(Erdem Cömert-Avukat – Siyaset bilimci- Sosyolog -Kamu Hukuku Öğretim Görevlisi)

Geçen hafta bu köşede, Alevi-Bektaşi geleneğinin Cumhuriyet’le kurduğu tarihsel ilişkinin sanıldığı gibi çatışmalı değil, aksine kurucu ve destekleyici bir zemine oturduğunu, tekke ve zaviyeleri kapatan kanunun Alevi-Bektaşi inancına nefes aldırdığını vurgulamıştık. Bugün o yazının devamı olarak, meselenin en çok çarpıtılan başlığına; Atatürk’ün Hacıbektaş ziyareti ile tekke ve zaviyelerin kapatılması konusuna odaklanıyoruz.

Çünkü Hacıbektaş üzerinden yürütülen güncel tartışmaların büyük bölümü, tarihle değil, bugünün siyasal ihtiyaçlarıyla ilgilidir.

22 ARALIK 1919: BİR ZİYARETTEN FAZLASI

Mustafa Kemal Atatürk’ün 22 Aralık 1919 tarihinde Hacıbektaş’a yaptığı ziyaret, Milli Mücadele’nin en stratejik duraklarından biridir. Sivas Kongresi’nin ardından Ankara’ya geçmeden önce Hacıbektaş’a uğranması tesadüf değildir. Atatürk, Anadolu’nun toplumsal gerçekliğini bilen bir liderdir. Alevi-Bektaşi nüfusun nicel ağırlığını, tarihsel muhalefet geleneğini, aydınlanmacı yanını ve örgütlü yapısını yakından takip etmektedir.

Bu nedenle Hacıbektaş, onun gözünde yalnızca bir inanç merkezi değil; ulusal direnişin toplumsal meşruiyetinin sağlanacağı bir vicdan merkezidir.

Mustafa Kemal Paşa, Kayseri ve Mucur üzerinden Hacıbektaş’a gelmiş, Çelebilere ait evde ağırlanmış, geceyi de burada geçirmiştir. Bu ayrıntı önemlidir. Çünkü Atatürk, Hacıbektaş’ta Nakşi şeyhleri değil, Bektaşi geleneğinin tarihsel temsilcileri olan Çelebilerin makamını muhatap almıştır.

CUMHURİYET FİKRİ HACIBEKTAŞ’TA DİLE GETİRİLİYOR

Mazhar Müfit Kansu’nun anılarında aktardığı üzere, Hacıbektaş’ta tarihe geçen bir konuşma yapılır. Cemalettin Çelebi, Mustafa Kemal Paşa’ya şu soruyu yöneltir:

“Zaferden sonra Cumhuriyet ilanı düşünüyor musunuz?”

Bu soru, Bektaşi geleneğinin siyasal ufkunu açıkça ortaya koymaktadır. Cumhuriyet fikri, Alevi-Bektaşi dünyasına yabancı değildir; aksine bu gelenekte karşılığı olan bir düşüncedir. Kansu’nun da belirttiği gibi, Cemalettin Çelebi Cumhuriyet’e taraftardır. Mustafa Kemal Paşa’nın temkinli yaklaşımı ise zamanlama kaygısından kaynaklanır.

Bu gerçek şunu gösterir:

Cumhuriyet, Bektaşiliğe rağmen değil, Bektaşi dünyasında yankı bularak kurulmuştur.

TEKKE VE ZAVİYELER KAPATILIRKEN BEKTAŞİLER NEREDE DURDU?

Bugün en çok çarpıtılan mesele tam da burasıdır. 1925’te tekke ve zaviyelerin kapatılması, Bektaşiliği hedef alan bir tasfiye değildir. Daha önemlisi, Bektaşiler bu karara karşı çıkmamış, Dedeganlar da Babaganlar da süreci desteklemiştir.

Bu durum, H. Dursun Gümüşoğlu’nun “Cumhuriyet Döneminde Bektaşîlik ve Dedebabalık Sistemi” adlı çalışmasında ayrıntılı biçimde ortaya konur. Gümüşoğlu’na göre, tekkelerin kapatılmasından sonra Bektaşiler inançlarını evlerde ve özel mekânlarda sürdürmüş, devlete karşı bir direniş hattı örmemiştir. Bektaşilik, mekân merkezli değil, yol ve erkân merkezli bir süreklilik tercih etmiştir.

SALİH NİYAZİ DEDEBABA’NIN TAVRI

Son Dedebaba Salih Niyazi Baba, bu sürecin en önemli tanıklarından biridir. Bedri Noyan Dedebaba’nın aktardığına göre Salih Niyazi Baba, kapatma kararı karşısında yalnızca şunu söylemiştir:

“Bu demektir ki biz bu göreve layık değiliz.”

Ve şu tespiti yapmıştır:

Dergâhların binaları kapatılabilir; ama tasavvufun yaşadığı yer olan kalpler kapatılamaz.

Salih Niyazi Baba, Ankara’da Anadolu Oteli’ni işletmiş, burada dahi Bektaşi erkânını sürdürmüştür. Yani Bektaşilik, Cumhuriyet’le birlikte yeraltına çekilmemiş; sivil bir inanç yolu olarak varlığını korumuştur.

‘İBADETE AÇILSIN’ TARTIŞMASI TARİHSİZDİR

Bugün Hacıbektaş’ın “ibadete açılması” yönündeki taleplerin, Bektaşi geleneğinde tarihsel bir karşılığı yoktur. Çünkü tekke ve zaviyelerin kapatılmasından çok önce, Hacıbektaş Dergâhı’nın yönetimi Nakşi şeyhlere verilmiş, Bektaşi dedeleri ve babaları dergâhtan dışlanmıştır.

Atatürk’ün Hacıbektaş’ta şeyhleri değil Çelebileri ziyaret etmesi, bu gerçeğin açık göstergesidir. Bektaşilik, Cumhuriyet’le birlikte tekke merkezli bir yapıdan ocak ve cem merkezli bir yapıya yönelmiştir.

CUMHURİYET VE BEKTAŞİLİK: ÇATIŞMA DEĞİL, BİLİNÇLİ AYRIŞMA

Atatürk’ün amacı Bektaşiliği ortadan kaldırmak değildir. Ama tarikat-devlet ilişkisini kesin biçimde reddetmiştir. Nitekim İzmir günlerinde Hüseyin Mazlum Baba’nın oğlu Mümtaz Bababalım ile yaptığı görüşmede, Bektaşiliğin yeni koşullara uygun biçimde yeniden yapılandırılması fikrini dile getirmiştir. Ancak Şeyh Sait isyanı, Kubilay olayı ve Cumhuriyet’in karşı karşıya kaldığı tehditler, bu başlığın gündeme gelmesini engellemiştir.

SONUÇ YERİNE: 22 ARALIK’I DOĞRU OKUMAK

22 Aralık 1919, Hacıbektaş’ın Cumhuriyet’le kurduğu tarihsel bağın adıdır. Bu tarih, Alevi-Bektaşi toplumunun Cumhuriyet’e verdiği bilinçli desteğin simgesidir.

Hacıbektaş’ı bugünün siyasal tartışmalarına malzeme etmek değil; Cumhuriyet’in kuruluş aklını anlamak gerekir. Tarih, eğilip büküldüğünde değil, olduğu gibi okunduğunda yol gösterir.

Aşk ile…

Aydınlık

• Antalyalı CKD’li Kadınlar NATO’ya meydan okudu
• NATO’YA ŞAİRİN VİCDANI YETER
• Eğitim İş’ten Yusuf Tekin’e tebeşirli protesto
• linkler
• Batı’nın entelektüel tekeli yıkıldı! Akademide Çin devrimi…

“Kadim bir geçmişe sahip Aziz Millet ve Büyük Devlet, kanlı 1923 darbesiyle hesaplaşmadan ve helalleşmeden, Yeni, Terörsüz ve Büyük Devlet yolunda ilerleyemez..!

Bir düdük çalıp, yeni, onurlu ve beyaz bir sayfa açılmalıdır..!”

“Yeliz” takma adı kullanıyor bunu diyen,

Kadın elbisesi ile suç işleyenler gibi.

Büyükşehirlerin işlek yerlerinde çıkar önünüze yerlerde üzerinde telefon numarası yazılı uygusuz pozlarda takma adlı hayat kadın fotoğrafları.  Yok ondan bir farkı.

“Tiksiniyorum Türk adından” demiş. 

Elçibey vermiş cevabını bize söz bırakmamış;

“Türk değilim” diyene karşı sakın ısrar etmeyin. Allah’ın bahşettiği şerefi istemeyen şerefsize biz zorla şeref verecek değiliz”.

Bu da Bahtiyar Vahapzadeden, ona bu cesareti verenler için;

Aslımı, neslimi tanıyıram men,

Karışık deyilem, özümden hürkem.

Sen kimsen, sen nesen, özün bilersen,

 Men ilk kaynağımdan Türkoğlu Türkem!

Bilmeden şoför, vekil yapılmış olması düşünülemez. Bilmeyerek olduysa vahim, bilerek yapıldıysa görmüş anlamış oluyoruz bir daha kim kimle yol yürümüş, ülke geleceği kimlere emanet.

Senelerce ülkü türküsü çığırarak yol alanlarımız vardı bir de.

Onlar da tam destek.

Koltuk değneği olduklarını gördük   sonunda onlarında Cumhuriyet düşmanlarına salladıklarını sandığımız o sopaların.

 Dediği gibi şairin; 

Geldi bizim ile sevdi sevişti

Al kadeh ver kadeh doldurdu içti

Sadık ülküdaşım diye yeminler içti

Özü çürük imiş duyduk sonradan,

Yeliz, “trol” diye bildiğimiz şer kovanının ana arılarından birisi sadece.

O Aysbergin görünen yüzü. 

Zaman çok Yelizler çıkartacak daha önümüze.

Kanla irfanla kurduğumuz Cumhuriyetin ikinci yüzyılının başında yaşanıyor bütün bunlar.

Uykudaki hücreler, uyanık hücreler, pusudaki hücreler, dışarıdakiler içeridekiler birleştiler… Görüyoruz görmekteyiz kim kiminle beraber.

Demişti ki CIA ajanı Ruzi Nazar;

“Kürdistanı kurmak istiyorsak Kürtleri kışkırtmak en kolay iş. Zor olan Türkleri uyutacak birilerini bulmaktır. Bize iki adam lazım; biri dindar Müslümanları uyutacak, diğeri milliyetçilere ninni söyleyecek.”

 Gördük ikisini de. Bekliyoruz millet ne zaman “dur” diyecek bu işe diye.

• Antalyalı CKD’li Kadınlar NATO’ya meydan okudu
• NATO’YA ŞAİRİN VİCDANI YETER
• Eğitim İş’ten Yusuf Tekin’e tebeşirli protesto
• linkler
• Batı’nın entelektüel tekeli yıkıldı! Akademide Çin devrimi…

Cumhuriyet’in 100’üncü Yılı Anısına Bayburt’tan Özgürlüğe Doğru’nun Sahneye Konuşu

1978 yılında kurduğu Sihirli Pabuçlar Bale Okulu’yla 46 yıldır yüzlerce öğrenci yetiştiren Bale Sanatçısı Günnur Bayburt, okulun 46. sanat yılı için bir resital düzenledi. Bayburt, Cumhuriyet’in 100. yılı anısına Kurtuluş Savaşı’nı anlatan ‘Özgürlüğe Doğru’ adlı yapıtını sahneye koydu

Günnur Bayburt’un kurucusu olduğu Sihirli Pabuçlar Bale Okulu 46’ıncı sanat yılını kutladı. 1978 yılında kurduğu okulda, 46 yıl boyunca yüzlerce balet ve balerin yetiştirdi. Cemal Reşit Rey Konser Salonu’nda düzenlenen sanat faaliyeti, büyük ilgi gördü. Günnur Bayburt’un 1969 yılında ilk kez sahneye koyduğu eseri “Özgürlüğe Doğru” bir kez daha sahnelendi, salonu hınca hınç dolduran ve aralarında Vatan Partisi Genel Başkanı Dr. Doğu Perinçek, eşi Şule Perinçek ve Genel Başkan yardımcısı iş insanı Ethem Sancak’ın da bulunduğu seyirciyi mesteddi.

100. YILDA KURTULUŞ SAVAŞI BALESİ

Sihirli Pabuçlar Bale Okulu’nun kurucusu Günnur Bayburt, 46’ıncı yıl resitalini Aydınlık Gazetesi’ne değerlendirdi. Cumhuriyet’in 100’üncü yılı nedeniyle bale tarihine geçen, Kurtuluş Savaşı’nı anlatan “Özgürlüğe Doğru” adlı yapıtı tekrar sahneye koyduğunu kaydeden Bayburt, seyircilerin eseri gözyaşları içerisinde izlediğini söyledi. 4 yaşından 70 yaşına kadar herkesin sahnede dans ettiğinin altını çizen Bayburt, “Sihirli Pabuçlar Bale Okulu’nun 46. Sanat Şöleni’nde Cemal Reşit Rey Sahnesi’nde kalabalık bir seyirciyle buluştuk. Bu gösteriye katılan çocuklar 100’ün üzerinde ve öğretmenleriyle birlikte, 4 yaşından 70 yaşına, herkes sahnede dans etti. Önemli konuklar arasında Sayın Doğu Perinçek ve eşi Şule Perinçek, Sayın Ethem Sancak da bulunmaktaydı. 2 perdeden oluşan bu gösterinin önemli danslarından birisi, benim ilk kez 1969’da sahnelediğim ve bale tarihine geçen eserim, Kurtuluş mücadelemizi anlatan “Özgürlüğe Doğru” adlı yapıttı. Seyirci gözyaşları içinde izledi, alkış hiç durmadı” dedi.

ANNE VE ÇOCUĞU AYNI SAHNEYİ PAYLAŞTI

Cumhuriyet’in 100’üncü yılı münasebetiyle bu eserini tekrar sahnelemek istediğini, ayrıca fuayede İstanbul Kız Lisesi mezun sanatçılarının da 100’ümncü Yıl sergisi açtıklarını vurgulayan Bayburt, “Cumhuriyetimizin 100. yılı dolayısıyla bu eserimi tekrar sahnelemek istedim ayrıca fuayede İstanbul Kız Lisesi mezun sanatçıları da 100. yıl sergisi açtılar. Çok başarılı geçen bir resitalin ardından tanımadığım 70 yaşında bir bayan, sahne arkasında beni buldu ve ‘Bu yaşıma kadar böyle muhteşem bir gösteri izlemedim, biliyor musunuz moralim çok bozuktu. Bu ülkenin geleceğiyle ilgili ama artık çok umutluyum böyle değerli gençler yetişiyor çok mutlu ayrılıyorum.’ dedi. Bu sözler belki de resitalimizin başarısını özetleyen sözlerdi. Resitalimde oğlum Tanabay çok başarılı performanslarıyla çok alkış aldı. Birçok anne ve çocuğu aynı sahneyi paylaşmanın heyecanını yaşadılar.” ifadelerine yer verdi.

Günnur Bayburt kimdir?

9 yaşında Bale hayatına başlayan Günnur Bayburt, İstanbul Belediye Konservatuarı’nın bale ve piyano bölümlerini birincilikle bitirdi. İstanbul Devlet Konservatuarı’nın bale bölümü bitirme sınavlarına giren Bayburt, buradan da başarıyla mezun oldu ve doğrudan davet alarak solist kadrosunda profesyonel dans hayatına başladı. “Alayın Kızı”, “Turandot”, “Satılmış Nişan”, “Coppelia”, “Kuğu Gölü”, “Raymonda”, “Kurban”, “Petruşka”, “Çardaş, Carmen” gibi oyunlarda rol alan Bayburt, 1978 yılında Sihirli Pabuçlar Bale Okulu’nu kurdu. Sihirli Pabuçlar Bale Okulu’yla 46 yıl boyunca ulusal ve uluslararası düzeyde başarılı işlere imza attı.

Günnur Bayburt’la birlikte çalışan Tanabay Tokgöz ve Defne Mutlucan da pek çok ulusal ve uluslararası ödüle sahip. Tanabay Tokgöz, 2006 yılında Çek Cumhuriyet’inde düzenlenen “Prag Uluslararası Bale ve Dans Festivali”ne katıldı. 350 dansçıyı geride bırakarak “En Yetenekli Dansçı” ödülüne layık görülerek birinci oldu.2008’de ise İtalya’da “Dance Grand Prix İtaly” adlı bale ve dans yarışmasında Sihirli Pabuçlar Bale Okulu’yla birlikte Türkiye’yi temsil etti ve 118 koreografi ve 1000 dansçının yarıştığı bu yarışmada, “Koreografi” dalında Jüri Özel Ödülü aldı.

Sihirli Pabuçlar Bale Okulu’nun usta öğreticisi Defne Mutlucan ise 2006 yılında New Prague Dance Festival Jüri Özel Ödülü’nü kazandı. Bunu 2008’de Dance World Cup Canada Dünya Üçüncülüğü izledi. Mutlucan 2009’da New Prague Dance Festival- Yetenek Ödülü’nü kazanırken 2009-2010 sezonunda da Türkiye Salsa Gençler Şampiyonu oldu.

‘ASYA’NIN TOPRAĞINA UYUŞUKLUĞU DA GÖMÜYORUZ’

Geceye katılan Vatan Partisi Genel Başkanı Dr. Doğu Perinçek, ödül töreni sırasında yaptığı konuşmada insanlığın yüz binlerce yıldır özlemlerine, hayallerine dans ederek koştuğunu kaydetti. Uyuşturucuyla uyuşukluğu Asya’nın toprağına gömdüklerini ifade eden Perinçek, Türk Devrimi’nin değerleriyle Asya Uygarlığı’nın yükselişinin buluştuğu bir gece olduğunu dile getirdi.

“İnsanlık yüz binlerce yıldır, umutlarına, özlemlerine ve hayallerine dans ederek, şarkı söyleyerek koşuyor.” diyen Perinçek, “Bu gece de Türkiye’mizin ve insanlığın geleceğine biz dans ederek, şarkı söyleyerek, Günnur Bayburt’un öğrencilerinin bizi kanatlandırması sayesinde koştuk. Asya’nın toprağına yalnız uyuşturucuyu değil uyuşukluğu da gömüyoruz. Türk Devrimi’nin değerleriyle Asya Uygarlığı’nın yükselişini bu akşam buluşturduk. Geleceğimiz güzel, özgürlüklere, aydınlıklara el ele, yürek yüreğe gidiyoruz. Bir daha dünyaya geldiğim zaman Günnur Bayburt’un bale okuluna kaydımı yaptıracağım.” diye konuştu.

• Antalyalı CKD’li Kadınlar NATO’ya meydan okudu
• NATO’YA ŞAİRİN VİCDANI YETER
• Eğitim İş’ten Yusuf Tekin’e tebeşirli protesto
• linkler
• Batı’nın entelektüel tekeli yıkıldı! Akademide Çin devrimi…
• Kılıçdaroğlu Seçilmiş Genel Başkan
• Mutlak butlan ve CHP’nin özgürleşmesi
• Michael Roberts’la Söyleşi

Burdur USO Anadolu Lisesi öğrencileri yerel şair ve yazarları ağırladı.

Çalışkan, üretici, öğretmenlik heyecanını ve duygularını yitirmemiş bir emekli öğretmen olan Neriman Şimşek Mıhladız’ın kurucusu olduğu Cumhuriyet’in 100. Yılında 100 Öğrenciye 100 Kitap Hediye projesi geçtiğimiz günlerde Burdur ISO Anadolu Lisesi’nde gerçekleştirildi.

Edebiyat öğretmeni Yeliz Özge Toyman koordinatörlüğünde, 8 Kasım 2023 günü Çok Amaçlı Okul Konferans Salonunda düzenlenen etkinliğe yazar ve şair olarak Neriman Şimşek Mıhladız, Hanım Akçay, Hasan Kaya, Hüseyin Yıldız, İsmail Demirtaş, Sami Bülbül, Serap Şakır, Songül Arslanyağcı, Ufuk Derin, Zeynep Mengü ve Yeliz Özge Toyman katıldı.

• Antalyalı CKD’li Kadınlar NATO’ya meydan okudu
• NATO’YA ŞAİRİN VİCDANI YETER
• Eğitim İş’ten Yusuf Tekin’e tebeşirli protesto
• linkler
• Batı’nın entelektüel tekeli yıkıldı! Akademide Çin devrimi…
• Kılıçdaroğlu Seçilmiş Genel Başkan
• Mutlak butlan ve CHP’nin özgürleşmesi
• Michael Roberts’la Söyleşi
• Eski FETÖ mensuplarından ‘bütünleşme’ mesajı

Tüm ülkede olduğu gibi Burdur’da da Cumhuriyet Yüzyılı ismi altında Cumhuriyetimizin kuruluşunun 100’üncü yıldönümü kapsamında yürüyüş düzenlendi. Vatandaşlar Albayraklarıyla coşku içinde yürüyüşe katıldı.

Asırlık Türkiye Cumhuriyeti, çeşitli etkinliklerle kutlanmaya başladı. Çok sayıda vatandaş, öğrenci ve protokol Türkiye Yüzyılı Yürüyüşü yaptı.

Yürüyüş Köprübaşı Mevkisinden başladı. Gazi Caddesi güzergahı boyunca Cumhuriyet Meydanına kadar sürdü.

Cumhuriyet Meydanında Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü sporcuları Halk Oyunu gösterisi sundu. Gösteri sonrasında Burdur Valisi Türker Öksüz, Garnizon Komutanı Tank Albay Şengezer Şimşek ve Burdur Belediye Başkanı Ali Orkun Ercengiz Atatürk Anıtına çelenk sundular.

Tören sonrasında Cumhuriyet Parkında protokol üyeleri tarafından “100 Yılda Burdur” adlı fotoğraf sergisi açılışı yapıldı. Fotoğraf sergisini gezen Vali Türker Öksüz eski fotoğraflar hakkında bilgi aldı.

• Antalyalı CKD’li Kadınlar NATO’ya meydan okudu
• NATO’YA ŞAİRİN VİCDANI YETER
• Eğitim İş’ten Yusuf Tekin’e tebeşirli protesto
• linkler
• Batı’nın entelektüel tekeli yıkıldı! Akademide Çin devrimi…
• Kılıçdaroğlu Seçilmiş Genel Başkan
• Mutlak butlan ve CHP’nin özgürleşmesi
• Michael Roberts’la Söyleşi

Avşar Han sinema salonunda gerçekleştirilen panel saygı duruşunda bulunulması ve İstiklal Marşı’nın okunması ile başladı. Oturum başkanlığını MAKÜ Tarih Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Zafer Gölen’in yürüttüğü panelde ilk olarak Afyon Kocatepe Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ahmet Altıntaş sunum yaptı. Cumhuriyetin gelişim süreçleri hakkında bilgiler aktaran Prof. Dr. Altıntaş, Mustafa Kemal Atatürk’ün fikir dünyasına etki eden önemli olayları ve şahsiyetleri anlattı.

Daha sonra konuşan Afyon Kocatepe Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Feyza Kurnaz Şahin, ‘100. Yılında Cumhuriyet’in Kazanımları’ konulu sunumunu gerçekleştirdi. Prof. Dr. Şahin sunumunda cumhuriyetin kazanımlarının yeni bir ulusun inşası, cesur bir modernleşme projesi, kaybolan becerilerin yeniden inşası başlıklarında detaylı bilgiler aktardı.

Sunumların ardından panel panelistlere katılım belgelerinin verilmesinin ardından son buldu.

• Antalyalı CKD’li Kadınlar NATO’ya meydan okudu
• NATO’YA ŞAİRİN VİCDANI YETER
• Eğitim İş’ten Yusuf Tekin’e tebeşirli protesto
• linkler
• Batı’nın entelektüel tekeli yıkıldı! Akademide Çin devrimi…
• Kılıçdaroğlu Seçilmiş Genel Başkan
• Mutlak butlan ve CHP’nin özgürleşmesi
• Michael Roberts’la Söyleşi

Doğu Akdeniz’den Türkiye’ye tehditlerin gitgide arttığı şartlarda, Türk Donanması ve Hava Kuvvetleri İstanbul Boğazı’nda görkemli bir gösteri, büyük bir geçit törenine hazırlanıyor. 29 Ekim’de 100 savaş gemisinin katılacağı törende, Mavi Vatan kararlılığı tüm dünyaya, dosta düşmana gösterilecek.

Dosta güven düşmana korku veren Türk Donanması, Cumhuriyet’in 100. yılında tarihindeki en büyük geçit törenine hazırlanıyor.

29 Ekim’de 100 savaş gemisi, İstanbul Boğazı’nda Cumhuriyete selam duracak. Doğu Akdeniz’den Türkiye’ye tehditlerin arttığı bir dönemde, Mavi Vatan kararlılığı tüm dünyaya gösterilecek.

Cumhuriyetimizin 100’üncü yılını kutlayacağımız 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’nda TCG ANADOLU’nun da aralarında olacağı 100 savaş gemisiyle geçit töreni yapacağız. Tüm halkımızı İstanbul Boğazı’na davet ediyoruz. #TürkiyeYüzyılı

Millî Savunma Bakanlığından (MSB) konuyla ilgili yapılan açıklamada, “29 Ekim saat 17.00’de başta TCG Anadolu olmak üzere 100 gemi ile boğazda geçit töreni yapılacak ve bu törene Türk Yıldızları ve Solotürk dahil 20 muharip uçak da eşlik edecek. Geçit töreninde ayrıca 101 pare top atışı da gerçekleştirilecek. Faaliyet, donanma tarihindeki en büyük geçit töreni olacak.

• Antalyalı CKD’li Kadınlar NATO’ya meydan okudu
• NATO’YA ŞAİRİN VİCDANI YETER
• Eğitim İş’ten Yusuf Tekin’e tebeşirli protesto
• linkler
• Batı’nın entelektüel tekeli yıkıldı! Akademide Çin devrimi…
• Kılıçdaroğlu Seçilmiş Genel Başkan
• Mutlak butlan ve CHP’nin özgürleşmesi
• Michael Roberts’la Söyleşi

Burdur Belediyesinden yapılan açıklamada “Burdur Belediyesi tarafından düzenlenen Türkiye Cumhuriyeti 100. Yılı konulu resim yarışmasına katılmak isteyen öğrencilerimizin
resimlerini 20 Ekim 2023 Cuma gününe kadar okul müdürlüklerine teslim etmeleri gerekmektedir” denildi.

Ortaokul ve Lise öğrencilerinin katılabileceği yarışmaya Birinciye Tablet, İkinciye Akıllı Saat ve Üçüncüye Bluetooth Kulaklık verilecek.

• Antalyalı CKD’li Kadınlar NATO’ya meydan okudu
• NATO’YA ŞAİRİN VİCDANI YETER
• Eğitim İş’ten Yusuf Tekin’e tebeşirli protesto
• linkler
• Batı’nın entelektüel tekeli yıkıldı! Akademide Çin devrimi…
• Kılıçdaroğlu Seçilmiş Genel Başkan
• Mutlak butlan ve CHP’nin özgürleşmesi
• Michael Roberts’la Söyleşi

19. yüzyılın ortalarından itibaren başlayan milli demokratik devrim sürecimiz, 1876 ve 1908 devrim ataklarının ardından vatan savunması yatağında 23 Nisan 1923 hamlesiyle zirveye ulaşmıştır.

Osmanlı Devleti’nin 19. Yüzyıl tarihi, Batı kapitalist emperyalizmince sömürgeleştirilme tarihi sayılabilir. Uğursuz 1838 Balta Limanı Antlaşması’yla başlayan sömürgeleşme süreci, 1919 Türk Kurtuluş Savaşı’yla durdurulmuştur.

Abdülmecit’e karşı mücadele etmek ve meşrutiyeti ilan etmek amacıyla kurulan Fedailer Cemiyeti, milli demokratik devrimimizin ilk teşkilatlanma çıkışıdır. Bu demokratik hareket, mutlak monarşiye (feodal padişahlık rejimine) karşı demokratik mücadeleye atılan Yeni Osmanlıların ayak tapırtıları, hürriyet mücadelesinin habercisiydi.

MİLLİ DEMOKRATİK DEVRİM SÜRECİNİN İLK HAMLESİ: 1. MEŞRUTİYET

1865 yılında teşkilatlanarak mücadeleye atılan Yeni Osmanlılar, 1838 yılında İngilizlerle yapılan ve imparatorluğun sömürgeleşmesi sürecini başlatan Ticaret Antlaşması ve Tanzimat hareketine karşı çıkarak, Meşrutiyet’in ilanını savundu. Batı ticaret kapitalizmi Osmanlı topraklarına girerek yaptığı yatırımlarla bir yandan Osmanlı kapitalizminin kendine bağımlı olarak gelişmesini sağladı, diğer yandan yerli sanayiyi felcederek iflasına, halk kitlelerinin fakirleşmesine neden oldu. Yüzyılın ikinci yarısında kitlelerin mücadelesi de gelişti. Bundan ivme alan Yeni Osmanlıların mücadelesi sonucu milli demokratik devrim sürecimizin ilk atılımı patlak verdi. 1876 Meşrutiyeti ilan edildi.

MECLİSİ PADİŞAH KAPATTI

Ancak Padişah Abdülhamid, Meşrutiyete fazla tahammül edemedi; 1877-78 Osmanlı-Rus harbini bahane ederek Meclisi süresiz kapattı, devrimi akamete uğratarak 30 yıllık istibdat dönemini başlattı.

Bu dönemde koyu istibdada rağmen aydınların mücadelesi sürdü. Ayrıca 1789 İhtilali Batı’sından gelen milliyetçi cereyanlar, çok milletli Osmanlı ülkesini yangın yerine döndürdü. Yunanlar, Bulgarlar, Arnavutlar gibi farklı milliyetlerin isyanları devleti sarstı.

Abdülhamid döneminde hürriyetçi mücadeleler yükseldi. 19. yüzyılın sonlarına doğru bu mücadeleler içinden Jön Türk (Genç Türk) hareketi tarih sahnesine çıktı. Genç Türk hareketinin başından itibaren milliyetçi ve uzlaşmacı diye ikiye bölünmesi istibdat mücadelesine damga vurdu. Milliyetçi grubu 1889 yılında, Mustafa Kemal’in de sonradan katılacağı İttihat ve Terakki Cemiyeti’ni örgütleyerek mücadeleye atıldı. İttihatçı harekete, 1789 Fransız Devrimi’nden dünyaya yayılan hürriyetçi ve eşitlikçi fikirler yön verdi. Abdülhamid’in ağır baskı ve zulmü bu hareketin çığ gelişmesini bastıramadı.

Genç Türkler’in işbirlikçi kanadına Prens Sabahattin önderlik ediyordu. Bu kanat, İngiliz emperyalizminin himayesinde bir Türkiye amaçlıyorlardı. 1902 yılında Paris’te toplanan 1. Osmanlı Liberalleri Kongresi’nde Prens Sabahattin önderliğindeki uzlaşmacı grup, Osmanlı Devleti’nde Meşrutiyet’in ilanı için Avrupa devletlerinin müdahalesini istediler. Günümüzde AK Parti iktidarına karşı mücadelede halka dayanmak yerine, yabancı devletlerin elçiliklerine devletimizi şikâyet eden ve onlara çağrılarda bulunan, seçimlere yönelik çalışmalarda ABD, İngiltere gibi emperyalist devletlerin büyükelçileriyle balık lokantalarında toplanan, Türkiye düşmanı ne kadar alçak varsa onlarla hemhal olanların o zamanki Prens Sabahattin gibi örnekleri de yabancı devletlerin Türkiye’ye müdahalesini talep ediyorlardı.

2. MEŞRUTİYET, BİR HÜRRİYET VE DEMOKRASİ DEVRİMİYDİ; MECLİS AÇTI

Bu arada 20. yüzyılda ülkemizle kaderi etki-tepki ilişkileri içinde birleşen Rusya Çarlığı’nda 1905 Devrimi patlak verir. Rusya’daki 1905 hareketi, temel insan hakları ve demokrasi için mücadele eden İttihat ve Terakki hareketini ve halk kitlelerini geniş ölçüde etkiledi.

Anadolu’da olduğu gibi, Osmanlı topraklarının her karışında yaşayan halk kitleleri Abdülhamid iktidarının ağır baskısına rağmen şiddetli mücadeleleri ivmelendi. 1908 2. Meşrutiyeti, bu mücadelelere dayanarak zafer kazandı. Abdülhamid, sonunda pes etti; Balkanlar’da İttihat ve Terakki’nin orduya dayanarak ilan ettiği Meşrutiyeti kabul etmek zorunda kaldı. Meclis-i Mebusan’ı açtı. Anayasayı yeniden yürürlüğe koydu.

Türk devrimi, halkın demokratik mücadelesinin bir ürünüydü. Dünya Mazlum Milletlerinin demokratik, hürriyetçi ve antiemperyalist mücadelelerinin bir parçasıydı. Asya’da “büyük fırtınaların yeni bir kaynağı” olarak doğdu. Ülkede bir hürriyet ve demokrasi rüzgârı esti.

Osmanlı’da bu olaylar cereyan ederken dünya emperyalistleri arasında kızılca kıyamet kopmaktaydı. “Dünya hammadde pazarları üzerindeki paylaşım rekabeti ve çelişkisi öyle bir noktaya geldi ki, dünya 20’inci yüzyıla tef gibi gerilerek girdi. Emperyalist devletler, İngiltere, Rusya ve Fransa’nın oluşturduğu “İtilaf” ve İtalya, Avusturya Macaristan İmparatorluğu ile Almanya’nın oluşturduğu “İttifak” diye iki bloğa bölündü.

İtalya savaş başladıktan sonra İtilaf devletlerine geçti. Osmanlı Devleti de İttifak devletlerine katıldı.” (*1)

PADİŞAH MECLİSİ DAĞITTI

1. Dünya Savaşı’nın konusu Osmanlı topraklarının paylaşımıydı. Osmanlı topraklarının paylaşımını barışçı yollarla yapamayan emperyalistler birbirine girmişlerdi. Kısacası 1914 savaşı, emperyalistler açısından bir paylaşım, Osmanlı topraklarını paylaşma savaşıydı; Osmanlı devleti açısından ise bir vatan savaşıydı.

İkinci Meşrutiyet Meclisi, 16 Mart 1920 tarihinde İngiliz emperyalistleri İstanbul’u işgal edince Padişah da 11 Nisan 1920 günü Meclis’i dağıttı.

BÜYÜK MİLLET MECLİSİ, MİLLİ DEMOKRATİK

DEVRİMİMİZİN DORUĞUDUR; CUMHURİYET’İN KURULUŞUDUR

Bu kez ülke Meclissizliğe 12 gün sabretti.

Devrim, Anadolu’da Mustafa Kemal önderliğinde başlamıştı.

23 Nisan 1920 tarihinde Büyük Millet Meclisi adıyla tarih sahnesine çıktı.

19. yüzyılın ortalarından beri süregelen, Birinci ve İkinci Meşrutiyet Devrimleriyle iki kez padişah ve saltanatla uzlaşarak da olsa büyük atılım yaparak meşruti monarşiyle kesin kurtuluşu olamayacağı pratikte tecrübe edilerek Cumhuriyet Devriminde karar kılan milli demokratik devrimimiz, Büyük Millet Meclisi’nin Ankara toplanmasıyla zirveye ulaştı. Bu eylem, 29 Ekim 1923 tarihinde adını koyup ilan ettiğimiz Cumhuriyet’in fiilen kuruluşuydu, Cumhuriyet Devrimi’ydi. Her ne kadar tarih faraziyelerle uğraşmasa da, burada ‘eğer Mustafa Kemal ve Anadolu Hareketi, Meclis Devrimini yapamasaydı, İstiklal Savaşı’mız da, bağımsızlığımız da gecikebilirdi. Çünkü “İstiklal Savaşı iç cephede Meclisi kurma savaşıdır, saltanata karşı savaştır. İstiklâl Savaşımızın ve Cumhuriyetimizin bütün başarıları, 23 Nisan Devrimine giden yoldaki adımlardır ya da 23 Nisan devriminin açtığı yoldaki ataklardır. 30 Ağustos 1922 zaferinin yolunu açan eylem, 23 Nisan’dır. Ordu, artık Meclisin Ordusudur. Mustafa Kemal Paşa, Büyük Taarruzda silahlı kuvvetlere, ‘Büyük Millet Meclisi Orduları, ilk hedefiniz Akdeniz’dir’ emrini vermiştir.”

Türk tarihinde Meclis, eşi benzeri olmayan, yüzyıllarca feodal saltanatın, tek kişi hâkimiyetinin sultası altında ezilmiş halkın egemenlik devrimidir. Demokrasinin de zemini olan milli egemenlik, milletin hâkimiyeti Meclis’le sağlandı. Büyük Atatürk, bu sebeple Meclisin açılışını, Cumhuriyetin kuruluşunu Milli Egemenlik Günü olarak tescil etmişti. On yıllarca Türkiye 23 Nisan’ı, Milli Hâkimiyet Günü olarak kutladı.

Ancak 150 yıllık demokratik devrim mücadelesi süreci incelenirse antidemokratik hareketlerin hedefinde herdaim Meclis olmuştur. Çünkü 150 yıllık sürecin ekseni Meclistir. Amerikancı 12 Eylül faşizmi, Meclisi hedef aldı. Milli Hâkimiyet Bayramına tahammül edemedi; 17 Mart 1981 kabul tarihli, 2429 sayılı kanunla adını “23 Nisan Milli Egemenlik ve Çocuk Bayramı” şeklinde değiştirdi. Milli Egemenlik içeriğini, balonlar, kurdeleleri abartarak gölgelendirdi.

12 Mart’ta da, 15 Temmuz’da da hedef Meclisti. 15-16 Temmuz 2016 gecesi, Amerikancı Gladyo FETÖ, devrimle kurulan Gazi Meclisi hedef aldı. Meclisi içinde milletin vekilleri varken bombaladı.

“Türk Devriminin iki yüzyıllık seyrine bakarsak, Demokrasi ve hürriyet mücadelemizin ekseninde Millet Meclisi bulunuyor. Meclis, demokrasinin ve hürriyetin kurumlaşmasıdır. O nedenle demokrasi karşıtı girişimler, hep Meclisi hedef almıştır.

“Hükümetlerin Mecliste kurulduğu, Meclis tarafından denetlendiği, kriz durumlarında çözümün Mecliste üretildiği hükümet sistemi, Türkiyemizin 150 yıllık Anayasa geleneğidir. Hükümetler ile Millet arasındaki bağı oluşturan kurum, Meclistir.”

Güçlü devlet, güçlü meclisle mümkündür. Türkiye’nin önünde, ABD ve İsrail saldırganlığına karşı Meclis eksenli dik duruş gösterecek, Avrasya yolculuğuna kararlılıkla devam edecek, komşularla işbirliği içinde Doğu Akdeniz’de Mavi Vatanımıza kıskançlıkla sahip çıkacak siyasi iktidarlara hayati ihtiyaç vardır.

KAYNAKLAR:

(*) Fatih Özcan/ Yenigün, 30 Ağustos: Bütün Mazlum Milletlerin yüreğini titreten zafer, 30 Ağustos 2022

• Antalyalı CKD’li Kadınlar NATO’ya meydan okudu
• NATO’YA ŞAİRİN VİCDANI YETER
• Eğitim İş’ten Yusuf Tekin’e tebeşirli protesto
• linkler
• Batı’nın entelektüel tekeli yıkıldı! Akademide Çin devrimi…
• Kılıçdaroğlu Seçilmiş Genel Başkan
• Mutlak butlan ve CHP’nin özgürleşmesi
• Michael Roberts’la Söyleşi

Makalenin Yenigün gazetesinde yayınlanan versiyonu…

Cumhuriyet gazetesi yazarı Mustafa Balbay son iki içinde yazdığı yazılarda Türkiye-Çin ilişkilerini değerlendirerek, her iki yazısında da muhalefetin tutumunun tersine ABD’nin Çin’e karşı yaptığı kışkırtmalara dikkat çekti.

Başta İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener olmak üzere muhalefetin, CİA’nın Türkiye-Çin ilişkilerini bozmak ve Çin’in iç işlerine müdahale edilmesini sağlamak amacıyla yaptığı provokasyonlara gelen tutumları karşısında Cumhuriyet yazarı Mustafa Balbay, Türkiye-Çin ilişkileri konusunda dikkat çekici iki yazı yazdı. Balbay, “Türkiye ve Çin sorunları ortadan kaldırabilir” dedi.

Balbay dün (12 Mayıs 2021) yazdığı “Çin Büyükelçiliği ile aşı ve Uygurlar üzerine” başlıklı yazısında Çin Büyükelçiliği’nin Uygur meselesi sorusuna verdiği cevapları yazdı. Balbay’ın aktardığına göre Weihua şu yanıtları verdi:

‘ÇİN BÜYÜKELÇİLİĞİ: BİZ UYGURLARLA KARDEŞÇE YAŞIYORUZ’

‘TÜRKİYE ÇİN’LE DİYALOG İÇİNDE YANLIŞ ANLAŞILMALARI ORTADAN KALDIRABİLİR’

Balbay bugünkü yazısında Türkiye’nin Çin’le diyalog içinde olması gerektiğini belirterek  “Türkiye, 3K ilkesi temelinde Çin’le diyalog içinde Sincan Uygur temelli sorunları ve yanlış anlaşılmaları ortadan kaldırabilir. Bu konuda en büyük yanlış Washington üzerinden haberleşmek olur”  İfadelerini kullandı.

Balbay’ın bugünkü yazısının ilgili kısmı şöyle:

• 
  Antalyalı CKD’li Kadınlar NATO’ya meydan okudu
• 
  NATO’YA ŞAİRİN VİCDANI YETER
• 
  Eğitim İş’ten Yusuf Tekin’e tebeşirli protesto
• linkler
• 
  Batı’nın entelektüel tekeli yıkıldı! Akademide Çin devrimi…
• 
  Kılıçdaroğlu Seçilmiş Genel Başkan
• 
  Mutlak butlan ve CHP’nin özgürleşmesi
• 
  Michael Roberts’la Söyleşi

ata-eti-ite-otu
İndir