, TAŞUCU’NUN ŞİİR GİBİ EVLERİ YOK OLDU

Büyük İskender’in adını taşıyan İskenderun’dan Roma’nın en zengin liman kentlerini barındıran Mersin sahiline ilerlediğinizde, geçmişte zeytiniyle, harnubuyla, keçisiyle peyniriyle tüm Akdeniz çanağı uygarlıklarını besleyen bir coğrafyanın çimentoya teslim edildiğini görüyorsunuz. Aziz Paulus’un kenti Tarsus’un biblo gibi evlerin süslediği taş sokakları devasa apartman bloklarıyla çevrelenmiş. Adını Büyük İskender’in ardılı generallerden biri olan İmparator Seleukos’tan alan Silifke’nin, Taşucu’nun 15-20 yıl öncesine kadar yapıp durduğu şiir gibi evleri yok artık.

ANAMUR’UN SARIŞIN EVLERİNİN YERİNE TOKİ’NİN HANÇERLERİ

Roma’nın görkemli liman kenti Anamurium’un kalıntıları üzerine Alaaddin Keykubad’ın yerleştirdiği Türkmenlerin, Rumların, Ermenilerin ördüğü duvarlar artık yok. Anamur yamaçlarından Akdeniz’e bakıp gönlünü şenlendiren o sarı kayrak taşından yapılmış evlerin yerini artık TOKİ’nin coğrafyanın kalbine sağladığı hançerler gibi çirkin apartmanlar almış.

COĞRAFYANIN KADERİNİ YALNIZCA İNSANIN TALEBİNE İNDİRGEYENLER

Antik çağın en önemli kentlerinden biri olan, İmparator Trajan’ın öldüğü yer (M.S. 117) olarak bilinen Selinus (Bugünkü Gazipaşa) geçmişin görkemli anılarının üstünde yeniden ayağa kalktığı günlerini arıyor. Seleukosluların tapınaklarının taşlarıyla inşa edilen Selçuklu sultanlarının köşklerinin kalıntıları, bugün Selinus sahilini yağmalama planları karşısında şaşkın ve öfkeli. Bu akıl almaz yağma hırsı, bu toprakları binlerce yıl boyunca yurt tutan nice insanın kemiklerini sızlatmakla kalmıyor, Fokundan carettasına, deresinden sazlığına bir coğrafyanın kaderini yalnızca insanın taleplerine indirgeyen bir kavrayışın ülkeyi nasıl ele geçirdiğini de gözler önüne seriyor.

MİLLET BAHÇESİ UĞRUNA CANINA OKUNAN DOĞAL GÖLLER

Antalya, Finike, Fethiye ve Ege’den Marmara’ya birçok kıyı kenti de çevresiyle birlikte bu plansızlıktan payını almış. İç suların durumu da farklı değil. Milyonlarca yılda oluşan ve çevresine yaşam veren doğal göller bir çırpıda yapılaşmaya konu edilebiliyor. Bunun en son örneği Burdur-Yeşilova’daki Salda Gölü’nün kıyısına yapılmak istenen ‘millet bahçesi’ projesi. Aynı şekilde Eğirdir ve Beyşehir gölleri kıyılarında da millet bahçeleri yapılmak isteniyor. Beyşehir Belediyesi’nin milli park ve doğal sit alanı statüsündeki Karaburun bölgesinde yapmak istediği rekreasyon projesi de alanın yapılaşmasına ve tüm doğal dokusunun bozulmasına neden olacak güncel girişimler.

EĞİRDİR GÖLÜNE ÇİNLİ FİRMADAN PHES DEDİRTEN HES PROJESİ

Ülkenin en büyük ikinci tatlı su kaynağı olan Eğirdir Gölü’nün suları dev borularla vahşi sulama için çekilirken, kuruma tehdidi altındaki göle şimdi de Çinli bir firma tarafından pompaj depolamalı HES (PHES) yapılması gündeme geldi. Bugünkü beklentileri gidermek için milyonlarca yıllık doğal göller hepimizin gözleri önünde böyle adım adım öldürülüyor. Bütün bunlar bir ülkenin asıl güçlü yanı olan coğrafyası ve biyolojik zenginliğinin iflası anlamına geliyor.

YERLİ VE MİLLİ DİYE DİYE MİSAKI MİLLİ SINIRLARI YAĞMALANDI

Türkiye’nin dört bir yanında sürüp giden kıyı tahribatını birer birer anlatmaya sayfalar yetmez. En son Kaş-Çukurbağ Yarımadası’ndaki yangınla yeniden anımsanan 50 yıllık imar rantı öyküsü bile başlı başına bir roman konusu hacminde. Mevcuttaki koruma yasalar, korunan alan statüleri, kıyı kanunu vs. hiçbir şekilde bu büyük yağmanın durdurulmasına yetmiyor. Çünkü her iktidar kendi döneminin zenginlerini yaratmak ve rantı bölüşmek için en başta kıyılara odaklanıyor. Türkiye son 15 yılda dünyanın en çok iş makinesi ithal eden ülkelerinden biri. “Yerli ve milli” diye diye milyonlar ödenip ithal edilen iş makineleriyle “misakı milli” sınırları içerisindeki bu güzelim coğrafyayı gayri milli sermayeyi de zengin edecek şekilde yağmalıyorlar. Türkiye’nin üç tarafı Müteahhitlerle çevrili bir yarımadaya dönüşmesine neden olan bu yağma sürecinde elbette işini yasal çerçevede ve gereğini yerine getirerek yapan insanımıza bir sözümüz yok. Ancak önüne gelenin müteahhit ve emlakçı olduğu bir ülkede bu korkunç yozlaşmaya daha fazla dayanacak bir coğrafyamız da yok.

HALKTAN KORUYAN DEVLET GİTTİ, DEVLETTEN KORUYAN HALK GELDİ

Geçmişteki korumacılıktan yana olan kamu yaklaşımı bugün yerini ‘kontrollü kullanımdan’ yana bırakmış. Halk, “geçmişte devlet ormanı vatandaştan korurdu, şimdi aramızda para toplayıp devlete karşı ormanı biz koruyoruz” diyor. Ülkenin dört bir yanında yıkıma ve yağmaya karşı açılan davalarda mahkeme masrafları yerel halkın ineğini, keçisini, tarlasını satıp arasında para toplamasıyla denkleştirilebiliyor. Özetle bu trajik manzara nereden tutsanız elinizce kalacak bir hal almış durumda.

BU YAĞMA HEP BÖYLE SÜRÜP GİDECEK Mİ?

“Peki, bütün bunların hiç çözümü yok mu, bu hep böyle mi gidecek?” sorusu, bugün yanıtı en çok merak edilenler arasında. Özellikle yerelde yıkımlara karşı refleks gösteren ve yaşam alanlarını korumak için uğraşan insanlar bir nebze de olsa çıkış yolu arıyor ancak her gün yeni bir yıkıma uyanılan ülkede insanların çoğunun psikolojisi bozuluyor ve topluma yılgınlık, bir şey yapmama hali hâkim olmaya başlıyor. İşte en tehlikelisi de bu teslim olma hali…

KORUMADA ÖRNEK BİR MODEL: FRANSIZ KIYI KORUMA AJANSI

Bu hep böyle mi gidecek sorusuna verilmiş bazı yanıtlar var aslında. Bunun en çarpıcı ve doğru örneklerinden biri de Fransa’dan. Hem Akdeniz ve Manş Denizine, hem de Atlas Okyanusu’na kıyısı olan, iç sular ve bataklıklara sahip olan Fransa’da 1975’te kurulan ve Ekoloji Bakanlığı’nın denetimi altında faaliyet gösteren ‘Conservatoire du Littoral’, ‘Fransız Kıyı Koruma Ajansı’ olarak da anılıyor. Bir kumul bitkisi olan ve nesli tehdit altında bulunan mavi devedikeni (boğadikeni), kurumun amblemi olarak seçilmiş.

KIYILAR İNSAN BASKISINA KARŞI 45 YILDIR KORUMA ALTINDA

İktidarların sürekli olarak değiştiği ve her iktidarın kendi meşrebine göre kanun koyup yasa çıkardığı, hatta bir yönetmelikle ‘benim bir imzamla oluyor’ diye övünen bakanların olduğu ülkelerde kıyıları korumanın en iyi yolu, bu alanları kamulaştırmak ve hiçbir iktidarın dokunamayacağı bir anayasa ile yönetmek. İşte Fransız Kıyı Koruma Ajansı tam 45 yıldır bunu yapıyor. Okyanus ve deniz kıyılarının yanında iç sular, göller, sulak alanların olduğu bölgeleri satın alarak dokunulmaz kılan ajans, bu alanlardaki yaşamın ve kentleşmenin de doğa-insan birlikteliğinin dengesini bozmayacak biçimde sürdürülmesini sağlıyor. Geçmişte yoğun baskı gören alanları iyileştirerek doğaya şans veriyor.

BİNDEN FAZLA GÖREVLİ HEM DOĞAYI HEM ZİYARETÇİLERİ KORUYOR

Ajans bünyesinde görevlendirilen 900 civarındaki kıyı koruma görevlisi, yerel halktan ve derneklerden seçiliyor. Bu görevliler, 300 civarında çevre polisine bağlı olarak çalışıyor. Bir bakıma kamu ve sivil halk, yaşam alanı olan bölgeleri el ele vererek koruyor. Koruma görevlileri alana yönelik tehditlere karşı görev yaptığı gibi aynı zamanda sitlere gelen ziyaretçilerin can güvenliğinden de sorumlu. Örneğin son yıllarda Türkiye’de çok sık duyduğumuz, “kaybolan dağcı” haberleri bu alanlarda çok duyulmuyor. Çünkü korunan alanların ziyaretçi trafiği ve yapılacak etkinlikler belirli bir program ve ilgili yasal düzenlemelere harfiyen uyularak hayata geçiriliyor. Bu yöntem, aynın zamanda bir tür rehberlik hizmeti de sağlıyor. Kumullar, sulak alanlar, kıyı uçurumları (falezler) koylar, haliçler ve kayalık alanlardaki ekosistemler ajansın denetiminde. Bütün bu alanların içinde kurallar çerçevesinde tarım ve hayvancılık da yapılabilirken kırsal yerleşimlerin geçmişten gelen kültürü de korunmuş oluyor. Korunan bölgelerde yaşayan halkın ve özellikle çocukların bilinçlenmesi sağlayan eğitimler de sürecin önemli bir parçası.

KURUMUN BÜTÇESİNİN YARIYA YAKINI KAMULAŞTIRMAYA GİDİYOR

Uluslararası ve ulusal mali kaynaklardan yararlanan Fransız Kıyı Koruma Ajansı aynı zamanda hem devletten hem de çeşitli bağışlar yoluyla gelir elde ediyor. Korunan alanlardaki ziyaretçi ve turizm trafiği de belli ölçüde kazanç sağlıyor ve ajans yıllık gelirinin yaklaşık yarısını yeni kıyı alanlarının kamulaştırılması için ayırıyor. Bu, çok önemli bir koruma politikası. Çünkü kamulaştırılan araziler üzerinde devletin diğer kurumlarının bir tasarrufu kalmıyor.

TÜRKİYE’DE BİR İMZA İLE EN GÜZEL KOYLAR YAĞMAYA AÇILIYOR

Örneğin Türkiye’de mülkiyeti Tarım ve Orman Bakanlığı’na ait olan çok güzel bir koy, birilerinin talebiyle hemen Kültür ve Turizm Bakanlığı’na devredilebiliyor ve ‘kamu yararı’ bahanesiyle bu alan turizm tesisleri için yağmaya açılabiliyor. Ya da Hazineye ait bir sulak alanın çevresi benzer şekilde sanayi tesislerine, havaalanı ve otoyol inşaatlarına açılabiliyor. 

YEREL HALK İLE KAMU YAŞAM ALANLARINI BİRLİKTE KORUYOR

Fransız Kıyı Koruma Ajansı, satın alarak sahiplendiği korunan alanları istediği durumda sıkı koruma hükümlerine uyulması koşuluyla yerel belediyelere ya da alanda yaşayan topluluklara ait tüzel kişiliklere tahsis edebiliyor. Korunan alanlarda yaşayan 1200’ün üzerindeki topluluk, sözleşmeler ile ajansa bağlı faaliyet yürütüyor. İklim ve coğrafyaya göre balıkçılıktan arıcılığa, şarapçılıktan peynir üretimine, tuz işçiliğinden el sanatlarına geleneksel üretim ve kültür böylece bozulmadan ve yozlaşmadan, en önemlisi de endüstriyel üretime kurban edilmeden geleceğe aktarılıyor.

KORUMAYA ALINAN KIYI ALANI 2 MİLYON 300 BİN DEKAR

Bugün Fransız Kıyı Koruma Ajansı bünyesinde 203 bin hektardan fazla kıyı alanı korunuyor. Bu, 2 milyon 300 bin dekarlık bir alanı kapsıyor. Kıyı uzunluğu olarak bakıldığında ise 1450 kilometre uzunluğa sahip bir alan korunuyor. Toplam 750 ayrı korunan alanı barındıran bu coğrafya içerisinde ayrıca 52 tarihi anıt yer alıyor. Toplam 1000 çiftçi ile anlaşma imzalayarak korunan alanlarda üretimin sürmesini sağlayan ajans, aynı zamanda satın aldığı arazilerdeki bozulan alanlarda iyileştirme projeleri uyguluyor.

BİR YILDA EKOLOJİK İYİLEŞTİRMEYE 15 MİLYON AVRO HARCANDI

Fransız Kıyı Koruma Ajansı’nın denetiminde olan korunan alanlar, denetimli ve belirli kurallar çerçevesinde 40 milyon ziyaretçiyi ağırlıyor. Ajansın 2018 yılı bütçesi 50 milyon Avro. Aynı yıl içinde 16 milyon Avro tutarında, yaklaşık 25 bin dekarlık yeni alan satın alınarak korunması sağlanmış. Korunan alanlarda 2018 yılı içinde ekolojik iyileştirme için harcanan para ise 15 milyon Avro.

AJANSIN 2050 HEDEFİ, 3 MİLYON 200 BİN DEKARI KORUMAYA ALMAK

Yapısal olarak, 17’si seçilmiş, 12’si ise ilgili bakanlıkların temsilcisi ile yerel temsilciler olmak üzere toplam 34 kişilik bir yönetim kurulundan oluşan bu devasa koruma örgütü, ülke genelinde oluşturulan Kıyı Konseyi, Kıyı Delegasyonu ve uluslararası delegasyon tarafından idare ediliyor. Ajansın 2050 hedefi ise toplamda 320 bin hektarlık (3 milyon 200 bin dekar) kıyı alanını koruma altına almak ve bin civarında korunan alandan oluşan bir kıyı ağı oluşturmak.

KORUNAN ALANLARIN CAZİBESİ TÜRKİYE İLE KIYASLANAMAZ

Fransa’da 45 yıllık bir geçmişe sahip olan kıyı koruma deneyiminin bugün geldiği nokta umut ve heyecan verici. Korunan alanlara bakıldığında, birçoğunun biyoloji çeşitliliği, doğal güzelliği ve peyzaj etkisi Türkiye’deki alanlara göre daha cılız kalır. Ancak Fransa, Türk kıyılarındaki o turkuaz rengin yanından bile geçmeyen kıyı alanlarını gözü gibi koruyor. Elbette her doğal alan kendine özgü değerler barındırır fakat Türkiye’nin üç ayrı iklim tipinin bir arada görüldüğü nadir bir coğrafyaya sahip olduğunu düşününce, bu güzel coğrafyaya yönelik yağmayı kabul etmek mümkün değil.

ÖMRÜNÜ TÜRKİYE’NİN KIYILARINA ADAMIŞ BİR BİLİM İNSANI

Türkiye’de ise yazının başında da belirttiğimiz gibi kıyılar adeta rantın önüne ilk atılan alanlar oluyor. Türkiye’de kıyı kumulları konusunda uzman olan az sayıdaki bilim insanından biri olan Prof. Dr. Turhan Uslu, yıllardır bu alanların önemini anlatıyor. Yakın geçmişte çok sayıda kıyı yağmasına karşı Prof. Uslu’nun da görüşlerinden yararlanarak haberler yapmıştık. Uslu’nun Türkiye’deki kıyı kumullarının son 40 yılda nasıl yutulduğunu gözler önüne seren tespitleri oldukça çarpıcı bir örnektir. (1)

YAĞMALANAN KIYILARDA ASLINDA NELERİ KAYBEDİYORUZ

Prof. Dr. Turhan Uslu, her türlü yıkım ve yağmaya karşın bıkıp uzanmadan bu benzersiz coğrafyanın kıyılarını anlatmaya devam ediyor. Aslında yok edilenin yerine sadece betondan ve molozdan başka bir şey konulmayan Türkiye kıyılarında neyin kaybedildiğini anlamak için konuya ilgi duyanlar Uslu’nun yaptığı çalışmaları içeren ve 2008-2020 yılları arasında Türkiye’nin hemen her bölgesindeki kıyı kumullarıyla ilgili yazdığı arşivlik yazıları okuyabilirler. (2)

GÖÇ EDEMEYEN LEYLEKLER İÇİN VAKIF KURAN BİR TOPLUMUZ

Fransa’daki başarılı kıyı koruma örneği bir hayli umut verici. (3) Ancak Türkiye’de yaşanan tahrip edici sürece bakılınca da bir yandan da hüzünlü.1958’de Yozgat Çamlığının Milli Parkı ilan edilmesiyle başlayan kamudaki koruma çabaları, kimi zaman yasakçı anlayışla kimi zaman da iplerin iyice gevşediği bir kullanım baskısıyla bugüne geldi. Sit kavramını düşman olarak gören bir halkın bu konuda yeterince eğitilememesi, kendi varlığını korumanın bir yolu olarak hayata geçirilememesi sürekli olarak yasayı dolanan, kaçak-köçek yapılaşmaları zamanla oy kaygısıyla koruma imar planlarıyla meşrulaştıran bir idareyi de yarattı. Ancak Türkiye’nin benzersiz coğrafyasının bu gidişatı daha fazla kaldıracak gücü ve enerjisi yok. Yapısal yönü sağlam, her iktidar döneminde yerinden oynamayacak yasal zırhla örülmüş, halkla kamunun el ele verebileceği yeni bir koruma yapısı ve bilinci inşa etmemiz gerekiyor. Geçmişte göç edemeyen leylekler için bile vakıflar kurabilen, binalarına kuş evleri de inşa eden, anıtsal yapılarına bu coğrafyanın canlılarını, bitkilerini bir mühür gibi işleyen bir kültürün inşa edildiği bu ülkede bunu yeniden yapmak mümkün…

Kaynaklar:

Antalya’nın Gazipaşa ilçesinde bulunan Selinus sahili 5 yıldızlı otellere açılıyor. Doğal sit alanı statüsündeki 2 kilometrelik sahilde yüzde 80 yapılaşma izni verilmesi tepki çekti…

Antalya’nın Gazipaşa ilçesinde bulunan doğal sit alanı statüsündeki Selinus sahilinde 5 yıldızlı otellere açılıyor. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca onaylanan koruma amaçlı imar planına göre, Kızılin Mevkii olarak anılan 2 kilometrelik sahilde ilk 5 yıldızlı otel projesini Green Park Oteller zincirinin sahibi Adil Üstündağ hayata geçirmek istiyor. Ancak Gazipaşa Belediyesi’nin yürüttüğü 18 uygulaması ilçede tartışma yarattı. İmar Kanunu’nun 18. Maddesi gereğinde yapılan parselizasyon çalışmaları kapsamında Selinus sahilinde otel inşa etmek isteyen Üstündağ’ın parçalı arazilerinin birleştirildiği ve bu yolla bölgedeki arazi sahiplerinin mağdur edildiği öne sürüldü. Koruma amaçlı imar planında Selinus Plajı bölgesinde otellere ayrılmış 10 ayrı parsel bulunuyor. Büyüklüğü 50 bin metrekarenin üzerindeki parsellerde yüzde 80 yapı izni verilmesi tarım arazileri, muz bahçeleri ve kumsaldan oluşan sahilin betona boğacak. Gazipaşalılar ilçenin doğal ve kültürel zenginliklerinin korunarak turizmin geliştirilmesini isterken betonlaşmayı getiren kitle turizminin bu zenginliklere zarar vereceğini düşünüyor.

GAZİPAŞA SELİNUS SAHİLİ 5 YILDIZLI OTELLERE AÇILDI

Antalya’nın Gazipaşa ilçesinde bulunan Selinus Plajı da betonlaşmaya açıldı. Selinus antik kenti ile Kızılin mevkii arasında yer alan yaklaşık 2 kilometre uzunluğundaki sahil şeridini de kapsayan koruma amaçlı imar planı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından onaylandı. Hacımusa Çayının batısında yer alan bu bölge, doğal sit alanı statüsünde bulunuyor. Bölgede kumsal, tarım arazileri ve muz bahçeleri yer alıyor. Koru ve Pazarcı mahallerinin sahil kesimlerini kapsayan koruma amaçlı imar planına göre ilçe halkının günübirlik alan olarak kullandığı sahilde 10 ayrı parsel oteller için ayrılmış durumda. Plan notlarında yer verilen bilgilere göre alanda karstik boşluklar tespit edildiği belirtilirken temel kazıları sırasında karşılaşılacak karstik boşluklara çimento enjekte edilmesi öneriliyor.

Doğal sit alanı olan sahili de kapsayan bölge için hazırlanan ve Bakanlıkça da onaylanan koruma amaçlı imar planına göre sarı renkli bölgelerde oteller inşa edilebilecek. Soldaki koyu renkli bölüm ise günübirlik kullanım tesisleri için ayrılmış. Bu bölümdeki yapılaşma emsali ise yüzde 20 olarak belirlenmiş.

ADI ‘KORUMA PLANI’ AMA SU KAYNAKLARININ ÜZERİ BETONLAŞTIRILIYOR

Adı “koruma amaçlı imar planı” olan ancak korumadan uzak bir içeriğe sahip olduğu belirtilen imar planında, yapılaşmaya açılan sahilde çakıllı ve kumlu zeminler bulunduğuna dikkat çekilerek bu alanlardaki yapılaşma sırasında şişme problemleriyle karşılaşılabileceği belirtilerek önlem alınması isteniyor. İmar planına konu olan alanda ayrıca yer altı su kaynakları bulunması da dikkat çekiyor. Planlama alanında akifer (yer altı su depoları) kayalıklar bulunduğu bilgisine yer verilen plan notlarında, yer altı suyunun yükselebileceği alanların dikkate alınmasını ve temellerin buna göre belirlenmesi isteniyor.

50 BİN METREDEN BÜYÜK PARSELLERDE YAPILAŞMA ORANI YÜZDE 80

Parsel büyüklüğü 50 bin metrekarenin üzerinde olan arazilerde yapılaşma emsal oranının yüzde 80 olarak belirlenmesi dikkat çekerken, kıyı kenar çizgisinin ikinci 50 metrelik bölümünde de yüzde 20 yapılaşma izni veriliyor. Korunan alan niteliğindeki arazide bu kadar yüksek yapılaşma oranı verilmesinin ‘kişiye özel’ uygulama olduğu öne sürülüyor. İmar planına göre sahilde ayrıca restoran, kafe, pastane, spor alanları ve ibadethane gibi ünitelerin yanı sıra günübirlik kullanıma yönelik tesisler yapılabilecek. En küçük parsel büyüklüğünün 5 bin metrekare olarak belirlenmesi ise bu bölgede daha küçük parsel sahibi olan vatandaşların arazilerinin ellerinden alınmasına yol açıyor.

GAZİPAŞA’NIN İLK 5 YILDIZLI OTELİNİ ADİL ÜSTÜNDAĞ YAPMAK İSTİYOR

Antalya’nın doğu kıyılarında betonlaşmadan korunmuş son doğal sahillerden biri olan Selinus Plajı’nda ilk 5 yıldızlı oteli yapmak isteyen girişimci ise Green Park Oteller zincirinin sahibi Adil Üstündağ. Selinus sahilinde bulunan Gazipaşa Belediyesi’ne ait arazileri de satın alan Üstündağ, bu bölgede otel yapmak için yaklaşık 10 yıldır girişimlerde bulunuyor.

AKP’NİN AMPULÜNÜN FİKİR BABASI OLDUĞUNU AÇIKLAMIŞTI

Gazipaşa’da inşa etmek istediği otelle ilgili yaptığı açıklamalarda birbirinden farklı rakamlar veren Üstündağ, bir açıklamasında otelin 3 bin 500 oda, 14 bin yatak kapasitesinden oluşacağını dile getirmişti. AKP’nin ambleminde yer alan ampulün fikir babası olduğunu dile getiren iş adamı Adil Üstündağ, Ağustos 2003’te Hürriyet Gazetesi’ne verdiği bir demeçte, “Ben Türkiye’nin ilk yerli oto ampul üreticisiyim. Şirketimin adı Akışık. Ak Parti’nin kuruluşu Merter Green Park Oteli’nde gerçekleşti. Ampul ve AK fikri de buradan çıktı. Hatta ampulün görünümünü de gerçeğe uygun olarak ben tamamladım” ifadelerini kullanmıştı.

BAKAN ERSOY’A ÇAĞRI YAPTI: ‘ON YILDIR NE EVRAKI BEKLİYORSUNUZ?’

Bölgedeki iş takipçileri aracılığı ile Gazipaşa’dan yıllardır arazi toplayan Üstündağ, otel projesi için hükümetin bakanları ve Antalya Valisi ile de yakın ilişki içinde olduklarını dile getiriyor. Geçtiğimiz Eylül ayında katıldığı bir televizyon programında ise yetkililere sitemde bulunan Üstündağ, “Alanya’da 900 otel var, Gazipaşa’da hiç otel yok” ifadelerini kullanmıştı. 12 ay açık kalacağını belirttiği otelde 2 bin kişiyi işe alacağını öne süren Üstündağ, katıldığı televizyon programında Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a seslenerek şunları dile getirdi: “Sayın Bakanımız, (dostumuz o bizim), arkadaşımız. Mehmet Bey’e sesleniyorum. Hala evraklar bekliyor. Antalya Valisi’nin (Münir Karaloğlu’nun) çok büyük katkısı, çok büyük desteği var. Çevre Bakanlığı’nda evraklar bekliyor. Sonuç: Bürokrasi, bekle. On yıldır ne evrakı bekliyorsunuz?”

CHP’Lİ BELEDİYEDEN TARTIŞMALARIN GÖLGESİNDE İMAR ÇALIŞMASI

Edindiğimiz bilgilere göre tartışmaların gölgesinde yürütülen 18. madde çalışmaları tamamlanarak yerel belediye tarafından onaylandı ve Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne gönderildi. Büyükşehir Belediyesi’nin de uygun bulup onaylanması durumunda ise yasal askı sürecinin ardından otel inşaatlarının önü açılmış olacak. Ancak Gazipaşa sahilini betonlaştıracak olan 5 yıldızlı otel projesine ilçe halkının bir kesimi karşı çıkıyor. İlçede kitle turizminin değil, doğal ve kültürel değerlerle bütünleşen, yerel halka doğrudan katkı sağlayacak olan eko-turizm modelinin geliştirilmesi isteniyor. Koruma amaçlı imar planı kapsamındaki yapılaşmanın yoğun olması sahilin oteler tarafından işgal edilerek yerel halka kapatacağı da eleştiriler arasında. Her siyasi parti ve görüşten temsilcinin ortak tepkisi, Gazipaşa Belediyesi tarafından rant tartışmalarının gölgesinde yürütülen ve parsellerin imar planına uygun hale getirilmesini sağlayan 18 uygulaması çalışmalarının, otel yapmak isteyen girişimciye rant sağlarken, yerel halktan arazi sahiplerini mağdur ettiği yönünde.

Gazipaşa’nın sarp yamaçlardan oluşan doğu kesiminde çok sayıda antik yerleşim de bulunuyor. Güney köyünde yer alan Antiocheia ad Cragum da bunlardan biri.

GAZİPAŞA BETONDAN ÖNCEKİ SON DÖNEMEÇTE

Görkemli koyları, antik kentleri, yaylaları ve zengin kırsal yaşamıyla Antalya’nın bugüne kadar saklı kalmış cennetlerinden biri olan Gazipaşa bu tartışmaların gölgesinde bir yol ayrımında bulunuyor. Bir başka deyişle betondan önceki son dönemeçte. Hatalı yer seçimiyle dikkat çeken yat limanı projesi ve Selinus antic kentinin her iki tarafındaki tarım arazilerinde kıyıya doğru ilerleyen çarpık yapılaşma bölgenin son doğal cennetlerinden biri olan Gazipaşa’yı tehdit ediyor.  Kuzeyinde derin vadiler ve yaylalar, batısında turizm adına betonlaşmanın en kötü örneklerinin sergilendiği Alanya, doğusunda ise Anamur’a kadar denizden birden yükselen görkemli dağların eteğindeki el değmemiş koylar ve tarihi dokuyla iç içe geçmiş kırsal yerleşimler: Bütün bu doğan ve kültürel varlıkların geleceği Gazipaşa halkının önümüzdeki günlerde atacağı adımlara bağlı olacak.

[3d-flip-book mode="thumbnail-lightbox" urlparam="fb3d-page" 
id="12654" title="false" lightbox="dark"]

• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı
• 36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”

Borçlanma ya da sıcak para ekonomisi duvara tosladı.

Artık Türkiye’deki bütün temel meselelerde çözümün merkezi halkası üretim ekonomisidir.

17 yıldır AK Parti hükümetlerinin uyguladığı ekonomi politikaları, neoliberal ekonominin en müfrit biçimi ve zirvesiydi.

Deniz bitmeyecekmiş gibi kaynaklar har vurup harman savruldu.

Bu ekonomi politiğin en önemli ayağı beton ve asfalttır.

Ülkeyi betona ve asfalta boğduk.

Ülkede üretilen konut fazlası bugün milyonu aşmış durumda.

Burdur’da da önemli oranda bir konut fazlası olduğu mahalleler dolaşılırsa görülecektir.

Kaynaklarımızın önemli bir kısmına, 5-10 yılımızı ipotek ederek borçlanıp eklediğimiz büyük meblağları toprağa gömdük.

Dört bir yanı duble yollarla kapladık.

Ancak bir Kızılderili söyleminde dediği gibi, üretim dibe vurduğunda beton ve asfaltın karın doyurmayacağını bir türlü anlamadık.

İnşaat tutkusundan bir türlü vazgeçemiyoruz.

AK Parti milletvekilleri açıklama yapmışlar.

Burdur merkez, Yeşilova ve Karamanlı’ya 609 sosyal konut yapılmasına karar verilmiş.

Üstelik bir de de kayıt parası alınıyor.

Muhtarlar araç olarak kullanılıyor.

İşin başında vurgun başlamış bile!

500 ile 1000 lirası arası kayıt parası zorunluluğu var.

Binlerce kayıt yapılacak.

Milyonlarca lira toplanacak.

Ne için belli değil; sorma ver parası!

Türkiye çapında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 100 bin konut projesinden ilimize düşen pay.

Deprem Çalıştayı’nda Deprem Güçlendirme Derneği’nin hesaplaması paylaşıldı.

Ülkedeki tüm binaları güçlendirme maliyetinin yaklaşık 400 milyar dolara varıyor.

Burdur’da da güçlendirmeye muhtaç o kadar konut var ki!

Buna rağmen krizin içinde debelenen, açlık sınırının altında geçim mucizeleri yaratan, aybaşını getiremeyen insanlarımıza 5-10 yılını daha ipotek vererek toplumsal konut satmaya kalkışıyoruz.

Bu ülkede bir türlü öncelikler bilimini öğrenemedik gittik vesselam!

Acil ihtiyacımız, toplumsal konut mu açlığa kalıcı çözüm mü?

Ülke çapında 100 bin konut üzerinden hesap eden uzmanlar, 20 milyar lirayı aşacağını söylüyorlar.

Burdur’daysa ortalama 170 bin liradan satılacağı ifade edilen konutların 103 milyon lirayı aşacağı hesaplanıyor.

Burdur’a 17 yıldır üretici bir tek yatırım yapılmadı.

Bir tek fabrika açılmadı.

Hazırda olan ipten döndü.

O kadar parayı toprağa gömmek yerine daha akılcı ve istihdam yaratıcı projeler geliştirilebilir.

Örneğin 100 milyonu aşkın meblağla,  MAKÜ ile işbirliği içinde 60 bin istihdamlı 5 tane çiftlik kurulabilir.

Ülke çapındaki toprağa gömülecek miktarla neler yapılabilir?

İşte size bir çalışma örneği!

Milli Tarımı geliştirme önerisi…

“…ortalama birim maliyeti 20 milyon TL olan, 300 adet Koç-Ata çiftliği benzeri çiftlikler kurulabilir. Bu çiftliklerin istihdama katkısı 300 bin kişi olacak ve buradaki üretimle yılda 3 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirmek mümkün…” (Çetin Ünsalan)

Kritik soru şu:

Türkiye ekonomisinin bugünkü problemlerine sebep olan yanlış yatırımlarla toprağa mı gömelim;

Gelinen noktada ciyyak ciyyak bağıran müteahhitleri kurtarmak için kira parasına ev veriyoruz kampanyaları mı açalım?

Yoksa 7 bin 749 kayıtlı işsize, işsizlik ödeneğine başvuran 4 bin 556 kişiye, işsizlik sebebiyle göceden gençlere iş alanı mı açalım?

Hataları tekrar ede ede nereye kadar!

Halk ‘bu böyle gitmez’ anlayışında…

[3d-flip-book mode="thumbnail-lightbox" urlparam="fb3d-page" 
id="12654" title="false" lightbox="dark"]

• Emekli yazıları18
• YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
• Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
• En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
• ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı
• 36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”

Milletvekili Bayram Özçelik yazılı bir açıklama yaparak, Burdur’da sağlık alanında yapılan yatırımların hızla devam ettiğiniz belirtti.

“İlimizde sağlık yatırımları tüm hızıyla devam ediyor” diyen Özçelik, “Kemer İlçemizde 112 Acil Sağlık Merkezi inşaatı son aşamaya geldi. Bazı eksikliklerin tamamlanmasıyla geçici kabulü yapılacaktır. Bu yatırımın proje tutarı 527.460,00 TL’dir. Merkez Yassıgüme köyü Aile Sağlık Merkezi inşaatı tüm hızıyla devam ediyor. Yassıgüme Köyümüze yapılan bu yatırım  %85 civarındadır. Proje tutarı 374.060,00 TL’dir. Kayış Köyümüzde de yapımı devam eden Sağlık Evi inşaatı %80’lerdedir. Kayış Köyümüze yapılan sağlık evinin proje tutarı ise 372.585,00 TL’dir. Proje tutarı 740.078,00 TL olan Merkez Bağlar 5 Nolu2-3 hekimlik Aile Sağlığı Merkezi inşaatımız %95 civarındadır. Çavdır İlçemiz Söğüt Beldemizde 112 Acil İstasyon inşaatı hızla devam etmektedir. Söğüt 112 İstasyonu ihale bedeli 604.160,00 TL olup, inşaat %90 aşamasındadır. Bucak İlçemiz Elsazı Köyümüzde de Sağlık Evi inşaatımız devam etmektedir. Elsazı Sağlık Evimiz %95 aşamasında olup proje bedeli 454.300,00 TL’dir” dedi.