Haftar – Kıvılcım Haber Burdur

Trablus’a ikinci bir Hafter saldırısı olacak mı?

Fatih Özcan — Fri, 18 Mar 2022 23:46:41 +0000

Erkin Feyyaz Eşli

Libya, bir kez daha siyasi ve askeri krizin uçurumuna sürükleniyor. Ülkeden gelen haberler, Abdülhamid Dibeybe’nin Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti ile Fethi Başağa’nın yasadışı paralel hükümeti arasında büyüyen çatışmaya işaret ediyor. Başağa, savaş baronu Halife Haftar tarafından destekleniyor. Haftar, Libya Ulusal Ordusu’nun başında.

Birleşmiş Milletler Siyasi ve Barışın İnşası İşleri Genel Sekreter Yardımcısı Rosemary DiCarlo, 16 Mart Çarşamba günü Güvenlik Konseyi’nde “Libya, kurumlarını bir kez daha bölme ve son iki yılda elde edilen kazanımları tersine çevirme riski taşıyan yeni bir siyasi kutuplaşma aşamasıyla karşı karşıya” uyarısında bulundu.

BM Genel Sekreteri’nin Özel Danışmanı Stephanie Williams, 2022’de seçimlere yol açacak anayasal bir temelde anlaşmaya varmak amacıyla Temsilciler Meclisi ve Yüksek Devlet Konseyi üyelerinden oluşan ortak bir komite kurulmasını önermişti. Ayrıca, BM, savaşan taraflar arasındaki müzakereleri desteklemişti. Ancak Halife Haftar’a bağlı güçler geçtiğimiz haftalarda çeşitli provokasyonlar gerçekleştirdi.

17 Mart’ta Halife Haftar’ın güçleri Bingazi’deki Ulusal Birlik Hükümeti ofisine baskın düzenledi. Daha önce Haftar’a bağlı komutanların Libya’da petrol üretimini engellediği bildirilmişti. Ayrıca, Fethi Başağa’nın kuvvetleri Trablus’a girmeye çalıştı, ancak karşıtları tarafından durduruldu. Herhangi bir can kaybı yaşanmasa da Başağa, Financial Times’a, mevcut Başbakan Abdülhamid Dibeybe görevde kalsa bile hükümetinin Trablus’tan çalışacağını söyledi.

2014-16 arasında ABD Özel Elçisi ve Libya Özel Koordinatörü olan Jonathan M. Winer da hükümetler arasındaki meşruiyet kavgasının Trablus’ta silahlı bir çatışmaya dönebileceğinden bahsediyor.

Libya’da yeni bir askeri çatışma çıkması hâlinde Türkiye kimi destekleyeceğini seçmek zorunda kalacak. Abdülhamid Dibeybe, Trablus’ta en ciddi güce sahip. Başkent ve çevresinde en büyük desteği gören de o. Dibeybe, Libya ile Türkiye arasında daha önce imzalanan deniz sınırları ve askeri yardım anlaşmalarının korunmasından yana. Halife Haftar’ın Türk askeri varlığına karşı konumu ise herkesin malumu.

Ancak Haftar, bugün eskisinden çok daha zayıf. Ruslar, Sirte’yi terk etti, bu da Haftar’ın Libya’nın en önemli petrol bölgesinin kilit şehrini elinde tutamayacağı anlamına geliyor. Libya Ulusal Ordusu maaş ödemede sıkıntı yaşıyor. Diğer taraftan Haftar’ın kendisi ve oğulları yolsuzlukla suçlanıyor. Haftar, kendi ordusunda da bir darbe girişimiyle yıkılabilir. Bütün kaynakları kendi elinde toplaması diğer komutanlar arasında da rahatsızlık yaratmış durumda. İç kriz ve eski müttefikleriyle yaşadığı sorunlar ve yaşadığı itibar kaybı Haftar’ı önemsiz bir figür haline getiriyor.

Haftar için bir diğer sorun da Fethi Başağa ile ittifak yaparak Misrata tugaylarından beklediği gibi destek alamamış olması. Misratalı milisler Haftar ve Başağa’yı değil, Dibeybe’yi destekliyor.

Libya uzmanı Jalel Harchaoui, Al-Monitor‘a verdiği demeçte Haftar ve Başağa’nın Trablus’u alma girişimlerinin “Türkiye’nin 2019-2020’de Trablus lehine müdahalesinin ABD’nin desteğiyle tekrarlanmasına yol açabileceğini” ifade etti. Bu müdahale, Haftar güçlerinin kontrol ettiği bölgelere de yayılabilir.

Ancak, Türkiye’nin ABD’den onay istemesi pek olası değil. Ankara, zaten etkin bir durumda ve Libya’da kendi kararını kendisi verecek. Belki de Haftar’ı ancak böyle durdurmak mümkün olacak.

ata-eti-ite-otu İndir

Libya’nın Haftar’dan kurtulma şansı mı?

Fatih Özcan — Wed, 09 Mar 2022 19:31:07 +0000

Erkin Feyyaz Eşli

Herkes Ukrayna’daki olaylara yoğunlaşmışken Libya cephesinde neler oluyor? Libya’nın Haftar’dan kurtulma şansı var mı? Böyle bir soru yersiz değil. Libya’da siyasi mücadelenin şiddetlenmesi Ukrayna kriziyle aynı zamana denk geldi. Tüm dünya Doğu Avrupa’daki olayları takip ederken, Batı da Çin’in Tayvan’la ilgili eylemlerini kaygıyla izlerken, Trablus’taki Libya hükümeti ve onu destekleyen güçler için yeni bir fırsat penceresi açılıyor.

Basında çıkan çok sayıda habere göre Ruslar, artık Sirte’yi terk etti. Haftar ve müttefikleri tarafından kontrol edilen Libya petrol sanayisinin kilit merkezi artık tamamen korumasız durumda. Bu haberler, şunu gösteren bilgilerle de örtüşüyor: Halife Haftar’ın Libya’da üstünlük sağlama girişimleri başarısız oldu. Aralık ayında Halife Haftar, daha önce amansız düşmanı olan Libya’nın eski İçişleri Bakanı Fethi Başağa’yı Bingazi’ye davet etmişti. Haftar ve Başağa, mevcut başbakan Abdülhamid Dibeybe’ye karşı bir anlaşmaya varmışlardı. İki ay sonra, Halife Haftar tarafından kontrol edilen Temsilciler Meclisi, Başağa’ya yeni bir hükümet kurma yetkisi verdi.

Geçtiğimiz günlerde Fethi Başağa, Temsilciler Meclisi’nde Libya’nın yeni başbakanı olarak yemin etti. Buna cevaben, Abdülhamid Dibeybe’nin Libya Ulusal Birlik Hükümeti, Temsilciler Meclisi’nin bu tasarrufunu tanımayarak iktidarını sürdüreceğini ve ülkeyi Haziran 2022’de seçimlere götüreceğini açıkladı. Fethi Başağa hükümeti açısından ciddi bir güven sorunu söz konusu.

Trablus’taki yasal Libya hükümeti, Temsilciler Meclisi’ndeki Başağa hükümetinin oylamasını bir düzenbazlık olarak değerlendirdi ve ayrıca oturumda yeterli çoğunluk olmamasını bütün Libyalıların televizyonlardan izlediğini açıkladı. Tobruk’taki oylamaya katılmayan bazı milletvekilleri katılmış gibi gösterildiklerini de ifade ediyorlar. Bu sahte oylara rağmen bile yetersayı toplanamadı. Açıktır ki, bu yasadışı güvenoyuna

katılan milletvekilleri, darbe girişiminden tutuklanma riskiyle karşı karşıyalar. Gün geçtikçe, Haftar’ın Libya siyasetine dönmek için Fethi Başağa’yı kullanma girişimlerinin başarısız olduğu daha da netleşiyor. Başağa, Batı Libya tarafından desteklenmedi ve gücü ve meşruiyetini yitirdi.

Ayrıca maddi kaynak açısından da ciddi sıkıntı içindeler. Başağa hükümetini tatsız bir gelecek bekliyor. Başağa, Trablus’taki hükümete karşı çıkmaya ve Haftar’ın oyununa alet olmaya devam ederse, hükümetinin büyük finansman sorunları olacak.

Ulusal Petrol Şirketi ve Libya Merkez Bankası, Abdülhamid Dibeybe’yi destekliyor. Bu kurumlar, hükümetin emri altında değil, bağımsız kurumlar oldukları için kolayca ortadan kaldırılamazlar. Daha önce Haftar, alternatif Ulusal Petrol Şirketi ve Merkez Bankası yaratmaya çalışmıştı. Ancak, bu girişimler hiçbir yere varmadı, çünkü uluslararası güçler bu tür yeni modelleri gayri meşru görüyor ve görmeye devam edecek.

Bu nedenle, yeni alternatif Libya hükümetinin Dibeybe karşısında hem askeri hem de ekonomik olarak eli zayıf. Diğer taraftan Haftar’ın daha önce yaptığı gibi petrol ihracatını engelleme girişimleri, birçok dış aktör ve petrol üreticisi şirketle ilişkilerde krize yol açacaktır. Dünyada enerji fiyatları yükselirken Haftar petrol ihracatını engellemeye çalışırsa yurtdışından büyük bir baskıyla karşı karşıya kalacaktır.

Haftar şimdi savunmasız bir durumda. Nihai yenilgisi yakın. Haftar, ABD vatandaşlığına sahip olduğu için oraya sığınma talebinde bulunabilir. İsrail ve BAE de seçenekler arasında. Haftar, kritik bir noktada ziyaret bahanesiyle gidip de Mısır’dan dönmezse, buna da şaşmamak gerekir. Libya’da kalırsa, Trablus’la işbirliğine daha yatkın olan daha güçlü bir askeri lider, Libya Ulusal Ordusu’nun yönetimine el koyabilir. Her anlamda Haftar için Libya’da bir gelecek gözükmüyor.

Haftar, Libya’da iktidarı ele geçirebilir mi?

Bu haberler de ilginizi çekebilir.

ata-eti-ite-otu İndir

Haftar, Libya’da iktidarı ele geçirebilir mi?

Fatih Özcan — Tue, 08 Mar 2022 14:11:51 +0000

Erkin Feyyaz Eşli

Libya’da 4 Mart’ta Temsilciler Meclisi’nde ülkenin yeni Başbakanı olarak Fethi Başağa yemin etti. Misratalı nüfuzlu politikacı, Libya’da iktidarı ele almak üzere yeni bir hamle yapmış oldu. Şubat ayında Temsilciler Meclisi, Fethi Başağa’ya yeni bir Libya hükümeti kurma yetkisi vermişti. Ancak Libya’nın Trablus’taki mevcut geçici hükümeti bu adımı protesto etmişti.

Tıklayınız

Libya’daki ve yurtdışındaki herkes açısından Başağa’nın kendi başına hareket etmediği açık. Arkasında 2019’da Trablus’a saldıran General Halife Haftar var. O dönemde Türkiye, uluslararası alanda tanınan Libya hükümetini desteklemiş ve bu hükümete askeri yardım sağlamıştı. Bu, Haftar’ın yenilgisinde önemli rol oynamıştı.

Şimdi Haftar, Libya’da yeniden iktidarı ele geçirmeye çalışıyor. Uzmanların belirttiği gibi “Libya Ulusal Ordusu’nun eski komutanı Halife Haftar’ın yeni hükümet üzerindeki etkisi çok açık ve bu, 14 aylık Trablus’a saldırısının Haziran 2020’deki başarısızlığından bu yana önemi azalan doğulu komutan için bir geri dönüşe işaret ediyor.”

Tıklayınız

Ancak Haftar, istediğini alabilecek mi? Başağa hükümetinin ömrü pek uzun değil aslında. Trablus’u Haftar’a karşı savunan eski İçişleri Bakanı Fethi Başağa ve saldırgan Haftar’dan, yani iki uzlaşmaz düşmandan oluşan bu ittifakın yaşaması imkânsız. Bu ittifak, Haftar tüm gücü tek elde toplamaya çalışacağından, er ya da geç parçalanacaktır.

Ayrıca, mevcut ittifak mali açıdan da çok zayıf. Şu anda, Libya’nın tüm maliyesinin kontrolü Trablus’ta. Başağa’nın yeni hükümetinin mali dayanağı yok. Sonuç olarak, silahlı gruplar onu desteklemeyi reddedecek. Doğu Libya’nın mali zafiyeti, toplumsal-siyasi bir krize ve Başağa’yla Haftar’a karşı kitlesel hoşnutsuzluğa yol açacaktır.

Bu alternatif hükümet, Libya’nın batı bölgelerinde kendisine destek de bulamaz. 2 Mart’ta Batı Libya’daki askeri komutanlar, Trablus’taki parlamentonun dışında paralel Başağa hükümetinin, savaş ağası Haftar’ın ülkenin kontrolünü ele geçirmesine yardım etmeyi amaçladığını belirterek Başağa hükümetini reddettiklerini açıkladılar. Batı Libya’nın askeri liderleri, Başkanlık Konseyi’nin Temsilciler Meclisi’ni feshetmesini ve kısa sürede parlamento seçimleri düzenlemesini talep etti.

Bu senaryo gerçekleşirse Başağa hükümeti meşruiyetini kaybeder. Başağa’ya oy veren milletvekilleri vatana ihanetten tutuklanır. Haftar mali kaynaktan yoksun kalır ve Libya Ulusal Ordusu’nun diğer komutanları tarafından devrilebilir.

Bir diğer soru da Başağa hükümeti ve Haftar’ın Doğu Libya’da askeri olarak iktidarı elinde tutup tutamayacakları. Haftar’ın Trablus’u geri almaya çalışabileceği oldukça şüpheli. Bunu yapmaya karar verirse, yenilgi kaçınılmaz. Rusların Sirte’den ayrıldığına dair haberler de var. Bu, Haftar’ın askeri gücünün iyice azaldığı anlamına geliyor.

Belli ki Halife Haftar, Batı Libya’daki bazı etkili komutanlar tarafından destekleneceğini umduğu için Fethi Başağa’yı kullanmaya karar verdi. Ancak bu umutlar gerçekleşmedi. Şimdi meşru Libya hükümeti karşısında nihai yenilgisi an meselesi.

Kontrolü kaybederse, Haftar, eğer ki savaş suçlarından hüküm giymezse, ABD vatandaşı olarak bu ülkeye iltica etmeye çalışabilir. Hâlihazırda Halife Haftar ve oğullarının kendilerini kabul edecek bir ülke aradığına dair haberler var. Özellikle uçakları sık sık İsrail’e uçuyor. Onu ve içinde bulunduğu hükümeti Libya’da ve yurtdışıdan destekleyenleri büyük bir hezimet bekliyor.

Tıklayınız

Bu haberler de ilginizi çekebilir.

ata-eti-ite-otu İndir