Libya, bir kez daha siyasi ve askeri krizin uçurumuna sürükleniyor. Ülkeden gelen haberler, Abdülhamid Dibeybe’nin Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti ile Fethi Başağa’nın yasadışı paralel hükümeti arasında büyüyen çatışmaya işaret ediyor. Başağa, savaş baronu Halife Haftar tarafından destekleniyor. Haftar, Libya Ulusal Ordusu’nun başında.

Birleşmiş Milletler Siyasi ve Barışın İnşası İşleri Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo, 16 Mart Çarşamba günü Güvenlik Konseyi’nde “Libya, kurumlarını bir kez daha bölme ve son iki yılda elde edilen kazanımları tersine çevirme riski taşıyan yeni bir siyasi kutuplaşma aşamasıyla karşı karşıya” uyarısında bulundu.

BM Genel Sekreteri’nin Özel Danışmanı Stephanie Williams, 2022’de seçimlere yol açacak anayasal bir temelde anlaşmaya varmak amacıyla Temsilciler Meclisi ve Yüksek Devlet Konseyi üyelerinden oluşan ortak bir komite kurulmasını önermişti. Ayrıca, BM, savaşan taraflar arasındaki müzakereleri desteklemişti. Ancak Halife Haftar’a bağlı güçler geçtiğimiz haftalarda çeşitli provokasyonlar gerçekleştirdi.

17 Mart’ta Halife Haftar’ın güçleri Bingazi’deki Ulusal Birlik Hükümeti ofisine baskın düzenledi. Daha önce Haftar’a bağlı komutanların Libya’da petrol üretimini engellediği bildirilmişti. Ayrıca, Fethi Başağa’nın kuvvetleri Trablus’a girmeye çalıştı, ancak karşıtları tarafından durduruldu. Herhangi bir can kaybı yaşanmasa da Başağa, Financial Times’a, mevcut Başbakan Abdülhamid Dibeybe görevde kalsa bile hükümetinin Trablus’tan çalışacağını söyledi.

2014-16 arasında ABD Özel Elçisi ve Libya Özel Koordinatörü olan Jonathan M. Winer da hükümetler arasındaki meşruiyet kavgasının Trablus’ta silahlı bir çatışmaya dönebileceğinden bahsediyor.

Libya’da yeni bir askeri çatışma çıkması hâlinde Türkiye kimi destekleyeceğini seçmek zorunda kalacak. Abdülhamid Dibeybe, Trablus’ta en ciddi güce sahip. Başkent ve çevresinde en büyük desteği gören de o. Dibeybe, Libya ile Türkiye arasında daha önce imzalanan deniz sınırları ve askeri yardım anlaşmalarının korunmasından yana. Halife Haftar’ın Türk askeri varlığına karşı konumu ise herkesin malumu.

Ancak Haftar, bugün eskisinden çok daha zayıf. Ruslar, Sirte’yi terk etti, bu da Haftar’ın Libya’nın en önemli petrol bölgesinin kilit şehrini elinde tutamayacağı anlamına geliyor. Libya Ulusal Ordusu maaş ödemede sıkıntı yaşıyor. Diğer taraftan Haftar’ın kendisi ve oğulları yolsuzlukla suçlanıyor. Haftar, kendi ordusunda da bir darbe girişimiyle yıkılabilir. Bütün kaynakları kendi elinde toplaması diğer komutanlar arasında da rahatsızlık yaratmış durumda. İç kriz ve eski müttefikleriyle yaşadığı sorunlar ve yaşadığı itibar kaybı Haftar’ı önemsiz bir figür haline getiriyor.

Haftar için bir diğer sorun da Fethi Başağa ile ittifak yaparak Misrata tugaylarından beklediği gibi destek alamamış olması. Misratalı milisler Haftar ve Başağa’yı değil, Dibeybe’yi destekliyor.

Libya uzmanı Jalel Harchaoui, Al-Monitor‘a verdiği demeçte Haftar ve Başağa’nın Trablus’u alma girişimlerinin “Türkiye’nin 2019-2020’de Trablus lehine müdahalesinin ABD’nin desteğiyle tekrarlanmasına yol açabileceğini” ifade etti. Bu müdahale, Haftar güçlerinin kontrol ettiği bölgelere de yayılabilir.

Ancak, Türkiye’nin ABD’den onay istemesi pek olası değil. Ankara, zaten etkin bir durumda ve Libya’da kendi kararını kendisi verecek. Belki de Haftar’ı ancak böyle durdurmak mümkün olacak.

• 
  CKD Konyaaltı aylık üye toplantısında ABD’nin Minab katliamı lanetlendi
• 
  Emeklilerin feryadı: “Geçinemiyoruz”
• 
  MAKÜ’deki çalıştayda hayvancılığın geleceği masaya yatırıldı
• Epstein denilen Batı’nın ve Siyonizm’in lağım çukuru
• Emekli yazıları10
• 
  İsrail ve ABD pes etti; İran’ın şartları kabul edildi, ateşkes gerçekleşti
• Emekli yazıları9
• 
  Antalya EXPO 2016’daki öngörüsüzlük hovardalığı

Libya’da 4 Mart’ta Temsilciler Meclisi’nde ülkenin yeni Başbakanı olarak Fethi Başağa yemin etti. Misratalı nüfuzlu politikacı, Libya’da iktidarı ele almak üzere yeni bir hamle yapmış oldu. Şubat ayında Temsilciler Meclisi, Fethi Başağa’ya yeni bir Libya hükümeti kurma yetkisi vermişti. Ancak Libya’nın Trablus’taki mevcut geçici hükümeti bu adımı protesto etmişti.

Libya’daki ve yurtdışındaki herkes açısından Başağa’nın kendi başına hareket etmediği açık. Arkasında 2019’da Trablus’a saldıran General Halife Haftar var. O dönemde Türkiye, uluslararası alanda tanınan Libya hükümetini desteklemiş ve bu hükümete askeri yardım sağlamıştı. Bu, Haftar’ın yenilgisinde önemli rol oynamıştı.

Şimdi Haftar, Libya’da yeniden iktidarı ele geçirmeye çalışıyor. Uzmanların belirttiği gibi “Libya Ulusal Ordusu’nun eski komutanı Halife Haftar’ın yeni hükümet üzerindeki etkisi çok açık ve bu, 14 aylık Trablus’a saldırısının Haziran 2020’deki başarısızlığından bu yana önemi azalan doğulu komutan için bir geri dönüşe işaret ediyor.”

Ancak Haftar, istediğini alabilecek mi? Başağa hükümetinin ömrü pek uzun değil aslında. Trablus’u Haftar’a karşı savunan eski İçişleri Bakanı Fethi Başağa ve saldırgan Haftar’dan, yani iki uzlaşmaz düşmandan oluşan bu ittifakın yaşaması imkânsız. Bu ittifak, Haftar tüm gücü tek elde toplamaya çalışacağından, er ya da geç parçalanacaktır.

Ayrıca, mevcut ittifak mali açıdan da çok zayıf. Şu anda, Libya’nın tüm maliyesinin kontrolü Trablus’ta. Başağa’nın yeni hükümetinin mali dayanağı yok. Sonuç olarak, silahlı gruplar onu desteklemeyi reddedecek. Doğu Libya’nın mali zafiyeti, toplumsal-siyasi bir krize ve Başağa’yla Haftar’a karşı kitlesel hoşnutsuzluğa yol açacaktır.

Bu alternatif hükümet, Libya’nın batı bölgelerinde kendisine destek de bulamaz. 2 Mart’ta Batı Libya’daki askeri komutanlar, Trablus’taki parlamentonun dışında paralel Başağa hükümetinin, savaş ağası Haftar’ın ülkenin kontrolünü ele geçirmesine yardım etmeyi amaçladığını belirterek Başağa hükümetini reddettiklerini açıkladılar. Batı Libya’nın askeri liderleri, Başkanlık Konseyi’nin Temsilciler Meclisi’ni feshetmesini ve kısa sürede parlamento seçimleri düzenlemesini talep etti.

Bu senaryo gerçekleşirse Başağa hükümeti meşruiyetini kaybeder. Başağa’ya oy veren milletvekilleri vatana ihanetten tutuklanır. Haftar mali kaynaktan yoksun kalır ve Libya Ulusal Ordusu’nun diğer komutanları tarafından devrilebilir.

Bir diğer soru da Başağa hükümeti ve Haftar’ın Doğu Libya’da askeri olarak iktidarı elinde tutup tutamayacakları. Haftar’ın Trablus’u geri almaya çalışabileceği oldukça şüpheli. Bunu yapmaya karar verirse, yenilgi kaçınılmaz. Rusların Sirte’den ayrıldığına dair haberler de var. Bu, Haftar’ın askeri gücünün iyice azaldığı anlamına geliyor.

Belli ki Halife Haftar, Batı Libya’daki bazı etkili komutanlar tarafından destekleneceğini umduğu için Fethi Başağa’yı kullanmaya karar verdi. Ancak bu umutlar gerçekleşmedi. Şimdi meşru Libya hükümeti karşısında nihai yenilgisi an meselesi.

Kontrolü kaybederse, Haftar, eğer ki savaş suçlarından hüküm giymezse, ABD vatandaşı olarak bu ülkeye iltica etmeye çalışabilir. Hâlihazırda Halife Haftar ve oğullarının kendilerini kabul edecek bir ülke aradığına dair haberler var. Özellikle uçakları sık sık İsrail’e uçuyor. Onu ve içinde bulunduğu hükümeti Libya’da ve yurtdışıdan destekleyenleri büyük bir hezimet bekliyor.

Bu haberler de ilginizi çekebilir.

• 
  CKD Konyaaltı aylık üye toplantısında ABD’nin Minab katliamı lanetlendi
• 
  Emeklilerin feryadı: “Geçinemiyoruz”
• 
  MAKÜ’deki çalıştayda hayvancılığın geleceği masaya yatırıldı
• Epstein denilen Batı’nın ve Siyonizm’in lağım çukuru
• Emekli yazıları10
• 
  İsrail ve ABD pes etti; İran’ın şartları kabul edildi, ateşkes gerçekleşti
• Emekli yazıları9
• 
  Antalya EXPO 2016’daki öngörüsüzlük hovardalığı