Yerel seçimlere geri sayım başladı. Darmaduman olan düzen partilerine karşılık dipdiri bir parti olan Vatan Savaşı adayları da sahaya indi. Sistem partilerinin rant kavgalarına ve çözümsüzlüklerine karşılık kamucu, halkçı belediye ve çözüm önerileriyle halkın karşısına çıkmaya başladı. Antalya BB ve ilçe adayları birbirinden ilginç ve gerçekçi projelerle yerlerini aldılar. Bu kapsamda Ulusal Kanal ve Aydınlık Antalya Bölge Temsilcisi Aşkın Devrim Karasoy da kendi ata toprakları olan Elmalı Belediye Başkanı Adayı oldu.

“Bu toprakların erdemlerini, değerlerini alıcılar değil vericiler yarattı. Elmalı’da yeniden diriliş için, gelin bu büyük değeri bu kez alıcılara değil vericilere teslim edin. Vatan Partisi’nin fedailerine güvenin.”

Sibel Koç Güven’in Aydınlık Gazetesi’ndeki haberi bu ifadelerle başlıyor.

18 YILDIR HALKLA SÖYLEŞTİ, DERTLEŞTİ…

18 yıldır Antalya’nın yaylalarında, ovalarında, köylerinde, beldelerinde… Halkla diz dize, gönül gönüle söyleşti, dertleşti, onlarla lokmalarını bölüştü, türkülerin sesine aktı. Tekke Köylü Necati Amca, Yuva köylü ozan Ayşe Bacı, Helvacı Yusuf Onbaşı, Kalaycı Recep Efendi ve toprağın bilgesi yüzlerce üreticinin sesi oldu. Sayamayacağımız kadar çok haberle, programla Elmalı’nın taleplerini, Ulusal Kanal ekranlarına ve gazetemize taşıdı. Antalya temsilcimiz Devrim Aşkın Karasoy, bu kez kolları ‘çözmek’ için sıvadı, Elmalı’dan belediye başkan adayı oldu. Elmalı’nın can damarı üretim ve turizm. Ama Elmalı’ya bir üretim üssü değeri veren, proje ve yatırımlarını bu yönde belirleyen bir yönetim ile yolu hiç kesişmedi Elmalı halkının.

YÜZLERCE TON ELMA DEPOLARDA KALDI

Ülkemizin elma ihtiyacının yüzde 12’si Elmalı Ovası’ndan karşılanıyor. Ürün bol ancak ne talep var ne de maliyetini kurtaracak fiyat. Elmalar, soğuk hava depolarında bekliyor. Kısa süreliğine yoğun ihracat yapılırken, bu yıl sorunlar baş gösterdi. Bir zamanlar elma ambarı olan ilçede, üretici de tüccar da ürün yeniden değer görsün istiyor. Hem üreticilik hem tüccarlık yapan Saffet Akman, yaşadığı büyük zararı anlatmakta güçlük çekiyor, üst üste istifli elma kasalarını gösteriyor: “Şu istifi yaptırıyoruz, 700 lira para veriyoruz. 12 liraya mal aldım, 10 liraya mal sardım, şimdi gözünüzün önünde. En azından 14 liraya 15 liraya satsaydık, belki yüzümüz gülebilirdi.”

“İHRACAT ARTSA YÜZ GÜLER”

Akman, plansızlığın da bu durumdan sorumlu olduğunu söylüyor ve ekliyor: “Planlamada, fiyatlanmada denetim şart. Meyvenin biri girerse, diğeri girmiyor artık evlere. Hangisi ucuzsa, o meyve doluyor pazar filelerine. Bu yıl portakal ve mandalinada üretim fazlalığı yaşandı ve ucuzladı. Elmada ise üretenin de tüketenin de yüzü gülmedi. Gidin marketten 30 liraya alın. Bu mal burada 10 liraya satılıyor. Düşünün bu çiftinin halini!”

Çiftçi Mehmet Ülker’in ürettiği tonlarca elma da depoda alıcı bekliyor. “Sulaması, elektriği, gübresi, bitki koruma ürünü derken, girdiler boydan aşıyor. Ovamızda çoğu üretici elmacılığı terk etti. Kurtarmıyor çünkü. İhracatta biraz hareketlenme olmuştu. O da kesildi.”

İhracat sorununa Saffet Akman da değiniyor: “İhracat artsa çiftçinin yüzü güler. Genelde Irak tarafına gönderiyorduk elmayı. Ama bu sene o da yok. Kapılardan girişler olmuyor. Irak’a bir tır malın maliyeti safi istifini yapıp, tırın üstüne koymam 80-90 bin lira. Depoda kalan elmalar ne olacak? Hazirana kadar bekleyeceğiz. Satabildiğimizi satacağız, kalanı çöp olacak.”

• Muhittin Böcek 399 milyon TL’yi ödemeyi taahhüt etti
• Hipersonik özgüvensizlik
• Küresel Ergenekon’dan Çıkış Hükümleri
• ANTALYA’da Latif Polat’tan Vatan Partililere müzik şöleni
• Sağlık iş kolunda yetki dengeleri değişti
• Dünya antiemperyalist gençliğine övgü
• ANTGİAD Genç Beyinleri Aynı Çatıda Buluşturdu
• Mutlak butlanı müteakiben CHP’de infial

Alı daha al, moru daha mor… Anadolu Yörük geleneğinin bin bir rengi ve deseni Döşemealtı halısına can veriyor. Artık coğrafi işaret tescili alan Döşemealtı halısının ünü dünyaya yayıldı. Ancak bu değer, kendi yurdunda tüm olanaklardan yoksun, tükenmeye yüz tuttu. İlk çıktığı yer olan Kovanlık Mahallesi’nde dokuma tezgâhları bir bir sökülüyor. 47 yıldır ilmek atıp, kirkit vuran Ayşe Taç, hayat verdiği halının yeniden değer görmesini ve bu kültürün yaşatılmasını istiyor.

GÖÇ YOLLARININ YERLEŞİK ÖYKÜSÜ

12. yüzyıldan sonra Anadolu’ya gelip Antalya ve çevresine yerleşen Teke Yörükleri, yöreye adını verdikleri gibi kültürlerini de bu topraklara taşıdılar. Günümüzde Antalya’nın en önemli el sanatlarından olan dokumacılık da Yörüklerin göçebe yaşayışından yerleşik duruma geçişinin sergileridir. Göç yollarının öyküsüdür Döşemealtı halıları. Kovanlık köyünde, koyun sürülerinden halı tezgâhlarına uzanan, emek dolu yolculuğun izini sürdük. 

Atkısı, çözgüsü yün olan halının ipi, koyun kırkıldıktan sonra hazırlanır. Kadınlar, yünü ve yapağıyı yıkar, elleriyle liflere ayırır, yayla atar, kirman ile eğirirler ve tengerekle bükerler. Bükme işlemi bittikten sonra, doğadan elde ettikleri kök boyalarla ipi boyarlar. Boyanan ipler halı dokuma işleminde, atkı ve çözgü olarak kullanılır. Döşemealtı halıları ters düğüm yani Gördes düğümü ile dokunur.

SEVDALARINI İŞLEDİLER

Bir zamanlar, bir tanesinin satışı, ocak şenlendirirdi. Şimdilerde, dilimiz varmıyor ama unutulmaya yüz tuttu. Döşemealtı halısı, bölgenin en önemli gelir kapısıydı. Yöre insanı yeniden değer görmesini ve bu kültürün yaşatılmasını istiyor. Kovanlık kadınlarının ömrü ıstar dedikleri halı tezgâhının başında geçti. Her ilmeği yarına umutlarla attılar. Bu eşsiz halılara, hüzünlerini, gülüşlerini, sevdalarını işlediler.

Koyun yünleri, kadınların ellerinde iplik hale getiriliyor. Sonra iplikler doğada renginden yararlanılabilecek ne varsa onunla küllü suda kaynatılıp renkleniyor. Sütleğen ve soğan bitkisinden pırıl pırıl hardal rengi, badem ve ceviz kabuğundan sıcak kahve tonları, püren çiçeğinden, nar meyvesinden elde edilen nice ihtişamlı renk…

‘ÖNCE İP ATLAR SONRA TEZGÂHA OTURURDUK’

Gelenekten gelen desenler kadınlarımızın hafızalarından tezgâha geçiyor. Eli kirkit tutan, ilmek atan son nesil bu eşsiz sanatın geleceğe taşınmasını istiyor. Ayşe Taç, köyün son dokumacı kadınlarından biri. 47 yıl önce halı dokuyan annesinin başında idare lambası tutarken, halıların üzerindeki nakışları küçük belleğine işlemiş. “8 yaşımda ıstar başına oturdum. Köyün tüm kızları biraz ip atlar sonra gelip maniler, türküler okuyarak halı dokurduk. 12 modeli, ezberimden dokuyorum. Biz, önümüze pano koymayız. Desenler kafamızın içindedir.” 55 yaşındaki Ayşe bacı için halı dokumak, tüm olumsuzluklara rağmen bir aşk.

‘PAZAR BULAMIYORUZ’

“Ekmeğini çok yedik halıcılığın. Ne gördüysek halıda gördük, karnımızı halı ile doyurduk. Ev yaptık, çocuk okuttuk. Kızım üniversiteyi kazandığında toplu para lazım oldu, babası kara kara düşünüyor, ‘nasıl toplanacak onca para’ diye. O gün bir haber geldi; Japonlar köyümüze dokuma öğrenmek için gelecekmiş. Onları hem misafir ettik, hem dokuma öğrettik, e kızımızın okul masraflarını da çıkardık. Ama o günler çok geride kaldı. Artık halılarımızı satacak bir pazar bulamıyoruz. Aracılar sırtımızdan para kazanıyor, ederin yarısından fazlasını onlar alıyor.”

‘BALIK TUTMAYI DEĞİL YEMEYİ ÖĞRETİYORLAR’

“O günler neden geride kaldı?” diye soruyoruz. “Artık üretenlere balık tutmayı değil, yemeyi öğretiyorlar. Üretimden kazanamazsan ne yaparsın? Biz köyümüzde pamuk, susam ekerdik. Gündüz tarlada, gece tezgâh başında hiç durmadan çalışırdık. Ama mutluyduk. Rençberlik bitince dokumacılık da bitti. Gençler fabrikalara gitti. Bu sanata kimse sahip çıkmadı.”

İLMEK DOKUYAN SON NESLİN TALEBİ

Döşemealtı halısının gelecek yüzyıllara ve nesillere taşınması Ayşe Taç’ın en büyük dileği. “Halk eğitim merkezlerinin, belediyelerin sahip çıkması gerekiyor. Yeni eğitmenler yetişmeli. Devletimiz sözle değil, projelerle planlamalarla bu geleneği sürdürmeli. Yeni nesil bu sanatı öğrenmezse bizimle birlikte yok olup gidecek.”

Yörede dokunan halı adları: Halelli, Toplu, Kocasulu, Dallı, Dallı-Akrepli, Mihraplı (Camili), Akrepli, Terazili-Toplu-Yastıklı, Bayraklı, Dokuz Toplu (Yıldızlı), Kuleli Yıldızlı Toplu, Laleli Mihraplı, Koyun Haplı Dallı, Heybe Toplu ve Ambarlı’dır.

Devrim Aşkın Karasoy/ Ulusal Kanal Antalya Temsilcisi

Bu haberler de ilginizi çekebilir.

• Muhittin Böcek 399 milyon TL’yi ödemeyi taahhüt etti
• Hipersonik özgüvensizlik
• Küresel Ergenekon’dan Çıkış Hükümleri
• ANTALYA’da Latif Polat’tan Vatan Partililere müzik şöleni
• Sağlık iş kolunda yetki dengeleri değişti
• Dünya antiemperyalist gençliğine övgü
• ANTGİAD Genç Beyinleri Aynı Çatıda Buluşturdu
• Mutlak butlanı müteakiben CHP’de infial

ata-eti-ite-otu
İndir