Halk plajında düzenlenen etkinliği Burdur Belediye Başkanı Ali Orkun Ercengiz, TEMA Vakfı Burdur Şubesi gönüllüleri ve vatandaşlar katıldı.

İskeleye bırakılan Çelenk sonrasında açıklama yapan Burdur Belediye Başkanı Ali Orkun Ercengiz şu ifadelere yer verdi:

“5 Haziran Çevre günü nedeniyle farkındalığı ve kutlamayı yapıyoruz. Aslında 9 yıllık Belediye Başkanlığımız döneminde “Göl Yoksa Burdur Yok” mottosuyla bir slogan üretmiştik. Burdur Gölü’nün Burdur hayatı için çok kıymetli olduğunu ve Burdur Gölü’nün kuruması halinde bölgenin ekolojik dengesinin tarımının, hayvancılığının insan yaşamının olumsuz etkileneceğini her alanda ifade etmiştik. Bu gördüğünüz iskele 2015 yılında imal edildiğinde buradan tekneye vatandaşımız binerek tekne turu yapıyordu göl üzerinde. Şu anda bırakın iskeleyi, iskeleyi tutan ayaklarında başlangıç noktasında sonunda artık karada olduğunun hepimiz gözlemliyorsunuz. Tabii Burdur Belediyesi olarak sadece “Göl Yoksa Burdur Yok” mottosunun dışında yaptığımız birtakım eylemlerde oldu. Bunların en başında Burdur’un katı atık sorununu çözmek üzere bir adım attık. Yılda 1,5 megavatlık enerjiyi şu anda çöpten üreten bir tesise sahip olduk. 220 bin

büyükbaş 450 bin küçükbaş hayvan varlığıyla yılda 1 milyon tonun üzerinde atık üreten, hayvancılık sektörünün de ürettiği atığın sera gazları nedeniyle ozon tabakasına verdiği zararı, içme sularımıza ulaştırdığı kirliliği ortadan kaldırmak üzere yılda 3 megavatlık bir enerji santralini de devreye soktuk. Böylece hem katı hem de sıvı gübre oluşumunu sağlayan bir tesisi kazandırdık.  Göle deşarj olan atık su tesisimizin modernizasyonu sağladık. Şu anda %95’in üzerinde saflıkta suyu göle deşarj ediyoruz. Ayrıca yenilenebilir enerji kaynaklarına yöneldiğimizi her fırsatta ifade ettik. Dolayısıyla çevresiyle barışık bir belediyecilik anlayışını 10 yıldır sürdürmeye çalışıyoruz. Belki bunlar çok çok gözle görünen işler değil vatandaşımız için ama bugün şu yağmurun yağdığına seviniyoruz.

Su tasarrufu yapmamız gerektiğini her fırsatta söyledik. Çünkü yeraltı sularımız hızla tükeniyor. Doğru tarım uygulamalarıyla doğru hayvancılık modellemeleriyle bölgenin suyunu doğru kullanarak bizden sonraki nesillere yaşanabilir bir Burdur bırakabiliriz. Aksi takdirde eğer bir şekilde suyumuzu kaybedersek bu bölgenin yaşanılabilir bölge olmaktan çıkıp insanların süreç içerisinde terk ettiği dolayısıyla da terk edilmiş bir şehri önümüzdeki yıllarda bulmak hiç aslında çok uzakmış gibi değil. Lütfen vatandaşımız çevreye duyarlı olsun, suyunu korusun, toprağını korusun, ağacını korusun, yeşilini korusun bugün günlerdir belki de haftalardır yağan yağmurun neticesinde henüz daha kuraklığın normal seviyeye geldiğini yani az kuraklıktan kuraklık yokmuş gibi bir noktaya geldiğimizi görüyoruz. Bu kış kar görmedik. Bu kış doğru düzgün yağmur görmedik. Bahar aylarında gördüğümüz yağmurlar bizi çok sevindirdi ama gölde bir santim bile yükselmenin olmadığını sizler görüyorsunuz. Kaybettiğimiz suyun miktarının ne kadar büyük olduğunu da hepiniz gözlerinizle gördünüz. Çocuklara bilinç yaratmaya çalışıyoruz. Gençlerimize bilinç yaratmaya çalışıyoruz. Dünyayı korursak dünyaya geliştirirsek dünyayı iyi bir şekilde kullanırsak eğer bizden sonraki nesillere de iyi bir dünya bırakmış olacağız. Bu farkındalık gününde bizleri yalnız bırakmayan tüm hemşerilerimize teşekkür ediyorum.”

Etkinliğe katılan vatandaşlara yemek ikram edildikten sonra, Burdur Gölü sahilinde temizlik yapıldı. Cumhuriyet’in 100. Yılı olması nedeniyle doğal kökboyası ile boyanmış 100 metrelik örtü ile göl kıyısında “100” rakamı yazıldı.

• 36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”
• Yeşilova’da “İklim Adaleti” için ortak mücadele çağrısı
• Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK’da) yeni dönem. Dim, güven tazeledi
• Bu ayarı yapın, Gerçek Haber ve Gündemin Merkezi’ni ıskalamayın!
• “GELİRDE ADALET, ÜCRETTE DENGE İÇİN KAMUDA REFORM ŞART!”
• İşçi hareketinde yeni aşama

Aysin ve Ali Ulvi Büyüknohutçu’nun Finike Kızılcık Yaylasındaki evlerinde vahşice katledilmesinin ardından geçen 5 yılda katil suçunu itiraf ettikten sonra geride bir de mektup bırakarak cezaevinde intihar etti ancak azmettiriciler halen yargı karşısına çıkarılmadı. Büyüknohutçu ailesinin adalet arayışı sürüyor.

Başta devletin ardından tüm yaşam savunucularının da sorumluluğu bu olmalı: Azmettiriciler hakim önüne çıkarılsın, adalet yerini bulsun.

Aksi halde vahşi yıkımlara karşı dereyi-suyu, ormanı-toprağı, ağacı-kuşu, tohumu-ekmeği  koruma çabası veren Anadolu coğrafyasının dört bir yanındaki insanların yüreğindeki yük kalkmayacak…

Kızılcık yaylasının ulu sedirleri, Finike ovasının ballı portakalları huzur bulana kadar bu adi cinayeti unutturmayacağız…

Öldürülen çift aslında neyin savaşını veriyordu?

Büyüknohutçu ailesinin katledilmesi, devlete karşı kıt kanaat olanaklarıyla dişini tırnağına takıp ormanını, suyunu, toprağını korumaya çalışan insanlara yönelik bir tehdit olarak görülüyor. Devletin tüm kurumlarıyla gerekeni yapıp bu kara lekeyi temizlemek gibi bir sorumluluğu vardır. Çünkü devletin en tepesindeki siyasilerden başlayıp, onların gazıyla galeyana gelen bir güruh, Ali Ulvi Büyüknohutçu gibi yaşamı savunan insanları kolaylıkla Türkiye’nin kalkınmasını istemeyen vatan haini, dış güçlerin maşası gibi aşağılık bir dille ve cahilce suçlayabiliyorlar. Aksi halde dağlarında eşkıya gibi rantçıların dolaştığı bir ülkede o dağları koruyacak kimse kalmayacak.

Antalya’nın Finike ilçesi Kızılcık Yaylası’ndaki dağ evlerinde yaşayan Ali Ulvi ve Aysin Büyüknohutçu çifti iki gün önce evlerinde av tüfeği ile vurularak vahşice öldürüldü.

Antalya’yı yasa boğan cinayetin ardından aileyi yakından tanıyan herkesin aklına gelen ilk soru, cinayetin arkasında kimin olduğuydu…

Olay yerine gelen jandarma ve savcının yürüttüğü soruşturma kapsamında, son günlerde Büyüknohutçu çiftinin evinin çevresinde görülmeye başlayan 31 yaşında Ali Yamuç şüpheli olarak gözaltına alındı. Yamuç, ilk ifadesinde cinayeti kendisinin işlediğini itiraf etti. İddiaya göre işsiz olduğunu ve bu cinayeti para için işlediğini anlattı…

Büyüknohutçu’nun avukatı ile yaptığımız görüşmede, olayla ilgili tüm ayrıntıların soruşturmayı yürüten ilgililere aktarıldığı, soruşturmanın derinleştirilmesi için talepte bulunduklarını öğrendik…

Şimdilik tüyler ürpertici bu vahşi cinayetin nedeniyle ilgili bildiklerimiz, şüpheli Ali Yamuç’un iddialarıyla sınırlı. Ancak olayın ayrıntılarını ve arkasında başka bir azmettiricinin olup olmadığını adli makamların açıklamalarının ardından hep birlikte sabır ve metanetle bekleyip öğreneceğiz.

Ancak çok yönlü bir yurtsever olan ve siyaseten çevreye, tüketici sorunlarından barınma hakkına kadar pek çok alanda verdiği mücadele ile tanınan Ali Ulvi Büyüknohutçu ile eşinin öldürüldüğü Alacadağ’a biraz daha yakından bakmakta yarar var…

Emeklilik günlerini Alacadağ’daki evinde ve bahçesinde üreterek geçirmek isteyen Büyüknohutçu, burada bir çok insanın hayali olan bir hayat kurdu. Sebzeden yumurtaya, baldan salçaya, makarnadan ekmeğe ihtiyaçları olan her şeyi kendileri üretiyor, fazlasıyla da tanıdıklarının ihtiyaçlarını karşılıyorlardı.

Ancak yıllar önce Büyüknohutçu ailesinin cenneti yavaş yavaş mermer tozuna bulanmaya başladı. Dünyada çok az sayıda kalan ve Antalya’nın bu bölgesinde yoğunlaşan sedir ağacı toplulukları ve diğer nadir orman ağacı türlerini kapsayan Alacadağ’ın 427 hektarlık bir bölümü 1990 yılında ‘Tabiatı Koruma Alanı’ olarak koruma altına alınmıştı.

Bölgede 2000’li yılların ortalarından itibaren ardı ardına açılmaya başlayan mermer ve taş ocakları, hem sedir topluluklarının bulunduğu Alacadağ Tabiatı Koruma Alanı’nın sınırına dayandı hem de Büyüknohutçu ailesinin de yaşadığı bölgeyi tehdit etmeye başladı.

ali ulvi büyüknohutçu (solda) vahşi doğa katliamına karşı duran adam eylemi yapmıştı.jpg

Nadir orman ağacı türleri ve anıtsal ağaçlarıyla gözümüz gibi korumamız gereken bu bölgedeki mermerci kıyımına yürek dayanacak gibi değildi. Finike’nin o ünlü portakalının yetiştiği ovayı çevreleyen yamaçlarda onlarca kilometre uzaktan bile görünen dev yaralar açılmaya başladı.

Finike portakalının mermer ocaklarına karşı varolma mücadelesini defalarca haberleştirdik.

İşte Kızılcık Yaylasında bir tetikçi tarafından eşiyle birlikte vahşice katledilen Ali Ulvi Büyüknohutçu, devletin korumadığı bir milli servet olan sedir ve çam ormanlarını, portakal ve nar bahçelerini, dereleri ve su kaynaklarının korunması için gecesini gündüzüne katıp cesurca bir mücadele yürütüyordu.

Yasalara aykırı biçimde ve denetimden uzak çalışan mermer ocaklarına karşı açtığı davaları kazanıyor, kimi usulsüz çalışan ocakların izinleri iptal ediliyordu. Daha yakın zaman önce o ocaklardan birinin işletmecisi, Büyüknohutçu’ya 100 bin liralık manevi tazminat davası açmıştı.

Yakın zaman önce dostlarına bölgenin ünlü yaylalarından biri olan Ördübek’te bir mermer ocağı açılmak istendiğini, bununla ilgili yetkililerle görüşmek istediğini anlatmıştı…

Kısacası onlarca mermer ocağının ablukası altındaki dağları, ormanları korumak için büyük bir savaş veren Ali Ulvi Büyüknohutçu, adi bir cinayetin kurbanı oldu. Tıpkı korumak için çırpındığı o ulu ağaçlar gibi vahşice öldürüldü.

Yarın tüm sevenleriyle birlikte onu ebediyete uğurlayacağız. Ancak bu adi cinayetin tüm ayrıntıları çözülene ve sorumları hak ettiği cezayı alana kadar gözümüzü kırpmadan nöbette olacağız.

Büyüknohutçu ailesinin katledilmesi, devlete karşı kıt kanaat olanaklarıyla dişini tırnağına takıp ormanını, suyunu, toprağını korumaya çalışan insanlara yönelik bir tehdit olarak görülüyor. Devletin tüm kurumlarıyla gerekeni yapıp bu kara lekeyi temizlemek gibi bir sorumluluğu vardır.

Çünkü devletin en tepesindeki siyasilerden başlayıp, onların gazıyla galeyana gelen bir güruh, Ali Ulvi Büyüknohutçu gibi yaşamı savunan insanları kolaylıkla Türkiye’nin kalkınmasını istemeyen vatan haini, dış güçlerin maşası gibi aşağılık bir dille ve cahilce suçlayabiliyorlar. Ancak bürokratik oligarşinin çöreklendiği masa başından ve kentlerin kısır gündeminin arasından görünmeyen arazideki yıkımın ulaştığı boyut dehşet vericidir.

Bugün yaşam alanlarını korumak için çırpınan insanların dilinde dolanan bir söz durumu özetlemeye yetiyor: “Eskiden devlet ormanı vatandaştan korurdu. Şimdi aramızda para toplayıp ormanı devletten korumak için uğraşıyoruz!”

Ağır OHAL koşullarında acısını içine gömen insanların ülkesi haline getirilen Türkiye’de, bu ülkeyi çıkarsızca seven yaşam savunucularının hiç olmadığı kadar yan yana gelmeye, devletin de yıkıma karşı tepkisini dile getiren insanlara karşı sükunetle dinlemeye ve gereğini yapmaya ihtiyacı var.

Aksi halde dağlarında eşkıya gibi rantçıların dolaştığı bir ülkede o dağları koruyacak kimse kalmayacak.

• 36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”
• Yeşilova’da “İklim Adaleti” için ortak mücadele çağrısı
• Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK’da) yeni dönem. Dim, güven tazeledi
• Bu ayarı yapın, Gerçek Haber ve Gündemin Merkezi’ni ıskalamayın!
• “GELİRDE ADALET, ÜCRETTE DENGE İÇİN KAMUDA REFORM ŞART!”
• İşçi hareketinde yeni aşama

Kaş Sahil Aklar köyündeki orman yağmasının peşini bırakmayan köylüler, Ankara’ya çıkartma yaptı. TBMM’de kendilerine destek veren milletvekilleriyle birlikte yaşanan yağmayı anlattılar. Toprağına, suyuna, ormanına, deresine, yaylasına sahip çıkan köylüleri kutluyoruz.

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal ile Tarım Orman İş Sendikası Genel Başkanı Şükrü Durmuş, orman arazilerinin 2B arazisine çevrilmesine karşı TBMM’de basın toplantısı yaptı. Sarıbal, “Elini ovalayıp parmağını yalayanlara peşkeş çekiliyor” dedi. Şükrü Durmuş, “Ormanlar sermayenin çıkarına, yandaşlara peşkeş çekiliyor” dedi.

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, CHP Antalya Milletvekilleri Çetin Osman Budak ve Rafet Zeybek, Tarım Orman- İş Genel Başkanı Şükrü Durmuş ile TBMM’de basın toplantısı yaptı.

Kaş’taki villa rantı ormanları ve dağ köylerini de yutmaya başladı!

Antalya’nın Kaş ilçesine bağlı Sahil Aklar köyünde orman alanlarına yönelik tahribatın artması köylüleri harekete geçirdi. Antalya Orman Bölge Müdürlüğü’ne başvuran köylüler, tahribatın durdurulmasını istedi.

Kaş’ta “Burası 20 gün öncesine kadar devletin ormanıydı, şimdi ne oldu?” sözleriyle isyan eden köylüler, Sahil Aklar köyündeki orman arazisi tahribatının durdurulmasını istiyor…

Antalya’nın gözde turizm merkezlerinden biri olan Kaş ilçesi son yıllarda plansız ve kaçak yapılaşmanın öne çıktığı bölgelerin başında geliyor. Sahip olduğu doğal ve kültürel mirasın yarattığı çekiciliği sayesinde yıllardır kitle turizminin dışında kalmayı başaran Kaş, pandemiyle birlikte artan mesafeli tatil ihtiyacının da odağı konumuna geldi. Özel villalarda gözlerden uzak ve mesafeli tatil yapmak isteyenlerin tercih ettiği Kaş ve Kalkan çevresinde uzun süreli konut kiralamak oldukça zorlaştı. Ancak Kaş ve Kalkan beldesinden dağ köylerine yayılan villa turizmi kaçak yapılaşmayı da beraberinde getirdi. Yüksek sezonda haftalığı 30 ila 80 bin TL arasında değişen fiyatlarla kiraya verilen villalara olan talebin geldiği son nokta orman arazilerinin yağmalanması. Kaş’a bağlı Sahil Aklar köyünde yaşanan orman arazisi yağmasına tepki gösteren köylüler, konuyla ilgili Antalya Orman Bölge Müdürlüğü’ne başvurarak bölgede uzun süredir yaşanan orman ve hazine arazisi yağmasının durdurulmasını talep etti.

Kaş’a bağlı Sahil Aklar köyünün 84.768. 241 metrekarelik kısmı orman arazilerinden oluşuyor. Muğla-Antalya sınırını oluşturan Eşen Çayının doğusunda yer alan bir orman köyü olan Sahil Aklar, Kaş ve Kalkan bölgesinde hızlanan plansız yapılaşmadan payını alıyor. Son yıllarda orman ve hazine arazilerinin yağmalandığını öne süren bazı köylüler, Antalya Orman Bölge Müdürlüğü’ne yazılı başvuru yaparak yaşanan arazi yağmasının önlenmesini talep ettiler.

ORMAN ARAZİLERİNİN TAHRİBİ KÖYLÜLERİ HAREKETE GEÇİRDİ

Sahil Aklar köylülerinin konuyla ilgili dilekçesinde, bölgede 2014-2016 yılları arasında tapu-kadastro, 2020-2021 yıllarında ise orman kadastrosu çalışmalarının yapıldığı kaydedilerek şöyle denildi: “Köyde sürekli yaşayan insanlar olarak 2014’lü yıllardan başlayarak köyümüzün Sahil Aklar semtinde bazı kişilerce Orman ve Hazine arazilerine aşırı bir şekilde müdahaleler, işgaller yapıldığını gözlemlemekteyiz. Hazine ve Orman arazilerine yapılan bu müdahalelere orman kadastrosu çalışmalarından hemen önce hız verilmiş, gözlemlerimize göre ‘bilim ve fen bakımından orman özelliğini kaybetmemiş, 31.12.1981 tarihinden önce tarım alanına dönüşmemiş ve tarım potansiyeli olmayan ormanlık alanlar’ yasa dışı bir şekilde bazı kişilere çıkar sağlamak için orman sınırları dışına çıkarılıp ‘2/B’ yapılmıştır.

2/B ÇALIŞMASI RESTORANTTA ASKIYA ÇIKTI, KÖYLÜLER İNCELEYEMEDİ

Orman Kadastrosu 2/B çalışmalarının sonuçları köyümüzün meskûn alanındaki bir kamu alanında değil, mahalle muhtarımızın meskûn alan dışında bulunan Saklıkent semtindeki özel restaurantta askıya çıkarılmıştır. Köyümüzün meskûn alanı dışında özel bir işletmede askıya çıkarılan 2/B çalışmaları sonuçlarını halkımızın inceleme fırsatı olmamıştır.”

‘HAZİNE VE ORMAN ARAZİLERİNİN TAHRİBİ SÜRÜYOR’

Orman arazilerine yönelik tahribatın TKGM Parsel Sorgulama sisteminden de görülebildiği bilgisine yer verilen köylülerin dilekçesinde, Sahil Aklar köyü sınırlarındaki 101 ada 1 nolu parselde bulunan ormanlık alanın, özel mülke konu olan 242, 205, 246, 206, 245 ada nolu bölmelerin çevresindeki orman tahribatının şaşırtıcı derecede olduğu vurgulandı. Köylülerin dilekçesine konu olan orman tahribatının anılan adaları oluşturan parsellerin çevresinde yaygın olduğu kaydedilirken Antalya Orman Bölge Müdürlüğü yetkililerinin tahribatı önlemesi talep edildi: “Sahil Aklar mevkiinde bazı kişilere özel çıkar sağlamak için yasalara rağmen devlet hazinesi ile ormana ait bazı alanların yaygın bir şekilde tahrip edilmesi ve daraltılması büyük bir kamu zararına neden olmaktadır. Halen devam etmekte olan bu tahribatın önlenmesi için gereğinin yapılmasını ve tarafımıza bilgi verilmesini arz ederiz.”

CHP MİLLETVEKİLİ AYDIN ÖZER: ‘KONUNUN TAKİPÇİSİ OLACAĞIZ’

Aklar köyündeki orman tahribatı iddialarının ardından Kaş Emek ve Demokrasi Platformu gönüllüleri ile birlikte bölgeye giden CHP Antalya Milletvekili Aydın Özer, yerel halktan aldığı bilgiler ve olay yerindeki gözlemlerinin ardından şu açıklamayı yaptı: “Kaş ilçe başkanımız Mehmet Vural Arıkan, ilçe yöneticilerimiz, Kaş Çevre Platformu ve STK’lar ile birlikte vatandaşlarımızın daveti üzerine Sahil Aklar mahallemizi ziyaret ettik. Vatandaşlarımız Sahil Aklar’ın Suçıkan mevkiinde birkaç aydır iş makinelerinin yeşil örtüyü yok ederek hafriyat yaptığını, buranın bir kısmının hali hazırda orman arazisi olduğunu bu kadar geniş bir alanda doğal dokunun tahrip edilmesinden üzüntü ve endişe duymaktalar. Konunun takipçisi olacağız.”

“BURASI 20 GÜN ÖNCE DEVLETİN ORMANIYDI, ŞİMDİ NE OLDU?”

Orman arazilerinin tahrip edildiği bölgede tepkisini dile getiren bir köylü, “Burası da şu gördüğünüz orman gibi ormandı 20 gün önce. Devletin ormanı. Şimdi ne oldu?” diyerek söz konusu alanın 2/B statüsünde olmadığını söyledi.   

KAŞ’TAKİ KONTROLSÜZ BETONLAŞMA DAĞ KÖYLERİNE SIÇRADI

Kaş’ta turizmin yönünü belirleyen villa turizmi kırsal alanın doğal peyzajını ve mimarisini de denetimsizce dönüştürüyor. Geçmişte zeytin, üzüm, susam ve benzeri ürünler üreterek geleneksel tarımla hayatını kazanan dağ köylerinde tarım da hayvancılık da giderek yok olurken yerini iş makineleri ve betonlaşma alıyor. Kaş ilçe merkezine yakın yerleşimler olan Çukurbağ, Ağullu, Belenli, Yeniköy ve Bayındır gibi köylerde başlayan villa turizmi; ilçeye 40 ila 50 kilometre mesafeleri bulunan dağ köylerine de sıçramış durumda. İmar planları bulunmadığı için kaçak konumda inşa edilen villalar, haftalık ya da günlük olarak yüksek fiyatlarla kiraya veriliyor. İlçeye bağlı Hacıoğlan, İkizce, Bezirgân, Aklar, Üzümlü, İslamlar ve Yeşilköy sınırlarındaki Fırnaz köyü çevresi plansız ve kaçak yapılaşmanın tehdidi altında. Kimi korunan alanlarla zeytinlikler ve kültürel miras da bu tehditten payını alıyor. Kaş’ın turistik çekiciliğini besleyen tüm bu değerlerin kısa vadeli yüksek kazançlar uğruna tahrip edilmesi, uzun vadede turizmin de sonunu getirecek sorunların başında geliyor.

İlgili ve bağlantılı haber.

• 36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”
• Yeşilova’da “İklim Adaleti” için ortak mücadele çağrısı
• Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK’da) yeni dönem. Dim, güven tazeledi
• Bu ayarı yapın, Gerçek Haber ve Gündemin Merkezi’ni ıskalamayın!
• “GELİRDE ADALET, ÜCRETTE DENGE İÇİN KAMUDA REFORM ŞART!”
• İşçi hareketinde yeni aşama

Resmi Gazetenin 1 Mart 2022 tarihli, 31765 sayısında zeytin alanlarını tehlikeye sokan bir yönetmelik değişikliği yayımlandı. Maden Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair yeni Yönetmeliğe eklenen fıkrada, “Genel Müdürlük tarafından belirlenen çalışma takvimi içerisinde zeytin sahasının madencilik faaliyeti yürütülecek kısmının taşınmasına, …Zeytin sahasının taşınmasının mümkün olmadığı durumlarda sahada madencilik faaliyetleri yürütülmesine, … Tarım ve Orman Bakanlığınca uygun görülecek alanda dikim normlarına uygun, faaliyet yürütülecek saha ile eşdeğer büyüklükte zeytin bahçesi tesis edeceğini taahhüt etmesi zorunludur” denildi.

ZEYTİNCİLERİN İTİRAZI

Yasanın yayınıyla beraber zeytincilerden itirazlar yükseldi. Değişikliğin anayasaya ve kanuna aykırı olduğu ileri sürüldü ve 2012’de yaşanan benzer durum hatırlatıldı. O senede de böyle bir girişim olmuş, ancak Nisan 2012’deki Danıştay kararıyla yönetmelik değişikliği iptal edilmişti. Zeytin camiası, son değişikliğin de yasal olarak geri döneceğini öngörüyor. Ne var ki hukuki süreç devam ederken bazı maden ocağı firmalarının kapıdan girmesinden de endişe duyuyorlar.

YASALARDAKİ ÇELİŞKİ

Yeni yönetmelikte, her ne kadar maden faaliyet alanıyla eşdeğer büyüklükte zeytin bahçesi tesisi şart koşuluyorsa da, zeytin alanlarını koruma yasası ile ters düştüğü endişesi var. Şöyle ki, 28.2.1995 tarih ve 4086 sayılı Kanunla değişik 3573 sayılı zeytinciliğin ıslahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkındaki Kanun, 17 maddesinde şunu öngörüyor: “Devlet; zeytinciliğin ıslahı, yem zeytin dikim alanlarının tespiti, zeytin dikim ve yetiştirilmesinin teşviki ile verimin artırılması, hastalık ve zararlılarla mücadele ile ürün elde etmekte masrafları azaltıcı araç ve gereçlerin imal ve ithalinde gerekli kolaylıkları sağlar”. Aynı yasanın 20. Maddesinde de zeytin alanları maden ocaklarından şöyle korunuyor: “Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegetatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez… Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmeleri yapımı ve işletilmesi Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının iznine bağlıdır.” O kadar ki, aynı yasada, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı izni olsa dahi, “Kesin zaruret görülmeyen zeytin ağacı kesilemez ve sökülemez. … İzinsiz kesenler veya sökenlere ağaç başına altmış Türk Lirası idarî para cezası verilir” kuralı bulunuyor.

TEMA KORUMA TALEP ETTİ

TEMA‘nın tiviter hesabından yapılan açıklamada, “TEMA Vakfı olarak kanunlara aykırı olan işlemin acilen durdurulmasını ve ülkemizin başta zeytinlikler olmak üzere tüm verimli tarım topraklarının madencilik faaliyetlerinden korunmasını talep ediyoruz” denildi. TEMA’nın sosyal medya hesaplarından yapılan duyuruda, “Bu düzenleme 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunu’na aykırı“ ifadesi yer aldı.

ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ ÖNE ÇIKIYOR

 Enerji özelleştirmeleri kapsamında özel sektöre devredilen termik santralların kömür ihtiyacı için maden alanı açılması gerekiyor. Daha önce kamunun elinde olan açık sahalarda sona gelinmiş durumda. Bazı linyit madenlerinin genişleme alanında zeytinlikler yer alıyor. Maden sahası açılmazsa santralların kömür ihtiyacı ortaya çıkacak. Burada iki sonuç önümüze geliyor. İlki kömür ihtiyacının ithalatla karşılanması. İkincisi ise yakıt sağlanamadığından enerji üretiminin sonlanması. Kömürden çıkış da bir tercih fakat kısa vadede baz yük niteliğine sahip santralların devreden çıkarılması enerji arz güvenliği açısından mümkün değil. Dünyadaki kömür fiyatlarının geldiği seviyeler düşünüldüğünde yeni sahaların açılarak santralların üretiminin devamı amaçlanıyor. Sektör kaynakları yeni yönetmeliğin bu kapsamda ele alındığını ifade ediyor.

TAGYAD: ZEYTİNLİK YÖNETMELİĞİ İPTAL EDİLSİN

Tarım Gazetecileri ve Yazarları Derneği (TAGYAD) zeytin bahçelerinde madencilik faaliyetlerine izin veren yönetmeliğin iptalini istedi

Tarım Gazetecileri ve Yazarları Derneği (TAGYAD) Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Uğural yaptığı açıklamada,  dünyada enerji darboğazı yaşandığını ve gelecekte de yaşanılacağının öngörüldüğünü kaydederek, “Devletler tedbir almaya, üretim modellerini güncellemeye ve üretimlerini artırmaya çalışmaktadır. Ülkemiz, enerji krizini aşmak için ekolojik ve çevreci olan biyoyakıt, güneş enerjisi ve rüzgar enerjisi projelerini desteklemektedir. Karadeniz ve Akdeniz’de kendi gemileri ile doğal gaz aramaktadır. Bunlar ülkemiz açısından sevindirici gelişmelerdir. Ancak 1 Mart 2022 günü yayınlanan Resmi Gazete’de ülkemiz için önemi büyük olan zeytin bahçelerinde ‘Tarım Bakanı’ oluru ile madencilik faaliyetlerinin yapılabileceği duyurulmuştur. Üç dinde kutsal olan, 2000 yıl yaşayan, dün var olan yarın da var olacak olan ölmez ağacın günlük politikalara kurban edilmesi düşünülemez” dedi.

Çıkan yönetmeliğin “Zeytin yasasına” aykırı olduğunu belirten Uğural, “Ülkemiz zeytinliklerini korumak hepimizin görevidir. Enerji ihtiyacımız vardır, ancak bu enerji ihtiyacını zeytinlikleri yok ederek sağlamamız ülkemizin geleceğine dinamit koymaktadır” diye konuştu.

Dünyada salgının ilk başladığı günlerde insanların petrol almadığını, maden almadını, gıdaya hatta sağlıklı gıdaya koştuğunu ifade eden Uğural şunları söyledi:

“Talep edilen ürünlerin başında zeytin yaprağı, zeytinyağı ve sofralık zeytin geldi. Ülkemizin bitkisel yağ açığı en az petrol kadar önemlidir. Tarım Gazetecileri ve Yazarları Derneği (TAGYAD) olarak, bu yönetmeliğin bir an önce iptal edilmesini talep ediyoruz.”

• 
  36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• 
  MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• 
  Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”
• 
  Yeşilova’da “İklim Adaleti” için ortak mücadele çağrısı
• 
  Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK’da) yeni dönem. Dim, güven tazeledi
• 
  Bu ayarı yapın, Gerçek Haber ve Gündemin Merkezi’ni ıskalamayın!
• 
  “GELİRDE ADALET, ÜCRETTE DENGE İÇİN KAMUDA REFORM ŞART!”
• 
  İşçi hareketinde yeni aşama

Türkiye’nin turizm başkenti olarak anılan Antalya, aynı zamanda önemli bir tarımsal üretim merkezi. Geçmişte susamdan pamuğa, pirinçten narenciyeye uzanan üretim çeşitliliği, son 30-40 yıldır yoğunlaşan örtüaltı sebze üretimiyle sürüyor. 1960’ta 65 bin olan kent merkezi nüfusu, 1980’lerde 200 bini geçerken, bu dönemden itibaren ülkenin en hızlı göç alan kentlerinin başında gelen Antalya bugün Türkiye’nin en kalabalık beşinci kenti konumunda. Gazipaşa’dan Kaş’a 640 kilometrelik kıyı uzunluğu ile adeta bir ülke coğrafyasını andıran kentteki bu hızlı nüfus hareketi, Torosların koynundan doğan nehir havzalarının yarattığı verimli alüvyonal ovaların da aynı hızla betonlaşmasına neden oldu. 1960’larda tek tük küçük bahçeli evlerin dışında tek bir betonun görülmediği kentin doğusundaki verimli Lara bölgesi, bugün dev apartmanların, lüks sitelerin ve 5 yıldızlı otellerin yükseldiği bir metropol gürünümünde. 20 yıl öncesine kadar narenciye bahçeleri ve tarım arazilerinin kapladığı verimli ovayı kentleşmeye kurban veren Antalya’da Lara’nın arka bahçesi niteliğindeki üretim alanlarından biri olan Yeşilova Mahallesi de bir iki yıl içinde tamamen apartmanlarla kaplanacak. Türkiye’de kent içerisinde yoğun ve büyük öçlekli tarımsal üretimin yapıldığı nadir alanlardan biri olan Yeşilova Mahallesi’nin betondan önceki son dönemecinde üreticilerle konuştuk. Sorunlarını, beklentilerini ve hayallerini dinledik.

İşte Türkiye’nin toprakla imtihanını özetleyen, çimeni çimentoya kurban ettiğimiz dönüşümün öyküsü…

Antalya kent merkezinden Lara bölgesine doğru yöneldiğinizde, kıyıdaki falzelerin üzerinden iç kısımlara doğru devasa apartman bloklarıyla karşılaşırsınız. Aralara serpiştirilmiş 5 yıldızlı oteller, lüks kafeler ve restoranlarıyla ‘Türk rivierası’ olmanın hakkını verme gayretindeki kentin bu bölgesinin kuzeyinde ise hala tarımsal üretimin sürdüğü mahalleler bulunuyor. Yılardır imar tartışmalarıyla gündemde olan Muratpaşa ilçesi sınırlarındaki Kırcami bunlardan biri. Ancak Kırcami ile komşu olan pek çok mahalle de benzer durumda.

MİS GİBİ TAZE PIRASA KOKUSU DURDURUYOR BİZİ

Kent merkezinden Havaalanına doğru uzanan Aspendos Bulvarı ile Perge Bulvarı ve doğuda Düden Çayı’nın arasında kalan bölgede yer alan Yeşilova Mahallesi, sokaklarında geleneksel sulama arkları dolaşan bir üretim merkezi. Bir kaç kilometer güneyde büyük bir çağlayan şeklinde Akdeniz’e dökülen Düden Çayı’nın sularıyla bu mahallede yıllardır sebze üreten çiftçiler, kentin yeşillik ve sebze ihtiyacının önemli bir kısmını karşılamış. Çoğunluğu Korkuteli’nin köylerinden gelip yıllar önce buraya yerleşen atalarında kalma arzilerinde üretmeyi sürdürüyor. Rengarenk marulların sıralandığı seraların arsından ilerleyip mahallenin eski evlerinin bulunduğu sokağı bulmaya çalışırken mis gibi taze pırasa kokusu durduruyor bizi. Genç bir karı koca bahçelerinden pırasa ve yeşil soğan hasadı yapıyor.

KENT İÇİNDE TARIM ÜRETİMİNİN DÜŞEN SON KALESİ: YEŞİLOVA

Ancak bu onların belki de son hasadı olacak. Çünkü bu bölge de çevresindeki lüks sitelerden yükselen ‘kolay yaşamın’ cazibesine çoktan girmiş durumda. Yeşilova Mahallesi için hazırlanan imar planları, çizilen konut projeleri ve son yıllarda bir hayli moda olan ‘kentsel tasarım’ modelleri, buralardaki üreticilerin son kuşağının hayallerini süslüyor.

 ‘KENDİ SERAMIZ VAR AMA DIŞARIDA ÇALIŞMAK ZORUNDA KALIYORUZ’

Pırasa hasadı yapan genç çiftin yanlarına varıp sohbet ediyoruz. Ali Ütkünoğlu, Yeşilova’da ailesiyle birlikte kendi deyimiyle ‘Bahçıvanlık’ yapıyor. Ancak ürettiklerinin değerini bulmadığını söyleyen Ütkünoğlu, geçimini sağlamak için başka işlerde çalıştığını anlatıyor. Atalarını doyurup bugünlere getiren topraklarında ürettikleri artık onları doyuramaz olmuş. “Kendi seramız var ama dışarıda çalışmak zorunda kalıyoruz. Bizim ürettiğimiz değerini bulmuyor. Aracılar yiyor, başka bir şey olmuyor ki. Herkes işini yapsa kimse aç kalmaz. Benim bir tanıdığım var hukukçu, bir çobanın 100 koyunu var, bu adamın 10 bin koyunu var. Mesela bir doktor var, hem doktorluk hem seracılık yapıyor. Herkes mesleğini yapmalı” diye özetliyor içinde bulundukları durumu.

 ‘ÇİFTÇİLİK GÜZEL AMA İMKAN YOK’

Ali Ütkünoğlu’na mahallenin imara açılmasıyla ilgili ne düşündüğünü soruyoruz. Aldığımız yanıtlar bir hayli düşündürücü. Kendi toprağıyla barışık bir hayat yaşaması zorlaştırılan üreticilerin pek çoğunun ortak tespit ve beklentilerini şöyle sıralıyor Ali Ütkünoğlu: “Burası 17 mahalle ama benim yaşadığım yer en geri kalan mahalle. Yakınımda bir cami, okul yok. Şuradan bir otobüs bile geçmiyor. Benim bu çocuğum sabah 05:30’da kalkıp ta Zerdalilik Mahallesi’ndeki Başöğretmen Okuluna gidiyor. Ne gereği var ki? Şurada bir okulun olmasını kim istemez. Araştırma Hastanesi ta nerede. Şuradan bir dolmuş geçecek de bineceğim de hastaneye gideceğim. Konu bu yani. Çiftçilik güzel meslek ama imkân yok. Yapacak bir şey yok yani.”

ÜRETİCİ ÖLÜMÜ GÖRÜP SITMAYA RAZI OLMUŞ

Ali Ütkünoğlu, çalışkan ve üretken çiftçi. Ancak kendi toprağının üstünde toprağa küstürülmesi oldukça trajik. Bölgedeki binlerce üretici gibi o da toprağa tutkuyla bağlı olduğu için üretmekten vazgeçmemiş. Ancak geçmişle gelecek arasındaki keskin dönemeçte tercihleri sınanan üreticiler, ölümü görüp adeta sıtmaya razı edilir konuma getirilmiş. Üretimi sürdürmenin artık gerçek bir kahramanlık sayılması gerektiği zamanları yaşadığımız şu dönemde Ali Ütkünoğlu ile vedalaşıp, bir başka toprak kahramanı olan Ramazan Ütkünoğlu’nu yeşillik ürettiği serasında ziyaret ediyoruz.

 ‘ESKİDEN PAMUK VE SUSAM EKİYORDUK, KAZANCI BOLDU’

Ramazan Ütkünoğlu Yeşilova Mahallesi’nin eskilerinden bir üretici. “Atalarım hep tarımla uğraşmışlar. Ben burada doğup büyüdüm” diye başlıyor anlatmaya: “Burada seracılık başlamadan önce susam ve pamuk ekiyorduk arazilerimize. Kazancı boldu bu ürünlerin. Ayrıca kendi ihtiyacımız olan sebzeyi de ilaçsız, doğal yetiştiriyorduk. Bizim toplam 150 dönüm kadar arazimiz vardı. Bir kısmı bataklık, bir kısmı da kıraçtı. Ekilebilecek arazilerimizde üretim yapıyorduk. Pamuk ve ANTBİRLİK bitince çiftçi nereye gidecek? Batağa gidecek.

 ‘PAMUK BİTİNCE AĞAÇ DALI VE BEZLERDEN SERA YAPMAYA BAŞLADIK’

Pamuk üretirken bize Konya’dan, Fethiye’den, Bucak’tan işçiler geliyordu. Sonra makina çıktı pamuk toplamak için, bu vatandaş bir kenara itildi. Üreticiler olarak biz de ağaç dallarından seralar yapmaya başladık, üzerlerini patiska bezlerle kapatarak iyi kötü üretim yaptık. O zamanın bereketi güzeldi. İlaç, gübre kullanmıyorduk, toprak da kuvvetliydi. İyi de para kazandık o dönem.”

 ‘TIPKI 90 YAŞINDAKİ BİR İNSAN GİBİ YORGUN BU TOPRAK’

Yeşilova Mahallesi’ni çevreleyen bölgeyi 30 yıl önce imara açtıklarını, şimdi de kendi arazilerinin olduğu bölgenin imara açıldığını anlatıyor Ramazan Ütkünoğlu. Bir yandan da içinde maydanoz ekili olan serasına girip toprağa işaret ederek sorularımıza yanıt vermeyi sürdürüyor: “Buranın toprağı yoruldu. Tıpkı 90 yaşındaki bir insan gibi yorgun bu toprak. Eskiden biz pamuk ektiğimiz tarlaları atlarla sürerdik. Dönümlerce tarlaya bir tane bile karpuz çekirdeği düştüğünde, bir kökten 11 tane karpuz yetişiyordu bu toprakta. Bizim o zamanlar İsrail’le, İsrail tohumuyla işimiz yoktu. Şimdi İsrail tohumu ile toprağın kirlenmesi bizim üretimimizi bitirdi. İşin gerçeği bu, saklayacak değiliz.”

 ‘MAYDANOZ TARLADAN 10 KURUŞA GİDİYOR’

Üreticinin tarlasına ektiği üründen para kazanamadığını anlatıyor Ütkünoğlu, az ilerideki komşu seraları göstererek, “Bu seralar da satıldı geçenlerde” diyor ve ekliyor: “Bizim ürettiğimiz maydanozun bağı 10 kuruşa gidiyor tarladan. Pazara kendimiz götürürsek de 50 kuruşa zor veriyoruz. Antalya’daki hal sistemi de çiftçiyi sömüren bir düzen içinde. Cebinde parası olan herkes komisyonculuk yapmaya başladı. Eskiden İstanbul, Ankara gibi büyük kentlere Antalya çiftçisinin ürünü giderdi. Şimdi birçok başka ilden gidiyor.

 ‘BETONU BEN DE İSTEMİYORUM AMA BURADA TOPRAK BİTMİŞ’

Geçmişte biz ikişer üçer dönüm yapardık yeşilliği. Şimdi otelciler bile arazi satın alıp kendi ihtiyacını yetiştirmeye başladı. Bin dönüm arazi alan otelciler var. Üretimin planlanması gerekiyor. Bir sınırlama getirilmeli. Küçük çiftçiyi soran bile yok. Bu küçük çiftçi bu arazileri imara vermesin de ne yapsın? Betonu ben de istemiyorum ama burada toprak bitmiş, yorgun.”

 ‘ÇOCUKKEN DÜDEN ÇAYININ SUYUNU İÇERDİK’

Ramazan Ütkünoğlu oldukça bilinçli bir üretici. Coğrafya bilgisine hayran kalıyoruz. Düden Çayı’nın kaynağı olan Kırkgözleri, onun da kuzeyindeki Kestel havzasının üretim yaptığı topraklarla olan bütüncül ilişkisini anlatıyor. Son yıllarda hızla ve acımasızca yaşanan doğanın yok oluşunu dile getiriyor: “Biz çocukken bu Düden çayından gelen arkların suyunu içerdik. Bu su tertemizdi, içilirdi. Buraya sürüyle kuş gelir inerdi. Gökdoğan, alakarga, yaban kazları, ördekler… Şimdi hiç biri gelmiyor artık. Neden? Şu Düden çayı boyunca yukarı doğru gidip bakın, nerelere lağımlar bırakılıyor, nerelere pislik akıtılıyor bir görün. Kabahati hep çiftçiye buluyorlar, çiftçi değil asıl kabahatli olan…”

 ‘BURAYA ÖYLE BİR İMAR VERİLDİ Kİ…’

Yeşilova Mahallesi’ndeki pek çok eski kuşak üretici gibi Ramazan Ütkünoğlu’da toprağın kıymetini iyi bilenlerden biri. İçinde bulundukları durumu, “Ben de bu şehirleşmeyi istemiyorum ama ne yapayım” sözleriyle özetliyor: “Sayın Menderes (Türel) Bey ile Sayın Ümit (Uysal) Bey buranın imarını baştan savma yapmadı. Buraya öyle bir imar verildi ki? Buraya siteler yapılacak. Projeleri gördük, çok süper bir imar durumu var; parkı, yeşil alanları, yürüyüş yolları…”

Kentin doğusunda kalan son açıklıklar da bir kaç yıl içinde betonla kaplanacak.jpg(Kentin doğusunda kalan son açıklıklar da bir kaç yıl içinde betonla kaplanacak…)

‘ATATÜRK’ÜN MİSAFİR OLDUĞU O EV DE YIKILDI’

Ramazan Ütkünoğlu’na Yeşilova Mahallesi’nde geçmişten kalan Antalya evlerinin bulunduğu sokağı soruyoruz, tarif ediyor: “Burada çok eski evler vardı. Meydan Pazarı’nın orada. Atatürk’ün de misafir edildiği kocaman, bin dönüm bahçenin içinde bir ev vardı. Ne yazık ki o ev de yıkıldı. Şimdi yalnız bahçesinin kapısı kalmış pazar yerinin orada. Mezarlığın oradaki eski evler de yıkıldı. Şimdi hep apartmanlar dikildi yerlerine.”

O BÜYÜK BAHÇEDEN GERİYE SADECE KAPISI KALDI

Ütkünoğlu’nun sözünü ettiği, Atatürk’ün ziyaret ettiği ünlü narenciye bahçesi, Meydan Kavağı Mahallesi’nde yer alıyordu. Söylendiği gibi yalnızca dev apartman bloklarının ortasında, bahçe kapısı kalmış geriye. 1960’lı yıllarda zümrüt yeşili bir ova görünümündeki bu bölge, bugün ne yazık ki büyük ölçüde betonlaşmış durumda. Şehrin yuttuğu tarım arazilerinden geriye kalan son bir iki mahalle ise birkaç yıl içinde hızla betonlaşacak.

ANTALYA’NIN TARİHİ EVLERİ YOK OLMAYI BEKLİYOR

Yeşilova Mahallesi’nde özellikle 1699 Sokak’ta birkaç eski Antalya evi kalmış. Bahçeli Antalya evlerinin özelliğini taşıyan sivil mimari örneği bu yapılar da ne yazık ki tıpkı Meydan Kavağındaki benzerleri gibi yok olmayı bekliyor. Oysa bir dönemin izlerini taşıyan, Antalya’nın tarım kültürü ve kent tarihi açısından oldukça önemli birer kültür mirası olan bu evlerin tescil edilerek korunması gerekiyor. Çünkü kentin yakın tarihine ilişkin birer tarihi belge niteliğindeki bu tür mekânları birer birer yitirdikçe geriye yalnızca hafızasız apartman blokları kalacak.

FAKİR BAYKURT’UN ANILARINDAN Kİ MEYDAN MAHALLESİ

Bugün kent tarihine ilişkin çok az veriye ulaşabiliyoruz. Geçmişin yaşamına ilişkin çıkarımlar bu yüzden oldukça değerli. Örneğin 1999’da yitirdiğimiz Köy Enstitüsü çıkışlı usta romancımız Fakir Baykurt, 1949 yazında öğretmen arkadaşlarıyla birlikte yaptıkları bir Antalya gezisinde ziyaret ettiği Meydan Kavağı Mahallesindeki yaşam hakkında değerli notlar tutmuş. Fakir Baykurt, öz yaşam öyküsünü anlattığı dokuz ciltlik serinin üçüncüsü olan ‘Kavacık Köyünün Öğretmeni’* adlı kitabında yer verdiği Antalya gezisi notlarında, Aksu Köy Enstitüsü’nü ziyaret ettikten sonra geceyi geçirdikleri Meydan Kavağı Mahallesi’ni şöyle anlatıyor:

 ‘YEMEKLER MALTIZDA PİŞİYOR, UYKULAR DIŞARIDA UYUNUYOR’

“Meydan Mahallesi’ne vardık. Ailelerin çoğunu atı, arabası var. İşten sonra dışarılarda oturuyorlar. İçeriler durulur gibi değil. Yemekler dışarıda yeniyor. Yazda güzde uykular dışarıda uyunuyor. Elektrik ocakları, gaz ocakları yok daha, yemekler maltızda pişiyor. Sofralar yere konuyor. Evler içinde ‘maket’ denilen sedirler var. Duvarlarda ayna, küçük pencerelerde el oyası perdeler… Eskimeye yüz tutan giysilerin çaputundan kesip büküp yolluk dokumuşlar. Bunları yere sermişler. Bizim Akçaköy’de ‘cam çiçeği’ dediğimiz ıtırlar pencereleri doldurmuş. Akşama doğru mahalleden karcı, buzcu geçiyor. Sürahilerde sular soğutulmuş. Yemekler küçük tel dolaba konuyor. Karasinek, sivrisinek bol. Yatakların üstüne cibinlik germişler. Boş yağ kutularına ekilen çiçekleri kapı önlerine koymuşlar.

 ‘DERİN, DELİKSİZ UYUMUŞUZ, DEMEK Kİ HAVASI İYİ ANTALYA’NIN’

Antalya bir başka, Burdur’a hiç benzemiyor. Bir kesimi varsıldır belki. Büyük kesimi hem sıcaktan hem yoksulluktan ölüyor. Gökyüzünde harmandan büyük bir ay…  Karanfilli, soğuk, vişne şerbeti içtik. Ali Canım enişte arabacılık yapıyor; adam yerine konulduğu için yaşamından hoşnut. Ama uykum geldi, gözlerim devriliyor. Sabahın köründen beri yollardayız. Hüseyin Aşık’ın da gözleri gidiyor. Ali Canım gördü halimizi. Yatakları avluya yıldızların altına serdi. Hemen yatıp uyuduk… Ertesi günü erken kalkıyoruz. Komşular uyanmış. Kadınlar yüksek sesle dünyayı indirip kaldırmaya başlamış. Bir yandan da güneş geldi gelecek. Derin, deliksiz uyumuşuz. Demek havası iyi Antalya’nın… Meydan mahallesindeki halkın yaşamında gazete kitap yok. Tek tük evlerde radyo var.”

MÜTEAHHİTLER, PROJELER VE HAYALLER HAZIR

Fakir Baykurt’un anılarındaki Meydan Kavağı Mahallesi’nin bitişiğindeki Yeşilova’da, bir zamanlar bahçelerinde maltızların yakıldığı son evlerin arasından geçip dört gözle ‘imar’ bekleyen bir üretici ailesiyle daha konuşuyoruz. Mahalledeki çoğu üreticinin görüşü ve beklentisi birbirinin aynısı. Bir üretici, arazilerini suladıkları Düden Çayı’nın çevresinin imara açılmasıyla birlikte çayın yatağının da rekreasyon alanına dönüştürüleceğini söylüyor. Son 40 yıldır yaşanan toprak zenginliği öykülerinin beslediği beklentiler, 5 dönümlük arazilerde yükselen apartman dairelerinin geliriyle sürüp giden ‘kolay’ yaşamlarla kışkırtıldıkça binlerce yıldır toprağı sadık yâri bilen Anadolu insanı betona göz kırpıyor. Müteahhitler, projeler, çizimler, modeller hazırlanmış. Mega konut projelerinin birbiriyle yarıştırıldığı günümüz Türkiye’sinde inşaat sektörü adeta ‘kutsanan’ bir ekonomik faaliyet olarak dayatılırken, tarım ise her geçen gün biraz daha kan kaybediyor.

TOPRAKTA KONUT ÜRETİYOR, TARIM ÜRÜNLERİNİ İTHAL EDİYORUZ

İhtiyaçtan fazla konut üretimiyle verimli tarlalar betona gömülürken, ihtiyacımız olan birçok tarım ürününü ise ithal ediyoruz. Antalya’da her türlü zorluğa karşın halen kent içinde üretim yapan çiftçiler, bize göre son yılların sesiz kahramanlarıdır. Bu kahramanları topraktan koparıp, binlerce yıllık üretim bilgileriyle birlikte apartmanlarda sessizce tükenişe terk etmek ise bu ülkeye yapılacak en büyük kötülüklerden biridir…

*(Fakir Baykurt, Kavacık Köyünün Öğretmeni. Papirüs Yayınları, İst.)

**Antalya’nın 1962 yılındaki tarım arazilerini gösteren fotoğraf: Prof. Machtheld J. Mellink arşivi.

• 
  36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• 
  MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• 
  Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”
• 
  Yeşilova’da “İklim Adaleti” için ortak mücadele çağrısı
• 
  Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK’da) yeni dönem. Dim, güven tazeledi
• 
  Bu ayarı yapın, Gerçek Haber ve Gündemin Merkezi’ni ıskalamayın!
• 
  “GELİRDE ADALET, ÜCRETTE DENGE İÇİN KAMUDA REFORM ŞART!”
• 
  İşçi hareketinde yeni aşama

ata-eti-ite-otuİndir

Türkiye Liseliler Birliği, bu saldırılara karşı “Atatürk Düşmanı Greta ve Şımarık Arkadaşlarına Cevabımızdır” başlığıyla açıklama yayımladı.

İşte o açıklama:

“ÇEVRECİLİK MASKESİ TAKAN GRETA’NIN AMACI MİLLİ DEVLETLERİ BÖLMEKTİR”

Greta Thunberg’in başını çektiği sözde çevreci grubun Türkiye hesabından, 10 Kasım 2021 günü Atatürk’ü anma paylaşımı yapılmıştır. Bu paylaşım üzerine Friday for Future platformunun diğer ülke temsilcileri, Atatürk’e saldırı kampanyası başlatmış ve paylaşımı kaldırmaları için Türkiye temsilcilerine baskı yapmıştır.

Greta Thuberg ve şımarık arkadaşlarının, İstiklal Savaşımızın lideri, mazlum milletlerin ilham kaynağı, cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ü hedef almalarına şaşırmıyoruz! Burada tutarsız olan, Greta Thunberg ve ekibinin Atatürk’e saldırması değil, Atatürk ve Türkiye sevgisi taşıyan Türk gençlerinin, bu tarz oluşumların temsilcisi olabilmesidir.

“MASKELER ARDINDA MODERN MİSYONERLİK FAALİYETİ”

“Çevrecilik, hayvanseverlik, barış, demokrasi, sivil yaşam, kadın hakları.” gibi maskeler takan bu oluşumların tek amacı, milli devletleri bölmek, parçalamak ve emperyalizm karşısında savunmasız kılmaktır. Herkesin hoşgörü ve iyi niyet gösterebileceği maskeler ardında, modern misyonerlik faaliyeti yürütülmektedir.

“SOROS VE AB FONLARIYLA, ÇEVRECİ MASKELİ PKK DOSTLUĞU”

Soros ve Avrupa Birliği fonlarıyla faaliyet yürüten bu oluşumlar, PKK orman yaktığında sessiz kalırken, Türkiye enerji bağımsızlığı için adım atacağı zaman ortalığı ayağa kaldırmaktadır. Greta Thunberg ve ekibi, kişi başına düşen karbon salınımının en yüksek olduğu ABD ve Kanada gibi ülkelere tek söz söylemezken Türkiye’yi hava kirliliğinin baş sorumlusu ilan edebilmektedir. Daha önce kamuoyuna yansıdığı üzere Greta Thunberg ve ekibi, PKK/YPG terör örgütünün “Kobani” adını verdiği sözde kantonu tanımakta ve PKK’yla çevrecilik oynamaktadır.

“EDEBALİ’DEN MUSTAFA KEMAL’E DOĞASEVER TÜRK MİLLETİNİN EVLATLARIYIZ”

Biz ki “İnsanı yaşat ki devlet yaşasın.” diyen Edebali’nin, “Çiğdemde dervişlik var.” diyen Pir Sultan Abdal’ın, “Yaradılanı sev yaradandan ötürü.” diyen Yunus Emre’nin, Kuşlar için ev yapan Osmanlı’nın,Ağacı kesmemek için köşkü yürüten Mustafa Kemal Atatürk’ün, hayvana, ağaca ve insana saygı duyan Türk milletinin evlatlarıyız.

“AMERİKAN EMPERYALİZMİNDEN ÖĞRENECEĞİMİZ BİR ÇEVRECİLİK YOK!”

Dünyayı kana bulayan, çocukları katleden, insanları denize atan, kadınlara tecavüz eden Amerikan emperyalizminden ve onların beslemelerinden öğreneceğimiz bir “çevrecilik” yoktur.

Greta Thunberg’in Grubu Atatürk’e Hakaret Etti!

Greta Thunberg’in grubu, Türkiye ayağının 10 Kasım Atatürk’ü anma paylaşımını beğenmeyip ağır hakaretlerde bulundu. Telegram konuşmaları ortaya çıkan grubun Atatürk’ü Hitler’e benzettiği ve Türkleri soykırım yapmakla suçladığı görünüyor.

Greta Thunberg’in kurduğu Fridays For Future grubu üyeleri bir skandala daha imza attı. Grubun Türkiye’deki temsilcilerinin 10 Kasım’da Atatürk’ü anmak için paylaştığı gönderiyi kaldırmasını isteyip Atatürk’e hakaret etti!

Atatürk’ü ve Türkleri soykırımla suçladıkları Telegram konuşmaları tek tek ortaya çıktı.

Türk kullanıcıların konunun kapatılmasına ilişkin ricalarına rağmen, Grup üyeleri Atatürk’e yönelik hakaretlerine devam ettiler ve Atatürk’ü Hitler’e benzettiler.

Lia/Lina isimli kişi Atatürk’ün Hitler kadar kötü bir insan olduğunu söylüyor.

Bunun üzerine Fridays For Future’ın Türkiye temsilcileri Instagram’dan yaptıkları açıklamayla derin bir üzüntü ve kırgınlık içerisinde olduklarını söylediler.

• 
  36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• 
  MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• 
  Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”
• 
  Yeşilova’da “İklim Adaleti” için ortak mücadele çağrısı
• 
  Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK’da) yeni dönem. Dim, güven tazeledi
• 
  Bu ayarı yapın, Gerçek Haber ve Gündemin Merkezi’ni ıskalamayın!
• 
  “GELİRDE ADALET, ÜCRETTE DENGE İÇİN KAMUDA REFORM ŞART!”
• 
  İşçi hareketinde yeni aşama

ata-eti-ite-otu
İndir

Bucak Belediyesi, çevreye zarar veren bitkisel atık yağların geri kazanımına katkı sağlamak amacıyla “5 Litre Bitkisel Atık Yağ Getirene 1 Litre Bulaşık Deterjanı” Kampanyasını sürdürüyor.

Çevreye duyarlı projeler üreten ve uygulayan Bucak Belediyesi bitkisel atık yağları bulaşık deterjanı ile değiştirme kampanyasını sürdürüyor. Bucak Belediyesi sıfır atık projesi kapsamında Habitat geri dönüşüm firması ile başlattığı “5 Litre Bitkisel Atık Yağ Getirene 1 Litre Bulaşık Deterjanı” kampanyasıyla vatandaşlar arasında geri dönüşüm bilinci oluşturmayı; çevreye ve insan sağlığına zarar veren yağları geri kazanmayı hedefliyor.

Kampanya hakkında açıklama yapan Belediye Başkanı Emrullah Ünal “bitkisel atık yağlar çevre ve insanlar için büyük tehlike arz ediyor. Evsel atık su kirliliğinin yüzde 25’ini oluşturan atık yağlar su giderlerinde ve kanalizasyonlarda birikerek boruların daralmalarına neden olurken aynı zamanda su toplama sistemlerinin de tıkanmasına yol açmaktadır. Sadece 1 litresi 1 milyon litre içme suyunu kirletmekte olduğu bilinen bitkisel atık yağların çevreye ve insan sağlığına etkilerini azaltmayı amaçlıyoruz. İlçemizde Sıfır atık diyerek yürütmekte olduğumuz proje kapsamında bu güne kadar yaklaşık 3000 litre bitkisel atık yağ toplanmış olup, 3 milyar litre suyun kirlenmesi önlenmiştir. Tüm vatandaşlarımızdan kampanyamıza destek olarak evde ve işyerlerinde kullanılan atık yağlarını biriktirerek, Belediyemize getirmelerini veya atık yağ toplama kutularına bırakmalarını istiyoruz” dedi.

• 
  36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• 
  MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• 
  Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”
• 
  Yeşilova’da “İklim Adaleti” için ortak mücadele çağrısı
• 
  Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK’da) yeni dönem. Dim, güven tazeledi
• 
  Bu ayarı yapın, Gerçek Haber ve Gündemin Merkezi’ni ıskalamayın!
• 
  “GELİRDE ADALET, ÜCRETTE DENGE İÇİN KAMUDA REFORM ŞART!”
• 
  İşçi hareketinde yeni aşama

ata-eti-ite-otu
İndir

Isparta’da mermer ocağı yüzünden yaşanan heyelanın ardından evlerinden olan köylüler mağduriyetlerinin giderilmesi yolu kapatarak eylem yaptı. Köy muhtarının da iki mermer ocağı işlettiği Yeşilyurt köyünde yaşananlar, Türkiye’de vahşi madenciliğin geldiği noktayı gözler önüne seriyor…

Isparta’nın Sütçüler ilçesine bağlı Yeşilyurt köyünde mermer ocağından dökülen atık malzeme yüzünden yaşanan heyelan nedeniyle evleri boşaltılan köylüler eylem yaptı. Mermer ocağına giden yolu kapatan köylüler, heyelandan sorumlu olan firmanın zararlarını karşılamasını talep ettiler. Eylem sırasında Jandarma yolu trafiğe kapatarak güvenlik önlemi aldı. Özçınar ve Karmersan adlı mermer firmalarının yetkilileri ile görüşme yapan köylüler bunun ardından olaysız şekilde dağıldı. Evi boşaltılarak mağdur olan köylülerden Bekir Demirbaş, köy muhtarının da mermer ocağı bulunduğunu belirterek, köylülere baskı yaptığını ve kendilerine destek vermediğini öne sürdü. Yeşilyurt köyü Muhtarı Galip Küçükyaman ise köyde mermer ocağı işlettiğini doğrulayarak köylüleri bir araya gelememekle eleştirdi. Heyelana köydeki bir mermer ocağının neden olduğunu dile getiren Muhtar Küçükyaman, “Benim de orada mermer ocaklarım var. Benim ruhsat sahamın içinde ev yapmak istiyorlar. Mermerin birinden kurtulup da diğerinin ruhsat sahasında izin verir miyiz sana. Beni istedikleri kadar eleştirsinler. Benim 5-6 kişi ile şahsi sıkıntılarım var. Ben onlar için on gün ayazda mahalleyi bekledim” dedi.

Ocak ayının ortasından bu yana KYK yurdunda ve yakınlarının yanında kışı geçirmeye çalışan Yeşilyurt köylüleri, Mandallar Mahallesi’nde çalışan mermer ocağının molozlarını döktüğü bölgede yaşanan heyelan nedeniyle mağdur oldu. Yaklaşık 1,5 aydır sorunlarının çözülmesi için adım atılmasını bekleyen köylüler konteynerlerde yaşamak istemediklerini belirterek bir an önce boşaltılan evlerinin yerine yenilerinin yapılmasını talep ediyor.

MERMER OCAĞININ YOLU KAPATIP EYLEM YAPTILAR

Bugün sabah saatlerinde mermer ocağına giden yolu kapatarak eylem yapan köylüler, firma yetkilileri ile görüşmek istedi. Olay yerine gelen Jandarma yolu trafiğe kapatarak güvenlik önlemi alırken köylülerin gergin bekleyişi sürdü.

HEYELANA NEDEN OLAN FİRMA YETKİLİSİYLE GÖRÜŞTÜLER

Yeşilyurt köyünde soruna neden olan mermer ocağı, Karmersan Mermer adlı firma tarafından işletiliyor. Söz konusu ocağın da içinde bulunduğu ruhsat sahası, Özçınar Mermer adındaki bir başka firmaya ait. Bu firmanın da aynı yerde mermer ocağı bulunuyor. Mermer ocaklarıyla kuşatılmış olan Yeşilyurt’ta köylüler eylem sırasında firma yetkililerinin kendilerine sorunlarının çözüleceğine dair teminat vermesini istedi. Özçınar firmasının sorumlusuyla görüşen köylüler bir süre sonra Karmersan firmasının şantiyesine giderek taleplerini ilettiler.

MERMER FİRMALARI KÖYLÜLERDEN SÜRE İSTEDİ

Evi boşaltılan köylülerden Bekir Demirbaş, yaptıkları görüşmeyi şöyle anlattı: “Karmersan firması sahibi ile görüştük. Bizden 19 Şubat’a kadar süre istediler. Kendi aralarında görüşme yapacaklar. Eğer bu süre içinde olumlu bir adım atılmaz, bir anlaşma sağlanamazsa eylemlerimize devam edeceğiz. Mermer firmasına güvenmiyoruz. Sözlerinde durmuyorlar.”

‘KENDİ KÖYÜMÜZDE MÜLTECİ GİBİ OLDUK’

Boşaltılan evlerin yerine getirilen konteynerin 21 metrekare olduğunu dile getiren Bekir Demirbaş, “Biz 7 kişilik bir aileyiz, yedi kişilik bir aile 21 metrekarelik konteyner de nasıl yaşar? Kendi köyümüzde mülteci gibi olduk, 45 gündür mahalle mahalle geziyoruz. Biz yetkililerden yaz gününe, sıcaklara kalmadan evlerimizin yapılmasını istiyoruz. Mermer ocaklarından da uğradığımız zararı karşılamalarını istiyoruz” diye konuştu.

‘İKİ MERMER OCAĞI İŞLETEN MUHTAR BİZE DESTEK OLMUYOR’

Eylemin ardından sorularımızı yanıtlayan Bekir Demirbaş, Yeşilyurt köyü Muhtarı Galip Küçükyaman’ın kendilerine destek olmamakla ve köylülere baskı kurmakla eleştirerek şu iddiaları dile getirdi: “Muhtarın bize destek olmama nedeni kendisinin de köyde ikisi çalışır durumda üç tane mermer ocağı olması. Muhtar istese bizim sorunumuz çözülecek. Bugün eylemimize de gelmedi, köylülere baskı yaparak gelmesini engelledi. Muhtarı aradık, ‘devlet adamı olarak önümüzde dur’ dedik. Bize ‘İster yapın ister yapmayın, ben karışmıyorum’ dedi. Aynen böyle söyledi. Bunu diyen bir muhtardan biz ne bekleyeceğiz?”

MUHTAR GALİP KÜÇÜKYAMAN’A KÖYLÜLERİN İDDİALARINI SORDUK

Köylülerin iddiaları ve eleştirileri hakkında görüşüne başvurduğumuz Yeşilyurt köyü Muhtarı Galip Küçükyaman ise köyde mermer ocağı işlettiğini doğrulayarak köylüleri bir araya gelememekle eleştirdi. Bir süre Isparta Spor Futbol Kulübünün 2. Başkanlığını da yapan Küçükyaman, iki dönemdir Yeşilyurt köyünün muhtarlığını yürüttüğünü belirtiyor.

‘BUNLAR EYLEM YAPIYOR, BEN BAŞKASINDAN DUYUYORUM’

“Bunlar eylem yapacaklar benim haberim olmuyor, başkasından duyuyorum” iddiasında bulunan Muhtar Küçükyaman, “Eylem yapacaksan beni arayacaksın kardeşim. Ben köyün muhtarıyım, eylemi elden duyuyorum. Ben de ‘gelmiyorum o zaman, beni aramayın’ dedim. Bir şey yapacaksanız söylersiniz. Bana söyleyin ki 300 kişiyle gideyim, yardımcı olayım” diye konuştu.

‘BENİM DE ORADA MERMER OCAKLARIM VAR’

“Benim de orada mermer ocaklarım var” diyen Muhtar Küçükyaman, “Benim ruhsat sahamın içinde ev yapmak istiyorlar. Mermerin birinden kurtulup da diğerinin ruhsat sahasında izin verir miyiz sana? Beni istedikleri kadar eleştirsinler. Benim 5-6 kişi ile şahsi sıkıntılarım var. Bunu Kaymakamı da biliyor, Alay Komutanı da biliyor, hepsi biliyor. Ben onlar için on gün ayazda mahalleyi bekledim” görüşünü dile getirdi.

MERMERCİLERE ‘BU ADAMLARIN MAĞDURİYETİNİ GİDERİN’ DEDİM

Mandallar Mahallesinde yaşanan heyelanın Karmersan firmasının döktüğü paşadan kaynaklandığını dile getiren Yeşilyurt Muhtarı Galip Küçükyaman, “Ben mermercilerin yanına bu adamlarla gittim. ‘Bu adamların mağduriyetini giderin’ dedim. Adamların yerini yurdunu alın diye mermercilerle pazarlık ettik. Kaymakamlıkta toplantı yaptık. Sonra gittiler mermercilerle benden habersiz konuştular. Ben olsam, mermerciye, ‘bu senin yüzünden oldu, doğal afet değil. Mağduriyeti gider’ derim” ifadelerini kullandı. 

‘ON YILDIR BÜTÜN KAZANCIMI BU EVE HARCADIM’

Bugün yapılan eyleme katılan köylülerden Hanife Demirbaş ise kendilerine verilen konteynerlere henüz elektrik bile bağlanamadığını belirterek yaşananları şöyle anlattı: “Mermercinin döktüğü hafriyattan dolayı evimizde çatlaklar oluştu. Evimizi boşaltmamızı istediler. Gidecek bir yerimiz yok. Ev istiyoruz biz. Açıkta kaldık şu anda. Bize kimse yardım etmiyor. Suriye’den gelen vatandaşlarımıza dahi bir şekilde yardım edildi. Biz Türkiye Cumhuriyetinde yaşıyoruz. Yani Cumhurbaşkanımızdan bir yardım istiyoruz. Mermer firması evlerimizi ucuza kapatmak istiyor. Ben 10 yıldır bütün kazancımı bu eve harcadım. Artık dökecek bir param, maddi gücüm de kalmadı. Çoluğum çocuğum var artık. Tekrar bir ev alma durumum yok.”

‘ÇIKIN EVDEN DİYORLAR, BİZ NE YİYİP NE İÇECEĞİZ’

Köylülerden Ayşe Demirbaş ise yaşadıklarını şöyle anlattı: “Evlerimizi boşalttılar, bizi KYK yurduna gönderdiler. 15 gün KYK yurdunda durduk, ondan sonra tekrar evimize döndük. Konteynerler kurulamadı. Ne elektrik ne su verebildiler. ‘Çıkın evden’ diyorlar. Biz orada ne yiyip ne içeceğiz. Biz evimizi istiyoruz. Mermerciler yapsın, yıktığı gibi. Yukarıdan taş döküyorlar. Bizim evimizi yapsınlar, ondan sonra çıkarsınlar. Biz çözüm bekliyoruz.”

• 
  36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• 
  MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• 
  Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”
• 
  Yeşilova’da “İklim Adaleti” için ortak mücadele çağrısı
• 
  Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK’da) yeni dönem. Dim, güven tazeledi
• 
  Bu ayarı yapın, Gerçek Haber ve Gündemin Merkezi’ni ıskalamayın!
• 
  “GELİRDE ADALET, ÜCRETTE DENGE İÇİN KAMUDA REFORM ŞART!”
• 
  İşçi hareketinde yeni aşama

ata-eti-ite-otu
İndir

Antalya Valiliği bugün yeni bir açıklama yaparak toplam 10 tesisin kapatıldığını duyurdu. Açıklamada ayrıca söz konusu tesislere idari para cezası uygulandığı da belirtiliyor…

Düden Şelalelerinin de kaynağı olan Düden Çayı, Eylül 2020’de Cumhurbaşkanı Kararı ile Kesin Korunacak Alan ilan edildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın imzasını taşıyan karar, 3 Eylül 2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmıştı.

Bu kararın üzerinden 4 ay sonra Düden Çayı balık ölümleriyle gündemde. Binlerce balık ağır kirlilik yüzünden katledildi. Düden Çayının denize döküldüğü Düden 2 Şelalesinden ölü balıklar aktı. Suyun biriktiği yüzeylerde ağır koku yayan bir leş gibi bir tabaka oluşurken akan yüzeyler ise köpük köpük zehir kustu…

Düden Çayının koruma statüsünü kesin korunacak alan ilan etmekle koruma sağlanamadığını böylece bir kez daha görmüş olduk. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Emine Erdoğan’ın himayesinde yaklaşık 2 yıldır sürdürdüğü “Sıfır Atık” projesi için devletin bütün kurumları seferber ediliyor ancak bu çabalar “önemli günler ve haftalar” anlayışıyla dilek ve temennilerden öteye geçemiyor ne yazık ki.

Özellikle su kaynaklarıyla ilgili Türkiye’de farklı kurumların sorumluluğunda olan 50’den fazla yasa ve yönetmelik var. Ancak denetim yok veya yetersiz.

Bütüncül arazi planı yapmadan, nerenin tarım, nerenin turizm, nerenin maden ya da enerji alanı, nerenin su koruma alanı, nerenin sanayi olacağı; nerede kentleşme yapılacağı kesin çizgilerle birbirinden ayrılmadan korunan alanları koruyabilmek mümkün değil.

Örneğin bir haftadır balıkların öldüğü Düden Çayı’nın kuzeyinde, nehrin hemen dibinde Hurdacılar Sitesi kurulmuş. Belediyeler, ilgili bakanlıkların il müdürlüğü buna nasıl izin veriyor? Üstelik de bir kısmı koruma sahası içerisinde kalan bu sitede onlarca geri dönüşüm ve hurda depolama tesisi var. Dere yatağı boyunca sağlı sollu sıralanan onlarca başka tesis de cabası…

Antalya bir karstik coğrafya. Bir nevi toprağın altındaki kayaçlar sünger gibi ve yüzeydeki sıvı neyse onu emerek kilometrelerce ötelere taşıyabiliyor. Burdur ya da Isparta sınırındaki düdenlerden bir sıvı bırakılsa Antalya’nın herhangi bir noktasından çıkar. Bu nedenle Konya’daki Beyşehir Gölü Manavgat’taki dumanlı kaynağı ile İbradı’daki Altınbeşik Mağarası kaynağını, Burdur Bucak’taki Kestel Gölü (bugün kurudu) Döşemealtı’ndaki Kırkgöz kaynağını (Düden Çayı’nın da kaynağı) beslemiştir.

Bu nedenle karstik coğrafyalardaki kirlilik kontrolleri ve alınacak önlemler coğrafyanın niteliği göz önüne alınarak uygulanmalı. Özetle Toroslar öyle bir coğrafya ki, Isparta’ya kar yağsa Antalya’nın dereleri beslenir, Seydişehir ovasının midesi bulansa Manavgat hastalanır….

Bugün balık ölümleriyle ilgili yapılan denetimler ve ardından uygulanan yaptırımlar elbette yerinde ve idarenin sorumluluğunu yerine getirmesi. Ancak bu denetimler ölümler yaşanınca değil, yaşamın her döneminde uygulanmalı ki artık her gün yeni bir yıkımla güne başlamaktan yorulan kamuoyu biraz da bu coğrafyanın güzelliklerini yaşasın.

• 
  36. NATO Liderler Zirvesi Türkiye’ye açık bir Atlantik tuzağıdır
• 
  MAKÜ’de yeni nesil bölüm ve programlar gündemde
• 
  Hepimizin Sendikası Grubu: “NATO’YA HAYIR!”
• 
  Yeşilova’da “İklim Adaleti” için ortak mücadele çağrısı
• 
  Küresel Gazeteciler Konseyi (KGK’da) yeni dönem. Dim, güven tazeledi
• 
  Bu ayarı yapın, Gerçek Haber ve Gündemin Merkezi’ni ıskalamayın!
• 
  “GELİRDE ADALET, ÜCRETTE DENGE İÇİN KAMUDA REFORM ŞART!”
• 
  İşçi hareketinde yeni aşama

ata-eti-ite-otu
İndir

Üç tarafı denizlerle çevrili, içinde büyüklü-küçüklü yüzlerce gölü barındıran benzersiz bir coğrafyaya sahip olan Türkiye en değerli yanı olan kıyılarını neden koruyamıyor? Fransa’da devlet ve halkın işbirliği ile 45 yıldır uygulanan kıyı koruma deneyimi, vatanın sadece Müteahhitler için parsellenen arsalardan ibaret olmadığını gösteriyor…

Üç kıtayı birleştiren kilit taşı niteliğindeki Türkiye’nin coğrafyasının tarifi yapılırken söylenen “üç tarafı denizlerle çevrili bir yarımada” sözü bugünlerde 1970’lerden kalan özlemli bir anı oldu. Çanakkale’den İskenderun’a, Demirköy’den Hopa’ya Türkiye’nin kıyı alanlarının önemli bir kısmı bugün rant hırsıyla plansız bir şekilde yağmalanmış durumda. Liman, otoyol, sanayi, turizm, konut, havaalanı ve benzeri yatırımlar için kolaylıkla kurban edilen kıyı kumulları ise başka bir sorun. Bir uçtan diğerine binlerce dere, nehir ve iç suların şekillendirdiği kıyı kumulları ve sulak alanlar Anadolu coğrafyasının en özgün yanlarından birini oluştururken bugün ne yazık ki birçoğu işgal altında.

HOCA NASREDDİN’İN MAYA ÇALDIĞI GÖL ARTIK YOK

Aynı şekilde adına ‘Göller Yöresi’ denilen ve ülkenin tatlı su rezervleri olan onlarca gölü barındıran bir bölge de bugün adeta ölüm döşeğinde. Örneğin bu ülkenin en belirgin karakterlerinden biri olan Hoca Nasreddin’in yoğurt mayaladığı Akşehir Gölü artık yok.

Eber, Avlan, Seyfe, Hotamış, Meke, Ereğli gölleri ve sazlıkları ölüm döşeğinde. Isparta, Burdur, Konya, Afonkarahisar bölgelerindeki iç sular bir zamanlar çevresindeki halkın içme suyunu karşılamasının yanında; balığına, kirazına, elmasına, üzümüne can veriyordu.

DÜNYANIN İLK KENTLERİ ANADOLU’NUN SULAK ALANLARI KIYISINDA

Dünyanın ilk kentsel yerleşimlerinden biri kabul edilen Konya-Çumra’daki Çatalhöyük, Çarşamba Çayının suyu oradan geçtiği için, Hotamış Gölü oralarda olduğu için o bölgedeydi. Çok değil, birkaç yıl öncesine kadar Karapınar’ın, Çumra’nın kırsalında evler Çatalhöyük’ten beri aynı malzemeyle yapılıyordu: Sazdan, samandan ve topraktan.

EBER GÖLÜ ORADA OLDUĞU İÇİN AFYON KAYMAĞI VAR

Afyon’un, Bolvadin’in kaymağı, Eber Gölü orada olduğu için, o mandalar orada yaşam bulduğu için bol ve lezzetliydi. Bafra’nın kaymağı, Kızılırmak Deltası ve kıyı gölleri orada olduğu için ünlüydü. Van, Çıldır, Adilcevaz, Beyşehir, Eğirdir ve Burdur’dan göllerini çekip alsanız geriye büyük bir boşluk ve anlamsızlık kalır.

YAŞAMI VE KÜLTÜRÜ BELİRLEYEN ZENGİN COĞRAFYA

Deniz ve iç suların kıyıları Anadolu coğrafyasının kaderini belirlediği gibi, üzerinde yaşayan canlı türleri ve insanların da yaşamını belirlemiştir. Coğrafyanın kültürü, kültürün kimliği, kimliğin davranışı belirlediği bir toplumu istediğiniz gibi yönetmek ya da yok etmek istiyorsanız, bir parçası olduğu doğal alanları paramparça etmek yeterlidir.

KARADENİZ’İN DAĞLARIYLA HORON TEPEN MİMARİ ARTIK YOK

İşte Türkiye’de coğrafya kullanımı konusunda yıllardır yapılan tam da bu: Plansız, programsız, akıldan-bilimden uzak ve kısa vadeli kazanımlar iddiasıyla benzersiz bir coğrafyanın tahribi. Bu tahribatın yoğunlaştığı alanların başında kıyılar geliyor. Önce Ege ve Akdeniz, giderek Karadeniz kıyıları. Artvin’den Rize sınırına girdiğinizden itibaren Sinop’a kadar neredeyse bütün Karadeniz sahili otoyolların ve betonun işgali altında. Bir zamanlar denizin, dağların ve ormanların sulak alanlarla birlikte horon teperek ürettiği, yaşama gülümseyen benzersiz mimari kültürün yerini betonarmenin soğuk ve ürkütücü çehresi almış.

SİLİFKE’NİN, TAŞUCU’NUN ŞİİR GİBİ EVLERİ YOK OLDU

Büyük İskender’in adını taşıyan İskenderun’dan Roma’nın en zengin liman kentlerini barındıran Mersin sahiline ilerlediğinizde, geçmişte zeytiniyle, harnubuyla, keçisiyle peyniriyle tüm Akdeniz çanağı uygarlıklarını besleyen bir coğrafyanın çimentoya teslim edildiğini görüyorsunuz. Aziz Paulus’un kenti Tarsus’un biblo gibi evlerin süslediği taş sokakları devasa apartman bloklarıyla çevrelenmiş. Adını Büyük İskender’in ardılı generallerden biri olan İmparator Seleukos’tan alan Silifke’nin, Taşucu’nun 15-20 yıl öncesine kadar yapıp durduğu şiir gibi evleri yok artık.

ANAMUR’UN SARIŞIN EVLERİNİN YERİNE TOKİ’NİN HANÇERLERİ

Roma’nın görkemli liman kenti Anamurium’un kalıntıları üzerine Alaaddin Keykubad’ın yerleştirdiği Türkmenlerin, Rumların, Ermenilerin ördüğü duvarlar artık yok. Anamur yamaçlarından Akdeniz’e bakıp gönlünü şenlendiren o sarı kayrak taşından yapılmış evlerin yerini artık TOKİ’nin coğrafyanın kalbine sağladığı hançerler gibi çirkin apartmanlar almış.

COĞRAFYANIN KADERİNİ YALNIZCA İNSANIN TALEBİNE İNDİRGEYENLER

Antik çağın en önemli kentlerinden biri olan, İmparator Trajan’ın öldüğü yer (M.S. 117) olarak bilinen Selinus (Bugünkü Gazipaşa) geçmişin görkemli anılarının üstünde yeniden ayağa kalktığı günlerini arıyor. Seleukosluların tapınaklarının taşlarıyla inşa edilen Selçuklu sultanlarının köşklerinin kalıntıları, bugün Selinus sahilini yağmalama planları karşısında şaşkın ve öfkeli. Bu akıl almaz yağma hırsı, bu toprakları binlerce yıl boyunca yurt tutan nice insanın kemiklerini sızlatmakla kalmıyor, Fokundan carettasına, deresinden sazlığına bir coğrafyanın kaderini yalnızca insanın taleplerine indirgeyen bir kavrayışın ülkeyi nasıl ele geçirdiğini de gözler önüne seriyor.

MİLLET BAHÇESİ UĞRUNA CANINA OKUNAN DOĞAL GÖLLER

Antalya, Finike, Fethiye ve Ege’den Marmara’ya birçok kıyı kenti de çevresiyle birlikte bu plansızlıktan payını almış. İç suların durumu da farklı değil. Milyonlarca yılda oluşan ve çevresine yaşam veren doğal göller bir çırpıda yapılaşmaya konu edilebiliyor. Bunun en son örneği Burdur-Yeşilova’daki Salda Gölü’nün kıyısına yapılmak istenen ‘millet bahçesi’ projesi. Aynı şekilde Eğirdir ve Beyşehir gölleri kıyılarında da millet bahçeleri yapılmak isteniyor. Beyşehir Belediyesi’nin milli park ve doğal sit alanı statüsündeki Karaburun bölgesinde yapmak istediği rekreasyon projesi de alanın yapılaşmasına ve tüm doğal dokusunun bozulmasına neden olacak güncel girişimler.

EĞİRDİR GÖLÜNE ÇİNLİ FİRMADAN PHES DEDİRTEN HES PROJESİ

Ülkenin en büyük ikinci tatlı su kaynağı olan Eğirdir Gölü’nün suları dev borularla vahşi sulama için çekilirken, kuruma tehdidi altındaki göle şimdi de Çinli bir firma tarafından pompaj depolamalı HES (PHES) yapılması gündeme geldi. Bugünkü beklentileri gidermek için milyonlarca yıllık doğal göller hepimizin gözleri önünde böyle adım adım öldürülüyor. Bütün bunlar bir ülkenin asıl güçlü yanı olan coğrafyası ve biyolojik zenginliğinin iflası anlamına geliyor.

YERLİ VE MİLLİ DİYE DİYE MİSAKI MİLLİ SINIRLARI YAĞMALANDI

Türkiye’nin dört bir yanında sürüp giden kıyı tahribatını birer birer anlatmaya sayfalar yetmez. En son Kaş-Çukurbağ Yarımadası’ndaki yangınla yeniden anımsanan 50 yıllık imar rantı öyküsü bile başlı başına bir roman konusu hacminde. Mevcuttaki koruma yasalar, korunan alan statüleri, kıyı kanunu vs. hiçbir şekilde bu büyük yağmanın durdurulmasına yetmiyor. Çünkü her iktidar kendi döneminin zenginlerini yaratmak ve rantı bölüşmek için en başta kıyılara odaklanıyor. Türkiye son 15 yılda dünyanın en çok iş makinesi ithal eden ülkelerinden biri. “Yerli ve milli” diye diye milyonlar ödenip ithal edilen iş makineleriyle “misakı milli” sınırları içerisindeki bu güzelim coğrafyayı gayri milli sermayeyi de zengin edecek şekilde yağmalıyorlar. Türkiye’nin üç tarafı Müteahhitlerle çevrili bir yarımadaya dönüşmesine neden olan bu yağma sürecinde elbette işini yasal çerçevede ve gereğini yerine getirerek yapan insanımıza bir sözümüz yok. Ancak önüne gelenin müteahhit ve emlakçı olduğu bir ülkede bu korkunç yozlaşmaya daha fazla dayanacak bir coğrafyamız da yok.

HALKTAN KORUYAN DEVLET GİTTİ, DEVLETTEN KORUYAN HALK GELDİ

Geçmişteki korumacılıktan yana olan kamu yaklaşımı bugün yerini ‘kontrollü kullanımdan’ yana bırakmış. Halk, “geçmişte devlet ormanı vatandaştan korurdu, şimdi aramızda para toplayıp devlete karşı ormanı biz koruyoruz” diyor. Ülkenin dört bir yanında yıkıma ve yağmaya karşı açılan davalarda mahkeme masrafları yerel halkın ineğini, keçisini, tarlasını satıp arasında para toplamasıyla denkleştirilebiliyor. Özetle bu trajik manzara nereden tutsanız elinizce kalacak bir hal almış durumda.

BU YAĞMA HEP BÖYLE SÜRÜP GİDECEK Mİ?

“Peki, bütün bunların hiç çözümü yok mu, bu hep böyle mi gidecek?” sorusu, bugün yanıtı en çok merak edilenler arasında. Özellikle yerelde yıkımlara karşı refleks gösteren ve yaşam alanlarını korumak için uğraşan insanlar bir nebze de olsa çıkış yolu arıyor ancak her gün yeni bir yıkıma uyanılan ülkede insanların çoğunun psikolojisi bozuluyor ve topluma yılgınlık, bir şey yapmama hali hâkim olmaya başlıyor. İşte en tehlikelisi de bu teslim olma hali…

KORUMADA ÖRNEK BİR MODEL: FRANSIZ KIYI KORUMA AJANSI

Bu hep böyle mi gidecek sorusuna verilmiş bazı yanıtlar var aslında. Bunun en çarpıcı ve doğru örneklerinden biri de Fransa’dan. Hem Akdeniz ve Manş Denizine, hem de Atlas Okyanusu’na kıyısı olan, iç sular ve bataklıklara sahip olan Fransa’da 1975’te kurulan ve Ekoloji Bakanlığı’nın denetimi altında faaliyet gösteren ‘Conservatoire du Littoral’, ‘Fransız Kıyı Koruma Ajansı’ olarak da anılıyor. Bir kumul bitkisi olan ve nesli tehdit altında bulunan mavi devedikeni (boğadikeni), kurumun amblemi olarak seçilmiş.

KIYILAR İNSAN BASKISINA KARŞI 45 YILDIR KORUMA ALTINDA

İktidarların sürekli olarak değiştiği ve her iktidarın kendi meşrebine göre kanun koyup yasa çıkardığı, hatta bir yönetmelikle ‘benim bir imzamla oluyor’ diye övünen bakanların olduğu ülkelerde kıyıları korumanın en iyi yolu, bu alanları kamulaştırmak ve hiçbir iktidarın dokunamayacağı bir anayasa ile yönetmek. İşte Fransız Kıyı Koruma Ajansı tam 45 yıldır bunu yapıyor. Okyanus ve deniz kıyılarının yanında iç sular, göller, sulak alanların olduğu bölgeleri satın alarak dokunulmaz kılan ajans, bu alanlardaki yaşamın ve kentleşmenin de doğa-insan birlikteliğinin dengesini bozmayacak biçimde sürdürülmesini sağlıyor. Geçmişte yoğun baskı gören alanları iyileştirerek doğaya şans veriyor.

BİNDEN FAZLA GÖREVLİ HEM DOĞAYI HEM ZİYARETÇİLERİ KORUYOR

Ajans bünyesinde görevlendirilen 900 civarındaki kıyı koruma görevlisi, yerel halktan ve derneklerden seçiliyor. Bu görevliler, 300 civarında çevre polisine bağlı olarak çalışıyor. Bir bakıma kamu ve sivil halk, yaşam alanı olan bölgeleri el ele vererek koruyor. Koruma görevlileri alana yönelik tehditlere karşı görev yaptığı gibi aynı zamanda sitlere gelen ziyaretçilerin can güvenliğinden de sorumlu. Örneğin son yıllarda Türkiye’de çok sık duyduğumuz, “kaybolan dağcı” haberleri bu alanlarda çok duyulmuyor. Çünkü korunan alanların ziyaretçi trafiği ve yapılacak etkinlikler belirli bir program ve ilgili yasal düzenlemelere harfiyen uyularak hayata geçiriliyor. Bu yöntem, aynın zamanda bir tür rehberlik hizmeti de sağlıyor. Kumullar, sulak alanlar, kıyı uçurumları (falezler) koylar, haliçler ve kayalık alanlardaki ekosistemler ajansın denetiminde. Bütün bu alanların içinde kurallar çerçevesinde tarım ve hayvancılık da yapılabilirken kırsal yerleşimlerin geçmişten gelen kültürü de korunmuş oluyor. Korunan bölgelerde yaşayan halkın ve özellikle çocukların bilinçlenmesi sağlayan eğitimler de sürecin önemli bir parçası.

KURUMUN BÜTÇESİNİN YARIYA YAKINI KAMULAŞTIRMAYA GİDİYOR

Uluslararası ve ulusal mali kaynaklardan yararlanan Fransız Kıyı Koruma Ajansı aynı zamanda hem devletten hem de çeşitli bağışlar yoluyla gelir elde ediyor. Korunan alanlardaki ziyaretçi ve turizm trafiği de belli ölçüde kazanç sağlıyor ve ajans yıllık gelirinin yaklaşık yarısını yeni kıyı alanlarının kamulaştırılması için ayırıyor. Bu, çok önemli bir koruma politikası. Çünkü kamulaştırılan araziler üzerinde devletin diğer kurumlarının bir tasarrufu kalmıyor.

TÜRKİYE’DE BİR İMZA İLE EN GÜZEL KOYLAR YAĞMAYA AÇILIYOR

Örneğin Türkiye’de mülkiyeti Tarım ve Orman Bakanlığı’na ait olan çok güzel bir koy, birilerinin talebiyle hemen Kültür ve Turizm Bakanlığı’na devredilebiliyor ve ‘kamu yararı’ bahanesiyle bu alan turizm tesisleri için yağmaya açılabiliyor. Ya da Hazineye ait bir sulak alanın çevresi benzer şekilde sanayi tesislerine, havaalanı ve otoyol inşaatlarına açılabiliyor. 

YEREL HALK İLE KAMU YAŞAM ALANLARINI BİRLİKTE KORUYOR

Fransız Kıyı Koruma Ajansı, satın alarak sahiplendiği korunan alanları istediği durumda sıkı koruma hükümlerine uyulması koşuluyla yerel belediyelere ya da alanda yaşayan topluluklara ait tüzel kişiliklere tahsis edebiliyor. Korunan alanlarda yaşayan 1200’ün üzerindeki topluluk, sözleşmeler ile ajansa bağlı faaliyet yürütüyor. İklim ve coğrafyaya göre balıkçılıktan arıcılığa, şarapçılıktan peynir üretimine, tuz işçiliğinden el sanatlarına geleneksel üretim ve kültür böylece bozulmadan ve yozlaşmadan, en önemlisi de endüstriyel üretime kurban edilmeden geleceğe aktarılıyor.

KORUMAYA ALINAN KIYI ALANI 2 MİLYON 300 BİN DEKAR

Bugün Fransız Kıyı Koruma Ajansı bünyesinde 203 bin hektardan fazla kıyı alanı korunuyor. Bu, 2 milyon 300 bin dekarlık bir alanı kapsıyor. Kıyı uzunluğu olarak bakıldığında ise 1450 kilometre uzunluğa sahip bir alan korunuyor. Toplam 750 ayrı korunan alanı barındıran bu coğrafya içerisinde ayrıca 52 tarihi anıt yer alıyor. Toplam 1000 çiftçi ile anlaşma imzalayarak korunan alanlarda üretimin sürmesini sağlayan ajans, aynı zamanda satın aldığı arazilerdeki bozulan alanlarda iyileştirme projeleri uyguluyor.

BİR YILDA EKOLOJİK İYİLEŞTİRMEYE 15 MİLYON AVRO HARCANDI

Fransız Kıyı Koruma Ajansı’nın denetiminde olan korunan alanlar, denetimli ve belirli kurallar çerçevesinde 40 milyon ziyaretçiyi ağırlıyor. Ajansın 2018 yılı bütçesi 50 milyon Avro. Aynı yıl içinde 16 milyon Avro tutarında, yaklaşık 25 bin dekarlık yeni alan satın alınarak korunması sağlanmış. Korunan alanlarda 2018 yılı içinde ekolojik iyileştirme için harcanan para ise 15 milyon Avro.

AJANSIN 2050 HEDEFİ, 3 MİLYON 200 BİN DEKARI KORUMAYA ALMAK

Yapısal olarak, 17’si seçilmiş, 12’si ise ilgili bakanlıkların temsilcisi ile yerel temsilciler olmak üzere toplam 34 kişilik bir yönetim kurulundan oluşan bu devasa koruma örgütü, ülke genelinde oluşturulan Kıyı Konseyi, Kıyı Delegasyonu ve uluslararası delegasyon tarafından idare ediliyor. Ajansın 2050 hedefi ise toplamda 320 bin hektarlık (3 milyon 200 bin dekar) kıyı alanını koruma altına almak ve bin civarında korunan alandan oluşan bir kıyı ağı oluşturmak.

KORUNAN ALANLARIN CAZİBESİ TÜRKİYE İLE KIYASLANAMAZ

Fransa’da 45 yıllık bir geçmişe sahip olan kıyı koruma deneyiminin bugün geldiği nokta umut ve heyecan verici. Korunan alanlara bakıldığında, birçoğunun biyoloji çeşitliliği, doğal güzelliği ve peyzaj etkisi Türkiye’deki alanlara göre daha cılız kalır. Ancak Fransa, Türk kıyılarındaki o turkuaz rengin yanından bile geçmeyen kıyı alanlarını gözü gibi koruyor. Elbette her doğal alan kendine özgü değerler barındırır fakat Türkiye’nin üç ayrı iklim tipinin bir arada görüldüğü nadir bir coğrafyaya sahip olduğunu düşününce, bu güzel coğrafyaya yönelik yağmayı kabul etmek mümkün değil.

ÖMRÜNÜ TÜRKİYE’NİN KIYILARINA ADAMIŞ BİR BİLİM İNSANI

Türkiye’de ise yazının başında da belirttiğimiz gibi kıyılar adeta rantın önüne ilk atılan alanlar oluyor. Türkiye’de kıyı kumulları konusunda uzman olan az sayıdaki bilim insanından biri olan Prof. Dr. Turhan Uslu, yıllardır bu alanların önemini anlatıyor. Yakın geçmişte çok sayıda kıyı yağmasına karşı Prof. Uslu’nun da görüşlerinden yararlanarak haberler yapmıştık. Uslu’nun Türkiye’deki kıyı kumullarının son 40 yılda nasıl yutulduğunu gözler önüne seren tespitleri oldukça çarpıcı bir örnektir. (1)

YAĞMALANAN KIYILARDA ASLINDA NELERİ KAYBEDİYORUZ

Prof. Dr. Turhan Uslu, her türlü yıkım ve yağmaya karşın bıkıp uzanmadan bu benzersiz coğrafyanın kıyılarını anlatmaya devam ediyor. Aslında yok edilenin yerine sadece betondan ve molozdan başka bir şey konulmayan Türkiye kıyılarında neyin kaybedildiğini anlamak için konuya ilgi duyanlar Uslu’nun yaptığı çalışmaları içeren ve 2008-2020 yılları arasında Türkiye’nin hemen her bölgesindeki kıyı kumullarıyla ilgili yazdığı arşivlik yazıları okuyabilirler. (2)

GÖÇ EDEMEYEN LEYLEKLER İÇİN VAKIF KURAN BİR TOPLUMUZ

Fransa’daki başarılı kıyı koruma örneği bir hayli umut verici. (3) Ancak Türkiye’de yaşanan tahrip edici sürece bakılınca da bir yandan da hüzünlü.1958’de Yozgat Çamlığının Milli Parkı ilan edilmesiyle başlayan kamudaki koruma çabaları, kimi zaman yasakçı anlayışla kimi zaman da iplerin iyice gevşediği bir kullanım baskısıyla bugüne geldi. Sit kavramını düşman olarak gören bir halkın bu konuda yeterince eğitilememesi, kendi varlığını korumanın bir yolu olarak hayata geçirilememesi sürekli olarak yasayı dolanan, kaçak-köçek yapılaşmaları zamanla oy kaygısıyla koruma imar planlarıyla meşrulaştıran bir idareyi de yarattı. Ancak Türkiye’nin benzersiz coğrafyasının bu gidişatı daha fazla kaldıracak gücü ve enerjisi yok. Yapısal yönü sağlam, her iktidar döneminde yerinden oynamayacak yasal zırhla örülmüş, halkla kamunun el ele verebileceği yeni bir koruma yapısı ve bilinci inşa etmemiz gerekiyor. Geçmişte göç edemeyen leylekler için bile vakıflar kurabilen, binalarına kuş evleri de inşa eden, anıtsal yapılarına bu coğrafyanın canlılarını, bitkilerini bir mühür gibi işleyen bir kültürün inşa edildiği bu ülkede bunu yeniden yapmak mümkün…

Kaynaklar: