Fidan almak için başvuru yapan İlyas Köylü 77 vatandaşa 4 bin zeytin fidanı dağıtıldı. Program sonrası ilk zeytin fidanını diken Vali Öksüz, projeye katkıda bulunan İlyas Köyü sakinleriyle sohbet etti.

Programa Vali Türker Öksüz, Milletvekilleri Prof. Dr. Adem Korkmaz ve Mustafa Oğuz, İl Jandarma Komutanı J. Alb. Mustafa Güder, İl Genel Meclisi Başkanı Levent Tokmaker, İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Asım Ertilav, Kurum Müdürleri, İl Genel Meclisi üyeleri, İlyas Köyü Muhtarı İlyas Bayrı ve vatandaşlar katıldı.

• Hipersonik özgüvensizlik
• Küresel Ergenekon’dan Çıkış Hükümleri
• ANTALYA’da Latif Polat’tan Vatan Partililere müzik şöleni
• Sağlık iş kolunda yetki dengeleri değişti
• Dünya antiemperyalist gençliğine övgü
• ANTGİAD Genç Beyinleri Aynı Çatıda Buluşturdu
• Mutlak butlanı müteakiben CHP’de infial
• Emekli yazıları14

Ellerine margarin sürülmüş ekmek tutuşturularak sokağa gönderilen orta sınıf çocukların tadını hiç bilmeden büyüdükleri tereyağı ve zeytinyağı, 1980’lerden itibaren güney kıyılarına akın eden Avrupalı orta sınıf turistlerin iç çeke çeke tüketmeleriyle 2000’lerden sonra yeniden keşfedilmeye başlandı… Kendi değerlerini batı dolayımıyla öğrenmeye alışık kitleler yaratılan bir ülkenin çocukları, gösterişli İtalyan şişesine Ayvalık zeytinyağı doldurup mutfaklarını süslemeye devam etseler de, 7 Haziran’da Meclis’te oylanacak olan zeytin tasarı yasalaşırsa o şişelere koyacak Türk zeytinyağı bulmakta zorlanacaklar.

7 HAZİRAN ZEYTİNCİLİĞİN KARA GÜNÜ OLARAK TARİHE GEÇMEK ÜZERE

Zeytinin anavatanı olan Türkiye, binlerce yıllık bir üretim ve inanç kültürünün de kaynağı olan zeytin ağaçlarının ölüm fermanını da imzalayan ilk ülke olarak tarihe geçmek üzere. Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 1 Haziran’da ilgili alt komisyondan geçirilen zeytincilikle ilgili yasa tasarısı, 7 Haziran’da Meclis Genel Kurulu’nda oylanacak. Zeytin üreticilerinin görüşünü hiçe sayan tasarı genel kurulda kabul edilip yasalaşırsa, bundan böyle zeytinliklerde sanayi, enerji ve madencilik yatırımları yapılabilecek…

SADECE ZEYTİNCİLİK DEĞİL, TARIM VE TURİZM DE ZARAR GÖRECEK

Türkiye’de zeytin üretiminin yoğun olduğu bölgelere bakıldığında, Çanakkale’den Hatay’a kadar uzanan kıyı şeridi ve bu şeridin iç bölgeleri öne çıkıyor. Gaziantep, Kilis, Mardin ve Karadeniz’in doğusundaki Artvin’de de zeytincilik yapılıyor. Zeytin ağacının yayıldığı bölgeler, aynı zamanda Türkiye’nin sebze ve meyve üretiminin yoğunlaştığı alanlar. Dolayısıyla yasayla birlikte yalnızca zeytinlik alanlar değil, tarımın geneliyle turizm de yıkıcı faaliyetlerden etkilenecek.

BAKAN ÖZLÜ: ‘NE YAPTIĞIMIZI BİLİYORUZ, BEN BİR YILDIR ÇALIŞIYORUM’

Ancak Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanı Faruk Özlü, günlerdir tartışılan tasarıyla ilgili soruları şöyle yanıtladı: “Önümüzdeki hafta bu yasayı Meclis’ten geçireceğiz. Belki tartışmalar olacak, yeni sanatçılar çıkacak, yeni yazarlar devreye girecek. Ama biz ne yaptığımızı biliyoruz. Biz uzun zamandır bu yasaya çalışıyoruz. Ben bir yıldır çalışıyorum. Yapısal reformlar için çalışıyorum. TÜBİTAK reformu da böyle. Türkiye’nin büyümesi lazım.”

‘ZEYTİN AĞAÇLARINA YAKLAŞMA DİYEN YASA BUGÜN ANLAMLI DEĞİL’

Zeytin ağaçları için bugüne kadar adeta koruma kalkanı olan 1939’da çıkartılan 3573 sayılı zeytincilik kanununu eleştiren Bakan Özlü, “Türkiye’de bir yasa var. Bu yasa ‘Zeytin ağaçlarına 3 kilometreden itibaren yaklaşma’ diyor. Bu yasanın çıktığı tarih 1939. Yasa 1995 yılında revize edilmiş ve halen gündemde. 1939 yılındaki teknolojilerle şimdiki teknolojiler bir değil. O yıllarda bugünkü artırma sistemleri, filtre sistemleri yoktu. Bugün neredeyse içme suyuna yakın artırma yapan tesisler var. O günkü teknoloji ile bugünkü teknoloji bir değil. ‘Zeytin ağaçlarına 3 kilometre yaklaşmayın’ demek bugünkü teknolojilere bakıldığında pek anlamlı değil” görüşünü savunuyor.

BAKAN ÖZLÜ BİLİMSEL OLARAK KAMUOYUNU İKNA EDEBİLDİ Mİ?

Zeytin kıyımına karşı çıkan sanatçı, yazar ve üretici örgütü temsilcilerini siyaset yapmakla suçlayan ve ‘bilimsel rapor sunmamakla’ eleştiren Bakan Özlü’nün kendisi de kamuoyuna zeytinliklere neden kıyılacağıyla ilgili bilimsel bir bilgi aktarmış değil. Ayrıca bilimsel rapor sunması gereken halk değil, bilakis bu tasarıyı hazırlayan devletin kurumlarıdır. Kaldı ki tek bir zeytin ağacına bile kıymanın bilimsel bir açıklaması olamaz, olmamalı.

BÜYÜK İSKENDER’DEN BU YANA MEYVE VEREN ZEYTİN AĞAÇLAR

‘Zeytin ağacına 3 kilometre yaklaşmayın’ diyen yasayı anlamlı bulmayan Bakan Özlü’nün, zeytin ağacını tanımadığı ve anlamını bilmediği açık. Bugün Akdeniz çanağında Büyük İskender’den, Hz. İsa’dan, Sezar’dan, Kanuniden ve Napolyon’dan yaşlı ve halen ürün vermeye sürdüren zeytin ağaçları olduğunu anımsatmak gerek. Binlerce yıllık zamana tanıklık eden bu anıtsal ağaçları hangi zamana sığdıracaksınız, hangi teknolojiyle yaklaşacaksınız? Bugünkü teknolojinizle 3 bin yıl yaşayacağını garanti edebileceğiniz bir zeytin ağacınız var mı?

ANA VATANINDA ÖLÜM FERMANI OYLANAN ZEYTİN BİZE NE ANLATIYOR

Anavatanı Anadolu olan zeytin, ağırlıklı olarak ‘Akdeniz Çanağı’ olarak anılan coğrafyada yetiştiriliyor. Uzun ömürlü ve dayanıklı olması nedeniyle Anadolu’da ‘ölmez ağacı’ olarak da anılan zeytin ağaçları binlerce yıl yaşayabiliyor. Girit’te bulunan ve yaklaşık 5 bin yaşında olduğu tahmin edilen anıt zeytin ağacının dışında Akdeniz ülkelerinde Roma döneminden bu yana meyve veren, 2 bin yaşın üzerinde ağaçlar bulunuyor.

İSPANYA’DA 300 MİLYON ZEYTİN AĞACI VAR

Dünya genelindeki toplam 900 milyon civarındaki zeytin ağacının 300 milyonu İspanya’da bulunuyor. Zeytin ve zeytinyağı üretiminde dünya lideri olan İspanya’yı İtalya ve Yunanistan takip ediyor. Türkiye ise 170 milyonluk zeytin ağacı sayısıyla dördüncü sırada. Ancak Türkiye’nin zeytincilikteki hedefi, dünya ikinciliğini yakalamak. Potansiyele bakıldığında bu hiç de zor değil. Ancak bu, zeytinciliği sanayi ve enerji bahanesiyle yok etmemek şartıyla mümkün olabilecek bir hedef.

DÜNYA LİDERİ OLSA DA ZEYTİN AĞAÇLARINI GÖZÜ GİBİ KORUYOR

Geçmişte turizm ve yazlık konut uğruna kıyılarını betonlaşmaya kurban eden İspanya, son yıllarda üretimde dünya lideri olsa da zeytin ağaçlarına gözü gibi bakıyor. Tarım Bakanlığı bünyesinde kurulan ‘Zeytinyağı Ajansı’, özel sektörle birlikte uygulanan doğru ve akılcı politikalarla İspanya’yı dünyanın en büyük zeytinyağı üreticisi haline getirdi. İspanya bugün dünya zeytinyağı üretiminin yaklaşık yüzde 45’ini tek başına karşılıyor.

BIRAKIN SANAYİ YATIRIMI YAPMAYI ELMA AĞACI BİLE DİKEMEZSİNİZ

Ülkenin güneyindeki Endülüs bölgesi, İspanyol zeytinciliğinin kalbi konumunda. Ülkedeki her dört zeytin ağacından üçü bu bölgede bulunuyor. Bu nedenle bölgenin zeytin ağaçları ‘coğrafi tescil’ ile koruma altında. Yani zeytincilik yapılan bölgede bırakın sanayi yatırımı yapmayı, zeytin üretimini etkileyecek bir başka ürün, örneğin elma bile yetiştiremezsiniz. O zeytin ağacının verimini, lezzetini, aromasını, yağ oranını ve yaşamını etkileyecek her türlü dış etkenden koruyacak tedbirler alarak olması gereken akılcı bir üretim politikası uygulayan İspanyollar, bugün dünyanın dört bir yanında kendi markaları olan zeytinyağını satabilmek için büyük tanıtım kampanyaları yürütüyor. Çünkü İspanyol zeytininin yüzde 95’inde yağ elde ediliyor. Bu da yılda yaklaşık 600 bin tonun üzerinde zeytinyağı anlamına geliyor.

ROMALILARDAN BERİ MEYVE VEREN ZEYTİN AĞAÇLARI

Özetle İspanya, 2 bin yıl önce toprakla buluşan ve Romalılardan Araplara, Katalanlardan Basklılara hemen herkesi beslemiş olan zeytin ağaçlarının ürünleriyle bugünkü ekonomisini de ayakta tutmayı sürdürüyor. Ve eğer bu zeytin ağaçlarını korumayı sürdürürlerse belki de daha 2 bin yıl daha gölgesinde yaşamayı sürdürecekler.

ZEYTİN AĞACI KAPİTALİZMİN ÇARKINA NEDEN TERS?

Ancak zeytin ve zeytinyağının bir de endüstriyel üretimin üzerinde yükselen ve gücünü buradan alan kapitalist üretim ilişkisine ters bir yanı da var. Her ne kadar kendisi de bir endüstri alanı oluştursa da aslında zeytinyağı herhangi bir teknoloji gerektirmeden de elde edilebilecek bir gıda ürünü ve bu yanıyla çok değerli. 2 bin 500 yıl önce Urla’da yaşayan bir zeytin üreticisinin, taş ve ahşap malzemeler kullandığı zeytinyağı elde etme yöntemini bugün de kullanabilirsiniz. Hatta kullanırsanız daha kaliteli bir yağ elde etmiş olursunuz. Bu yanıyla endüstriyel ve teknolojik bir altyapı olmadan da yalnızca aklınızı ve ellerinizi kullanarak yetiştirip yapını elde edebileceğiniz zeytin, gıda güvencesi için de oldukça önemli…

ZEYTİNYAĞINI TARTIŞIRKEN MARGARİNİN TARİHİ BİZE NE ANLATIYOR

Zeytin ve zeytinyağı ile tereyağı gibi yerli besin kaynaklarının Türkiye gibi ülkeler için neden yaşamsal önemde olduğunu anlamak için margarinin tarihine kısa bir bakmakta yarar var. Sömürgecilik çağının ortasında, Fransız imparatoru III. Napolyon’un Meksika’da Katolik bir imparatorluk kurmayı hayal etmesiyle başlayan margarinin tarihi, toplumların beslenme alışkanlıklarının nasıl değiştirildiğine de kaynaklık ediyor. Fransız gemicilerin Meksika’ya ulaşabilmesi için okyanusu aşma zorunluluğu, uzun süre bozulmadan dayanabilecek bir gıda gereksinimini doğurdu.

MARGARİN, NAPOLYON’UN SÖMÜRGECİ DÜŞLERİ İÇİN ÜRETİLDİ

Napolyon’un talebine ilk yanıt, 1869’da Fransız kimyacı Mége Mouriés’ten geldi. Mouriés, ürettiği ‘dayanıklı’ maddeye, Yunanca’da ‘İnci’ anlamına gelen ‘margaron’ adını verdi. Kimilerine göre de karısının adı olan Margarite’den esinlenmişti. Ancak Mouriés’in bulduğu margarinin patenti, 1871-1874 yılları arasında Hollanda, Almanya ve İngiltere’ye satıldı. Margarin bu ülkelerde üretilip satılmaya başlanınca, tereyağı üreterek geçimini sağlayan köylüler ayaklandı. Bunun üzerine 1897’de tereyağı satılan dükkânlarda margarinin satılması yasaklandı.

HOLLANDALI VE İNGİLİZ ŞİRKETLER BİRLEŞİP MARGARİN DEVİ OLDULAR

Birinci Dünya Savaşı Avrupa’daki doğal yağ üretimini sekteye uğratmıştı. Bu dönemde Hollandalı tanınmış tereyağı tüccarı Van der Bergh ve Jurgens’in kurduğu ‘Margarine Union’ firması, İngiltere’de bakkallıktan sabun tüccarlığına geçen Lever Brothers firmasıyla 1930’da birleşerek ‘Unilever’ adını aldı. Çünkü her iki firmada sabun ve yağ dışında dondurmadan et ürünlerine kadar birçok gıda maddesinin üretimiyle uğraşıyordu ve güçlerini birleştirerek birlikte yola devam etme kararı aldılar.

YAĞ İÇİN AYAKLANMA ÇIKARANLARIN ÜLKESİ BÜYÜK BİR PAZARDI

Ünilever 2. Dünya Savaşı’nın ardından kendine yeni pazarlar aramaya girişti. O dönemde nüfusunun yaklaşık yüzde 70’ten fazlası kırsalda yaşayan Türkiye, kıyı şeridinde benzersiz zeytinyağı, iç ve dağlık kesimlerde ise her yörede ayrı bir lezzete sahip olan tereyağı üreterek kendi tüketimini karşılıyordu. Yağ, bu topraklar için öylesine önemliydi ki, Osmanlı döneminde Yeniçeri ayaklanmalarından birinin, “hoşafın yağı kesildiği için” başladığı efsane gibi bugüne kadar ulaşmıştır.

LATİNCE ‘SAĞLIK’ VE ‘HAYAT’, İLK MARGARİNE NASIL MARKA OLDU?

İngiliz ve Hollandalı dev firmaların birleşmesiyle oluşan Ünilever, yağın çok önemsendiği Türkiye pazarına margarin satmak için İstanbul’da bir fabrika kurmak istiyordu. İş Bankası ile ortak olan Ünilever, ‘Ünilever-İş’ adıyla Türkiye’nin ilk margarin fabrikasını 1951 yılında kurdu. Yılda 8 bin ton margarin üretebilecek kapasitede kurulan Bakırköy’deki fabrika, 1953 yılında iki ayrı ürünle Türk halkını margarinle tanıştırdı. Latince sağlık anlamına gelen ‘Sana’ ile hayat anlamına gelen ‘Vita’ markalarıyla satışa sunulan iki ürünün adları yan yana getirilince ‘sağlıklı hayat’ anlamı ortaya çıkıyordu. Sağlık ve hayat kelimeleri, ilerleyen yıllarda margarin reklamlarının en sık kullanılan sloganları arasına girse de sağlıklı olup olmadığına yönelik tartışmalar halen bitmiş değildir.

TOZLU YOLLARDA BEDAVA MARGARİNLİ EKMEK DAĞITAN KAMYONLAR

Gelin şimdi hep birlikte 1960’ların başına, Anadolu’nun ortalarında bir kasabaya gidelim… Emirdağlı bir Türkmen çocuğu olan Nazif Aydemir, yolları toza bulayarak kasabanın ortasına gelen kamyonun ne getirdiğini merak edip peşinden koşarak meydana vardıklarında görüp yaşadıklarını bugün şöyle anlatıyor: “Austin marka burunlu bir kamyondu. Kamyonun kasası bir büfeye dönüştürülmüştü. Meydanda biriken meraklı kalabalığın bakışları arasında büfe kamyonun kapakları açıldı. Fırından yeni çıkmış, sımsıcak ve mis gibi kokan ekmeklere sürülmüş margarinler bedava halka dağıtılmaya başladı. Biz çocuklar için bayram yeri gibiydi. Elimize tutuşturulan margarinli ekmeği bitirip, bir daha sıraya giriyorduk. Hiç unutmuyorum, o kamyonun kasasında, elinde bir dilim margarin sürülmüş ekmek olan, mutlu, güzel ve sağlıklı görünen sarışın bir kız resmi vardı… Ertesi gün meydana gittiğimizde o kamyon artık yoktu. Ancak biz böylece margarinle tanışmıştık. Sonrasında hep bakkaldan aldık. O zamanlar bizim için yeni ve değişik bir şeydi. Ama bugün gerçek zeytinyağı ve tereyağından başka bir yağı ağzıma koymuyorum…”

EKONOMİK YAPTIRIMLAR VE MARGARİN KUYRUĞU YILLARI

Nazif Aydemir gibi o yılları yaşayan pek çok çocuk, kentine, kasabasına uğrayan o margarin kamyonlarıyla başlayan tüketim alışkanlıklarını sürdürdükçe, Türkiye’de halkın yağ tüketim alışkanlıkları köklü biçimde değişti. Öyle ki 1970’lerde, kırsaldaki üretim alanlarından koparılarak büyük kentlere tutunmaya çalışan nüfusun ekonomik yaptırımlarla siyasetine yön verilen Türkiye’de margarin kuyruklarıyla tanıştılar. Böylece Türkiye, kendi yağıyla kavrulmanın ne denli önemli olduğunu yaşayarak öğreniyordu.

DÜNYANIN EN BÜYÜK MARGARİN SATIŞI TÜRKİYE’DE YAPILDI

1989 yılına gelindiğinde, Sana, dünyadaki tek marka ve ambalaj altında en büyük satış rakamı olan 129.000 tona ulaşmıştı… Ellerine margarin sürülmüş ekmek tutuşturularak sokağa gönderilen orta sınıf çocukların tadını hiç bilmeden büyüdükleri tereyağı ve zeytinyağı, 1980’lerden itibaren güney kıyılarına akın eden Avrupalı orta sınıf turistlerin iç çeke çeke tüketmeleriyle 2000’lerden sonra yeniden keşfedilmeye başlandı.

İTALYAN ŞİŞELERİNE KOYACAK TÜRK ZEYTİNYAĞI BULAMAYABİLİRSİNİZ

Kendi değerlerini batı dolayımıyla öğrenmeye alışık kitleler yaratılan bir ülkenin çocukları, gösterişli İtalyan şişesine Ayvalık zeytinyağı doldurup mutfaklarını süslemeye devam etseler de, 7 Haziran’da Meclis’te oylanacak olan zeytin tasarı yasalaşırsa o şişelere koyacak Türk zeytinyağı bulmakta zorlanacaklar.

HER YÖRÜK ÇADIRIN ÖNÜNDE 300 LİTRE SÜT KAYNATILAN GÜNLER

Bir zamanlar her çadırın önünde 300 litre süt kaynatan, her obadan yüzlerce kilo tereyağı, peynir üretip Anadolu pazarlarını bereketli kılan Yörüklerin torunları, margarinle tanışınca tekmeleyip dereye yuvarladıkları karınlara basılmış o altın sarısı tereyağları arıyor şimdi… Bir zamanlar siparişle yazdırılan “zeytinyağlı yiyemem amman, basma da fistan giyemem amman” türküsünün ezberletildiği Ege’nin, Marmara’nın çocukları, sırlı küplerde nefes alarak yaşayan o zümrüt zeytinyağlarını arıyor şimdi…

7 HAZİRAN’DA ZEYTİNE KIYMAK İÇİN KALKAN HER ELİ KAYDEDECEĞİZ

7 Haziran günü Türk zeytinciliğinin ölüm fermanını oylayacak olan Meclis’te kalkan her eli tek tek hafızamıza kaydedeceğiz. “Biz ne yaptığımızı biliyoruz, ben bir yıldır bunun için çalışıyorum” diyen Bakan Özlü, kendisine verilen görevi eksiksiz yerine getirmenin telaşında olacak elbette. Ancak hiçbir ayrım gözetmeksizin bu topraklarda yaşayan bütün insanların da tarihi bir görevi var: Zeytine kalkan elleri durdurmak…

Kaynakça: (Gündelik Hayatımızın Tarihi, Kudret Emiroğlu. Dost Kitabevi)

(*) Yazıda yer verilen marka isimleri ve görseller, adı geçen marka ve ürünlerini hedef almak için değil, bir ürünün tarihsel gelişimini aktarmak amacıyla kullanılmıştır. (Yusuf Yavuz)

• 
  Hipersonik özgüvensizlik
• 
  Küresel Ergenekon’dan Çıkış Hükümleri
• 
  ANTALYA’da Latif Polat’tan Vatan Partililere müzik şöleni
• 
  Sağlık iş kolunda yetki dengeleri değişti
• 
  Dünya antiemperyalist gençliğine övgü
• 
  ANTGİAD Genç Beyinleri Aynı Çatıda Buluşturdu
• 
  Mutlak butlanı müteakiben CHP’de infial
• Emekli yazıları14

Zeytinin anavatanı olan coğrafyada bulunan Türkiye hatalı tarım politikaları yüzünden bu büyük avantajını heba ederken zeytin ağacıyla henüz yeni tanışan Avustralya ve Çin son bir kaç yılda milyonlarca zeytin ağacı dikerek büyük atılım yaptılar. Avustralya 20 yılda zeytin üretiminde yüzde 4200 büyüme sağlarken Çin’in ürettiği zeytinyağı geçtiğimiz yıl New York Uluslararası Zeytinyağı Yarışması’nda altın madalya ile ödüllendirildi.

Türkiye’nin Adana’dan güneydoğuya uzanan bölgeleri bugün Akdeniz ülkelerinde yaygın olarak yetiştirilen (Olea europaea L.) türü zeytin ağaçlarının anavatanı olarak biliniyor. 180 milyon civarında zeytin ağacına sahip olan Türkiye dünyanın en önemli zeytin ve zeytinyağı üreticilerinden biri. Son yıllarda ağaç varlığında artış olmasına rağmen hatalı tarım politikaları sonucu üretimde ve pazarlamada zeytincilik hak ettiği yere gelemiyor.

AFRİN’DEN ZEYTİNYAĞI İTHAL EDİLMESİ NE ANLAMA GELİYOR

Geçtiğimiz haftalarda Suriye’de Türkiye’nin kontrolündeki Afrin bölgesinden zeytinyağı ithal edildiğinin ortaya çıkması üreticilerin ve piyasanın moralini bir hayli bozsa da hükümet bunun çok da önemli olmadığı görüşünde. Ancak üretimdeki sorunların çözülmesi yerine birçok üründe ithalatta çözüm aranması tarım sektörü için büyük bir sorun.

ZEYTİNYAĞI GEÇMİŞTE ANADOLU’NUN PETROLÜYDÜ

Oysa zeytincilik Anadolu’nun binlerce yıllık üretim geleneği ve bugün Türk tarımı için en önemli avantajlardan biri. Antik çağda Kilikya olarak anılan Çukurova bölgesi ile Mersin’in düşük rakımlı dağlık coğrafyası Akdeniz havzasının en önemli zeytinyağı üretimi merkeziydi. Yalnızca gıda amaçlı değil, tıpkı bugünün petrolü gibi yakıt olarak da kullanılan zeytinyağı büyük bir zenginlik kaynağıydı. Antik çağdan Bizans dönemine kadar süren bu zengin üretim kültürü bugün de bölgedeki en önemli tarımsal iş kollarından biri. Öyle ki bu coğrafyada yalnızca toprak değil, taşlar bile zeytin ağacı doğuruyor. Yapılması gereken tek şey bu büyük potansiyeli bilgi, emek ve sabırla değerlendirmek.

RANT EKONOMİSİ ÜRETİCİNİN UMUDUNU KÖRELTİYOR

Ancak Türkiye sahip olduğu üretim potansiyelini doğru planlama ve akılcı yönetimle değerlendirerek hem iç pazara hem de dünya pazarlarına ulaştırma konusunda yeterli iradeyi gösteremiyor. Çünkü rant ekonomisinin hakim olduğu bir ülkede üretime yatırım yapmak ve sabırla sonucunu beklemek pek tercih edilmiyor. Kamunun ortak değeri olan doğal varlıkların belirli çıkar grupları tarafından yağmalanmasıyla elde edilen kolay ve ölçüsüz servetlerin toplumda giderek yaygınlaşan öyküleri, toprağa bağlanan umutları köreltiyor.

YALNIZCA ZEYTİNCİLİK BİLE TÜRKİYE’YE YETER

Zeytinciliğin madenciliğe, zeytinyağının kömürlü termik santrallere, toprağın ranta, suyun yıkıma kurban edildiği bu dönemde bir zamanlar ürettikleriyle kendine yeten ülkelerden biri olan Türkiye net bir tarım ithalatçısı oldu. Yalnızca zeytincilik bile Türkiye’yi dünyanın en önemli tarım ülkelerinden biri yapmaya yetecekken, Suriye’den, Tunus’tan zeytinyağı ithal edilerek piyasaya sürülmesi akıl alır gibi değil.

ÜRETİMDE GEÇEN YILA GÖRE 193 BİN TON AZALMA VAR

Geçtiğimiz yıl Türkiye’nin zeytin üretimi 1 milyon 730 bin ton olarak açıklandı. Bu yıl üretimde yaklaşık 230 bin tonluk bir düşüş var. Ulusal Zeytin Konseyi’nin 2018 yılı Zeytin Rekoltesi Raporu’na göre bu yıl toplam 1,5 milyon ton rekolte tahmin ediliyor. Bunun üçte ikisi zeytinyağı, geri kalanı ise sofralık olarak değerlendirilecek. Buna göre Türkiye’nin bu yıl yaklaşık 193 bin ton zeytinyağı üretmesi bekleniyor.

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ, KAYIT DIŞILIK VE SAHTECİLİK EN BÜYÜK SORUNLAR

Zeytincilikte en önemli sorunların başında iklim değişikliği, zeytinlik alanları tehdit eden madencilik faaliyetleri, taklit ve hileli ürün, zeytinciliğe yapılan desteklerin yetersiz olması, düşük tüketim ve kayıtdışılık ile sektörle ilgili istatistik verilerinin güncel olmaması gibi başlıklar öne çıkıyor. Ulusal Zeytin Konseyi’nin raporunda bütün bu sorunların çözüm yolları bir bir sıralanıyor.

AVUSTRALYA VE ÇİN’İN ZEYTİNCİLİKTEKİ YÜKSELİŞİ SÜRÜYOR

Türkiye zeytincilikte bir ileri bir geri adımlar atarak zaman kaybederken bir yandan da üreticinin umudunu yitirmesine neden olunuyor. Ancak zeytin ağacıyla sonradan tanışan Avustralya, Çin ve Arjantin gibi ülkeler son yıllarda uyguladıkları akılcı politikalar sayesinde Akdenizli zeytin üreticisi ülkelerle yarışır hale geldiler.

ZEYTİN ÜRETİMİNİ 20 YILDA YÜZDE 4200 ORANINDA ARTIRDILAR

Avustralya bu konuda başı çeken ülke. 1800’lerde Akdeniz ülkelerinden giden göçmenlerin ülkeye götürdüğü zeytin fidanları sayesinde zeytin ağacıyla tanışan bu ada ülkesinde 1990’lardan itibaren zeytin üretimi ilgi görmeye başladı. 2000’li yıllarda geliştirilen çeşitler ise bugün Avustralya’yı zeytinyağı ihraç eden ülkeler arasına soktu. 1997 yılından bu yana zeytin üretimini yüzde 4200 oranında artıran Avustralya, zeytinyağı tüketimini de yüzde 41 oranında artırdı. 1997 yılında yalnızca 500 ton zeytinyağı üreten Avustralya’nın bugünkü zeytinyağı üretimi 21.000 ton. Üretimin yüzde 11’ini ise ihraç ediyor.

KİMYASAL, YAPAY RENKLENDİRİCİ VE İTHALAT YOK

Avustralya’nın en büyük zeytin üreticilerinden biri olan ‘Treetops Plantation’ şirketinin 150 binden fazla zeytin ağacı bulunuyor. Ülkenin güneydoğusunda yer alan New South Wales Eyaletindeki zeytin üretiminde kimyasal ve yapay renklendirici ve tatlandırıcılar kullanılmıyor, ithal ürünlere izin verilmiyor. (1)

ÇİN’DEKİ ZEYTİN AĞACI SAYISI 60 MİLYONA ULAŞTI

Avustralya akılcı tarım politikalarıyla hayvancılıktan sonra zeytincilikte de dünyada söz sahibi ülkelerden biri olma yolunda hızla ilerlerken dünyanın en büyük pazarı olan Çin ise kendi zeytinyağını üretmeye başladı. Hala İspanyol ve İtalyan zeytinyağının hâkim olduğu Çin pazarında artık Çin’deki zeytin ağaçlarından elde edilen zeytinyağlarını da görmek mümkün. Ülkede 1960’larda başlayan zeytin üretiminde ağaç sayısı 70 binlerden bugün 60 milyona ulaşmış durumda.

İSPANYA’DAN ZEYTİNYAĞI UZMANI GÖTÜRÜP MARKA YARATTILAR

İspanya’dan götürdüğü zeytinyağı uzmanı Santiago Botas’ın öncülüğünde üretimini artıran Çin, Güney Gansu’daki Bailong Nehri Vadisi ve Yunnan ve Sichuan sınırındaki Jinsha Nehri Vadisi boyunca yeni zeytin üretim havzaları oluşturdu. İspanyol uzmanın yön verdiği zeytinyağı üretimiyle Çin, kısa sürede dünyanın bilinen markalarını geride bıraktı. (2)

ZEYTİNYAĞINDA ALTIN MADALYA ÇİN’E GİTTİ

New York Uluslararası Zeytinyağı Yarışması’nda geçtiğimiz yıl Çin’in ürettiği zeytinyağı altın madalya ile ödüllendirildi. Bu ödül Çin’in yakın gelecekte zeytincilikte daha büyük adımlar atacağının da habercisiydi. Şimdilik üretilen zeytinyağı rakamları ülke nüfusuna göre oldukça küçük kalsa da ucuz işgücü ve disiplinli üretim anlayışı sayesinde marketlerimizde Çin malı zeytinyağlarını görmeye başlarsak bu hiç de şaşırtıcı olmaz.

TÜRKİYE ZEYTİN AĞAÇLARINI PEYZAJDA KULLANIYOR

Türkiye’de son yıllarda adeta bir ‘peyzaj ağacı’ haline dönüştürülen zeytin ağaçları kentlerin parklarını ve site bahçelerini süslerken ölmez ağacının yeni kuşakların belleğine bu şekilde kaydolmasına itiraz etmemiz gerekiyor. Zeytin ağacı bu toprakların ruhudur. Binlerce yıldır savaşlar, yoksulluklar ve her türlü felaket karşısında ölmez ağacının dallarının altına sığınarak ayakta durabilen Anadolu insanına bu kötülüğü yapmayın, ölmez ağacını küstürmeyin…

Bu haberler de ilginizi çekebilir.

• Hipersonik özgüvensizlik
• Küresel Ergenekon’dan Çıkış Hükümleri
• ANTALYA’da Latif Polat’tan Vatan Partililere müzik şöleni
• Sağlık iş kolunda yetki dengeleri değişti
• Dünya antiemperyalist gençliğine övgü
• ANTGİAD Genç Beyinleri Aynı Çatıda Buluşturdu
• Mutlak butlanı müteakiben CHP’de infial
• Emekli yazıları14
• Yeni program şart

Maden Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle yasal olarak koruma altında bulunan zeytinlikler yağmaya açıldı. Enerji ve tarım politikalarının bir kez daha sorgulanmasına neden olan düzenlemeye tepki yağıyor…

Kömürlü termik santraller başta olmak üzere enerji ve madencilik projelerinde zeytinliklerin yok edilmesinin önünü açan düzenlemeye yönelik tepkiler sürüyor. Maden Yönetmeliğinde yapılan değişiklik, 1 Mart’ta Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre kamu yararı gerekçesiyle zeytinlik alanlarda madencilik yapılabilecek. Zeytinliklerin maden, enerji ve sanayi yatırımlarına açılmasına yönelik yıllardır sürdürülen girişimlerin son ve en yıkıcı adımı olarak görülen bu düzenlemeye meslek odaları ve sivil toplum örgütleriyle kamuoyundan gelen tepkiler ise sürüyor.

Türkiye’nin gündemi Rusya ve Ukrayna arasında yaşanan savaşın gerilimiyle meşgulken 1 Mart’ta yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği’ndeki değişiklik gözleri zeytinlik alanlara çevirdi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nca hazırlanan “Maden Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 1 Mart’ta Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yapılan değişiklikle, Maden Yönetmeliği’nin 115. maddesine, ülkenin elektrik ihtiyacını karşılamak üzere yürütülen madencilik faaliyetlerinin tapuda zeytinlik olarak kayıtlı alanlara denk gelmesi durumunda maden şirketlerine Bakanlıkça izin verilmesinin önü açıldı.

1 Mart 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliği ile zeytinlikler enerji yatırımlarına açıldı.

ORMANLARDA UYGULANAN YÖNTEMDE SIRA ZEYTİNLİKLERDE

Yönetmelik değişikliği ile ayrıca zeytinliklerin madencilik faaliyetleri gerekçesiyle taşınmasına da olanak sağlanıyor. Düzenlemeyle, tıpkı ormanlık alanlarda açılan maden işletmelerinde uygulanan yöntem gibi, yasal olarak koruma altında olan zeytinliklerde de “kesilenin 5 katı kadar bir başka alana yeni ağaç dikimi” gerekçesi getiriliyor. Madencilik sahalarındaki çalışmaların sona ermesinin ardından sahanın rehabilite edilerek “eski haline” getirilmesini hükme bağlayan Yönetmelik değişikliğinin zeytin yasasına aykırı olduğu savunuluyor.

DÖVİZ ARTIŞI UCUZ İTHAL KÖMÜR YERİNE YERLİ KÖMÜRE YÖNELTTİ

İthal kömürle çalışan santrallerin dövize bağlı fiyat artışıyla birlikte tıpkı kereste hammaddesinde olduğu yerli kömüre yönelmeleri, enerji üretiminde yerli kömüre olan talebi de artırdı. TEİAŞ verilerine göre, geçtiğimiz yıl (2021) üretilen yaklaşık 331 milyar kilovatsaat elektriğin yüzde 32,71’lik kısmı doğalgaz çevrim santrallarından, yüzde 31,43’ü ise kömürlü termik santrallarından sağlandı. Enerji üretimindeki yerli kömürün payı da aynı şekilde artış gösterirken, fosil yakıtla (petrol, kömür ve doğalgaz) çalışan santralların payı yüzde 64’ün üzerine çıkmış oldu. 2020 yılında bu oran yüzde 58 düzeyindeydi. Türkiye’nin en önemli tarımsal ürünlerinden biri olan zeytinde büyük verim kayıplarına neden olacağı öngörülen düzenleme ile tarımın enerjiye kurban edilmesi eleştiriliyor.

‘YÖNETMELİK İÇİN ZEYTİNCİLİK SEKTÖRÜNÜN GÖRÜŞÜ ALINMADI’

Tartışmalara neden olan Yönetmelik değişikliğinin ardından hem sektör temsilcilerinden hem de meslek odalarıyla kamuoyundan gelen tepkiler de yükseliyor. Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Mustafa Tan, Yönetmelik değişikliği ile ilgili sektörün görüşünün hiçbir şekilde alınmadığının altığı çizdiği açıklamasında, “Zeytincilik sektörümüz son anda bize ulaşan bu baskın yönetmelikle bir kez daha huzursuz edildi. Sektörümüzün hiçbir şekilde görüşü alınmadan Zeytincilik kanunumuz bir yönetmelik aracılığıyla bir kez daha delinmek isteniyor! Zeytin ağacımızı ve Kanunumuzu hukuka aykırı bu girişimlere karşı 25 yıldır TBMM’de tam yedi kez koruduk. Bu kez de koruyacak, bir kez daha hak yerini bulacak ve kazanacağız. Yargı süreci başlamadan yönetmeliği iptal ederek elinizi kutsal zeytin ağacından derhal çekin” ifadelerini kullandı.

‘DOĞAYA KARŞI İŞLENEN SUÇLARDA HEP KAMU YARARINA SIĞINILIYOR’

Türkiye Ormancılar Derneği (TOD) de düzenlemeyle ilgili bir açıklama yaparak zeytin ağacı kıyımının durdurulması çağrısında bulundu. Maden Yönetmeliğinde yapılan değişikliğin zeytinliklerin maden sahasına dönüştürülmesine olanak tanıdığına değinilen açıklamada, buna gerekçe olarak ise son yıllarda doğaya karşı işlenen tüm suçlarda öne sürülen ‘Kamu yararı’ gerekçesine sığınıldığına işaret edilerek, “Bilindiği üzere; zeytinliklerin 3 kilometre yakınında zeytin işleme tesisi dışında toz çıkaran hiçbir tesise izin vermeyen, zeytin alanlarının daraltılamayacağını hükme bağlayan, 3573 sayılı ‘Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun’ halen yürürlüktedir. Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle bu Kanun işlevsiz kılınmak istenmektedir” denildi.

ZEYTİN AĞAÇLARININ TAŞINMASI: ‘EKOSİSTEMİ TAŞIYAMAZSINIZ’

Düzenlemede yer verilen, zeytin sahasının madencilik faaliyetleri yürütülecek kısmının taşınması girişiminin akla zarar olduğu savunulan açıklamada, “Bu, doğayı anlamamak ve aklımızı hafife almak demektir. Ağaçların taşınması ekolojik ortamın taşınması anlamına gelmez. Ekosistemi taşıyamazsınız. Ayrıca ağaçların taşınması ağaç türüne ve yaşına göre değişiklik gösterip her zaman her koşulda geçerli değildir. Zeytinlik, olduğu ortamda zeytinliktir. O zeytinliği taşıyacağınız yer yoktur. Varsa zaten orası da zeytinlik yapılmıştır” ifadelerine yer verildi.

‘ZEYTİNLİKLERİ ÇÖLE DÖNÜŞTÜRECEK YANLIŞTAN DÖNÜLSÜN’

Yönetmelik değişikliğinin madencilik faaliyeti yürütecek kişiye, faaliyetlerin bitiminde sahayı rehabilite ederek eski hale getirmeyi taahhüt etmesini şart koştuğuna da değinilen Türkiye Ormancılar Derneği’nin açıklamasında, “Madencilik faaliyetinin bitiminde, o alanın tekrar zeytinciliğe uygun hale gelemeyeceği çok açıktır. Bu şart, kamuoyunu kandırmak dışında hiçbir işe yaramayacak ve yaptırımı bulunmayan bir şarttır. Bugüne kadar orman alanlarında binlerce maden işletildi ve hiçbirinde, bırakın başarıya ulaşmış bir rehabilitasyon projesini, uygulamaya geçilmiş proje yok! Açık maden işletmesinden artakalmış kayalıklarda ağaç yetişir mi? Maden Yönetmeliğinde yapılan bu değişiklik, her şeyden önce halen yürürlükteki Zeytincilik Yasasına aykırıdır; toplumun çıkarlarına ters olup kamu yararına da değildir. Tam tersine akılla, bilimle ve doğayla alay etmekle eşdeğerdir. Zeytinliklerimizi çöle dönüştürecek ve halkımıza zarar verecek bu yanlıştan bir an önce dönülmelidir” çağrısında bulunuldu.

KORAMAZ: ‘YÖNETMELİK DEĞİŞİKLİĞİ ANAYASAYA AYKIRIDIR’

TMMOB Başkanı Emin Koramaz da konuyla ilgili açıklamasında yapılan yönetmelik değişikliğinin ülke genelindeki zeytinlikler için ölüm fermanı anlamına geldiğini vurgulayarak şu görüşleri dile getirdi: “Anayasa’nın 44, 45 ve 166. maddeleri tarımın, üreticinin ve tarımsal üretim alanlarının korunmasını anayasal güvence altına almakta ve devlete bu koruma için sorumluluk yüklemektedir. Bununla paralel olarak farklı tarihlerde çıkartılan çok sayıda yasa ile tarım alanları ve özellikle zeytinlikler özel korum altına alınmıştır. 1939 tarihli ‘Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanun’ ile zeytinliklerin korunmasını ve geliştirilmesi düzenlenirken, 2005 tarihli 5403 sayılı ‘Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’ ile de toprağın korunması, geliştirilmesi, tarımsal arazilerin çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesine uygun olarak planlı kullanımını düzenlemektedir. 1 Mart 2022 tarihli yönetmelik değişikliği açık biçimde adı geçen anayasa ve yasa maddelerine aykırıdır.

‘ZEYTİNLİKLERİN YAĞMALANMASINA KILIF HAZIRLANIYOR’

Bu yasadışı düzenleme ile yakın zamanda keşif yapılacak Akbelen başta olmak üzere ülkenin farklı yerlerindeki zeytinliklerin yağmalanmasına kılıf hazırlanmaktadır.

Yönetmelik değişikliğinde yer alan ‘Ülkenin elektrik ihtiyacını karşılamak üzere yürütülen madencilik faaliyetleri’ ifadesi, kömür ve jeotermal amaçlı faaliyetlere kolaylık sağlanacağını göstermektedir. Değişikliğin belli şirketlere yönelik olarak düzenlendiği kısa sürede ortaya çıkacaktır. Kazdağları örneğinde de görüldüğü gibi, değişiklikte yer alan ‘madencilik faaliyeti yürütecek kişinin faaliyetlerin bitiminde sahayı rehabilite ederek eski hale getireceğini taahhüt etmesi şartıyla’ ifadesinin koruyucu hiçbir etkisi yoktur. Taahhütlere uyulması konusunda günümüze kadar Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın somut bir yaptırımı olmamıştır.”

YARGI, KAMU YARARI GEREKÇESİNE KARŞI ‘ÜSTÜN KAMU YARARINI’ KORUDU

Değişiklikte yer alan, “Zeytin sahasının taşınmasının mümkün olmadığı durumlarda sahada madencilik faaliyetleri yürütülmesine ve bu faaliyetlere ilişkin geçici tesisler inşa edilmesine kamu yararı dikkate alınarak Bakanlıkça izin verilebilmesi için” ifadesinin, “kamu yararı” ile “üstün kamu yararı” kavramlarını yeniden gündeme getireceğine değinen TMMOB Başkanı Koramaz,  “TMMOB ve bağlı Odalar olarak açtığımız birçok davada Bakanlık tarafından verilen kamu yararı kararı, yargı tarafından üstün kamu yararı doğayı ve tarım alanlarını korumaktır gerekçesiyle bozulmuştur” dedi.

ASIRLIK ZEYTİN AĞAÇLARI YERİNDE KORUNMALI

Ekosistemle uyumlu yüzlerce yıldır yerinde duran zeytinliklerin “Tarım ve Orman Bakanlığınca uygun görülecek alanda dikim normlarına uygun, faaliyet yürütülecek saha ile eşdeğer büyüklükte zeytin bahçesi tesis edeceğini taahhüt etmesi zorunludur” hükmü gereği taşınmasına da değinen Koramaz, yeni zeytinlik dikilmesi taahhüdünün bilimsel hiçbir açıklamasının olmadığını kaydetti.  Koramaz, asırlık zeytinliklerin taşınmasının değil, yerinde korunmasının esas olması gerektiğini de sözlerine ekledi.

YÖNETMELİK VE BU KAPSAMDAKİ İZİNLER YARGIYA TAŞINACAK

Tarım ve Orman Bakanlığı’nın zeytinlikleri koşulsuz koruması gerekirken, Yönetmelik değişikliğine eklenen yeni hükümlerle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın doğayı ve tarım alanlarını yok edecek uygulamalarına rıza göstermesinin kabul edilemez olduğunu savunan Koramaz, ilgili yönetmeliği ve bu kapsamda verilecek izinleri yargıya taşıyacaklarını da anımsattığı açıklamasında ayrıca şunları dile getirdi: “Bizler madencilik göz boyaması ve kandırmacasıyla açgözlü şirketlerin zeytinliklerimizi, ormanlarımızı, tarlalarımızı, köylerimizi, insanlarımızı yuttuğu, tükettiği bir ülke istemiyoruz. Bugün ülkemizde egemen olan madencilik anlayışı, madenin bulunduğu tüm arazinin harap edildiği, geride ise tümüyle verimsizleştirilmiş ve kirletilmiş bir toprağın bırakıldığı bir anlayışla sürdürülmektedir. Bu anlayış nedeniyle Cerrattepe’den Fatsa’ya, Kaz Dağlarından Akbelen’e kadar her yerde verimli ormanlık alanlarımız, tabiat zenginliklerimiz yok edilmektedir. Bu anlayış, sadece madenciliği değil, yaşamı da sürdürülemez hale getirmektedir. Bu madencilik anlayışı, bir üretim faaliyeti değil, bir sömürü faaliyetidir. Madenleri olduğu gibi, doğayı ve halkı da sömürmektedir.”

TÜRKİYE DÜNYANIN ÖNEMLİ ZEYTİN ÜRETİCİLERİNDEN BİRİ

Merkezi Madrid’de bulunan Dünya Zeytin Konseyi verilerine göre dünya sofralık zeytin ihracatında Türkiye İspanya, Mısır, Fas, Arjantin ve Yunanistan’ın ardından altıncı sırada yer alıyor. Sofralık zeytinde en büyük alıcılar ise ABD, Brezilya, AB ülkeleri, Kanada ve Avustralya olarak sıralanıyor.

ZEYTİN AĞAÇLARINI KORUYAN İSPANYA DÜNYA LİDERİ

Zeytinyağı ihracatında da üretimde başı çeken ülke olan İspanya ilk sırada. 2021-2022 hasat yılında İspanya tüm dünyadaki zeytinyağı ihracatının yüzde 37.8’lik kısmını tek başına karşıladı. Rakamlar, İspanya’nın bir önceki yıla göre ihracattaki payının yüzde 5 oranında artırdığını gösteriyor. Dünya üzerindeki yaklaşık 900 milyon civarındaki zeytin ağacının üçte birinin, yani 300 milyonluk kısmının İspanya’da bulunması, bu ülkenin üretim ve ihracat politikasındaki istikrarını koruduğunu da gösteriyor. Zeytinyağı ihracatında İspanya’yı yüzde 21,7’lik pay ile İtalya, yüzde 14,9’luk pay ile Tunus, yüzde 10,2 ile Portekiz, yüzde 5,2 ile de Arjantin izliyor. Türkiye’nin toplam ihracattaki payı ise yüzde 2,8. Türkiye’yi yüzde 2,7 ile Şili, yüzde 2,3 ile Yunanistan izliyor.

TÜRKİYE’DE 192 MİLYON ZEYTİN AĞACI VAR

Anavatanı Anadolu coğrafyasını da kapsayan bölge olan zeytinde Türkiye dünyanın önemli üreticilerinden biri. Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de 164.586.585 adet meyve veren, 27.696.636 adet de meyve vermeyen olmak üzere toplam 192 milyon 283 bin 221 zeytin ağacı bulunuyor. Delice adı verilen yabani zeytin ağaçlarının sayısı hakkında ise net bir istatistiki bilgi bulunmuyor. Gen kaynağı olarak görülen bu türlerin makilik alanlarda yer alması ve herhangi bir koruma statüsüne sahip bulunmaması da türün geleceği açısında kaygı verici.

EN BÜYÜK ZEYTİN ÜRETİCİSİ İLLER, KÖMÜR VE JEOTERMAL MERKEZİ

Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi’nin 2021-2022 sezonu için hazırladığı zeytin raporunda, Türkiye’nin 2022 yılındaki zeytin üretimi beklentisinin 1 milyon 783 bin 680 ton olacağı tahmin ediliyor. Zeytinyağı üretiminde öne çıkan ilk 5 il, Aydın, İzmir, Muğla, Balıkesir ve Hatay olarak sıralanıyor. Bu beş ildeki üretim, ülkenin toplam zeytinyağı üretiminin üçte ikisini oluşturuyor. Geçtiğimiz hasat yılının yaz ve sonbahar aylarının çok kurak geçmesi nedeniyle zeytin ağaçlarının yeterince beslenememesinin verim kaybına yol açacağı öngörüsüne yer verilen zeytin raporunda, buna bağlı olarak zeytinyağı üretiminde de azalma olabileceği kaydediliyor.

• 
  Hipersonik özgüvensizlik
• 
  Küresel Ergenekon’dan Çıkış Hükümleri
• 
  ANTALYA’da Latif Polat’tan Vatan Partililere müzik şöleni
• 
  Sağlık iş kolunda yetki dengeleri değişti
• 
  Dünya antiemperyalist gençliğine övgü
• 
  ANTGİAD Genç Beyinleri Aynı Çatıda Buluşturdu
• 
  Mutlak butlanı müteakiben CHP’de infial
• Emekli yazıları14