Burdur ZO: “Bu rakamlarla üretim yapılmaz”

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından önceki gün açıklanan hububat alım fiyatlarına tarım sahasından gelen tepkilerin ardı arkası kesilmiyor. Ülke çapında Ziraat Odalarından tarladaki çiftçilere kadar sert tepkiler gündeme oturdu. Bucak Ziraat Odası Başkanı Bilal Öz, “Girdi Enflasyonu ile Alım Fiyatları Arasındaki Makas Sürdürülemez Boyuttadır, fiyat revize edilmelidir” dedi. Burdur Ziraat Odası Başkanı Kemal Kubilay ise “Bu fiyatlarla üretim yapılamaz” ifadesini kullandı. Sert tepkiler üzerine TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal, en yoğun eleştirilerin geldiği 45 günlük süre üzerine yaptığı açıklamada, “45 günü beklemeyeceğiz.” dedi.

Girdi fiyatlarının aşırı artışlara karşılık hububat alım fiyatındaki artışı çok düşük bulan üreticilerden sert tepkiler geliyor.

Planlamadan en yoğun bahsedildiği dönemde fazla rekolteden fiyatların düştüğü ve çiftçinin bitki ve ağaç sökmeye başladığı, elma hasadının yoğunluğu karşısında tarlada 5-6 liraya düşen fiyatlara karşılık halde ithal elma bulunduğu ve marketlerde 80-90 liraya elma satıldığı şartlarda, TMO’nun, çiftçinin kilogramını 18-20 liraya mal ettiği hububat alım fiyatlarını yüzde 15-22 bandında artırması üreticiler nezdinde infiale neden oldu. Yoğun ve sert tepkiler peş peşe geldi.

Bucak Ziraat Odası Başkanı Bilal Öz, “Girdi Enflasyonu ile Alım Fiyatları Arasındaki Makas Sürdürülemez Boyuttadır, fiyat revize edilmelidir” dedi.

Burdur Ziraat Odası Başkanı Kemal Kubilay ise “Bu fiyatlarla üretim yapılamaz” ifadesini kullandı.

Sert tepkiler üzerine TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal, en yoğun eleştirilerin geldiği 45 günlük süre üzerine yaptığı açıklamada, “45 günü beklemeyeceğiz.” dedi.

Yaptığı yazılı açıklamada Bucak Ziraat Odası Başkanı Bilal Öz şu ifadelere yer verdi:

“Bucak Ziraat Odası olarak, çiftçimizin anayasal örgütü olmanın verdiği sorumlulukla, sahadan ve toprağın içinden gelen somut ekonomik verileri üreticimizin varlık mücadelesini ortaya koymak adına kamuoyunun dikkatine sunuyoruz. Girdi Enflasyonu ile Alım Fiyatları Arasındaki Makas Sürdürülemez Boyuttadır Üreticimizin en büyük ve kaçınılmaz girdi maliyetlerinin başında gelen taban gübrelerinde geçen yıla oranla yıllık ortalama %63,6, üst gübrelerde ise %44,9 düzeyinde net bir fiyat artışı yaşanmıştır. Mahsulü hastalıktan ve zararlıdan korumak için kullanılan zirai ilaç fiyatları ile çiftçimizin bir yıllık emeğini tarladan kaldıracağı biçerdöver hasat ücretleri ise geçtiğimiz yıla oranla neredeyse iki katına (%100) çıkmıştır. Akaryakıt, tohum ve işçilik maliyetlerindeki artışlar da bu ağır tablonun tuzu biberi olmuştur. Gece gündüz demeden, eli nasırlı, alnı terli çiftçimizin ana girdileri bu denli yüksek bir ivmeyle katlanırken, hububat alım fiyatlarının resmi enflasyonun ve tarımsal girdi fiyat artışlarının çok altında kalması, sahanın ekonomik gerçekleriyle bağdaşmamaktadır. Karşımızdaki Tablo Acıdır ve Akıl Almaz Bir Tezat Barındırmaktadır: Bugün geldiğimiz noktada; tarlada gece gündüz direksiyon sallayan, çoluğunun çocuğunun rızkını toprağa emanet eden eli nasırlı çiftçimizin onca emek çekerek büyüttüğü, gözünün içine baktığı kocaman bir üretim sezonunun feryadıdır bu! Koskoca bir sezonun, dökülen helal alın terinin karşılığı olan bir kilogram buğday veya arpa, ne yazık ki bugün kahvehanede içilen bir bardak çaydan, marketten satın alınan hazır bir su şişesinden bile daha ucuz kalmıştır! Doğanın her türlü zorluğuna göğüs gererek sofralarımıza ekmek ulaştıran çiftçimizin onca emeği, hazır bir su şişesinin değerinin altında ezilmektedir. Enflasyonun altında ezilen bu fiyat politikası sürdürülebilir değildir. Kesintiler ve 45 Günlük Vade Kıskacı Çiftçinin Gelirini Eritmektedir TMO tarafından ilan edilen bu fiyatların brüt rakamlar olduğu unutulmamalıdır. Bu tutarlardan daha ilk aşamada stopaj kesintisi, müstahsil vergisi, borsa tescil masrafları ve ürün boşaltma ücretleri gibi zorunlu giderler düşüldüğünde, çiftçimizin eline geçecek net miktar zaten otomatik olarak gerileyecektir. Fakat mağduriyet bununla da sınırlı kalmamaktadır; bu kesintilerle kuşa dönen ürün bedelinin bir de 45 gün vade ile ödenecek olması, üreticimizi tam bir mali kıskaca almaktadır. Paranın aylık maliyetinin %4 seviyelerinde seyrettiği mevcut ortamda, 45 günlük bekleme süresi paranın değerinde %6’lık net bir erime demektir. Dolayısıyla hem zorunlu masrafların peşinen kesilmesi hem de kalan paranın 1,5 ay sonra enflasyon karşısında değer kaybederek hesaba yatması, helal kazancıyla ayakta kalmaya çalışan çiftçimizin eline geçen reel rakamı maliyetlerin bile çok altına düşürmektedir. Hasat döneminde kapıya dayanan biçerdöver ücretlerini, ilaç, gübre ve banka ödemelerini peşin olarak yapmak zorunda olan acil nakit ihtiyacındaki çiftçimiz, bu vadeli sistem yüzünden çok ciddi bir çıkmaza sürüklenecektir. Parasına hemen ulaşamayacağını bilen üretici, borcunu kapatabilmek adına malını piyasada değerinin çok altında acilen nakde çevirmeye zorlanacaktır. Bu finansal sıkışmışlık, borçlu durumdaki üreticimizi serbest piyasada peşin para veren ama malı ucuza kapatmak isteyen tüccarın insafına mahkûm edecek; bu da piyasa fiyatlarını TMO’nun belirlediği taban fiyatın bile altına çekecektir. Çiftçimizin aylarca gözünün içine baktığı, göz nuru döktüğü mahsulü, daha tarladan kalkarken eriyip gidecektir. Daha da dikkat çekici olanı; temmuz ayı itibarıyla başlayacak olan Bucak ve Burdur hububat hasadının ardından TMO’nun 1 Ekim tarihi itibarıyla uygulayacağını ilan ettiği satış fiyatlarıdır. TMO, ekim ayında buğdayı 18.500 TL’den, arpayı ise 14.000 TL’den satacağını açıklamıştır. Yani kurum, alım ve satış arasındaki 3 aylık kısa zaman dilimi için %12’lik bir fiyat farkı uygulamaktadır. Kurumun kendi finansal dengelerini korumak adına 3 ay için öngördüğü bu %12’lik artış payı, çiftçimize 12 aylık koca bir üretim sezonunun emeği karşılığında verilen %15-%22’lik yıllık artış oranları ile ciddi bir çelişki oluşturmaktadır. Dünyada Olmayan Bir Ticaret Modeli: Dayatmacı Fiyat Politikası Sektöre Zarar Vermektedir Dünyanın hiçbir ticari sektöründe, hiçbir sanayi kolunda, “üretim maliyetini ya da başa baş noktasını” bilmeden veya bu maliyetlerin altında kalacak bir fiyatla satış yapma politikası yoktur ve kabul edilemez. Ancak ne yazık ki tarımsal ürünlerde fiyatların sahadaki reel maliyetlerden uzak belirlenmesi, çiftçimizi bu sürdürülemez döngüye mahkûm etmektedir. Tarım sektöründe “Fiyatı tek taraflı olarak ben belirledim; bu rakamdan satın alınacak, şu tarihte de bu rakamdan pazarlanacak” mantığı, ekonomik gerçeklerle asla bağdaşmayan, doğru olmayan bir yaklaşımdır. Üretimin dinamiklerini, alın terini ve bölge dinamiklerini hiçe sayan bu dayatmacı fiyatlama mantığı karşısında sadece çiftçimiz değil, zincirleme olarak tüm tarım sektörü ve üretim ekosistemi çok büyük bir zarar görecektir. Küresel piyasalarda hububat fiyatlarının şu an bizim fiyatlarımızın bir tık altında olduğu iddia edilebilir; ancak gözden kaçırılmaması gereken acı gerçek, bizim girdi maliyetlerimizin dünya ortalamasının çok ama çok üstünde olmasıdır. Bu yüksek maliyet kamburu sırtımızdayken bizim dünya fiyatlarıyla rekabet etmemiz matematiksel olarak mümkün değildir. Üstelik sahada kuraklık, verim kaybı ve doğal afetler yaşandığında çiftçiye ekstradan hiçbir ilave telafi ödemesi yapılmazken veya fiyatlar bölgesel risk bazlı belirlenemezken; bu yıl genelinde yağışlarla birlikte “verim iyi, ürün çok” denilerek fiyatların baskılanması ve stabil tutulmaya çalışılması hiçbir akılcı mantıkla açıklanamaz. Bu yanlış politikalar, çiftçinin para kazanamamasına, borç batağına saplanmasına ve en acısı da gelecek nesillerin, yani tarımı sürdürecek genç nüfusun topraktan tamamen kopmasına yol açacaktır. Gençlerin üretimden çekilmesi, tarımımızın geleceğine vurulan en büyük darbedir. Üretici Kaybederse Tüketici De Aç Kalır: Gıda Güvenliği Tehlikededir Bizler burada sadece üreticimizin değil, aynı zamanda vatandaşımızın, yani tüketicinin de hak ve menfaatlerini savunuyoruz. Şunu çok iyi biliyoruz ki; tarımsal üretim sekteye uğrar ve sürdürülebilirlik ortadan kalkarsa, bunun faturasını önümüzdeki yıllarda şehirdeki tüketici de çok ağır ödeyecektir. Üreticinin tarladan çekildiği bir senaryoda gıda arzı azalacak, ithalata bağımlılık artacak ve neticede tüketici de ürüne uygun fiyatla ulaşamayacaktır. Eğer gerçek bir gıda güvenliğinden ve gıda geleceğinden bahsetmek istiyorsak, öncelikle üreticinin tarlada kalmasını ve kazanmasını sağlamak zorundayız. Hububat Üretimi Stratejiktir: TMO ve Tarım Bakanlığı Çiftçiyi Koruma Misyonuna Dönmelidir Sonraki yıllarda, ülkemizin gıda arzında ve egemenliğinde stratejik bir rolü olan arpa ve buğday üretiminin kesintisiz devam etmesini istiyorsak, çiftçimizin ürettiğinden para kazanması bu işin tek ve mutlak şartıdır. Bu minvalde, üreticiye hububat için 2026 yılında açıklanan fiyatların acilen gözden geçirilerek yeniden para kazandıracak bir seviyeye getirilmesi gerekmektedir. Tarihsel misyonu “Çiftçinin Kara Gün Dostu” olmak olan Toprak Mahsulleri Ofisi’nin, bu zorlu süreçte yeniden özüne dönerek tam manasıyla çiftçimizin yanında saf tutmasını bekliyoruz. TMO’nun fiyatları revize etmesi ya da Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yapacağı acil bir düzenleme ile “Hububat Fark Primi Ödemesi” üzerinden bu mağduriyeti gidermesi artık kaçınılmazdır. Üreticimizin hububat üretiminden vazgeçmemesi, üretimden tamamen kopmaması ve en önemlisi de yıllardır canıyla dişiyle işlediği toprağına küsmemesi için devletimizin ilgili tüm kurumlarından gerekli çalışmaları ivedilikle yapmasını talep ediyor ve bekliyoruz. Çiftçimizin Üretimde Kalması İçin Somut Çözüm Önerilerimiz Fiyatların Güncellenmesi: TMO’nun ilan ettiği taban alım fiyatları; sahadaki reel gübre, mazot, ilaç maliyetleri, biçerdöver ücretleri ve üretim maliyetleri gözetilerek çiftçinin refahını koruyacak, üretimi sürdürülebilir kılacak seviyeye çıkarılmalıdır. Hububat Fark Primi Ödemesi Desteklemesi: Mevcut yeni destekleme modelinde planlı üretime veya temel kriterlere dayandırılan kat sayılı destek kalemleri, ne yazık ki sahada doğrudan karşılık bulmamakta ve kilogram başına çiftçinin cebine giren net bir fayda üretmemektedir. Çiftçimizin önünü görebilmesi için devletimiz tarafından geçmiş yıllarda başarıyla uygulanan “Hububat Fark Primi Ödemesi Desteklemesi” modeli bu üretim sezonunda da ivedilikle devreye alınmalıdır. TMO’nun düşük kalan fiyat artışını telafi edecek şekilde, borsa tescilli veya faturalı olarak teslim edilen her kilogram buğday ve arpa için net, somut bir nakdi prim miktarı ilan edilmeli; bu ödemeler bir sonraki yıla aktarılmadan, hasat dönemi bitiminde doğrudan üreticinin hesabına yatırılmalıdır. Vade Süresinin Kısaltılması: Çiftçinin enflasyon karşısında finansal olarak erimesini engellemek, onu hasat döneminde tüccarın insafına bırakmamak adına 45 günlük ödeme vadesi daha makul ve çok daha kısa bir süreye çekilmelidir. Tarımsal üretim bir ülkenin geleceğidir. Üretici yoksa ürün yoktur, ürün yoksa sürdürülebilir bir ekonomiden ve gıda geleceğinden bahsetmek mümkün değildir. Bucak Ziraat Odası olarak, bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da her şart altında çiftçimizin yanında duracak, onların gür sesi olmaya, anayasal haklarını ve kutsal alın terini sonuna kadar savunmaya devam edeceğiz.”

Burdur Ziraat Odası Başkanı Kemal Kubilay da şu ifadelerle tepki gösterdi:

“Bu Rakamlarla Üretim Yapılmaz” TMO tarafından 2026 yılı için ekmeklik ve makarnalık buğday alım fiyatı ton başına 16 bin 500 lira, arpa alım fiyatı ise ton başına 12 bin 750 lira olarak açıklanmıştı. “Fiyat Artışı Enflasyonun Altında Kaldı” Kubilay yaptığı yazılı açıklamada, açıklanan rakamların geçen yıla göre artış içerdiğini ancak üreticinin yaşadığı maliyet baskısını karşılamaktan uzak olduğunu ifade etti. Açıklamaya göre 2025 yılında ton başına 13 bin 500 lira olan buğday alım fiyatı yüzde 22,22 artışla 16 bin 500 liraya yükselirken, arpa fiyatı da yüzde 15,9 artışla 11 bin liradan 12 bin 750 liraya çıktı. Buna karşılık Nisan 2026 itibarıyla yıllık enflasyonun yüzde 32,37 seviyesinde olduğunu belirten Kubilay, açıklanan fiyatların üreticinin gelir kaybını telafi etmediğini söyledi. “Çiftçinin Beklentisi Daha Yüksekti” Sahadaki üreticilerin beklentisinin çok daha yüksek olduğunu ifade eden Kubilay, çiftçilerin buğday için ton başına 18 bin 500 ile 19 bin 500 lira, arpa için ise 14 bin 500 ile 15 bin 500 lira arasında fiyat beklediğini kaydetti. “Çiftçi hesabını masa başında değil; mazot pompasında, gübre bayisinde, ilaççıda ve işçi ücretlerinde yapıyor.” “Girdi Maliyetleri Katlandı” Basın açıklamasında tarımsal üretimdeki en büyük yükün girdi maliyetleri olduğu vurgulandı. Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre son bir yılda; Amonyum sülfat gübresi yüzde 104,3 Amonyum nitrat gübresi yüzde 84,2 Üre gübresi yüzde 76,2 DAP gübresi yüzde 56,8 Mazot fiyatları yüzde 57,6 oranında arttı. “Destekler Ürün Fiyatı Gibi Gösterilemez” TMO’nun destek ödemelerini de alım fiyatına ekleyerek kamuoyuna açıklamasını eleştiren Kubilay, desteklerin ürün fiyatının bir parçası olmadığını söyledi. Her yıl verilen temel destek, planlı üretim desteği ve sertifikalı tohum desteğinin alım fiyatına dahil edilerek çiftçiye yüksek fiyat verilmiş gibi bir algı oluşturulduğunu savunan Kubilay, bu desteklerin üretimin sürdürülebilirliği için ayrı olarak verildiğini belirtti. “Ödemeler 15 Gün İçinde Yapılmalı” TMO’nun ürün bedellerinin 45 gün içerisinde ödeneceğine ilişkin açıklamasını da değerlendiren Kubilay, çiftçinin mazot, gübre, ilaç, tohum ve kredi borçlarının hasat döneminde kapıya dayandığını ifade etti. Üreticinin alın terinin karşılığını kısa sürede alması gerektiğini belirten Kubilay, ödemelerin en geç 10 ila 15 gün içerisinde yapılmasının daha uygun olacağını söyledi. Burdur Ziraat Odası’nın Talepleri Kemal Kubilay, TMO’nun fiyatları yeniden gözden geçirmesi gerektiğini belirterek taleplerini şu şekilde sıraladı: Arpa alım fiyatı: Ton başına 15 bin TL Buğday alım fiyatı: Ton başına 19 bin TL Ürün bedeli ödemeleri: En geç 15 gün içinde

Ahmet Güldal: “Buğdayın parası 45 günde değil, birkaç günde ödenecek”

TOPRAK Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürü Ahmet Güldal, hububat alım fiyatları ve ödeme takvimi ne ilişkin açıklamada bulundu.

Güldal, “45 gün içerisinde ifadesi, ödemenin 45 gün sonra yapılacağı anlamına gelmemelidir. 45 günü beklemeyi planlamamaktayız. 3 hafta ve 6 hafta arasında bir ödeme takvimi oluşacak ve ödemeler 3 hafta sonra başlayacak.” dedi.

• Hububat alım fiyatlarına şiddetli tepkiler peş peşe geldi
• Konyaaltı belediyesi kamu emekçilerinden eylem
• Emekli yazıları15
• Burdur’a 12 uzman doktor daha atandı
• CHP’de gidişat bölünme; yeni parti için geri sayım başladı