Her damla yağmur hayati önemde!

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu ve Fizik Bölümü Yarı Zamanlı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş

Prof. Dr. Murat Türkeş’ten Kronik kuraklık çağındaki Türkiye için önemli uyarı: “Her damla yağmurdan yararlanmalıyız!”

Yusuf Yavuz

Kuraklık ve susuzluk tartışmalarıyla geçen 2025 yılının ardından Türkiye, 2026’ya yağışlarla girdi. Uzun süredir beklenen etkili yağışların meteorolojik kuraklığı büyük ölçüde ortadan kaldırdığını belirten Prof. Dr. Murat Türkeş, İklim Masası için yaptığı değerlendirmede hidrolojik, tarımsal ve ekolojik kuraklığın ise arka planda etkisini sürdürdüğüne dikkat çekiyor. Yağışlı koşulların mart sonuna kadar sürebileceğini öngören Türkeş’e göre bu süreç, kısa vadede kuraklık göstergelerini iyileştirse de iklim değişikliği nedeniyle artan sıcaklıklar ve buharlaşma, uzun vadede su stresini büyütmeye devam edecek.

2026 YAĞIŞLI BAŞLADI, DEVAMI GELECEK Mİ?

Kutup girdabı, güçlü olduğu yıllarda soğuk havayı kuzeyde tutar. Bu sene ise Arktik bölgedeki normalde sıcak koşullar, kutup girdabının zayıflamasına yol açtı. Bu nedenle soğuk hava baskınları, Kuzey Amerika ve Batı Avrupa üzerinden Batı Akdeniz’e sokuldu ve Türkiye’ye ulaştı. Türkeş, ‘’Bu değişen geniş ölçekli basınç ve rüzgar sistemlerinin, Türkiye’deki yağışlı koşulların mart sonuna kadar sürmesini sağlayacağını düşünüyorum. Dolayısıyla Nisan ayına geldiğimizde, tarımsal kuraklık artık büyük ölçüde giderilmiş olabilir.” diyor.

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu ve Fizik Bölümü Yarı Zamanlı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, bir yanda kuraklıkla, diğer yandan ise sellerle sınanan Türkiye’nin yaşadığı iklim sürecini İklim Masası için değerlendirdi.

Süregelen kuvvetli yağışlar neticesinde meteorolojik kuraklığın neredeyse tümüyle ortadan kalktığına işaret eden Türkeş, uzun süreli hidrolojik, tarımsal ve ekolojik kuraklığın arka planda devam ettiği konusunda ise önemli uyarılarda bulunuyor. Türkeş’e göre toprak neminin yeniden oluşması, yeraltı suyunun beslenmesi ve yüzey sularını destekleyebilmesi için daha fazla yağışa ve zamana ihtiyaç var.

Türkiye’nin büyük bir bölümünde 2019 yılından beri bir ve iki yıllık ölçeklerde kuraklık yaşandığını vurgulayan Prof. Dr. Murat Türkeş, 2026’nın yağışlarla başlaması nedeniyle üçüncü bir kurak yıla girilmediğini belirterek şöyle dedi: “Marmara’dan başlayarak Batı Anadolu’nun ve İç Anadolu’nun neredeyse tamamında, Doğu Anadolu’nun güney ve doğusunda ve Güneydoğu Anadolu’nun tamamında, 2024, 2025 ve kısmen 2026’da da etkili olan, uzun süreli hidrolojik, tarımsal ve ekolojik kuraklıklar yaşadık. Bu nedenle geçen yıl, Akdeniz ikliminin doğal bir özelliği olarak çok sıcak ve çok kurak geçen yaz mevsimine, normallerinden de daha sıcak ve kurak koşullarda girdik. Sonuç olarak mega yangınlar Batı Karadeniz’e kadar ulaştı. Sonbaharda ise Bursa’da, Çanakkale’de, İstanbul’da, İzmir’de, Güneydoğu Anadolu’da, pek çok ilde ve kasabada, içme ve kullanma suyu barajlarının doluluk oranlarının çok fazla düşmesiyle karşı karşıya kaldık.

Ancak aralık ayının ortasından başlayarak, kuraklığın etkili olduğu batı, kuzeybatı ve güney bölgeleri, normallerden daha fazla yağış aldı. Geç de olsa, Aralık ortalarından başlayarak Kuzey Anadolu, İç Anadolu, Doğu Anadolu’da, Toroslarda, Güneydoğu Torosların yüksek bölgelerinde, yüksek yaylalar ve dağlarda, son üç yılda düşmediği kadar kar yağışı düştü. Böylelikle üçüncü bir kurak yıla girmemiş olduk.”

‘YAĞIŞLARIN NEDENİ KUTUP GİRDABININ ZAYIFLAMASI’

Kuzey Atlantik’te gerçekleşen ‘Kuzey Atlantik Salınımı’nın Türkiye’deki hava koşullarını ve iklimi de etkileyen önemli bir uzak bağlantı deseni olduğunu belirten Türkeş, “Kuzey Atlantik Salınımını ve Arktik Salınımını az çok kontrol eden ana dinamiklerden biri ise ‘Kutup Girdabı’ dediğimiz, soğuk çekirdekli bir siklondur. Bu bazı yıllarda zayıflar, bazı yıllarda ise güçlüdür ve soğuk havayı kuzeyde tutar. �Bu yıl ise Arktik bölgede 8-15°C arasında değişen, normalden daha sıcak koşullar, yüksek atmosferi de etkiledi ve kutup girdabının zayıflamasına yol açtı. Kar ve buz fırtınaları şeklindeki soğuk hava baskınları, önce Kuzey Amerika’ya ardından Batı Avrupa üzerinden Batı Akdeniz’e sokuldu ve Türkiye’ye ulaştı.

Özellikle son üç haftadır, doğusunda kuvvetli bir yüksek basınç olmayan, yani önü açık olan bu hava sistemi, batısından başlayarak Türkiye’ye kuvvetli yağmur ve sağanak yağışları bıraktı. Sonuç olarak, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün bir ve üç aylık analiz haritalarında da gördüğümüz gibi, meteorolojik kuraklık neredeyse tümüyle ortadan kalktı” dedi.

‘HİDROLİK, TARIMSAL VE EKOLOJİK KURAKLIK DEVAM EDİYOR’

Kuraklığın birkaç hafta süren etkili yağışlarla birden ortadan kalkmayacağına işaret eden Prof. Dr. Murat Türkeş, değerlendirmesinde şu bilgilere yer verdi: “Yeraltı suyunun beslenmesi; toprak neminin yeniden oluşması, yüzeysel akışa geçen suyun toprak nemini, yeraltı suyunu, akiferleri besleyip ardından akarsuları, gölleri, barajları ve göletleri beslemesi için daha fazla yağışa ve daha uzun süreye ihtiyacımız var.

Türkiye’nin büyük bölümünde iki yıldır etkili olan kuraklık, istatistiksel ve hidroklimatolojik olarak, arka planda varlığını sürdürüyor. Örneğin hem Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün özellikle bir yıllık ve 24 aylık uzun süreli kuraklık ve yağış analizlerinde, hem de başka uluslararası iklim merkezlerinin buharlaşma ve terlemeyi de dikkate alan uzun süreli (12, 18, 24, 36 ve 48 aylık) kuraklık analizlerinde uzun süreli hidrolojik, tarımsal ve ekolojik kuraklığın devam ettiğini görüyoruz. 

‘KRONİK KURAKLIK TÜRKİYE’NİN GERÇEĞİ’

Uzun yıllardan beri yaptığımız bilimsel çalışmalara dayanarak, Akdeniz ikliminin yüksek yağış değişkenliğine ve kuraklık olaylarına eğilimli olduğunu biliyoruz. Bir yandan kuvvetli sağanaklar ve hortumlar, bir yandan ise akut kuraklıklar yaşarken, aynı zamanda arka planda değişen iklim koşullarıyla da bağlantılı olarak kronik kuraklıkla da baş etmek zorunda olduğumuzu hiçbir zaman unutmamalıyız. Bu, Türkiye ve Akdeniz ikliminin klimatolojik gerçeklerinden biri.

‘YAĞIŞLI KOŞULLAR MART AYINDA DA SÜREBİLİR’

Bu değişen geniş ölçekli basınç ve rüzgar sistemlerinin, Türkiye’deki yağışlı koşulların Mart sonuna kadar sürmesini sağlayacağını düşünüyorum. Dolayısıyla Nisan ayına geldiğimizde, tarımsal kuraklık artık büyük ölçüde giderilmiş olabilir. Ama ardından ne yazık ki Türkiye’nin büyük bölümünde kış yağışları bitecek. Nisan ayından sonra yağışlar oldukça rastgeledir; geniş ölçekli, yani bölgesel ve uzun süreli yağış olmaz. Sıcaklıklar ise artık hem Türkiye’de hem de dünyanın büyük bir bölümünde, geçmişle karşılaştırdığımızda, normalden daha yüksek oluyor. Dolayısıyla geçici soğumalar dışında, sıcaklıklardaki ve buharlaşmadaki artışın süreceğini öngörebiliriz. Bu da kuraklığı şiddetlendiriyor.

‘DÜŞEN YAĞMURUN HER DAMLASINDAN FAYDALANABİLMELİYİZ’

Bu sene içme suyu sıkıntısı yaşanmaması için suyun etkili, yeterli, verimli kullanımını ve su tasarrufunu hiç ara vermeden sürdürülmesi ve kuraklık devam ediyormuş gibi davranılması gerektiğini söyleyen Türkeş, “İkinci olarak hem kırsalda ve tarım arazilerinde hem de özellikle kentlerde yağmur suyundan korkmak yerine yağmur suyunu yönetmemiz gerekiyor. Yağmur suyunun sellere, kentsel su baskınlarına dönüşmesini engelleyecek yeşil altyapıyı güçlendirmeliyiz. Yağmur suyunu emen, bir süzgeç işlevi görebilecek kaldırım, kaldırım kenarı, park ve bahçe düzenlemeleri yapmalıyız. Kentin uygun yerlerinde bu sistemler ayrıca denetlenebilir ve toplanan suyun yeniden kullanılabileceği yeşil havuz ve su çukurlarıyla da desteklenebilir. Bütün bunlar, bugünkü asfalt-beton imparatorluğuna son vermeyi gerektiriyor. Başka bir deyişle, düşen yağmurun her damlasından azami düzeyde yararlanabileceğimiz kentler yaratmamız gerekiyor.” 

‘DERELER ÖZGÜR AKMALI’

Kentlerde ve kent çevresindeki kırsal arazilerde yok edilen, beton içine alınan veya hapsedilen doğal akarsu sistemlerinin, derelerin, çayların hatta sel yarıntılarının da doğal jeomorfolojik özellikleriyle birlikte (akış kanalı, taşkın yatağı, taraçalar vb.) canlandırılması gerektiğinin altını çizen Türkeş, “Bugüne kadar göz ardı ettiğimiz, yok ettiğimiz, betonların içine hapsedilen kent derelerini, çaylarını, o eski akarsu ağını olabildiğince yeniden canlandırmalıyız. Derelere özgürlüğünü vermek, taşkın yatağını olabildiğince bina ve beton-asfalttan arındırılmış bir biçimde canlı tutmak, buraları bir rekreasyon alanı ve ekolojik koridor olarak kullanmak gerekiyor. Bunlar, kentsel ısı adası etkisiyle ve sıcak hava dalgaları ile mücadelede de çok önemli rol oynayacaktır” görüşünü dile getirdi.

Özetle kentlerin şiddetli havaya ve iklim değişikliğine karşı direngen, sürdürülebilir, yeşil bir altyapıyla birlikte yeniden tasarlaması gerektiğine vurgu yapan Türkeş, konuyla ilgili değerlendirmesinde ayrıca şu görüşlere yer verdi: “En azından yeni yapacağımız yollarda, kaldırımlarda, yeni düzenleyeceğimiz park ve bahçelerde, fiziki coğrafya, ekoloji, klimatoloji ve jeomorfoloji gibi doğa bilimlerini kullanan doğal çözümlerden en yüksek derecede yararlanmanın yollarını bulmak gerekiyor. Afetlere, şiddetli hava ve iklime direngen kentlerin oluşturulması ancak bu tarz bilimsel uygulamalar yoluyla mümkün olabilir.

‘YAZILIP ÇİZİLLENLERİ UYGULAMIYORUZ’

Bugün kentlerde iklim değişikliği eylem planı, uyum planı, sel ve taşkın planları gibi birçok plan var. Fakat kent içinde ya da yakınında yeni bir yol veya park, bahçe yapıldığında ağaç dikmek unutulabiliyor. Kaldırım yaparken, yağmur suyu gideri yapmak unutuluyor. Kaldırım yapımında hâlâ beton kaplamalar kullanılıyor. Raporlarda yazılanları içselleştirip günlük hayatta uygulamaya alabilir miyiz? Bence alabiliriz! Bunun yanı sıra doğaya nasıl baktığımız da çok önemli. Uzun zamandır doğadan, ekosistemlerden söz ediyoruz ama mühendislik uygulamalarında doğal bilimleri kullanmıyoruz. Fiziki coğrafya, klimatoloji, meteoroloji bilgilerinden çok az faydalanıyoruz.”

‘BÜTÜNLEŞİK UYGULAMA LAFTA KALIYOR’

Yapılacak uygulamaların aynı zamanda bütünleşik olması gerekiyor. O kentteki ya da yöredeki sanayi etkinliklerini, tarım etkinliklerini, yenilenebilir enerji çabalarını, yangın, kuraklık ve su yönetimiyle bütünleşik yapmalısınız. Şu anda Türkiye’nin sorunlarından biri de bu: Farklı kurumların, birbirine benzeyen birçok çalışmasında ‘‘bütünleşik’’ lafı geçiyor ama aslında bunların her biri bağımsız birer sistem. Bu nedenle de döngünün bir parçası olamıyorlar. Susuzlukla mücadele için öncelikle yağmur suyundan maksimum düzeyde yararlanacak sistemler oluşturulmasından yanayım. Yağmur suyunu, su toplama havzalarını korumayıp madenlere ve mega yapılara açarsak, ormanları tahrip edersek, yeraltı suyunu korumaz ve herkesin istediği yere kuyu açmasına izin verirsek, sonuç alamayız.

BULUT TOHUMLAMA KURAKLIĞA ÇARE OLUR MU?

Bulut tohumlama gibi konuları tartışmayı çok seviyoruz ama bunlar sonuç vermiyor. Bulut tohumlama çok özel koşullarda uygulanabilir. Bulut tohumlama, çok özel koşullarda, kurak-yarı kurak bölgelerdeki tarım havzalarında, yıllık su açığını gidermek için uygulanır. Çok teknik bir konudur ve uzun soluklu çalışmalar yapmayı gerektirir. İç Anadolu gibi, Türkiye’nin yarı kurak bölgelerinde bir tarım havzası seçilerek başlanabilir. Buradan elde edilen deneyimlerle farklı, küçük havzalarda uygulanabilir. Ancak ‘Bu sene burada kuraklık var,’ diyerek istediğiniz zaman istediğiniz yere uygulayıp kuraklığı gideremezsiniz!”

DENİZ SUYUNU ARITMA KONUSU

Deniz suyunun arıtılması (desalinasyon) uygulamalarının başladığına değinen Prof. Dr. Murat Türkeş, bu konudaki görüş ve önerilerini ise şöyle özetledi: “Türkiye’nin bazı kıyı bölgelerinde, organize sanayi bölgelerinde (OSB) ve turizm tesislerinde bulunuyor. Ancak önemli çevresel sakıncaları var. Bu tesislerde sıcak, kimyasal bir atık ortaya çıkıyor ve bunu doğaya vermenin ekosistem ve biyoçeşitlilik üzerinde olumsuz etkileri olduğuna dair akademik çalışmalar var. Ayrıca maliyeti de henüz herkesin karşılayabileceği seviyelerde değil; zengin Arap ülkelerinde bile tartışılan bir konu.

Desalinasyon uygulamaları yalnızca çok sınırlı olarak yapılmalı. Kamu değil, yalnızca özel sektör tarafından, büyük OSB’lerde ya da turizm tesislerinde, atık bertarafını da içerecek şekilde olabilir. Ancak bunları çevresel etki değerlendirmenin mutlaka uygulandığı, bütün bilimsel kriterlerin ve kontrol şartlarının yüzde yüz yerine getirildiği, her mevsim bir defa olmak üzere senede en az dört kez denetlenen sistemler olmalı.

SU AYAK İZİMİZİ NEDEN AZALTMALIYIZ?

Bulut tohumlamanın da desalinasyonun da kısıtları ve sorunlarını anlattıktan sonra dönüyoruz başa: Önemli olan, doğal yağışlardan yeryüzüne düşen yağmurun ya da sağanak yağmurun etkili yağışa dönmesini sağlamaktır; yağmur suyundan olabilecek en yüksek düzeyde yararlanmak ve suyu etkili, yeterli, verimli yani tasarruflu kullanmak.

 Yılın her günü su tasarrufuna odaklanarak tüketim alışkanlıkları geliştirmek ve bunu denetlemek gerekiyor. Karbon ayak izimizi azaltmaktan söz ettiğimiz gibi, su ayak izimizi de azaltmak zorundayız.”

• İSYAN TUTANAKLARI-Krala Öğütler
• Dr. Perinçek: “Hesaplaşma dönemine girdik”
• Doğu Perinçek’ten fon vurgunu açıklaması
• Emekli yazıları28
• Federal seçimler için sınav: Eyalet seçimleri

Afyonkarahisar sınırları içinde, Bolvadin’le Akşehir arasında yer alan Eber Gölü’nde su seviyesinin iyice düşmesiyle çok sayıda kayık karaya oturdu. Göl kıyısında çürümeye başlayan teknelerin oluşturduğu görüntü, bölgedeki kuraklık tehlikesini gözler önüne serdi.

Bugün yerküremiz “Milankoviç Döngüleri”nden sonuncusunun içinde dönmektedir.

Bu nedenle küresel bir iklim değişikliği ve buna bağlı olarak mevsim kaymaları yaşamaktayız.

Bu somut durum, yerküremizin 4,5 milyar yıllık tarihinde defalarca gerçekleşmiş ve ne yazık ki insani etkenlerle hızı artırılmış bir sonuçtur. (*1)

Türkiye de bu küresel iklim değişikliğinden nasibini almaktadır.

Özellikle son 10 yıldır hızını artırarak ilerleyen bir kuraklık ve su çekilmesi sulak alanlarımızın başına bela olmuştur. Akarsular kurumakta, göller çekilmekte, türlerin sayısı azalmaktadır. İşin ilginç yanı bu gelişmeler gözlerimizin önünde ve kendi faaliyetlerimiz sonucu gerçekleşmektedir.

Bol suya alıştırılmış insanımızı yola getirecek bir kuvvet de bulunmamaktadır.

Siyasi iktidarlar “göl kurtarma eylem planları”yla tencere kalaylamakta, sadece işin lafzıyla uğraşmaktadır. (*2)

Bu kapsamda, Ebru Gül Müezzinoğlu’nun Aydınlık’taki haberine göre, Türkiye’nin en büyük göllerinden biri olan ve Afyonkarahisar sınırları içerisinde, Bolvadin ile Akşehir arasında yer alan Eber Gölü’nde suların çekilmesiyle birlikte kayıklar karaya oturdu. Göl kıyısında oluşan manzara, kuraklığın ve insani faaliyetler sonucu su çekilmesinin ulaştığı noktayı açık şekilde ortaya koydu.

Afyonkarahisar’ın önemli doğal alanları arasında gösterilen Eber Gölü’nde su seviyesi kritik eşiğin altına düştü. Daha önce metrelerce suyun bulunduğu alanlarda artık toz bulutları yükseliyor, kurumuş sazlıklar yayılıyor.

KAYIK MEZARLIĞI

Suyun çekilmesiyle birlikte gölün simgesi haline gelen geleneksel kayıklar suya değil, sertleşmiş toprağa hapsoldu. Kıyı boyunca dizilen ve çürümeye başlayan tekneler, bölge halkı tarafından “Kayık Mezarlığı” olarak adlandırıldı…

• İSYAN TUTANAKLARI-Krala Öğütler
• Dr. Perinçek: “Hesaplaşma dönemine girdik”
• Doğu Perinçek’ten fon vurgunu açıklaması
• Emekli yazıları28
• Federal seçimler için sınav: Eyalet seçimleri

PROF. DR. AHMET KARATAŞ

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Biyoloji/Zooloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Karataş, önümüzdeki yılların en büyük sorunlarından biri olacak kuraklığı Aydınlık için kaleme aldı.

DÜNYANAIN İKLİM SAATİ KAÇI GÖSTERİYOR?

Nihayet yılın ilk karı düştü. Niğde’nin ve Türkiye’nin pek çok şehrinin sokakları az da olsa o özlenen beyaza büründü. Ancak yeni yıla girdiğimiz şu günlerde gelen bu yağış, aslında “gecikmiş” bir müjdedir. Normalde çok daha erkenden beklediğimiz karın bu denli gecikmesi, mevsimlerde artık geri dönülemez bir döngü bozukluğu yaşadığımızın kanıtıdır. Kışın yağması gereken kar yağmıyor, ocak ayında denize girilebilecek havalarla karşılaşıyoruz; öte yandan mayıs veya haziran aylarında, doğa tam uyanmışken geç gelen kar yağışlarıyla sarsılıyoruz.

Bu noktada bir kavram karmaşasını düzeltmek gerekir: Bugün popüler kültürde sıklıkla “küresel ısınma” ifadesi kullanılıyor. Oysa bu terim tek başına yaşananları açıklamaya yetmiyor. Bizim karşı karşıya olduğumuz durum, bir ısınmadan çok daha karmaşık olan “küresel iklim değişikliği” ve buna bağlı gelişen şiddetli bir “mevsimsel kayma”dır. Çünkü sadece sıcaklıklar artmıyor; iklimde bir düzensizlik, ani dalgalanmalar ve soğuma atakları da görülüyor. Bu bir sebep değil, Dünya’nın 4,6 milyar yıllık tarihinde defalarca yaşanmış ancak insan eliyle hızı değiştirilmiş bir sonuçtur.

MİLANKOVİC DÖNGÜLERİ VE KARTOPU DÜNYA

Jeolojik kayıtlara baktığımızda, yaklaşık 541 milyon yıl önceki Kambriyen döneminden bugüne, Dünyamızın defalarca “Kartopu Dünya” (Snowball Earth) haline gelerek kutuplardan ekvatora kadar buzlarla kaplandığını, defalarca da tropikal bir sıcaklığa büründüğünü görüyoruz.

Bu devasa iklim saatinin zembereği, Milankovic Döngüleri dediğimiz astronomik hareketlerdir. Dünya’nın Güneş etrafındaki yörüngesinin şekli (eksentrisite), eksen eğikliği ve yalpalaması (presesyon), iklimin binlerce yıllık doğal salınımını belirler. Yani Dünya, insan yokken de ısınıp soğuyordu. Ancak bugün karşı karşıya olduğumuz tabloyu trajik kılan şey, doğanın milyonlarca yıla yaydığı bu değişim hızını, insanoğlunun son 200 yıllık sanayileşme ile akıl almaz bir boyuta taşıması ve dengeyi bozmasıdır.

VOLKANLAR TARİHİN AKIŞINI NASIL DEĞİŞTİRDİ?

Doğal felaketler her zaman iklimi ve beraberinde insanlık tarihini şekillendirmiştir:

• Thera (Santorini) patlaması: MÖ 1600’lerde yaşanan bu olay, gökyüzünü küllerle perdeleyip Mısır’da ürünlerin yetişmemesine sebep olmuştur. Bu kıtlık, antik halkları (Filistinlilerin ataları Pelesetler dahil) “Deniz Kavimleri” göçüyle Türkiye’nin kıyılarına sürüklemiştir.
• Tambora ve yazsız yıl: 1815’teki Tambora patlaması, 1816 yılını dünya genelinde “Yazsız Yıl” yapmış, Avrupa’da büyük ölümlere neden olmuştur.
• 1250’li yılların felaketi: 13. yüzyıldaki volkanik kışlar, Asya’daki kuraklığı tetikleyerek Moğol istilasını hızlandırmış, peşinden gelen veba salgınıyla Avrupa nüfusunu kırıp geçirirken, Osmanlı’nın batı yönündeki ilerleyişini kolaylaştırmıştır.
• Hatta IV. Murad döneminde (17. yy), “Küçük Buzul Çağı”nın en sert döneminde İstanbul Boğazı’nın donacak kadar soğuması, bu küresel dalgalanmaların bizim topraklarımızdaki en somut hafızasıdır.

NÜFUS BASKISI VE HIZLANDIRILMIŞ YOK OLUŞ

1800’lü yılların sonunda ancak 1 milyara ulaşan dünya nüfusu, bugün 8 milyarı aşmıştır. Bu devasa artış, doğanın milyonlarca yıllık sermayesini sadece bir iki yüzyılda tüketmemize neden oluyor. Doğal süreçte bir canlı türünün ömrü 1 ila 10 milyon yıl iken; biz son 500 yılda türlerin yok olma hızını 300 ila 1000 kat artırdık. Türkiye genelinde şu an 450’den fazla türümüzün tehdit altında olması, yaşadığımız bu biyolojik krizin en net göstergesidir.

BÖLGE BÖLGE KURUMANIN ANATOMİSİ VE YANLIŞ SU YÖNETİMİ

Konya-Tuz Gölü Havzası artık ‘su azlığı’ değil ‘tamamen yok oluş’ noktasına gelmiştir. Ege’nin devasa Göl Marmarası, son yıllarda gözlerimizin önünde tamamen kuruyarak bir tarım arazisine dönüştürüldü.

Bölge bölge kurumanın anatomisi ve yanlış su yönetimi

Tersakan Gölü

İklimdeki düzensizlik ve mevsimsel kaymalar kapımızdayken, asıl büyük darbeyi su kaynaklarımızı kullanma biçimimizle alıyoruz. Türkiye genelinde göllerimiz sadece “yağış azlığı” nedeniyle kurumuyor; onları biz, yanlış tarım politikaları ve kontrolsüz sanayi kullanımıyla adeta “damarından çekerek” bitiriyoruz.

İÇ ANADOLU: BİR HAVZANIN SESSİZ VEDASI

Konya-Tuz Gölü Havzası, Türkiye’nin en dramatik su kaybını yaşıyor. 2025 yılı itibarıyla durum, artık “su azlığı” değil “tamamen yok oluş” noktasına gelmiştir.

♦ Bolluk ve Tersakan Gölleri: Son bir yıl içinde bu göller tamamen kurudu. Bir zamanlar flamingoların üreme alanı olan bu sığ suların yerinde artık tuzlu toz bulutları yükseliyor.

♦ Düden Gölleri: Küçük Düden tamamen kurudu. Büyük Düden ise sadece Kulu Arıtma Tesisi’nden gelen az miktardaki atık su sayesinde “ıslak” görünüyor. Doğal bir sulak alanın varlığından bahsetmek artık imkânsız.

♦ Eşmekaya Sazlığı: Bir zamanlar devasa bir ekosistem olan bu alan, baraj inşası ve yeraltı sularının çekilmesiyle tamamen mera haline geldi, hafızalardan siliniyor.

♦ Çavuşçu Gölü (Ilgın): 2025 yılında kuruyan göller listemize maalesef Ilgın’daki bu önemli rezervuar da eklendi.

♦ Ereğli Sazlıkları: Çok değil, 40-50 yıl öncesine kadar bir ucu Karaman yolunda bir ucu Niğde yakınlarında olan Ereğli Sazlıkları, bugün tamamen kurudu. Son kalıntıları Ereğli’nin Karaman çıkışında kalan birkaç küçük alan.

♦ Meke Maarı olarak da adlandırılan krater gölleri: “Dünyanın nazar boncuğu” adıyla bilinirdi. Bugün tarihi fotoğraflarla hatırlıyoruz. Şu an 20-30 yaşındakiler ve daha gençler hiç göremedi bile.

Eğridir Gölü

EGE VE AKDENİZ: GÖLLER YÖRESİ’NİN SONU MU?

♦ Göl Marmara (Manisa): Ege’nin bu devasa gölü, son yıllarda gözlerimizin önünde tamamen kuruyarak bir tarım arazisine dönüştürüldü. Ekosistem tamamen çöktü.

♦ Akşehir ve Eber: Akşehir Gölü yıllar önce kurumuştu; onu besleyen Eber Gölü’nde ise su seviyesi can çekişiyor.

Afyonkarahisar’da korkutan manzara: Eber Gölü artık “Kayık Mezarlığı”

Afyonkarahisar sınırları içinde yer alan Eber Gölü’nde su seviyesinin düşmesiyle çok sayıda kayık karaya oturdu. Göl kıyısında çürümeye başlayan teknelerin oluşturduğu görüntü, bölgedeki kuraklık tehlikesini gözler önüne serdi. (Gif’in üzerine tıklayınız)

♦ Eğirdir ve Beyşehir: Türkiye’nin en büyük tatlı su rezervleri olan bu iki gölde, su seviyesi kritik eşiğin çok altına indi. Tarımsal sulama baskısı, bu göllerin kendini yenileme kapasitesini yok ediyor.

♦ Acıgöl, Salda ve Kovada: Bu doğa harikalarında da su sıkıntısı had safhada. Özellikle Burdur ve Denizli arasındaki Acıgöl’ün sodyum sülfat işletmeciliği ve yeraltı suyunun çekilmesi nedeniyle aynalama alanı dramatik ölçüde daraldı.

BATIDAN KARADENİZ’E: KİRLİLİK VE SIĞLAŞMA KISKACI

♦ İznik ve Uluabat: Marmara Bölgesi’nin bu iki devi hem sanayi kirliliği hem de sığlaşma ile boğuşuyor. Uluabat Gölü, sediment birikimi ve su seviyesindeki azalma nedeniyle ekolojik fonksiyonlarını yitirmek üzere.

♦ Karadeniz ve Trakya: Karadeniz bölgemizde İç Anadolu’daki gibi büyük ölçekli göl kurumaları yaşanmasa da su seviyelerinde belirgin düşüşler gözleniyor. Trakya’da ise İğneada Longozları içindeki Hamam ve Pedina gibi hassas göller, denizle olan o narin dengesini kaybetme riskiyle karşı karşıya.

NEREDE HATA YAPIYORUZ?

Buradaki temel sorun sadece “doğa” değil, bizim tercihlerimizdir.

1. Vahşi sulama ve ürün deseni: Şeker pancarı, mısır ve özellikle de inanılmaz su tüketen yonca gibi bitkilerin, su fakiri İç Anadolu’da yeraltı sularıyla yetiştirilmesi intihardır.

2. Derelerin hapsedilmesi: Derelerin üzerine kurulan baraj ve göletler, suyu dere yatağında tutmak yerine geniş yüzeylere yayıyor. Bu da sığlaşan suyun güneş altında çok daha hızlı buharlaşmasına neden oluyor. Yani barajlar, suyu biriktirirken aslında bir yandan da atmosfere daha hızlı “kaçırıyor”.

3. Sanayi ve madencilik: Sadece tarım değil; maden ocakları ve sanayi tesisleri de bölgenin yeraltı su tabakasını (akiferleri) hızla boşaltıyor.

Artan dünya nüfusu (8 milyarın üzerinde) ve sanayileşme hızı, doğanın milyonlarca yılda biriktirdiği su sermayesini son 200 yılda tüketmemize yol açtı.

BİYOLOJİK BİR SOYKIRIM VE KAYBETTİĞİMİZ ‘ENDEMİK’ EVLATLAR

Dünyada türlerin doğal yok oluş hızı son 500 yılda tam bin kat arttı. Bu durum, Türkiye’nin biyolojik zenginliği için artık bir ‘alarm’ değil, ‘can pazarı’ evresidir. Türkiye genelinde 450’den fazla türümüz ‘Kırmızı Liste’de, yani yok olma tehdidi altındadır.

İnsanoğlu, yeryüzündeki 4,6 milyar yıllık serüvenin son figüranı olmasına rağmen, sahneye çıktığı andan itibaren doğanın dengesini en hızlı bozan aktör oldu. National Geographic ve TÜBA bünyesinde yayımlanan çalışmalarımızda da vurguladığımız üzere; dünyada türlerin doğal yok oluş hızı son 500 yılda tam bin kat arttı. Bu durum, Türkiye’nin biyolojik zenginliği için artık bir “alarm” değil, “can pazarı” evresidir.

KIRMIZI LİSTE VE DÖNÜŞÜ OLMAYAN YOL

Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN)’nin verilerine göre Türkiye genelinde 450’den fazla türümüz “Kırmızı Liste”de, yani yok olma tehdidi altındadır. Bu sayı sadece kuşlar ya da memelilerle sınırlı değildir; bitkilerden iç su balıklarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Ancak en acısı, dünyada sadece Türkiye’de yaşayan ve artık tamamen yok olan, “soyu tükenmiş” kabul edilen dört endemik iç su balığımızdır:

1. Gökçe Balığı (Alburnus akili): Beyşehir Gölü’nün bu nadide üyesi, gölün ekolojik dengesinin bozulması ve yanlış avcılık politikalarıyla artık tarih oldu.
2. İznik İncibalığı (Alburnus nicaeensis): İznik Gölü’nün hafızasından silindi, artık hiçbir ağda ona rastlanmıyor.
3. Gölcük Dişlisazancığı (Aphanius splendens): Isparta Gölcük Gölü’nün kuruması ve kirlenmesiyle dünyadaki tek yuvası yok edildi.
4. Eğirdir İncesaz Balığı (Pseudophoxinus handlirschi): Eğirdir Gölü’nün o meşhur berrak sularının parçasıydı; bugün sadece laboratuvar kavanozlarında birer örnek olarak kaldı.

Prof. Dr. Karataş’ın, kuruyan Düden Gölü’nden geçmiş yıllarda fotoğrafını çektiği uçan ördek / Çıkrıkçın (üstte) ve flamingolar.

“Artık oralarda çamuru zor görüyoruz!”

İNSUYU’NDAKİ SESSİZ ÇIĞLIK: GOBİO İNSUYANUS

Bu dört balığa, bugünlerde bir beşincisinin eklendiği gerçeğiyle yüzleşmek zorundayız. Konya-Cihanbeyli’deki İnsuyu Çayı, dünyada sadece bir balığa ev sahipliği yapıyordu: İnsuyu Kaya Balığı (Gobio insuyanus). Geçtiğimiz yıl bizzat yaptığım saha kontrollerinde, İnsuyu’nun damarlarının tamamen kesildiğini, kaynağın kuruduğunu gördüm. Eğer bir canlının dünyadaki tek yaşam alanı kurumuşsa, o canlı artık yoktur. Resmi kayıtlar henüz bu acı kaybı tescillemese de bilimsel saha gerçeği ne yazık ki budur.

NEDEN KAYBEDİYORUZ?

Bu kayıplar sadece “iklim değişikliği” denilerek geçiştirilemez. Bu, bir biyolojik soykırımdır ve sebepleri çok nettir:

• İstilacı Türler: Ekonomik kaygılarla göllerimize salınan etçil balıklar (levrek, israil sazanı vb.), binlerce yıldır orada yaşayan yerli türlerimizi yiyerek bitirdi.
• Hızlandırılmış Küreselleşme: TÜBA makalemizde ele aldığımız üzere, insanların bilinçli veya bilmeyerek taşıdığı istilacı türler ve hastalıklar, yerel biyotayı (flora ve fauna) kökünden sarsıyor.
• Habitat Parçalanması: Suların kesilmesi, barajlar ve kurutulan sazlıklar, canlıların üreme ve beslenme yollarını tıkadı.

Bugün Hatay Dağ Ceylanı (Gazella gazella), Apollo Kelebeği (Parnassius apollo) ya da Kelaynaklar (Geronticus eremita) için verilen mücadele çok kıymetlidir. Ancak unutmamalıyız ki; bir balık türü, kuruyan bir gölle birlikte yok olduğunda, onu bir daha geri getirme şansımız yoktur. Doğa bir bütün olarak çökmektedir ve biz bu çöküşün tam ortasındayız.

GELECEĞİN SAVAŞI: SU STRATEJİSİ VE TASARRUF YALANLARI

Bugün, tarımsal sulamaya ihtiyaç duymadığımız şu soğuk kış günlerinde, Niğde’ye kar yağarken, ‘vakit var’ diyerek şimdiden radikal kararlar almalıyız. 2026 yazını bekleyip sular kesildiğinde şikâyet etmek çözüm değildir. Herkes, ulusal bir ‘Su Bekâ Stratejisi’ etrafında birleşmelidir.

İklimdeki düzensizlik ve göllerimizdeki dramatik çekilme karşısında her yıl televizyonlarda ve sosyal medyada benzer sloganlar duyuyoruz: “Dişinizi fırçalarken musluğu kapatın!”, “Banyo yerine duş alın!” Şüphesiz ki bireysel duyarlılık ve su tasarrufu ahlâkı çok kıymetlidir; ancak toplam su tüketimi tablosuna baktığımızda, bu çağrıların buzdağının sadece görünen küçük bir kısmına hitap ettiğini görüyoruz. Türkiye’nin su krizini evdeki musluklardan ziyade, tarladaki fıskiyelerde, fabrikanın borularında ve yanlış planlanmış barajlarda aramalıyız.

JEOLOJİK BİR GÖZ KIRPMASI: 1 MİLYARDAN 8 MİLYARA

Burada asıl büyük resmi görmek için rakamlara bakmak zorundayız. İnsanlık tarihinin binlerce yılı boyunca oldukça yavaş artan dünya nüfusu, ilk kez 1804 yılında 1 milyar sınırını aşmıştır. Ancak asıl çarpıcı olan şudur: milyarlarca yıllık dünya tarihinde 1 milyara ulaşmak binlerce yıl sürmüşken; 1 milyardan 8 milyara çıkışımız sadece 220 yıl gibi bir sürede gerçekleşmiştir. Bu durum, jeolojik açıdan sadece bir “göz kırpması” kadar kısa bir süredir. İşte bu ani ve devasa nüfus patlaması, doğanın milyonlarca yılda biriktirdiği yeraltı su rezervlerini (akiferleri) son 200 yılda acımasızca tüketmemize yol açmıştır. Maden ocaklarından tekstil fabrikalarına kadar devasa bir çark, toprağın altındaki o “kadim emaneti” hızla boşaltmaktadır.

TARIMDA İNTİHAR: SUYA GÖRE DEĞİL KÂRA GÖRE ÜRÜN

Türkiye’de kullanılan suyun yaklaşık yüzde 75-80’i tarımsal sulamaya gitmektedir. Buradaki asıl büyük yanlış, su fakiri olan İç Anadolu gibi bölgelerde şeker pancarı, mısır, ayçiçeği ve hepsinden daha fazla su tüketen yonca gibi bitkilerin ekilmesidir. Çiftçimiz, yeraltı suyunu bitmeyecek bir hazine sanarak her geçen yıl daha derine sondaj vurmakta, bu da obrukların oluşmasına ve yeraltı su tabakasının çökmesine neden olmaktadır.

Daha vahimi, derelerimizi barajlara hapsederek “suyu tuttuğumuzu” sanıyoruz. Oysa su, dere yatağında akarken olan yüzey alanından çok daha fazlasına baraj gölü haline geldiğinde kavuşur. Genişleyen yüzey ve sığlaşan yapı, güneş ışınlarının etkisiyle buharlaşma hızını dramatik şekilde artırır. Yani biz suyu biriktirelim derken, aslında onu atmosfere daha hızlı “kaçırıyoruz”.

ÖNÜMÜZDEKİ YÜZYILIN SAVAŞLARI: MAVİ ALTIN

Geçen yüzyılın savaşları petrol ve enerji kaynakları üzerinden yürütüldü. Ancak içinde bulunduğumuz yüzyılın ve geleceğin asıl stratejik beka meselesi “su” olacaktır. Sınır aşan sular, kuruyan havzalar ve azalan tatlı su kaynakları, ülkeler arasındaki en büyük gerilim hattını oluşturacaktır. Bu bir kehanet değil, bilimsel ve siyasi bir projeksiyondur. Suya hükmeden, geleceğe hükmedecektir.

HAZIR KIŞ MEVSİMİNDEYKEN…

Bugün, tarımsal sulamaya ihtiyaç duymadığımız şu soğuk kış günlerinde; Niğde’ye kar yağarken,

“vakit var” diyerek şimdiden radikal kararlar almalıyız. 2026 yazını bekleyip sular kesildiğinde şikâyet etmek çözüm değildir. Siyasilerimizden sanayicimize kadar herkes, ulusal bir “Su Bekâ Stratejisi” etrafında birleşmelidir. Aksi takdirde, gelecekteki savaşlar sadece uzak coğrafyalarda değil, bizim kurumuş dere yataklarımızda başlayacaktır.

BİR UYANIŞ ÇAĞRISI DOĞAYLA UZLAŞMAYA MECBURUZ

Siyasilerimiz, bilim insanlarımız ve sivil toplum kuruluşları bir araya gelerek seçim dönemlerini aşan, partiler üstü bir ‘Ulusal Su Anayasası’ oluşturmalıdır. Diş fırçalarken musluğu kapatmak elbet bir erdemdir ancak asıl kurtuluş, devasa sanayi çarklarını doğanın ritmine uygun hale getirmektir.

Bugün Niğde’de karın o masum beyazlığına bakarken, aslında oldukça derin ve sarsıcı bir tabloyu muhakeme ettik. Jeolojik devirlerden, volkanik patlamaların tarihin akışını nasıl değiştirdiğinden başladık; kuruyan göllerimize ve bizzat yok oluşuna şahitlik ettiğimiz endemik balıklarımıza kadar geldik. Peki, bu karamsar tabloyu değiştirmek mümkün mü? Evet, ancak bu sadece “yağmur duasına çıkarak” değil, doğanın kadim yasalarına yeniden uyum sağlayarak mümkündür.

SU VERİMLİLİĞİ: SLOGANDAN STRATEJİYE

Türkiye’nin su yönetiminde köklü bir zihniyet devrimine ihtiyacı vardır. Artık “suya göre tarım” bir tercih değil, hayatta kalma şartıdır. İç Anadolu’nun kalbinde, milyonlarca yıldır orada olan yeraltı sularını çekip mısır veya yonca sulamak, geleceğin suyunu bugünden çalmaktır. Havza bazlı planlama ile suyun bol olduğu yerlerde su yoğun ürünler, suyun kısıtlı olduğu yerlerde ise kuraklığa dayanıklı yerel türler teşvik edilmelidir. Ayrıca, vahşi sulama yöntemleri tamamen terk edilmeli ve kapalı devre basınçlı sulama sistemlerine devlet eliyle hızla geçilmelidir.

SADECE ÇİFTÇİ DEĞİL SANAYİ DE DEĞİŞMELİ

Su krizi sadece tarımın sırtına yüklenemez. Sanayi tesisleri ve maden ocakları için “gri su” kullanımı, yani atık suların geri dönüştürülerek yeniden sisteme kazandırılması bir tercih değil, yasal bir zorunluluk olmalıdır. Şehirleşme politikalarımızda ise “yağmur suyu hasadı” gibi kadim ve basit yöntemleri modern mimariye entegre etmemiz, betonlaşan kentlerin yeraltı sularını beslemesini sağlamamız şarttır.

BİYOLOJİK MİRASIN KORUNMASI: GİDENLERİ GERİ GETİREMEYİZ

Kaybettiğimiz Gökçe Balığı (Alburnus akili) veya İnsuyu Kaya Balığı (Gobio insuyanus) gibi türler bize şunu öğretti: Ekosistem bir zincirdir ve kopan bir halka, tüm yapıyı sarsar. Kırmızı listemizdeki 450’den fazla türümüzü korumak, sadece o canlıları değil, bizzat kendi yaşam kalitemizi ve gıda güvenliğimizi korumaktır. Çıldır Gölü’nde buzun tekrar güvenle kalınlaşmasını, Van Gölü’nün kuzeyindeki Erçek ve Arin göllerinin canlanmasını istiyorsak; havzadaki her türlü beşerî baskıyı, özellikle yeraltı suyu kullanımını minimize etmeliyiz.

BİR ‘SU ANAYASASI’ ŞART

Bugün, suyun tarımsal amaçla kullanılmadığı bu soğuk kış günleri, en büyük düşünme fırsatımızdır. Siyasilerimiz, bilim insanlarımız ve sivil toplum kuruluşları bir araya gelerek, seçim dönemlerini aşan, partiler üstü bir “Ulusal Su Anayasası” oluşturmalıdır. 1800’lerin başında sadece 1 milyar olan nüfusun, jeolojik bir göz kırpması kadar kısa sürede 8 milyarı geçtiği bu dünyada, kaynaklar artık sonsuz değildir.

Gelecekteki savaşlar petrol veya toprak için değil, bir bardak temiz su için çıkacaksa; biz bugün göllerimize, derelerimize ve yeraltı sularımıza sahip çıkarak en büyük milli savunma hamlemizi yapmalıyız. Diş fırçalarken musluğu kapatmak elbet bir erdemdir ancak asıl kurtuluş; devasa sanayi çarklarını ve tarım desenimizi doğanın ritmine uygun hale getirmektir.

Unutmayalım: Doğa bizden intikam almaz, doğa sadece kendi yasalarını uygular. Biz o yasalara uyarsak var oluruz, inatlaşırsak kuruyan göllerimiz gibi sadece tarih kitaplarında birer hatıra olarak kalırız. -BİTTİ-

Karataş, artık iyice kuruyan Sultansazlığı’nda.

Bir coğrafyanın vasiyeti

Geriye dönüp baktığımızda Anadolu ve Trakya, sadece bir kara parçası değil; binlerce yıldır medeniyetleri emziren, sularıyla hayat veren canlı bir organizmadır. Ancak bugün bu organizmanın damarları birer birer kuruyor. Geçmişte tarım alanı açmak gayesiyle kurutulan Hatay’daki Amik Gölü ve Antalya Elmalı’daki Avlan Gölü gibi devasa ekosistemlerin kaybı, bize bir gerçeği çok acı öğretti: Doğadan aldığımız her metrekare sulak alan, aslında geleceğimizden çaldığımız birer iklim sigortasıdır. Maraş’taki Gavur Gölü ve Konya’daki Suğla Gölü örneklerinde olduğu gibi, kurutulan her göl bugün yaşadığımız o kavurucu toz fırtınalarının, bozulan nem dengesinin ve düzensiz yağışların ana sebebidir.

Bugün Konya-Cihanbeyli’deki İnsuyu Çayı’nda son nefesini veren o küçük kaya balığının (Gobio insuyanus) sessizliği, aslında hepimizin geleceğine dair bir çığlıktır. Doğa, milyarlarca yıllık sabrıyla bize bir şans daha veriyor. Bu kışın karı, toprağın altında uyuyan tohumlar ve henüz tamamen kurumamış olan yeraltı su rezervlerimiz, bizim son kalemizdir.

VAKİT, MAVİYE SAHİP ÇIKMA VAKTİDİR

Bizler bu coğrafyanın sadece bugünkü sakinleri değil, aynı zamanda yarınki sahiplerinin de emanetçileriyiz. Bilimsel veriler, jeolojik döngüler ve saha gözlemleri tek bir noktada birleşiyor: Su biterse, hayat biter. Gelecek nesillere; “Bir zamanlar buralarda göller vardı” diye hüzünlü masallar anlatmak yerine; onlara masmavi parlayan Hazar, Eğirdir, Beyşehir ve Çıldır göllerini yaşayan birer miras olarak bırakmalıyız.

Resmiyetin ve hukukun ötesinde, bu bir “vicdan ve beka” meselesidir. Türkiye’nin mavi gözleri olan göllerimizi kendi ellerimizle kör etmeyelim. Şehirlerimizdeki musluktan tarladaki fıskiyeye kadar her damlada, o kurumuş göl yataklarının sızısını hissederek hareket edelim. Unutmayın, doğayla inatlaşan hiçbir medeniyet ayakta kalamamıştır. Bizim yolumuz doğayla inatlaşmak değil, onun kadim ritmine yeniden eşlik etmek olmalıdır.

Güzel ülkemiz Türkiye’nin suları yeniden gür akana, göllerimiz tekrar kuş çığlıklarıyla dolana dek bu muhasebe bitmeyecektir.

HENÜZ GEÇ DEĞİLKEN

Okura not: Bu yazı dizisinde paylaşılan tüm bilgiler; National Geographic ve TÜBA bünyesinde yayımlanan bilimsel makalelerimiz ile 1990 yılından itibaren 2025 yılına kadar uzanan güncel saha gözlemlerimize dayanmaktadır. Amik, Avlan, Gâvur ve Suğla gibi kurutulan göllerimiz, tarımsal amaçlı yapılan yanlış müdahalelerin tarihimizdeki en somut göstergeleridir. Bir zamanlar “dünyanın nazar boncuğu” olarak anılan Meke Maarı ve Nasrettin Hocamızın o meşhur Akşehir Gölü, bugün bu yanlış gidişatın bedelini en ağır şekilde ödeyenlerdendir. Çözüm; günübirlik kâr hırsında değil, doğanın ritmiyle uyumlu ulusal bir su stratejisindedir.

• İSYAN TUTANAKLARI-Krala Öğütler
• Dr. Perinçek: “Hesaplaşma dönemine girdik”
• Doğu Perinçek’ten fon vurgunu açıklaması
• Emekli yazıları28
• Federal seçimler için sınav: Eyalet seçimleri

Oda açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

“Kuraklık ve çölleşme, bugün dünya genelinde 165’ten fazla ülkeyi etkileyen bir kriz haline gelmiştir. Birleşmiş Milletler raporlarına göre, bu süreç nedeniyle 2030 yılına kadar yaklaşık 135 milyon insanın göç etmek zorunda kalacağı, eğer önlem alınmazsa 2050’ye kadar üç milyardan fazla insanın benzer bir durumla karşılaşacağı; yaklaşık 1 milyar kişinin ise mecburi göç riskiyle karşı karşıya geleceği tahmin edilmektedir.

Dünyada kurak bölgeler hızla genişliyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre dünya tarım arazilerinin %40’ı bozulmuş durumda ve arazi yüzeyinin yaklaşık %77’si son yıllarda daha kurak iklim koşullarına geçti. Bu değişim sonucunda 30 yıl önce 1,2 milyar olan kuru bölgelerde yaşayan insan sayısı 2020’de 2,3 milyarı aşmış durumdadır. Yaşanan her sıcak dalgası ve yağış yetersizliği, gıda ve su güvenliğini tehdit etmekte, toprakları çoraklaştırmakta ve zorunlu göçleri tetiklemektedir. Üstelik küresel ısınma hız kesmiyor: Akdeniz havzası, özellikle Türkiye gibi ülkeler iklim değişikliğinin sıcaklık artışı açısından en “sıcak noktalar” arasındadır. MGM Nisan 2024 raporu, tüm Türkiye’nin büyük bölümünde olağanüstü ve çok şiddetli kuraklık şartları bulunduğunu; nisan yağışlarının normale göre %50 azaldığını gösteriyor. Bu haritalar, ülke genelinin %70’e yakın bir bölümünün “şiddetli kuraklık” sınırında olduğunu ortaya koyuyor. Öte yandan Dünya Kaynakları Enstitüsü tahminlerine göre, 2040 itibarıyla Türkiye de çok yüksek su stresi yaşayan ülkeler arasında yer alacaktır. Tüm bu veriler, şiddetli kuraklık ve su krizi ile karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.

Kuraklık ve çölleşmeyle mücadele, ancak bugünkü eylemlerimizle mümkün. Bireyler olarak evde ve iş yerinde suyu tutumlu kullanmak, damlatma gibi verimli sulama yöntemlerine yönelmek ve atık suyu geri kazanmak hepimizin katkısıdır. Tarımda modern sulama sistemlerine geçilmeli; örneğin su kaybını azaltan basınçlı kapalı boru ve damla sulama sistemleri hızla yaygınlaştırılmalıdır. Devlet Su İşleri’nin son yıllarda tamamladığı 41 baraj, 17 gölet ve yüzlerce sulama tesisi projesi, 230,74 milyon m³ suyu depolayarak 103 bin hektarı sulamaya açmıştır. Bu tür altyapı yatırımları ve tarımsal sulama seferberlikleri su kaynaklarımızı korumada kritik önemdedir. Yerel yönetimler yağmur suyu toplama sistemleri, taşkın engelleme tesisleri ve yeşil koridorlar oluşturarak toprak erozyonunu önlemeli; şehir planlamasında su yönetimini temel bir unsur olarak ele almalıdır. Kurumlar ve sivil toplum örgütleri ise çiftçilere su tasarrufu ve toprağı koruma teknikleri eğitimi vermeli, okullarda ve medyada çevre bilincini artıracak kampanyalar düzenlemelidir. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2023’te başlattığı “Su Verimliliği Seferberliği” kapsamında suyun daha verimli kullanılmasına yönelik projeler hayata geçirilmesi, suyun stratejik bir değer olarak görülmesi gerektiğini göstermektedir.

Bu mücadelede umut veren pek çok örnek vardır. Dünyada Yeşil Duvar (Great Green Wall) girişimi gibi büyük ağaçlandırma projeleri bozulmuş arazileri yeniden canlandırıyor; Afrika’nın Sahel bölgesinde 100 milyon hektar alanın yeniden yeşermesi hedefleniyor. Tarımsal arazilere uygulanan sürdürülebilir toprak yönetimi ve hibrit ürün desenleri hem verimi koruyor hem iklim şoklarına dayanıklılığı artırıyor. BM’nin 2030 Hedefleri arasında yer alan 1,5 milyar hektar araziyi yeniden kazandırma seferberliğiyle, 150 milyon hektarın iyileştirilmesiyle bile yaklaşık 85 milyar dolar ekonomik kazanç ve 200 milyon insanın desteklenmesi mümkün olacak. Türkiye’de de alanda faaliyet gösteren Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü ve sivil toplum kuruluşları, erozyon kontrol barajları, organik tarım uygulamaları ve biyolojik çeşitliliği koruyan projeler ile sevindirici adımlar atmaktadır. Örneğin Kapadokya ve Güneydoğu’da yürütülen toprak ıslahı çalışmaları, çoraklaşan araziyi yeniden üretken hale getirmeyi amaçlamaktadır. Her bir ağaçlandırma faaliyeti, her geleneksel su birikimi tekniği, geleceğe atılmış bir umut adımıdır.

Sonuç olarak; hep birlikte, bugün atacağımız her adım yarınlarımızı belirleyecek. Her bir vatandaşın çevreye duyarlı davranması, kurumların ve yerel yönetimlerin planlı çalışmaları, bilim insanları ile sektör temsilcilerinin iş birliği bu krizi dönüşüme çevirebilir. Çevre Mühendisleri Odası Antalya Şubesi olarak, “Ülkemizin kaderi kuraklık ve çölleşme olmamalıdır” diyor ve “Geleceğimiz toprakta, sudadır” mesajını haykırıyoruz. Suyumuzu ve toprağımızı korumak için bugün harekete geçerek gelecek kuşaklara yeşil, yaşanabilir bir dünya bırakacağımıza yürekten inanıyoruz.”

• İSYAN TUTANAKLARI-Krala Öğütler
• Dr. Perinçek: “Hesaplaşma dönemine girdik”
• Doğu Perinçek’ten fon vurgunu açıklaması
• Emekli yazıları28
• Federal seçimler için sınav: Eyalet seçimleri

Ekosistemi Koruma ve Burdur Gölüne Hayat Verelim Derneği Başkanı Burhan Cahit Karakurt, Dünya Su Günü dolayısıyla yaptığı basın açıklamasında Burdur ve çevresinde yaşanan kuraklığa dikkat çekti. Son yıllarda artan kuraklık eğiliminin, 2025 yazı için de endişe verici bir tablo çizdiğini belirten Karakurt, acil önlem alınması çağrısında bulundu.

Karakurt açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

• İSYAN TUTANAKLARI-Krala Öğütler
• Dr. Perinçek: “Hesaplaşma dönemine girdik”
• Doğu Perinçek’ten fon vurgunu açıklaması
• Emekli yazıları28
• Federal seçimler için sınav: Eyalet seçimleri

Çin, dünya geneli artan sıcaklıklara karşı bulut tohumlama yöntemini ülke genelinde yaygınlaştırmaya hazırlanıyor. ABD’nin yıllar önce 1960’larda parçalı bulutlar arasına uçaklarla gümüş iyodür parçacıkları atarak denediği ve tepesine çöktüğü Vietnam halkının ekin tarlalarını sellerle tahrip edip açlığa mahkûm ettiği yöntemin daha da geliştirilmişi olan ‘Bulut tohumlama’ olarak adlandırılan bir teknikle halkçı bir zihniyetle ülke genelinde yağışların artması hedefleniyor.

Aydınlık haberine göre, Çin’de dünya genelinde görülen aşırı hava sıcaklıklarından olumsuz etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. 1,5 milyara yakın nüfusa sahip olan ülkede aşırı sıcaklıklara karşı özellikle klima kullanımının artması elektrik kesintilerinin çok sık yaşanmasına sebep oluyor.

Enerji sorununun yanında aşırı sıcaklıkların neden olduğu başka bir sorun ise kuraklık. İki aydan fazla bir süredir etkisini sürdüren sıcak hava dalgası Çin’in tarım endüstrisine de büyük zarar veriyor. Bu durum ayrıca ülkedeki hayvancılığı da olumsuz etkiliyor.

Aşırı sıcakların ülkeye verdiği başka bir zarar ise barajların doluluk oranın düşmesi oldu. Özellikle Çin’in güneybatısında yer alan fabrika ve evler hidroelektrik santrallerinden üretilen enerjiye bağımlı. Bu bölgede baraj doluluk oranlarının düşmesiyle elektrik kesintilerinin artması halkın yoğun tepkisine neden oldu.

ÇİN 1961 YILINDAN BU YANA İLK KEZ UZUN SÜRE SICAK HAVA DALGASINA MARUZ KALDI

Çin’in resmi haber ajansı Xinhua, Çin’deki sıcak hava dalgasının 64 gün boyunca devam ettiğini duyurdu. Bu ülkede 1961’den bu yana görün en uzun süren sıcak hava dalgası oldu. Tahminlere göre, Çin’in güneybatısında önemli bir sanayi bölgesi olan Sichuan bölgesinde ve orta Çin’in büyük bir bölümünde yüksek sıcaklıklar 26 Ağustos’a kadar devam edecek.

Çin merkezli Sichuan Daily gazetesinin haberine göre, elektrik kullanımını kısmak için yapılan resmi bir çağrıda, devlet dairelerinden klimaları 26C’den düşük olmayacak şekilde ayarlamaları ve asansör yerine merdivenleri kullanmaları istendi. Ayrıca aynı çağrıda hava karardıktan sonra halka açık çeşmelerin kapatılacağı, ışık gösterileri ve ticari faaliyetlere ara verileceği belirtildi.

Elektrik kesintileri ayrıca Sichuan eyaletine bağlı Chongqing şehrindeki birkaç şirketi üretimi azaltmaya sevk etti.

ÇİN KURAKLIKLA MÜCADELE ETMEYE ÇALIŞIYOR

Çin’in başbakan yardımcısı Han Zheng, Çarşamba günü Çin Devlet Şebeke Kurumu’nu ziyaret etti. Daha sonra da devlet haber ajansına yaptığı açıklamada bölge sakinleri ve kilit endüstriler için güç kaynağı sağlamak ve elektrik kesintilerini önlemek amacıyla daha fazla çaba gösterileceğinin sözünü verdi.

Sichuan eyaletinde elektriğin yaklaşık yüzde 80’ini hidroelektrik ile üretiliyor. Ancak Yangtze Nehri’nde azalan su miktarı ve 40 dereceyi geçen sıcaklıklar sonucu artan klima kullanımı bölgeye büyük bir zarar verdi. Devlet haber ajansı Xinhua’ya göre, Sichuan’da ortalama yağış önceki yıllara göre yüzde 51 daha az.

Çin Su Kaynakları Bakanlığı bir raporda, Yangtze Nehri havzasındaki kuraklığın, kırsal kesimdeki insanlar ve çiftlik hayvanları için içme suyunun yanı sıra mahsullerin büyümesini de olumsuz etkilediğini söyledi.

Aşağıdaki resimde Çin’in güneybatısındaki Chongqing iline bağlı Luoping köyünün sakinleri bir su dağıtım noktasında evlerine su götürmeye çalışıyor.

Kuraklıktan etkilenen bölgelere suyun yoğun olduğu bölgelerden geçici su transferi yapma planlar arasında bulunuyor.

Maliye Bakanlığı’nın bu hafta yaptığı açıklamada, ise kuraklığın vurduğu bölgelerden bazı hayvanların geçici olarak başka yerlere taşındığı ve 300 milyon yuan (44 milyon dolar) afet yardımı sözü verildi.

ÇİN ÇÖZÜMÜ BULUT TOHUMLAMADA ARIYOR

Çin uzun süre devam edecek sıcaklar için çözümü bulut tohumlama teknolojisinde buldu. Bulut tohumlama, bulutlardan düşen yağış miktarı veya türünü değiştirmek için havaya çeşitli maddeler yayarak bulut içindeki mikrofiziksel süreçleri değiştirme ve kasıtlı bir hava durumu geliştirme girişimidir.

Bulut tohumlamada asıl amaç yağış miktarını artırmaktır; ancak bazen havaalanlarında sisi dağıtmak için de kullanılabiliyor.

Çarşamba günü, Çin’in Hubei eyaletinde, gümüş iyodür taşıyan roketler bulutlara doğru fırlatılarak havada patlatıldı.

Yukarıdaki fotoğrafta Hubei eyaletine bağlı Yichang’ın Zigui ilçesinde kuraklık önleme önlemlerinin bir parçası olarak bulut tohumlama operasyonunu yürüten görevliler görülüyor.

Bulut tohumlama için Çin’de ayrıca insansız hava araçlarından yararlanıyor. Devlet haber ajansı Xinhua’nun resmi Twitter hesabından yapılan açıklamada “Karmaşık hava koşullarında hava modifikasyonu görevlerini yürütmek amacıyla Çin, yapay yağış için büyük Ganlin -1’i konuşlandırıyor” açıklamasına yer verildi.

Çin, Yangtze Nehri’nin yakınındaki diğer bölgelerde de “bulut tohumlama” programları başlattı. Ancak bulut örtüsü çok ince olduğu için bazı kurak alanlarda başarı sağlanamadı.

Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin sonucu olarak kuraklığın Türkiye’yi çok derinden etkileyeceğinin daha şimdiden somut olgularla desteklendiği ifade ediliyor. Bazı çevrelerce “küresel bir komplo teorisi” dense de, Amerikan emperyalizminin manipülesi olduğu iddia edilse de “Türkiye’yi susuz bir gelecek bekliyor.” Zora giren çiftçiler Vatan Partisi’nden çözüm istedi.

Tabiat bugün tarihinde görülmemiş boyutlarda çökertilmiş durumda…

Çürüyen kapitalizm olan emperyalizmin mafyalaşması ve mafyokrasi aşamasına dönüşmesiyle tabiatın çökertilmesi iyice derinleşti. Dünyanın damı delindi. Sera gazları atmosferi kapladı. Küresel ısınma çok büyük boyutlara ulaştı. İklim değişikliği dünyanın birçok yerinde kuraklığa neden oldu. Bu vahim sürecin ilk kurbanlarından biri de Türkiye oldu.

“İKLİM KIZIŞTIKÇA, TÜRKİYE’Yİ SUSUZ BİR GELECEK BEKLİYOR”

EuroNews’in haberine göre, Yale Üniversitesi tarafından yayınlanan “İklim kızıştıkça, Türkiye’yi Susuz Bir Gelecek Bekliyor” başlıklı makalede, durumun vahametinin önümüzdeki dönemlerde daha da derinleşeceği uyarısı yapılıyor.

Makalede, “Akdeniz’deki hiçbir ülke iklim krizinden Türkiye kadar etkilenmedi” deniliyor.

‘Kuş cenneti’ olarak adlandırılan Van’daki Akgöl‘ün tamamen kuruması, Tuz Gölü’nde yüzlerce flamingonun ölü bulunması son bir iki ayda kuraklığın etkilerinin sadece iki somut örneği.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün raporlarına göre, Eylül 2020-Ağustos 2021’i kapsayan 12 aylık dönemde, Ege’nin güneyi ile Güneydoğu Anadolu’da olağanüstü kuraklık görüldü.

Son iki yıldır azalan yağışlar ve küresel ısınma, çiftçi ve hayvancılıkla uğraşanlara ağır darbe vurdu.

Muğla, olağanüstü kuraklığın yaşandığı iller arasında. Bölgede tarım ve hayvancılıkla uğraşan çiftçi Feridun Çetinceviz, su krizinden dolayı ürün yetiştiremediğini ve buna bağlı olarak hayvanlarının aç kaldığını söyleyerek, “Ortalama bir maliyet hesabı çıkardım. Aylık 35-40 bin TL civarında zarar ediyorum” diye ekliyor.

Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi (MUSKİ) Genel Müdür Yardımcısı Ali Tekkaya, kuraklığın yol açtığı su krizinin zincirleme etkisiyle gıdadan enerjiye geniş bir yelpazeyi olumsuz etkilediğini belirterek, “Su hayatın kaynağı. Şu anda tarım arazileri ne yazık ki istediği gibi su alamıyor. Bu beraberinde hasadın miktarını düşürecektir. Gıda sektörünü etkileyecektir. Su dediğiniz aslında aynı zamanda enerji sektörünün ayrılmaz parçasıdır. Yani gıda güvenliğini, enerji güvenliğini, insanların hayat güvenliğini de etkileyecek bir kriz aslında su krizi” ifadelerini kullandı.

Başkent Ankara’daki susuzluğa tankerlerle çare arayan çiftçilerin gider kalemi, araç kiralama ve mazot ücretleri yüzünden kabarıyor. Çubuk’a bağlı Akkuzulu’nun muhtarı Halil Kökmen, toplanan sebzenin, sefer başı maliyeti 40 TL olan ‘tankerle su takviyesi’ yöntemini karşılamadığını söylüyor.

Ek kaynaklar • AFP

Çiftçiler Vatan Partisi’nden çözüm istedi

Türkiye’nin çeşitli illerinden gelen çiftçiler Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek’i ziyaret etti

Tarım Kredi Mağdurları Platformu Başkanı Ömer Sarı ile birlikte Türkiye’nin çeşitli illerinden gelen çiftçiler Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek’i ziyaret etti. Çiftçiler görüşmede sorunlarını dile getirdi ve çözüm için Vatan Partisi Genel Başkanı’na talepte bulundular.

ÇİFTÇİLER ÜRÜN EKEMEME TEHDİDİYLE KARŞI KARŞIYA

Doğu Perinçek ile yaptıkları görüşmede çiftçiler, üretmek için; Tarım Kredi borçlarının faizlerinin silinmesi, borçların 5 taksite bölünmesi ve borçların 1 yıl ertelenmesi gerektiğini dile getirdiler. Taleplerinin karşılık bulmaması sonunda önümüzdeki yıl ürün ekememe tehdidiyle karşı karşıya olduklarını vurguladılar.

Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek ise, Üretim Devrim Kurultayları düzenleyerek bütün Türkiye’yi dolaştıklarını ve çiftçinin sorunlarını dinlediklerini, sorunlara çözüm ürettiklerini dile getirdi.

“TÜRKİYE’NİN KAYNAKLARINI FAİZCİYE KAPTIRMAYACAĞIZ”

Perinçek, faize giden kaynakların üretime yönlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Bütün Türkiye faizci çalışıyor. Türkiye’nin kaynaklarını faizciye kaptırmayacağız. Üretime yönlendireceğiz. Türkiye ekonomisinin temel meselesi bu kadar basit. Bizim çıkarımız sizle beraber. Türkiye’yi faizciler yönetiyor. Faizciden yana olanlar yönetiyor. Bu ekonomi modeli yani dışardan borç getirip Türkiye’yi soyma olayı 1980’de geldi. Bu sistemin değişmesi lazım” dedi.

“ÇİFTÇİNİN DERDİNE DERMAN OLUNMAZSA TÜRKİYE EKONOMİSİ BATAR”

Kaynakların üretime ayrılmasının zorunluluk olduğuna dikkat çeken Perinçek, “Bu çiftçinin sorunu değil Türkiye’nin sorunudur. Türkiye bunu yapmak zorunda yoksa gıda güvenliği tehdit altında. Bu sene çiftçinin derdine derman olunmazsa Türkiye ekonomisi batar. Biz gittiğimiz her yerde bu durumu çok iyi anlatıyoruz anlatmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.

“ÜRETENLERİN HÜKÜMETİNİ KURACAĞIZ”

Çiftçilerin sorunlarını dinleyen Perinçek, “Vatan Partisi’nin her zaman üretenden yana olduğunu ve çözümün Vatan Partisi’nde olduğunu dile getirdi. Perinçek, “ Geçici çözümlerle sorunlar kökten çözülemez o yüzden üretenlerin hükümetini kuracağız. Köklü çözüm önümüzde. Türkiye’nin çiftçisi, emekçisi var. Faizcilerin, borsa vurguncularının hükümeti değil üretenin hükümetini kuracağız” diye konuştu.

Aşağıdaki haberler de ilginizi çekebilir.

• İSYAN TUTANAKLARI-Krala Öğütler
• Dr. Perinçek: “Hesaplaşma dönemine girdik”
• Doğu Perinçek’ten fon vurgunu açıklaması
• Emekli yazıları28
• Federal seçimler için sınav: Eyalet seçimleri
• EMS ve Çam-Der’den CHP ziyareti
• “Suriye’de ne işimiz var”cıların hezimeti1
• “ARSLANLA CEYLANLAR DOSTTUR KUCAĞIMIZDA” BARIŞI Türk’ün Devlet kuruculuğu ve Yeryüzü Hükümdarlığı Ülküsü

ata-eti-ite-otu
İndir

Uzmanlar, küresel iklim krizine bağlı olarak yaşanan kuraklık yüzünden ülkemizdeki nehirlerin neredeyse tamamında suyun akış hızının yüzde 70’lere varan oranda düştüğü ve göllerimizin ise yüzde 60’ının kuruduğu gerçeğine dayanarak, yakın gelecekte su krizi yüzünden kitlesel göçlerin yaşanacağı uyarısında bulundu.

Yüzyıllardır insani faaliyetlerle tabiat yıkıma uğratıldı.

Sanayinin gelişmesi, nüfusun artması ortamı sarstı.

Dünyanın damı delindi.

Tabiatın ve insanlığın, ancak kamu müdahaleleriyle kurtulabileceği kritik bir eşiğe geldiği belirtiliyor.

Küresel iklim değişikliği ve sıcaklık artışları, kuraklığı kamçılıyor ve nehirlerin akış hızını olumsuz etkiliyor, gölleri kurutuyor.

Türkiye’de yapılan çalışmalarda Ceyhan Havzası’ndaki su kaynakları dışında ülke genelindeki nehirlerin tamamında akım hızının yüzde 20 ile yüzde 70 arasında düştüğü saptandı. Susurluk, Malatya Arapgir, Gümüşhane Kelkit, Bingöl Karlıova, Muğla Milas ile Kahramanmaraş Çağlayancerit Havzası’ndaki nehirler en kötü durumdaki kaynaklar arasında yer alıyor.

Aydınlık gazetesinin Milliyet’ten Mert İnan’a dayandırdığı haberine göre, Türkiye’deki ortalama hava sıcaklıklarının 2030 sonrasında 3 derece artabileceğini, yağış klimatolojisinde ise olumsuz değişimlerin olacağını belirten uzmanlara göre en büyük sorunlardan birinin de akarsu yataklarında yaşanan ciddi kirlilik. Son dönemde hazırlanan tüm araştırmalarda Ergene, Büyük Menderes, Sakarya, Kızılırmak başta olmak üzere tüm su kaynakları belli oranlarda kirlendiği belirtiliyor. Çiftçiler ise geçmişte 20 metre derinden yeraltı suyu çekerken, günümüzde 200 metreden su çekmek zorunda kaldıklarını söylüyorlar.

‘GÖRÜLMEMİŞ NÜFUS HAREKETLERİ YARATACAK’

Su Politikaları Derneği Başkanı Dursun Yıldız, gelecekte ülkeler arasında yaşanacak su savaşlarına dikkat çekerken, “CIA danışmanı Peter Schwartz ve Global Businiess Shwartz ve Randall, açlık, tarımsal üretim çöküşleri, yoksulluk ve hastalık gibi uzun vadeli olguların yanı sıra aniden gelişen her türlü yıkıcı iklim olaylarının bugüne kadar görülmemiş nüfus hareketleri yaratacağını öngörüyorlar. 2012 yılında 32 milyonu aşkın kişi sel, kasırga ve deprem gibi iklim felaketleri yüzünden yaşadıkları yerlerden göç etmek zorunda kaldı. Göçlerin yüzde 98’i iklim değişimine bağlı nedenlerle meydana geldi. 2050 yılına kadar 200 milyon kişinin yeni bir göçmen statüsü ile bir başka ülkede yaşayacağı görülüyor” değerlendirmesinde bulundu.

‘YERALTI SULARIMIZIN BÜYÜK BİR KISMI TEHDİT VE TEHLİKE ALTINDA’

Türkiye özelinde çok ciddi bir su krizi yaşandığını da sözlerine ekleyen Yıldız, “Ülkemizin yeraltı suyu işletme rezervi yıllık 17,8 milyar metreküp olmak üzere ülkemizin tüketilebilir yerüstü ve yeraltı su potansiyeli yıllık toplamı 111,8 milyar metreküptür. Yeraltı suyu birçok şehrin, sulama sistemlerinin ve sanayi tesisinin su ihtiyacını karşılayan doğal su kaynağıdır. Toplam kuyu sayısının 353 bin 933 adet olduğu açıklandı. Yeraltı sularımız büyük bir tehdit ve tehlike altında. Resmi belgeli kuyu sayısı 400 bine yaklaşmış vaziyette. Bu sayıdan daha fazla kaçak kuyu olduğunu biliyoruz” saptaması ve uyarısında bulundu.

300’E YAKIN İRİLİ UFAKLI GÖLÜN YÜZDE 60’I KURUDU

Türkiye’nin gölleri hem küresel iklim değişikliğinin olumsuz etkileri hem de kirlilik nedeniyle adeta can çekişiyor. Bu durum “Göller ve Sulak Alanlar Eylem Planı 2017-2023” raporunda da açıkça yeralırken, Van, Tuz, Manyas, Mogan, Sapanca göllerindeki tahribata dikkat çekiliyor. Burdur Gölü’nün 40 yıl içerisinde 140 km2’sini kaybederek 230 km²’den, 90 km²’ye düştüğü belirtilen raporda, “300’e yakın irili ufaklı gölün yüzde 60’ı kurudu. Türkiye’nin bir zamanlar beşinci büyük tatlı su gölü olan Akşehir Gölü tamamen kurumuş, kış aylarında su birikintisi haline gelmiştir. Beyşehir gölü 26 metreden 6 metreye, Eğirdir gölü 14 metreden 5 metreye düşmüştür. Avlan, Seyfe Sazlığı, Kulu, Sarıgöl, Yarışlı, Kurugöl, Kırkpınar, Acıgöl, Uyuz, Suğla, Meke, Güvenç, Sasam, Kocagöl, Karagöl, Hotamış Sazlığı ve Küçük göl de ise su seviyeleri çok azalmıştır” ifadelerine yer verildi.

‘İSRAF GIDA NEDENİYLE SU DA İSRAF EDİLİYOR’

Öte yandan Türkiye’de çöpe giden gıda ürünleri üzerinden, israf edilen su miktarına yönelik yapılan araştırmalarda ise her yıl israf edilen 26 milyon ton gıda miktarı nedeniyle aynı zamanda 26,6 milyar metreküp suyun israf edildiği belirtiliyor. Bu miktar Keban Barajı’nın aktif depolama hacminden fazla olduğuna dikkat çekiliyor.

‘Çöpe Giden Ekmek ve Gıdanın Su Ayak İzi Ön Raporu’nda, tarım sektörü içinde kullanılan suyun yüzde 38’inin tahıl üretimine harcandığı vurgulanıyor.

‘MARMARA GÖLÜ TAM ANLAMIYLA CAN ÇEKİŞİYOR’

Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Hidrolik Hidroloji ve Su Kaynakları Programı Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Cem Polat Çetinkaya, şu ifadeleri kullandı: “Özellikle akarsular ve göllerde artan nüfus ile gelen arıtılmamış kanalizasyon suları ve tabii bunların getirdiği deterjan kimyasal gibi atıklar, aşırı gübre kullanımı ile tarımsal kaynaklı dönen suların katkısı, haliyle iyi denetlenmeyen endüstriyel işletmelerin atık suları birçok nehrimizde suyun kalitesinin kötü ya da çok kötü olmasına neden oluyor. Küçük bir örnek: Gediz Havzasında planlanan Gördes barajı daha yapılmadan, yaptığımız modelleme çalışmalarında, Marmara Gölü’nün kuruma tehlikesi ile karşı karşıya kalacağını 2006 yılında öngörmüştük. Baraj tamamlandı, su tutmaya başladı. Sonuç olarak Gördes bölgesinde öngörülen sulamalar yapılacak, İzmir’e yılda 60-80 milyon metreküp içme suyu temin edilecekti ama aynı havzada bulunan Marmara gölü tam anlamıyla can çekişiyor. Balıkçılık öldü, gölden su temin eden çiftçiler su bulamaz oldu” dedi.

• 
  İSYAN TUTANAKLARI-Krala Öğütler
• 
  Dr. Perinçek: “Hesaplaşma dönemine girdik”
• 
  Doğu Perinçek’ten fon vurgunu açıklaması
• 
  Emekli yazıları28
• 
  Federal seçimler için sınav: Eyalet seçimleri
• 
  EMS ve Çam-Der’den CHP ziyareti
• 
  “Suriye’de ne işimiz var”cıların hezimeti1
• 
  “ARSLANLA CEYLANLAR DOSTTUR KUCAĞIMIZDA” BARIŞI Türk’ün Devlet kuruculuğu ve Yeryüzü Hükümdarlığı Ülküsü

ata-eti-ite-otu
İndir

Küresel iklim değişikliğinin ülkemizdeki yansımalarından kuraklık çeşitli bölgelerde çiftçilerimize ağır darbe vurdu. Geçtiğimiz günlerde mağdur olan çiftçiler çeşitli yerlerde yol kapatarak ve diğer çeşitli protesto yöntemleriyle seslerini duyurmaya çalıştılar. Bu durum devletin sinir merkezlerini hemen etkiledi. Tarım Bakanlığı sosyal medya hesabından kuraklık bölgelerinde hasar çalışmalarına başlandığını duyurdu.

Çalışmaların sonuçlarına göre destek 3 kalemde uygulanacak:

Çiftçilerin borçları ertelenecek
Kuraklık sigortasında Tarsim Devlet Desteği 2022 yılına özel olmak üzere %70’e, hasar ödeme oranı da %80’e çıkartılacak
Kuru tarımın yapıldığı bölgelerde kuraklıktan etkilenen üreticilere verim kayıplarına göre dekar başına 100 liraya kadar doğrudan ödeme yapılacak.

Tarım Bakanlığı açıklamasında şunlar kaydedildi:

“Kuraklığın oluştuğu bölgelerde hasar tespit çalışmaları hızla devam ediyor.

“Çalışmaların sonuçlarına göre çiftçilerimizin borçları ertelenecek ve kuraklık sigortasında Tarsim Devlet Desteği önümüzdeki yıla özel %70’e, hasar ödeme oranı da %80’e çıkartılacak.

“Ayrıca kuru tarımın yapıldığı bölgelerde kuraklıktan etkilenen üreticilerimize de verim kayıplarına göre dekara 100 liraya kadar doğrudan ödeme yapılacaktır.”

• 
  İSYAN TUTANAKLARI-Krala Öğütler
• 
  Dr. Perinçek: “Hesaplaşma dönemine girdik”
• 
  Doğu Perinçek’ten fon vurgunu açıklaması
• 
  Emekli yazıları28
• 
  Federal seçimler için sınav: Eyalet seçimleri
• 
  EMS ve Çam-Der’den CHP ziyareti
• 
  “Suriye’de ne işimiz var”cıların hezimeti1
• 
  “ARSLANLA CEYLANLAR DOSTTUR KUCAĞIMIZDA” BARIŞI Türk’ün Devlet kuruculuğu ve Yeryüzü Hükümdarlığı Ülküsü

ata-eti-ite-otu
İndir

Açıklamada şu görüşlere yer verildi:

Kamuoyuna Saygıyla duyurulur;

Bir süredir Burdur Belediyesi İnsuyu havzasında bulunan içme suyu sondajlarımızın su verimlerinin düşmesi neticesinde yaşanılan su sıkıntısı için Burdur Belediyemiz yeni su kaynakları oluşturabilmek adına çalışmalarını titizlikle sürdürmektedir.

Devlet Su İşleri’nin 2015 yılında Burdur / Gökpınar bölgesine içme suyu ile ilgili yaptığı “Burdur Belediyesi İçme Suyu isale hattı ve Tesisleri” projesi kapsamında hazırlanan sondaj kuyularından saniyede 300 litre su çekilmesi planlanırken ne yazık ki havaların kurak gitmesi ve yeraltı su kaynaklarını besleyecek yeterli yağışın olmaması, bölgede yoğun şekilde tarım yapılıyor olması ve çiftçimizin su ihtiyacının da artmış olması sebebiyle bugün ne yazık ki saniyede 150 litre su anca halkımızın kullanımına sunulabilmektedir.

Eski İnsuyu pompalarının bulunduğu bölgede 4 adet yeni içme suyu sondaj çalışmamız geçtiğimiz birkaç günde tamamlanmış, pompaların yeterli güçte çalışabilmesi için gerekli olan yeni trafo ihalesi yapılmış, elektrik tesisatının tamamlanmasıyla birlikte yeni su kaynaklarından çekilen içme suyu halkımızın kullanımına sunulacak ve su sorunumuz çözülmüş olacaktır.

Fakat şunun da bilinmesi gerekir ki, Bölgede yapılan tarım nedeniyle yer altı su kaynakları çok yoğun ve bilinçsiz bir şekilde kullanılmakta ve mevsimlerin kurak gitmesi sebebiyle de yer altı su kaynakları beslenememekte ve her geçen gün su sorunu hem çiftçimiz hem de halkımız için daha da büyük bir sorun halini almaktadır.

Konuyla ilgili olarak Burdur’un içme suyunda yaşanabilecek sıkıntılar için Belediyemiz İller Bankası tarafından yapılan ve sadece 10 ay kullanılabilen Senir İçme Suyu Projesi, yeni kaynak ve içme suyu ile ilgili çalışmalarını büyük bir titizlikle devam ettirmektedir.

Tasarruflu su kullanımı konusunda çiftçilerimizin ve vatandaşımızın da bizlere destek vermesi çalışmalarımızda bizlere destek olacaktır.

Anlayışları için tüm halkımıza teşekkür ederiz.

• 
  İSYAN TUTANAKLARI-Krala Öğütler
• 
  Dr. Perinçek: “Hesaplaşma dönemine girdik”
• 
  Doğu Perinçek’ten fon vurgunu açıklaması
• 
  Emekli yazıları28
• 
  Federal seçimler için sınav: Eyalet seçimleri
• 
  EMS ve Çam-Der’den CHP ziyareti
• 
  “Suriye’de ne işimiz var”cıların hezimeti1
• 
  “ARSLANLA CEYLANLAR DOSTTUR KUCAĞIMIZDA” BARIŞI Türk’ün Devlet kuruculuğu ve Yeryüzü Hükümdarlığı Ülküsü

ata-eti-ite-otu
İndir