Her damla yağmur hayati önemde!

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu ve Fizik Bölümü Yarı Zamanlı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş

Prof. Dr. Murat Türkeş’ten Kronik kuraklık çağındaki Türkiye için önemli uyarı: “Her damla yağmurdan yararlanmalıyız!”

Yusuf Yavuz

Kuraklık ve susuzluk tartışmalarıyla geçen 2025 yılının ardından Türkiye, 2026’ya yağışlarla girdi. Uzun süredir beklenen etkili yağışların meteorolojik kuraklığı büyük ölçüde ortadan kaldırdığını belirten Prof. Dr. Murat Türkeş, İklim Masası için yaptığı değerlendirmede hidrolojik, tarımsal ve ekolojik kuraklığın ise arka planda etkisini sürdürdüğüne dikkat çekiyor. Yağışlı koşulların mart sonuna kadar sürebileceğini öngören Türkeş’e göre bu süreç, kısa vadede kuraklık göstergelerini iyileştirse de iklim değişikliği nedeniyle artan sıcaklıklar ve buharlaşma, uzun vadede su stresini büyütmeye devam edecek.

2026 YAĞIŞLI BAŞLADI, DEVAMI GELECEK Mİ?

Kutup girdabı, güçlü olduğu yıllarda soğuk havayı kuzeyde tutar. Bu sene ise Arktik bölgedeki normalde sıcak koşullar, kutup girdabının zayıflamasına yol açtı. Bu nedenle soğuk hava baskınları, Kuzey Amerika ve Batı Avrupa üzerinden Batı Akdeniz’e sokuldu ve Türkiye’ye ulaştı. Türkeş, ‘’Bu değişen geniş ölçekli basınç ve rüzgar sistemlerinin, Türkiye’deki yağışlı koşulların mart sonuna kadar sürmesini sağlayacağını düşünüyorum. Dolayısıyla Nisan ayına geldiğimizde, tarımsal kuraklık artık büyük ölçüde giderilmiş olabilir.” diyor.

Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu ve Fizik Bölümü Yarı Zamanlı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, bir yanda kuraklıkla, diğer yandan ise sellerle sınanan Türkiye’nin yaşadığı iklim sürecini İklim Masası için değerlendirdi.

Süregelen kuvvetli yağışlar neticesinde meteorolojik kuraklığın neredeyse tümüyle ortadan kalktığına işaret eden Türkeş, uzun süreli hidrolojik, tarımsal ve ekolojik kuraklığın arka planda devam ettiği konusunda ise önemli uyarılarda bulunuyor. Türkeş’e göre toprak neminin yeniden oluşması, yeraltı suyunun beslenmesi ve yüzey sularını destekleyebilmesi için daha fazla yağışa ve zamana ihtiyaç var.

Türkiye’nin büyük bir bölümünde 2019 yılından beri bir ve iki yıllık ölçeklerde kuraklık yaşandığını vurgulayan Prof. Dr. Murat Türkeş, 2026’nın yağışlarla başlaması nedeniyle üçüncü bir kurak yıla girilmediğini belirterek şöyle dedi: “Marmara’dan başlayarak Batı Anadolu’nun ve İç Anadolu’nun neredeyse tamamında, Doğu Anadolu’nun güney ve doğusunda ve Güneydoğu Anadolu’nun tamamında, 2024, 2025 ve kısmen 2026’da da etkili olan, uzun süreli hidrolojik, tarımsal ve ekolojik kuraklıklar yaşadık. Bu nedenle geçen yıl, Akdeniz ikliminin doğal bir özelliği olarak çok sıcak ve çok kurak geçen yaz mevsimine, normallerinden de daha sıcak ve kurak koşullarda girdik. Sonuç olarak mega yangınlar Batı Karadeniz’e kadar ulaştı. Sonbaharda ise Bursa’da, Çanakkale’de, İstanbul’da, İzmir’de, Güneydoğu Anadolu’da, pek çok ilde ve kasabada, içme ve kullanma suyu barajlarının doluluk oranlarının çok fazla düşmesiyle karşı karşıya kaldık.

Ancak aralık ayının ortasından başlayarak, kuraklığın etkili olduğu batı, kuzeybatı ve güney bölgeleri, normallerden daha fazla yağış aldı. Geç de olsa, Aralık ortalarından başlayarak Kuzey Anadolu, İç Anadolu, Doğu Anadolu’da, Toroslarda, Güneydoğu Torosların yüksek bölgelerinde, yüksek yaylalar ve dağlarda, son üç yılda düşmediği kadar kar yağışı düştü. Böylelikle üçüncü bir kurak yıla girmemiş olduk.”

‘YAĞIŞLARIN NEDENİ KUTUP GİRDABININ ZAYIFLAMASI’

Kuzey Atlantik’te gerçekleşen ‘Kuzey Atlantik Salınımı’nın Türkiye’deki hava koşullarını ve iklimi de etkileyen önemli bir uzak bağlantı deseni olduğunu belirten Türkeş, “Kuzey Atlantik Salınımını ve Arktik Salınımını az çok kontrol eden ana dinamiklerden biri ise ‘Kutup Girdabı’ dediğimiz, soğuk çekirdekli bir siklondur. Bu bazı yıllarda zayıflar, bazı yıllarda ise güçlüdür ve soğuk havayı kuzeyde tutar. �Bu yıl ise Arktik bölgede 8-15°C arasında değişen, normalden daha sıcak koşullar, yüksek atmosferi de etkiledi ve kutup girdabının zayıflamasına yol açtı. Kar ve buz fırtınaları şeklindeki soğuk hava baskınları, önce Kuzey Amerika’ya ardından Batı Avrupa üzerinden Batı Akdeniz’e sokuldu ve Türkiye’ye ulaştı.

Özellikle son üç haftadır, doğusunda kuvvetli bir yüksek basınç olmayan, yani önü açık olan bu hava sistemi, batısından başlayarak Türkiye’ye kuvvetli yağmur ve sağanak yağışları bıraktı. Sonuç olarak, Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün bir ve üç aylık analiz haritalarında da gördüğümüz gibi, meteorolojik kuraklık neredeyse tümüyle ortadan kalktı” dedi.

‘HİDROLİK, TARIMSAL VE EKOLOJİK KURAKLIK DEVAM EDİYOR’

Kuraklığın birkaç hafta süren etkili yağışlarla birden ortadan kalkmayacağına işaret eden Prof. Dr. Murat Türkeş, değerlendirmesinde şu bilgilere yer verdi: “Yeraltı suyunun beslenmesi; toprak neminin yeniden oluşması, yüzeysel akışa geçen suyun toprak nemini, yeraltı suyunu, akiferleri besleyip ardından akarsuları, gölleri, barajları ve göletleri beslemesi için daha fazla yağışa ve daha uzun süreye ihtiyacımız var.

Türkiye’nin büyük bölümünde iki yıldır etkili olan kuraklık, istatistiksel ve hidroklimatolojik olarak, arka planda varlığını sürdürüyor. Örneğin hem Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün özellikle bir yıllık ve 24 aylık uzun süreli kuraklık ve yağış analizlerinde, hem de başka uluslararası iklim merkezlerinin buharlaşma ve terlemeyi de dikkate alan uzun süreli (12, 18, 24, 36 ve 48 aylık) kuraklık analizlerinde uzun süreli hidrolojik, tarımsal ve ekolojik kuraklığın devam ettiğini görüyoruz. 

‘KRONİK KURAKLIK TÜRKİYE’NİN GERÇEĞİ’

Uzun yıllardan beri yaptığımız bilimsel çalışmalara dayanarak, Akdeniz ikliminin yüksek yağış değişkenliğine ve kuraklık olaylarına eğilimli olduğunu biliyoruz. Bir yandan kuvvetli sağanaklar ve hortumlar, bir yandan ise akut kuraklıklar yaşarken, aynı zamanda arka planda değişen iklim koşullarıyla da bağlantılı olarak kronik kuraklıkla da baş etmek zorunda olduğumuzu hiçbir zaman unutmamalıyız. Bu, Türkiye ve Akdeniz ikliminin klimatolojik gerçeklerinden biri.

‘YAĞIŞLI KOŞULLAR MART AYINDA DA SÜREBİLİR’

Bu değişen geniş ölçekli basınç ve rüzgar sistemlerinin, Türkiye’deki yağışlı koşulların Mart sonuna kadar sürmesini sağlayacağını düşünüyorum. Dolayısıyla Nisan ayına geldiğimizde, tarımsal kuraklık artık büyük ölçüde giderilmiş olabilir. Ama ardından ne yazık ki Türkiye’nin büyük bölümünde kış yağışları bitecek. Nisan ayından sonra yağışlar oldukça rastgeledir; geniş ölçekli, yani bölgesel ve uzun süreli yağış olmaz. Sıcaklıklar ise artık hem Türkiye’de hem de dünyanın büyük bir bölümünde, geçmişle karşılaştırdığımızda, normalden daha yüksek oluyor. Dolayısıyla geçici soğumalar dışında, sıcaklıklardaki ve buharlaşmadaki artışın süreceğini öngörebiliriz. Bu da kuraklığı şiddetlendiriyor.

‘DÜŞEN YAĞMURUN HER DAMLASINDAN FAYDALANABİLMELİYİZ’

Bu sene içme suyu sıkıntısı yaşanmaması için suyun etkili, yeterli, verimli kullanımını ve su tasarrufunu hiç ara vermeden sürdürülmesi ve kuraklık devam ediyormuş gibi davranılması gerektiğini söyleyen Türkeş, “İkinci olarak hem kırsalda ve tarım arazilerinde hem de özellikle kentlerde yağmur suyundan korkmak yerine yağmur suyunu yönetmemiz gerekiyor. Yağmur suyunun sellere, kentsel su baskınlarına dönüşmesini engelleyecek yeşil altyapıyı güçlendirmeliyiz. Yağmur suyunu emen, bir süzgeç işlevi görebilecek kaldırım, kaldırım kenarı, park ve bahçe düzenlemeleri yapmalıyız. Kentin uygun yerlerinde bu sistemler ayrıca denetlenebilir ve toplanan suyun yeniden kullanılabileceği yeşil havuz ve su çukurlarıyla da desteklenebilir. Bütün bunlar, bugünkü asfalt-beton imparatorluğuna son vermeyi gerektiriyor. Başka bir deyişle, düşen yağmurun her damlasından azami düzeyde yararlanabileceğimiz kentler yaratmamız gerekiyor.” 

‘DERELER ÖZGÜR AKMALI’

Kentlerde ve kent çevresindeki kırsal arazilerde yok edilen, beton içine alınan veya hapsedilen doğal akarsu sistemlerinin, derelerin, çayların hatta sel yarıntılarının da doğal jeomorfolojik özellikleriyle birlikte (akış kanalı, taşkın yatağı, taraçalar vb.) canlandırılması gerektiğinin altını çizen Türkeş, “Bugüne kadar göz ardı ettiğimiz, yok ettiğimiz, betonların içine hapsedilen kent derelerini, çaylarını, o eski akarsu ağını olabildiğince yeniden canlandırmalıyız. Derelere özgürlüğünü vermek, taşkın yatağını olabildiğince bina ve beton-asfalttan arındırılmış bir biçimde canlı tutmak, buraları bir rekreasyon alanı ve ekolojik koridor olarak kullanmak gerekiyor. Bunlar, kentsel ısı adası etkisiyle ve sıcak hava dalgaları ile mücadelede de çok önemli rol oynayacaktır” görüşünü dile getirdi.

Özetle kentlerin şiddetli havaya ve iklim değişikliğine karşı direngen, sürdürülebilir, yeşil bir altyapıyla birlikte yeniden tasarlaması gerektiğine vurgu yapan Türkeş, konuyla ilgili değerlendirmesinde ayrıca şu görüşlere yer verdi: “En azından yeni yapacağımız yollarda, kaldırımlarda, yeni düzenleyeceğimiz park ve bahçelerde, fiziki coğrafya, ekoloji, klimatoloji ve jeomorfoloji gibi doğa bilimlerini kullanan doğal çözümlerden en yüksek derecede yararlanmanın yollarını bulmak gerekiyor. Afetlere, şiddetli hava ve iklime direngen kentlerin oluşturulması ancak bu tarz bilimsel uygulamalar yoluyla mümkün olabilir.

‘YAZILIP ÇİZİLLENLERİ UYGULAMIYORUZ’

Bugün kentlerde iklim değişikliği eylem planı, uyum planı, sel ve taşkın planları gibi birçok plan var. Fakat kent içinde ya da yakınında yeni bir yol veya park, bahçe yapıldığında ağaç dikmek unutulabiliyor. Kaldırım yaparken, yağmur suyu gideri yapmak unutuluyor. Kaldırım yapımında hâlâ beton kaplamalar kullanılıyor. Raporlarda yazılanları içselleştirip günlük hayatta uygulamaya alabilir miyiz? Bence alabiliriz! Bunun yanı sıra doğaya nasıl baktığımız da çok önemli. Uzun zamandır doğadan, ekosistemlerden söz ediyoruz ama mühendislik uygulamalarında doğal bilimleri kullanmıyoruz. Fiziki coğrafya, klimatoloji, meteoroloji bilgilerinden çok az faydalanıyoruz.”

‘BÜTÜNLEŞİK UYGULAMA LAFTA KALIYOR’

Yapılacak uygulamaların aynı zamanda bütünleşik olması gerekiyor. O kentteki ya da yöredeki sanayi etkinliklerini, tarım etkinliklerini, yenilenebilir enerji çabalarını, yangın, kuraklık ve su yönetimiyle bütünleşik yapmalısınız. Şu anda Türkiye’nin sorunlarından biri de bu: Farklı kurumların, birbirine benzeyen birçok çalışmasında ‘‘bütünleşik’’ lafı geçiyor ama aslında bunların her biri bağımsız birer sistem. Bu nedenle de döngünün bir parçası olamıyorlar. Susuzlukla mücadele için öncelikle yağmur suyundan maksimum düzeyde yararlanacak sistemler oluşturulmasından yanayım. Yağmur suyunu, su toplama havzalarını korumayıp madenlere ve mega yapılara açarsak, ormanları tahrip edersek, yeraltı suyunu korumaz ve herkesin istediği yere kuyu açmasına izin verirsek, sonuç alamayız.

BULUT TOHUMLAMA KURAKLIĞA ÇARE OLUR MU?

Bulut tohumlama gibi konuları tartışmayı çok seviyoruz ama bunlar sonuç vermiyor. Bulut tohumlama çok özel koşullarda uygulanabilir. Bulut tohumlama, çok özel koşullarda, kurak-yarı kurak bölgelerdeki tarım havzalarında, yıllık su açığını gidermek için uygulanır. Çok teknik bir konudur ve uzun soluklu çalışmalar yapmayı gerektirir. İç Anadolu gibi, Türkiye’nin yarı kurak bölgelerinde bir tarım havzası seçilerek başlanabilir. Buradan elde edilen deneyimlerle farklı, küçük havzalarda uygulanabilir. Ancak ‘Bu sene burada kuraklık var,’ diyerek istediğiniz zaman istediğiniz yere uygulayıp kuraklığı gideremezsiniz!”

DENİZ SUYUNU ARITMA KONUSU

Deniz suyunun arıtılması (desalinasyon) uygulamalarının başladığına değinen Prof. Dr. Murat Türkeş, bu konudaki görüş ve önerilerini ise şöyle özetledi: “Türkiye’nin bazı kıyı bölgelerinde, organize sanayi bölgelerinde (OSB) ve turizm tesislerinde bulunuyor. Ancak önemli çevresel sakıncaları var. Bu tesislerde sıcak, kimyasal bir atık ortaya çıkıyor ve bunu doğaya vermenin ekosistem ve biyoçeşitlilik üzerinde olumsuz etkileri olduğuna dair akademik çalışmalar var. Ayrıca maliyeti de henüz herkesin karşılayabileceği seviyelerde değil; zengin Arap ülkelerinde bile tartışılan bir konu.

Desalinasyon uygulamaları yalnızca çok sınırlı olarak yapılmalı. Kamu değil, yalnızca özel sektör tarafından, büyük OSB’lerde ya da turizm tesislerinde, atık bertarafını da içerecek şekilde olabilir. Ancak bunları çevresel etki değerlendirmenin mutlaka uygulandığı, bütün bilimsel kriterlerin ve kontrol şartlarının yüzde yüz yerine getirildiği, her mevsim bir defa olmak üzere senede en az dört kez denetlenen sistemler olmalı.

SU AYAK İZİMİZİ NEDEN AZALTMALIYIZ?

Bulut tohumlamanın da desalinasyonun da kısıtları ve sorunlarını anlattıktan sonra dönüyoruz başa: Önemli olan, doğal yağışlardan yeryüzüne düşen yağmurun ya da sağanak yağmurun etkili yağışa dönmesini sağlamaktır; yağmur suyundan olabilecek en yüksek düzeyde yararlanmak ve suyu etkili, yeterli, verimli yani tasarruflu kullanmak.

 Yılın her günü su tasarrufuna odaklanarak tüketim alışkanlıkları geliştirmek ve bunu denetlemek gerekiyor. Karbon ayak izimizi azaltmaktan söz ettiğimiz gibi, su ayak izimizi de azaltmak zorundayız.”

• Burdur Emekli Meclisi Sendikası toplantısı
• Amerika Yallah!
• Bahçeli’nin verdiği ders
• BES’ten Vatan Partisi’ne ziyaret
• Emekli yazıları8

Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik yolsuzluk ve rüşvet operasyonları kapsamında bu sabah 20 kişi gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar arasında yerel televizyon ve organizasyon şirketi sahibi Mehmet Okan Kaya ile eşi Birsen Arıcan Kaya’nın da olduğu öğrenildi. Antalya’da büyükşehir belediyesi başta olmak üzere bazı ilçe belediyelerinin etkinliklerinin ihalelerini alan Kaya’nın sahibi olduğu televizyon kanalı ile bazı şirketlerine kayyum atandığı belirtildi. Yayıncılık dışında birçok farklı şirket kurduğu ortaya çıkan Kaya, Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne pehlivan kispetinden kömüre, oyuncaktan orkestra malzemesine birçok farklı kalemde ürün satışı yapmış.

Antalya bu sabaha yine yolsuzluk ve rüşvet operasyonuyla uyandı. Antalya Emniyet Müdürü İlker Arslan’ın büyükşehir belediyesine yönelik operasyonlar kapsamında tutuklanmasının ardından bu kez de yerel televizyon organizasyon şirketi sahibi Mehmet Okan Kaya ve eşi Birsen Arıcak Kaya’nın da aralarında bulunduğu 20 kişi gözaltına alındı.

ESKİ BAKAN ÇAVUŞOĞLU’NA YAKINLIĞI İLE TANINIYOR

Eski Dışişleri Bakanı ve AKP Antalya Milletvekili Mevlüt Çavuşoğlu’na yakınlığı ile bilinen Mehmet Okan Kaya, Antalya Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere ilçe belediyelerinin de konser, festival, fuar, kutlama ve çeşitli etkinliklerini üstleniyordu. Daha önce Manavgat Belediyesi’ne yönelik operasyonda tutuklanan Kaya, bir süre cezaevinde kaldıktan sonra geçtiğimiz günlerde serbest bırakılmıştı.

YAYINCI OKAN BELEDİYEYE KÖMÜR VE PEHLİVAN KİSPETİ SATMIŞ

Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik yürütülen soruşturmada elde edilen yeni bilgiler doğrultusunda yeniden gözaltına alınan Kaya’nın yayıncılık ve organizasyon işleri dışında enerji, teknoloji, oto kiralama, reklam ve turizm gibi iştigal alanları olan başka şirketler de kurduğu ortaya çıktı. Kurduğu şirketler aracılığı ile Antalya Büyükşehir Belediyesi’nden birbirinden farklı alanlarda ihaleler aldığı görülen Kaya’nın şirketleri Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne kömürden pehlivan kispetine, spor malzemesinden oyuncağa birçok farklı malzeme satmış.

CANLI YAYINLADIĞI GÜREŞLERİN KİSPETİNDEN DE PARA KAZANMIŞ

Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) kayıtlarına göre Mehmet Okan Kaya’nın Büyükşehir Belediyesi’ne sattığı en ilginç malzemelerden biri yağlı güreşlerde kullanılan pehlivan kispeti. Büyükşehir Belediyesi’nin ya da ilçe belediyelerinin organize ettiği bölgedeki yağlı güreşleri sahibi olduğu televizyon kanalından canlı yayınlayan Kaya, bir başka şirketi aracılığı ile de yeşil çayırlarda güreşen pehlivanların kispetlerinden gelir elde etmiş.

KİSPET ALIM İHALESİ KAYA’NIN AKTÜEL FİRMASINA VERİLMİŞ

Antalya Büyükşehir Belediyesi Gençlik ve Spor Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’nın yaptığı 150 adet Kispet alımı ihalesi, Okan Kaya’nın sahibi olduğu Aktüel firmasına verilmiş. Yaklaşık maliyeti 1 milyon 823 bin 400 TL olan ihale, 28 Mayıs 2024’de 1 milyon 792 bin 500 TL bedel üzerinden sözleşmeye bağlanmış.

YILLIK KÖMÜR İHALESİNİ KAYA’NIN ENERJİ ŞİRKETİ ALMIŞ

Yayıncı ve organizasyon şirketi sahibi Mehmet Okan Kaya’nın Antalya Büyükşehir Belediyesi’nde aldığı bir başka ihale başlığı ise kömür alımını içeriyor. Antalya Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’nın yaptığı 2023 yılı kömür alımı ihalesi, 22 Kasım 2023 tarihinde imzalanan 1 milyon 377 bin TL’lik sözleşme bedeliyle Okan Kaya’nın kurduğu Güncel Enerji ve Teknoloji şirketine verilmiş. Söz konusu şirketin Aralık 2022’de kurulduğu görülüyor. Büyükşehir Belediyesi, ihaleyle aldığı kömürleri ihtiyaç sahibi ailelere yardım amaçlı dağıtıyor.

ORKESTRA MALZEMESİ, BEYAZ EŞYA, OYUNCAK: NE LAZIMSA VERELİM

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nde Başkan Muhittin Böcek başta olmak üzere belediyede görevli daire başkanları ile yakın ilişkiler içinde olduğu belirtilen Kaya’nın bir başka şirketi üzerinden 6 Mart 2024’de aldığı oyuncak, beyaz eşya ve mutfak malzemeleri ihalesinin 5 milyon 777 bin 344 TL. Kaya, 14 Aralık 2023’de Büyükşehir Belediyesi’nden 5 milyon 158 bin TL’lik spor malzemesi, alet ve ekipman ihalesi, 4 Aralık 2024’de ise 1 milyon 894 bin TL’lik bando ve orkestra sarf malzemesi ihalesi almış.

CUMHURİYET’İN 100. YILI KUTLAMALARINA 13 MİLYONLUK İHALE

Resmi bayramlarda ve özel günlerde Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen konser, etkinlik ve kutlamaların ihalesini de alan Okan Kaya’nın Cumhuriyet’in 100. Yılı olan 2023’de 29 Ekim kutlamalarında Antalya Büyükşehir Belediyesi’nden aldığı organizasyon ihalesinin tutarı 13 milyon 100 bin TL. Kaya’nın kayyum atanan şirketleri üzerinden Antalya Büyükşehir Belediyesi’nden aldığı ihalelerin yaklaşık 40 milyon TL düzeyinde olduğu görülürken, ilişkili olduğu ya da eşine ait olan şirketler üzerinden alınan ihalelerin bu rakamların dışında olduğu belirtiliyor.

YETER Kİ İHALE OLSUN, HER TÜRLÜ ‘İHTİYAÇ’ YARATILIR

Antalya’daki yeni gözaltı dalgasının ardından çıkan ihale detayları, ‘Organize İşler’ algısı yarattı. Belediyenin kendi bünyesinde yapabileceği birçok kalemde mal ve hizmet alımının, ‘ihtiyaç’ yaratılarak ihale yoluyla çözülmesi, bir tür sermaye aktarımına dönüşmüş durumda. Yaratılan ‘ihtiyaçlara’ yönelik kurulan şirketlerden önce doğrudan temin yoluyla yapılan küçük rakamlı alımlar yapılırken, ardından büyük rakamlı ihalelere giden yolar açılıyor.

DOĞRUDAN TEMİNLE HEP AYNI ŞİRKETTEN SİGARA ALIMI YAPILMIŞ

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin doğrudan temin yoluyla yaptığı alımlar arasında ‘sigara’ bile var. Belediye şirketi EKDAĞ’ın ‘Satış İçin Sigara’ başlığı ile Nisan-Temmuz 2025 tarihleri arasında 7 doğrudan temin ile yaptığı alımlar kapsamında yaklaşık 200 bin TL’lik sigara alındığı görülüyor. Sigara alımlarının hep ‘Stokis Gıda’ adındaki şirketten yapılmış olması da dikkat çekiyor.

TUTUKLANAN İŞ İNSANI: ‘ÖNCE KÜÇÜK BÜTÇELİ İHALEELRE GİRERDİM’

Antalya Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik yürütülen soruşturma kapsamında Antalya Emniyet Müdürü İlker Arslan ile birlikte tutuklanan iş insanı Fazlı Ateş, büyükşehir belediyesinden 5-6 kez doğrudan temin yoluyla ihale aldığını belirtiği ifadesinde, ihale süreçlerinde işlerin nasıl geliştiğini şöyle anlatmıştı: “İlk aldığım ihale Kemer Belediyesi çatı onarım işidir. Şirketim yeni olduğu için ve maddi olarak güçlü olmadığım için belediyenin açık ihalelerine girmezdim. Doğrudan temin olan daha küçük bütçeli ihalelere girerdim. Antalya Büyükşehir Belediyesi’nden veya iştiraklerinden ihale alan herhangi bir şirket/şahsın ihaleyi almasına ya da ihale ilgili bir sorununun çözümüne yönelik aracılık etmedim.”

• Burdur Emekli Meclisi Sendikası toplantısı
• Amerika Yallah!
• Bahçeli’nin verdiği ders
• BES’ten Vatan Partisi’ne ziyaret
• Emekli yazıları8

Yusuf Yavuz

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek’in tutuklanmasına neden olan Yusuf Yadoğlu’na ait YST şirketinin 7 Nisan’da aldığı 673 milyonluk ihale dikkat çekti. Beşiktaş Belediyesi’ne 17 Nisan’da yapılan operasyonun ardından gözaltına alınan Aziz İhsan Aktaş’ın ifadelerine dayanılarak gözaltına alınan Yusuf Yadoğlu 4 Haziran’da tutuklanmıştı. Yadoğlu’nun ifadeleri ise Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek’in tutuklanmasına giden iddiaların başlangıcı olmuştu. Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin son iki yılda Yusuf Yadoğlu’na ait şirkete verdiği ihaleler tutarı, kurumun son 6 yılda verdiği ihale tutarı sıralamasında ilk 5 firma arasında yer aldı.

YUSUF YADOĞLU’NA İKİ AY İÇİNDE DEV BÜTÇELİ İKİ İHALE

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin 7 Nisan 2025 tarihinde sözleşmeye bağladığı ‘Otobüs bakım ve onarım hizmetleri’ başlığını taşıyan ihalenin tutarı 673 milyon TL. İhalenin verildiği firmanın adı YST Otomotiv Turizm İnşaat San. Tic. A.Ş. Aynı firma, bu ihaleden iki ay önce aynı konu başlığında 123 milyonluk bir başka ihale daha almış. 4 Şubat 2025 tarihinde yapılan sözleşmeyle, 123 milyonluk otobüs bakım ve onarım hizmetleri işi de YTS firmasına verilmiş. İki ay içinde Antalya Büyükşehir Belediyesi’nden 796 milyonluk otobüs bakım ve onarım hizmeti ihalesi alan YST firmasının sahibi Yusuf Yadoğlu, 17 Nisan’da Beşiktaş Belediyesi’ne yapılan yolsuzluk operasyonunun ardından ‘suç örgütü lideri’ iddiasıyla tutuklanan iş insanı Aziz İhsan Aktaş’ın ifadelerinin ardından 4 Haziran’da tutuklanmıştı.

BAŞKAN BÖCEK TUTUKLANDI, OĞLU GÖKHAN BÖCE HALEN YURTDIŞINDA

Yusuf Yadoğlu’nun itirafçı olmasının ardından başlatılan soruşturmanın ucu ise Antalya’ya kadar uzanmış, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek 5 Temmuz’da gözaltına alınmış, ardından ise tutuklanmıştı. Yusuf Yadoğlu’nun ifadeleri ve somut delillere dayandığı belirtilen iki ayrı olayla ilgili hakkında gözaltı kararı bulunan Başkan Muhittin Böcek’in oğlu Gökhan Böcek ise yurt dışına çıktığı için gözaltına alınamadı. Gökhan Böcek halen yurt dışında bulunuyor.

2023’DE 47 MİLYON OLAN RAKAM 2025’DE 790 MİLYONA ÇIKTI

Yusuf Yadoğlu’nun Antalya Büyükşehir Belediyesi’nden son iki yılda aldığı ihalelerin rakamsal oranında olağanüstü büyük bir artış görünüyor. Daha önce sahibi olduğu Hanzade ve Beydağ firmaları üzerinden de Büyükşehir’den ihaleler alan Yadoğlu’nun bu iki firmasının aldığı en yüksek tutarlı ihale, 2023 yılına ait ve 47 milyon 550 bin TL tutara sahip. Yusuf Yadoğlu son iki yıldır YST şirketi ile Antalya Büyükşehir Belediyesi’nden aldığı ihaleler şöyle: Yadoğlu’na ait YST firmasına, 29 Ocak 2024 tarihli sözleşme ile 399 milyon 300 bin TL, 25 Aralık 2024 tarihli sözleşme ile 60 milyon 60 bin TL, 4 Şubat 2025 tarihli sözleşme ile 123 milyon 200 bin TL, 7 Nisan 2025 tarihli sözleşme ile 673 milyon TL’lik ihale verilmiş.

YUSUF YADOĞLU’NUN ALDIĞI İHALELERDE 30 KAT ARTIŞ GÖRÜNÜYOR

EKAP kayıtlarına göre, YST firmasının son iki yılda Antalya Büyükşehir Belediyesi’nden aldığı ihalelerin toplam tutarı, kurumun son 6 yılda ihalelere ödediği tutarla ilgili sıralama yapıldığında 5. Sırada yer alıyor. Yusuf Yadoğlu’na ait Beydağ firmasının Ocak 2023’de aldığı 47 milyon 550 bin TL’lik ihale ile yine Yadoğlu’na ait Hanzade şirketinin Ağustos 2023’de aldığı 99 milyon TL’lik ihaleler bu sıralamaya dâhil değil. Rakamlara bakıldığında, Yadoğlu’nun son iki yılda aldığı ihale tutarında yaklaşık 30 kat artış olduğu görülüyor.

İLÇE BELEDİYELERİNİN BÜTÇESİ KADAR PARA YADOĞLU’NA AKTARILMIŞ

Antalya Büyükeşehir Belediyesi’nin Yusuf Yadoğlu’na ait YST firmasına son iki yılda verdiği ihalelerin toplamı 1 milyar 255 milyon 560 bin TL. Yadoğlu’na ait diğer firmalara verilen ihalelerin tutarı da eklendiğinde, ilçe belediyelerinin bir yıllık bütçesini aşan bir rakam ortaya çıkıyor.

SON 6 YILIN İHALELERİNDE ASLAN PAYI 4 FİRMANIN OLDU

Antalya Büyükşehir Belediyesi 31 Mart 2019 seçimlerinden sonra 1 Temmuz 2025 tarihine kadar geçen 6 yıllık süre içinde Kamu İhale Kanunu kapsamında (4734, İstisna ve Kapsam Dışı olarak) toplam 26 milyar 408 milyon 247 bin 571,90 TL bedelli 1158 ihale sonucu ilan etmiş. EKAP kayıtlarına göre kurumun yaptığı İhaleleri 486 farklı yüklenici firma almış. Ancak ihale tutarı açısından bakıldığında, toplam 1158 ihale bedelinin yaklaşık yüzde 50’ni, sadece 4 firmanın aldığı görülüyor. Toplam ihale tutarının yüzde 90’ı 57 firma, yüzde 10’luk kısmı ise 429 firmaya gitmiş.

BEŞLİ ÇETE ÜYESİ MAKYOL’A 12.4 MİLYARLIK İHALE

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin verdiği ihalelerde aslan payı, kamuoyunda ‘Beşli Çete’ olarak anılan MAKYOL ile Özkar ortaklığına verilen 4. Etap Raylı Sistem ihalesi. 21 Ağustos 2024 tarihli ihale sözleşmesine göre MAKYOL-Özkar ortaklığına verilen ihalenin tutarı, 12 milyar 435 milyon 863 bin TL. Belediyelere otobüs satışı yapan İstanbul-Kağıthane merkezli bir firma olan Mec Kurumsal’ın 6 Aralık 2024 tarihli sözleşme ile aldığı 1 milyar 140 milyon 926 bin 560 TL’lik ihale de listede ilk sıralarda yer alıyor. Toplam ihale tutarlarının önemli bir kısmının, araç satın alma, kiralama, akaryakıt gibi kalemlere ayrıldığı ihalelerde son iki yılda otobüs bakım ve onarımı ihalelerinin de yüksek rakamlara ulaşması dikkat çekici.

KEDİ-KÖPEK MAMASI ALIMINDA 1 YILDA 6 KATLIK RAKAMSAL ARTIŞ

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin yaptığı ihalelerde son iki yılda yaşanan rakamsal artışın boyutları, enflasyon oranları ya da TEFE-TÜFE artışlarıyla açıklanmaktan çok uzakta görünüyor. İhalelerdeki en çarpıcı artışlardan biri kedi köpek maması alımlarında görünüyor. Antalya Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı bünyesinde sokak hayvanları geçici bakımevi ve rehabilitasyon merkezindeki kedi ve köpeklerin beslenmesi amacıyla alınan hazır kuru mama ve konserve mama için 2023’de 2 milyon 227 bin TL ihale bedeli ödenirken 2024’de ise 6 katlık bir artışla 13 milyon 2020 bin TL’ye çıkmış. Kedi-köpek maması için 2019 ve 2021 yıllarında 400 bin TL seviyesinde olan ihale bedellerinin 2022’de 1.8 milyon seviyesine çıktığı görülüyor.

MAMALAR KOCAELİ GEBZE’DE APARTMAN ALTINDAKİ DEPODAN

2024’deki yüksek tutarlı mama ihalesini alan Kocaeli merkezli Doğuş Hayvan Sağlığı adlı firmanın belediyelerin benzeri ihalelerine katıldığı biliniyor. Ancak firmayla ilgili basına yansıyan iddialara göre, Gebze’de bir apartmanın en alt katındaki uygunsuz koşullarda bir depoyu adres gösteren firmanın konuyla ilgili tartışmaların ardından 25 Temmuz 2024’de Dilovası’nda bir başka adrese taşındığı öğrenildi. Birçok belediyenin milyonlarca liralık kedi-köpek maması ihalelerini alan firmanın Haziran 2022’de de adres değişikliği yaptığı görülüyor.

ARI KOVANLARI BİNGÖL’DEKİ İNŞAAT ŞİRKETİNDEN

Büyükşehir Belediyesi’nin yaptığı ihalelerdeki rakamsal artışın dikkat çekici olduğu bir başka kalem de arı kovanı alımlarında görülüyor. 2022’de 512 bin, 2023’de 4.7 olan arı kovanı ihale tutarları 2024’de 10 milyon 600 bin, 2025’de ise 16 milyon 400 bin TL olarak kayıtlara geçmiş. Arıkovanı ihalelerinin tamamının 2023 yılından itibaren Bingöl merkezli bir inşaat şirketi olan İtimat İnşaat Ltd. Şti.’den alınmış. Üreticilere dağıtılan arı kovanlarının ihale rakamlarındaki artışın Antalya’daki bal üretimi artışına yansıyıp yansımadığı ise henüz bilinmiyor.

KAAN YADOĞLU NİSAN’DA ŞİRKET KURDU, HAZİRAN’DA İHALE ALDI

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılının ilk yarısında ihale verdiği yeni kurulan Antalya merkezli bir başka şirket de kurucusunun soyadıyla dikkat çekiyor. 8 Nisan 2024 tarihinde kurulan Maktaş Kurumsal’ın kurucusu Kaan Yadoğlu olarak görünüyor. Yolsuzluk ve rüşvet tartışmalarının odağındaki isim olan Yusuf Yadoğlu ile bir yakınlığı olup olmadığı henüz bilinmiyor ancak şirket kurulur kurulmaz 6 Haziran 2025 tarihli sözleşmeye göre Antalya Büyükşehir Belediyesi’nden 4 milyon 157 bin 850 TL’lik ihale almış. İhalenin konusu ise ceviz ve zeytin fidanı alımı. Kaan Yadoğlu’na ait şirketin iştigal konularına bakıldığında, Yusuf Yadoğlu’nun daha önce kurduğu şirketlerin iştigal alanlarıyla benzerlik göstermesi dikkat çekiyor.

• Burdur Emekli Meclisi Sendikası toplantısı
• Amerika Yallah!
• Bahçeli’nin verdiği ders
• BES’ten Vatan Partisi’ne ziyaret
• Emekli yazıları8

Aziz İhsan Aktaş’a ait Bilginay Temizlik firmasının, Isparta Belediye Başkanı AKP’li Şükrü Başdeğirmen’in makam aracı olarak kullandığı lüks Audi’yi hibe etmeden 3 ay önce 25 milyonluk bir ihale aldığı ortaya çıktı. Isparta Belediyesi’nin yalnızca AKP döneminde değil, MHP yönetiminde olduğu 2012 yılından bu yana Aktaş’ın firmasına ihale verdiği görülüyor…

Yusuf Yavuz

Belediyelere yönelik operasyonların fitilini ateşleyen Bilginay Temizlik firmasının sahibi Aziz İhsan Aktaş’ın, ihaleler aldığı AKP’li Isparta Belediyesi’ne hibe ettiği Audi A8L marka lüks otomobil tartışma konusu olmuştu. Isparta Belediyesi’nin 2019 yılında Bilginay Temizlik firmasına Audi hibe ettiği tarihten üç ay önce, o dönemin fiyatlarıyla 15 lüks Audi parasına karşılık gelen 25 milyonluk bir ihale verdiği ortaya çıktı. Aziz İhsan Aktaş, Belediye Başkanı Şükrü Başdeğirmen’in makam aracı olarak kullandığı Audi marka otomobil dışında ayrıca 10 adet Ford marka kamyonet ve minibüs hibe etmiş. Aktaş’ın belediyelerle iş yaptığı Bilginay Temizlik firmasının Isparta Belediyesi’nden aldığı ihaleler, yalnızca Başdeğirmen dönemiyle de sınırlı değil. Isparta Belediyesi, 2012 yılından bu yana Aziz İhsan Aktaş’ın şirketine ihale vermiş.

AKP’Lİ BAŞKANIN MAKAM ARACI, BELEDİYEDEN İHALE ALAN ŞİRKETTEN

İstanbul’da CHP’li belediyelere başlatılan yolsuzluk soruşturmaları kapsamında itirafçı olan iş insanı Aziz İhsan Aktaş’ın, sahibi olduğu Bilginay Temizlik firması üzerinden AKP’li Isparta Belediye Başkanı Şükrü Başdeğirmen’e Audi A8 marka lüks otomobil hibe ettiği yeniden tartışma konusu olmuştu. Aktaş’ın sahibi olduğu Bilginay Temizlik firmasının bir dilekçe yazarak Isparta Belediyesi’ne hibe etmek istediği otomobili, Isparta Belediye Meclisi Aralık 2019’da oy birliği ile kabul etmişti.

HİBE EDİLEN LÜKS MAKAM ARACINI BÜTÜN PARTİLER ONAYLAMIŞ

AKP, MHP, CHP ve İYİ Parti Meclis Üyelerinin oybirliği ile onaylanan 6 Aralık 2019 tarih, 235 sayılı meclis kararının ardından lüks Audi otomobil Belediye Başkanı Şükrü Başdeğirmen’in makam aracı yapıldı.

(Isparta Belediyesi’nin faaliyet raporlarında, hibe makam aracının kaydı ‘resmi-hibe’ notuyla yer aldığı görülüyor.)

HİBE ETMEDEN 3 AY ÖNCE 15 AUDİ A8 PARASI TUTARINDA İHALE ALMIŞ

Bu hibeden tam 3 ay önce Isparta Belediyesi’nin Aziz İhsan Aktaş’ın Bilginay Temizlik şirketine 6 Eylül 2019’da 25 milyon 292 bin 500 TL sözleşme bedeli olan bir ihale vermiş. Belediyeye hibe edilerek Başkan’ın makam aracı yapılan Audi A8’in o dönemki fiyatı 1.7 milyon civarında. Isparta Belediyesi tek bir ihale ile yaklaşık 15 Audi A8 parasını Aktaş’ın şirketine ödemiş. Aynı markanın ortalama modelleri ise Mart 2019 tarihinde 300 ila 500 bin TL bandında seyrettiği görülüyor.

(Isparta Belediye Meclisi’nin 6 Aralık 2019’da Audi A8L marka aracın hibesini onaylamasından tam 3 ay önce, 6 Eylül 2019 tarihinde yapılan sözleşme ile Bilginay Temizlik firmasına 25 milyonluk ihale verilmiş. Bu tutarla, o dönemin fiyatlarıyla 15 adet Audi A8 alınabiliyordu.)

‘DİLEKÇE İLA BAŞVURARAK 10 ADET ARAÇ VERMEYİ TAAHHÜT ETTİ’

Ancak belediyelere yönelik son yolsuzluk operasyonlarında yeniden gündem olan Isparta Belediyesi’ne hibe edilen lüks Audi tartışılsa da Aziz İhsan Aktaş’ın Isparta Belediyesi’ne hibe ettiği tek araç bu değil. 6 Aralık 2019 tarihli aynı Meclis kararına göre Bilginay Temizlik firması Isparta Belediyesi’ne Ford marka on ayrı araç daha hibe etmiş. Minibüs ve kamyonetlerden oluşan hibe araçlarla ilgili alınan Meclis kararında, Bilginay Temizlik firmasının 5 Aralık 2019 tarihinde bir dilekçe ile Isparta Belediyesi’ne başvurarak çeşitli marka ve modellerde 10 adet araç vermeyi taahhüt ettiği belirtilerek, şu ifadelere yer veriliyor: “…bu dilekçeye istinaden 6.12.2019 tarih 235 sayılı meclis kararı alınmıştı. Son olarak belediyemize vermiş oldukları dilekçelerinde, önceki kararın düzeltilerek on adet 2015 model Ford Transit tek kabin kasalı araçları Isparta Belediyesi’ne şartsız olarak bağışlamak istediklerini belirtmişler ve bu talep Komisyonumuzca uygun bulunmuştur. Meclisimizde yapılan müzakereler sonunda madde komisyondan geldiği şekliyle oybirliğiyle kabul edildi.”

ISPARTA BELEDİYESİ FİRMALARI H‘ARAÇ’A BAĞLAMIŞ

Isparta Belediyesi’nin ihale verdiği ya da iş yaptığı firmalardan başka hibe araçlar aldığı da biliniyor. 6 Aralık 2019 tarih, 235 sayılı meclis kararına göre Arel Enerji firması, Isparta Belediyesi’ne 1 adet 2018 model çift kabin Ford Transit Kamyonet hibe etmiş. Ankara merkezli Arel Yenilenebilir Elektrik Üretim LTD. Şti. Haziran 2018’de Isparta’da şube açan bir enerji firması. Firma’nın 2015 yılından bu yana Isparta Belediyesi ile enerji alanında işbirliği yaptığı biliniyor.

KİMİ FİRMADAN MİNİBÜS KİMİNDEN BİNEK ARAÇ ALMIŞLAR

Kocaeli-Gebze merkezli Atık Çevre Teknolojileri İnş. San. ve Tic. A.Ş. ise Isparta Belediyesi’ne 1 adet 2019 model Ford Transit Minibüs hibe etmeyi taahhüt etmiş ancak bu taahhüdünü yerine getirmediği için alınan karar iptal edilmiş. Isparta merkezli Metro Mühendislik Gıda Mad. San. Tic. Ldt. Şti. kendi firmasına ait araçlardan 2 adet 2019 model Ford Tourneo Courier marka araç hibe etmiş.

BAŞKAN BAŞDEĞİRMEN: ‘BELEDİYEMİZE 5 YILDA 72 ARAÇ KAZANDIRDIK’

Isparta Belediye Başkanı Şükrü Başdeğirmen, göreve geldiği 2019’dan sonra ilk 5 yıllık görev süresi boyunca belediyeye 72 adet araç kazandırdıklarını açıklamış, basına bu yönde demeçler vermişti. Isparta Belediyesi’nin faaliyet raporlarında, Aziz İhsan Aktaş’ın şirketinin hibe ettiği 32 AK 111 plakalı Audi A8L markalı otomobilin Başkanlık için makam aracı olarak kullanıldığının kayıtlara geçtiği görülüyor.

AKTAŞ’IN ŞİRKETİ ISPARTA’DAN 2012’DEN BU YANA İHALE ALIYOR

Aziz İhsan Aktaş’ın sahibi olduğu Bilginay Temizlik firmasının Isparta Belediyesi’nden aldığı ihalelerin tutarlarının son yıllarda yükseldiği görülüyor. Bilginay Temizlik, Isparta Belediyesi’nden 2019’da 25 milyon, 2023’de 56 milyon, 2024’de 22 milyonluk ihale almış. Ancak Bilginay Temizlik’in Isparta Belediyesi’nden aldığı ihaleler yalnızca AKP’li Başkan Şükrü Başdeğirmen dönemi ile sınırlı değil. Açık kaynaklardan edinilen bilgilere göre firma, 2012’den bu yana Isparta Belediyesi’nden ihale alıyor. Örneğin 29 Mart 2012 tarihli bir ihale sözleşmesine göre Bilginay Temizlik firması Isparta Belediyesi’nden 8 milyon 756 bin 844 TL’lik ihale almış. O dönemin kurlarına göre bu tutar 4 milyon doların üzerinde. Aynı tarihli sözleşmeye göre bir başka kalemde yine Bilginay Temizlik firmasına Isparta Belediyesi 3 milyon 507 bin TL tutarından bir ihale daha vermiş.

BELEDİYEDEN BİLGİNAY TEMİZLİK’E 200 MİLYON AKITILMIŞ

Kurumsal sürekliliğe en azından ihaleler konusunda sadık kalan Isparta Belediyesi, Aziz İhsan Aktaş’a ait Bilginay Temizlik firmasına Mart 2012’den bu yana yaklaşık 200 milyon TL’lik ihale verdiği görülüyor. Doğrudan temin vb. gerekçelerle yapılan başka ödemelerin olup olmadığı ise bilinmiyor. 31 Mart 2019’da yüzde 50’nin üzerinde oy alarak Isparta Belediye Başkanlığı’nı MHP’li Yusuf Ziya Günaydın’dan alan AKP’li Şükrü Başdeğirmen, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde yeniden aday gösterilmiş, yüzde 54’ün üzerinde oy alarak ikinci kez başkanlık koltuğuna oturmuştu.

BAŞKAN, İHALEDEN 3 AY SONRA ARAÇ İSTEMİŞ

Aziz İhsan Aktaş’ın firmasının hibe ettiği makam aracıyla gündeme gelen AKP’li Başdeğirmen, tartışmaların ardından TGRT’den Cem Küçük’e yaptığı açıklamada, “İhaleden 3 ay sonra belediyemizin ihtiyaçları için araç verebilir misiniz dediğimizde, ‘Isparta’ya canım feda, veririm, ne istiyorsanız’ dedi” ifadelerini kullanmıştı.

BAŞKANIN TARTIŞMALI MAKAM ARACI GEÇTİĞİMİZ HAFTA KAZA YAPTI

Öte yandan Isparta Belediye Başkanı Şükrü Başdeğirmen’in hibe makam aracının 14 Temmuz 2025 günü kent merkezinde kaza yaptığı bildirildi. Başkan Başdeğirmen’in ISUBÜ Yerleşkesi yakınında meydana gelen kaza sırasında araçta bulunmadığı belirtilirken, bir başka araçla çarpışan Audi A8L marka araçta hasar oluştuğu ifade edildi. Yerel basın kaza haberini, “Başkanın makam aracına nazar değdi” ifadeleriyle duyurdu.

• Burdur Emekli Meclisi Sendikası toplantısı
• Amerika Yallah!
• Bahçeli’nin verdiği ders
• BES’ten Vatan Partisi’ne ziyaret
• Emekli yazıları8

Demre-Kaş-Kalkan arasında yapılmak istenen otoyol projesinin ÇED Olumlu kararına karşı açılan davada dün sahada bilirkişi incelemesi yapıldı. İncelemeyi izleyen güzergâh boyunca toprağından, suyundan olacak olan köylüler yola değil ama güzergaha kaşılar.

Burası Antalya Demre’de Myra kentine su saplayan tarihi su kanalı. 2 bin yılı aşan geçmişe sahip. Sit alanı olan masif kayalıktan tünelle otoyol geçirecekler.

Demre-Kaş-Kalkan arasında yapılmak istenen otoyol projesinin ÇED Olumlu kararına karşı açılan davada dün sahada bilirkişi incelemesi yapıldı. Baştan sona keşfi takip ettik. Güzergâh boyunca toprağından, suyundan olacak köylüleri dinledik. Yola değil, güzergaha karşılar.

Halk mevcut yolun zorlu kısmının iyileştirilmesini, bunca tahribata izin verilmemesini istiyor. Karayolları yetkilileri ise adeta reklam sloganı gibi konuşuyor: yumuşak patlatmalarla, şeffaf viyadüklerle, zarar vermeden geçeceğiz… oysa 74 kilometre boyunca büyük yıkım olacak

Mevcut 3 şeritli yoldan gidip geldik dün. Yaz sezonu olmasına rağmen trafik yoktu. Bu haritalar planlanan yeni yolun güzergahı. Kimi yerde deniz manzaralı imar rantına kapı aralanıyor. Antalya’nın doğusu betona boğuldu, bu yolla bakir kalan batı bölgesi de kurban edilecek.

Bakın yolun geçtiği bölgeden manzara bu. Öndeki yapılaşmış bölge, Kaş-Çukurbağ Yarımadası. Karşıdaki büyük ada ise Yunanistan’ın Meis Adası. Adanın kuzeye’ Kaş’a bakan koyunda yerleşim var, bin yıldır aynı yerde yerleşim. Karayolu yok, her ihtiyaç Rodos’tan gemiyle geliyor.

Bu tepelerden Meis adasına bakan hemen herkesin ilk söylediği, “bu kadar yakın adayı nasıl vermişiz” olur, bazıları da “nasıl alırız” diye sorar, ardından arsa ve daire fiyatlarını. Oysa mimariden kültüre coğrafyayı bir bütün olarak koruyarak kullanmaktır esas olan.

Likyalıların yaptığı su kanalı ve sarnıçlar Osmanlı’ya kadar kullanılmış. Hala bazı çobanlar Likya sarnıçlarını kullanıyor. Anadolu sıklıkla kuraklıkla sınanmış bir geçmişe sahip. Su yapıları bu konuda işaret fişeği gibi bizi uyarıyor. Yeni yol işte bu izleri silip geçiyor.

Tam yeni yolun geçtiği Sura antik yerleşiminde vadi tabanında Likya’nın ünlü Apollon tapınağı var. Suyun coğrafyadan inanca, sözden yazıya bıraktığı binlerce yıllık izler. Bu hafıza yok oldukça coğrafyanın bilgisini de unutuyoruz. En büyük kaybımız da bu…

• Burdur Emekli Meclisi Sendikası toplantısı
• Amerika Yallah!
• Bahçeli’nin verdiği ders
• BES’ten Vatan Partisi’ne ziyaret
• Emekli yazıları8

Maden şirketi patronu olan milletvekillerinin imzası da bulunan AKP’nin kanun teklifi, madencilik ve enerji alanlarında yağmayı kolaylaştırmayı amaçlıyor. AKP hükümetinin 2004 yılında Maden Yasası’nda yaptığı değişiklikle daha önce ormanı, suyu, toprağı ve kültürel mirası koruyan maddeler budanmış, bugün ülkenin dört bir yanında yaşanan vahşi madencilik yıkımının önü açılmıştı. 13 Haziran 2025 tarihinde TBMM’ne sunulan yeni düzenleme ile sömürge yasasıyla yetinmeyen maden patronlarının koşulsuz yağmasının önü açılmak isteniyor. ÇED ve izin süreçlerini kökten değiştirecek içeriğe sahip olan düzenleme ile altın gibi değerli madenlere yönelik izinlerin ‘kamu yararı’ gözetilerek Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulacak Kurul tarafından verilmesi, enerji şirketlerinin ise yapı ruhsatı almaksızın üretime devam edebilmesi amaçlanıyor.

ENERJİ VE MADEN ŞİRKETLERİ KOŞULSUZ YAĞMA İSTİYOR

Türkiye’nin dört bir yanında yıllardır süren vahşi madencilik yıkımına karşı yargı yoluyla karşı koymaya çalışan halkın karşısına yeni bir düzenleme daha getirilmek isteniyor. AKP hükümetinin 2004 yılında Maden Yasası’nda yaptığı değişiklikle mevzuattaki korumacı maddeler budanmış, daha önce sınırlama getirilen birçok alanda madenciliğin önü açılmıştı. Bu düzenlemenin yarattığı tablo, Ege’den Doğu Anadolu’ya, Karadeniz’den Toroslar’a ülkenin hemen her bölgesinde büyük bir yıkımın fotoğrafını ortaya koyuyor.

EPDK’YA ACELE KAMULAŞTIRMA YETKİSİ VERİLECEK

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın, enerji ve maden yatırımları için imar planı yapabileceği ve inşaat ruhsatı düzenleyebileceğine işaret edilen açıklamada, “Kamulaştırma kararları ‘tapu’ sayılacak. EPDK’ya acele kamulaştırma yetkisi verilecek. Yapı ruhsatı almadan işletmeye geçmiş olan enerji yatırımlarından bu belgeler istenmeyecek, üretim devam edecek. Kanun Teklifi ekinde yer alan iki adet kroki ve koordinat tablosu yer alan zeytinlikler kamulaştırılacak ve kömür madenciliği yararına açılacak” denildi.

KAZDAĞI DERNEĞİNDEN BİRLİKTE MÜCADELE ÇAĞRISI

Önümüzdeki günlerde daha çok tartışma yaratması beklenen kanun teklifine tepki gösteren Kazdağı Doğal ve Kültürel Varlıkları Koruma Derneği, “Ülkemizi enerji ve maden şirketleri için daha da dikensiz gül bahçesi yapan söz konusu kanun teklifine karşı ekoloji ve meslek örgütleri ile siyasi partilerin hep birlikte mücadele ederek, teklifin yasalaşmasını engellemek için hep birlikte mücadeleye davet ediyoruz” açıklaması yaptı.

MADEN BULUNAN ORMANLAR ÜCRETSİZ MAPEG’E DEVREDİLECEK

Kanun teklifi ile çevresel etki değerlendirmesi ile diğer izin süreçlerinin eş zamanlı yürütülmesinin planlandığına dikkat çekilen açıklamada, ÇED sürecinde diğer izinlerin alınabileceği, maden alanlarına denk gelen ormanların, Maden Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’ne (MAPEG) ücretsiz devredileceği, kurumlardan görüş alma süreçlerinin de MAPEG tarafından yürütüleceği kaydedildi.

ZEYTİNLİKLER KÖMÜRLÜ SANTRALLERE KURBAN EDİLECEK

Meclise sunulan kanun teklifiyle stratejik ve kritik madenlerde acele kamulaştırma yapılarak Cumhurbaşkanlığı’na sınırsız yetki verileceğinin altı çizilen açıklamada, Muğla yöresindeki termik santrallara kömür sağlamak için zeytinliklerin madenciliğe açılacağı, enerji yatırımlarında orman tahsis izinlerinin ise kolaylaştırılacağı belirtildi.

ALTIN PATRONUNUN YEĞENİ VE SUDAN’DA ALTIN ARAYAN VEKİLLER

Altın madenini de kapsayan IV. Grup ‘stratejik’ madenlere yönelik izinlerin, ‘kamu yararı’ gözetilerek Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir Kurul tarafından verilmesini teklif eden düzenlemede imzası olan AKP Çorum Milletvekili Yusuf Ahlatçı’nın Türkiye’nin en büyük altın ihracatçılarından biri olan Ahmet Ahlatçı’nın (Ahlatçı Holding) yeğeni olması dikkat çekiyor. Sudan’da altın aradığı yönündeki haberlerle gündeme gelen AKP Denizli Milletvekili Şahin Tin de enerji ve maden şirketlerine dikensiz gül bahçesi yaratmayı amaçlayan kanun teklifinde imzası olan isimlerden biri.

KARADA VE SUDA PARA EDEN NE VARSA HEPSİ MADENDİR

2004 yılında yapılan değişiklikle ilgili teklifin 2. Maddesinde, “Yer kabuğunda ve su kaynaklarında tabii olarak bulunan, ekonomik ve ticarî değeri olan petrol, doğal gaz, jeotermal ve su kaynakları dışında kalan her türlü madde bu Kanuna göre madendir…” ifadelerine yer verilmişti.

ŞİRKETLERİN ÖNÜNDEKİ HIZ TÜMSEKLERİ KALDIRILMAK İSTENİYOR

Önümüzdeki günlerde TBMM’de görüşülmesi beklenen yeni kanun teklifi ile yer kabuğunda ve su kaynaklarında doğal olarak bulunan ve paraya çevrilebilecek her türlü maddenin çıkarılıp satılması ve kolayca şirketlerin kasasını doldurması aşamalarında hız tümseği olan bariyerlerin kaldırılması isteniyor.

BAYRAKTAR: ‘İŞLEMLER HIZLANACAK, SEKTÖR DESTEKLENECEK’

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, düzenlemeyle yenilenebilir enerji yatırımlarında izin süreçlerinin hızlandırılacağını belirterek, “ÇED, orman izinleri, imar izinleri gibi uzun ve karmaşık bürokratik işlemlerin daha kısa sürede tamamlanmasını sağlayacak yeni bir mekanizma devreye girecek. Böylece 48 ayı bulabilen izin süreçleri 18 aya kadar düşürülebilecek. Maden yatırımları konusunda ise yatırımcıların karşılaştığı belirsizlikler en aza indirilecek, ruhsat ve izin süreçlerinde öngörülebilirlik sağlanacak, kamusal denetim ve çevresel sorumluluk güçlendirilecek ve kamu gelirlerinde azalma olmadan sektör desteklenecek” dedi.

‘KÖMÜRE DAYALI ÜRETİM MİLLİ ÇIKAR AÇISINDAN VAZGEÇİLMEZ’

AKP’nin hazırladığı kanun teklifinin gerekçe bölümünde, kömürlü termik santrallerde üretilen elektrik ile doğal gaz ithalatının önüne geçildiği savunularak, “Dolayısıyla, yerli kömüre dayalı elektrik üretimi, sadece teknik bir üretim tercihi değil; aynı zamanda ekonomik istikrar, milli çıkar ve enerji bağımsızlığı açısından da vazgeçilmez bir unsurdur” deniliyor.

İSPANYA VE PORTEKİZ’DEKİ ENERJİ KESİNTİLERİ ÖRNEK GÖSTERİLDİ

Fosil yakıtların vazgeçilmez olduğu vurgulanan kanun teklifinde, güneş ve rüzgâr gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının kesintili üretim karakterine sahip olduğu savunularak Nisan 2025’de İspanya ve Portekiz’de yaşanan geniş çaplı elektrik kesintilerine işaret ediliyor. Teklifte, Türkiye’de benzer bir olayın yaşanmaması için yapılan öneri ise şöyle:

“Elektrik arz güvenliği ve fiyat istikran için büyük öneme sahip mevcut yerli kömür yakıtlı termik santrallerin, hammadde arz sorunları nedeniyle kapanma tehlikelerinin bertaraf edilmesine yönelik geçici mahiyette düzenleme yapılması amaçlanmaktadır.”

‘YERLİ VE MİLLİ’ DİYEREK YIKIM YARATMAK

Enerji konusunda da durum pek farklı değil. Kamusal bir hizmet olan enerjide, üretimden dağıtıma özelleştirmenin önü açılırken, halk enerji şirketlerinin insafına terk edildi. Daha önce ucuz kömür ithal ederek enerji üreten şirketler, dövizdeki hızlı artışla birlikte ‘yerli ve milli’ söylemiyle yerli kömüre yöneldi. Zeytinlikler, verimli tarım arazileri, ormanlar, kültürel miras alanları ve su havzaları kömürlü termik santrallerin hedefinde.

HEM VEKİL HEM MADEN PATRONLARININ İMZALADIĞI KANU TEKLİFİ

13 Haziran’da AKP tarafından TBMM’ne sunulan yeni bir kanun teklifi ise madencilik ve enerji alanında şirketlerin işini kolaylaştırmayı, ormanı, suyu, toprağı savunma çabası veren halkın önüne yeni engeller koymayı amaçlıyor. ‘Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ başlığını taşıyan 22 maddelik düzenlemede 115 AKP’li vekilin imzası var. Teklifte imzası bulunan bazı AKP’li milletvekillerinin ise maden şirketi sahibi olması dikkat çekiyor.

GİRESUN’DA ÇEVRE YIKIMI YARATAN AKP’Lİ MADEN PATRONU

Kanun teklifinde imzası bulunan AKP Iğdır Milletvekili ve Alagöz Holding’in patronu Cantürk Alagöz’ün şirketleri madencilik ve enerji alanında da faaliyet gösteriyor. AKP’li Cantürk’ün şirketi, Giresun’un Çatalağaç köyünde maden arama faaliyetleri sırasında çevre yıkımına neden olmuş, yöre halkı geçtiğimiz yıl şirkete karşı eylemler yapmıştı.

SOMA’DA MADEN İŞLETEN OLAN BİR BAŞKA AKP’Lİ DE NASIROĞLU

ÇED ve izin sürelerini hızlandırmayı, projelerle ilgili kurum görüşleri toplamayı 4 ayla sınırlamayı öngören kanun teklifinde imzası bulunan bir başka maden şirketi sahibi ise Fernas Madencilik’in sahibi AKP Batman Milletvekili Ferhat Nasıroğlu. Nasıroğlu’nun Manisa Soma’daki maden şirketinde çalışan işçiler, iş güvenliği sorunu, düşük ücret ve emek sömürüsüne karşı yaklaşık 2 ay süren bir eylem yapmış, Ekim 2024’de anlaşma sağlanmıştı.

• Burdur Emekli Meclisi Sendikası toplantısı
• Amerika Yallah!
• Bahçeli’nin verdiği ders
• BES’ten Vatan Partisi’ne ziyaret
• Emekli yazıları8

(Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek Mersin’de Belediye Başkanları Toplantısında, Mayıs 2022- Video ekran görüntüsü)

Bir yanımız karbon savurur bir yanımız ‘karbon nötr’ hayaliyle avunur: Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin Başkan Böcek döneminde akaryakıt ve araç kiralama ihaleleri için ödediği para, Burdur Belediyesi’nin 2025 yılı bütçesinin iki katına yakın…

Yusuf Yavuz

31 Mart yerel seçimlerinde CHP’li Muhittin Böcek’in ikinci kez Başkanlık koltuğuna oturduğu Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin son 6 yılda araç kiralama ve akaryakıt giderleri ASAT ile birlikte 4.1 milyarı aştı. Bu rakam, Burdur Belediyesi’nin 2.4 milyar TL olan 2025 yılı bütçesinin neredeyse 2 katı oranında. Büyükşehir Belediyesi’nin 2019 yılı toplam bütçesinin 3.4 milyar TL olduğu göz önüne alındığında akaryakıt ve araç kiralama için harcanan paranın ölçüsü daha iyi anlaşılıyor. Çevreci bir politika izlediklerini her fırsatta vurgulayan Başkan Böcek’in 2050 yılı hedeflerinin karbon nötr olarak açıklamasına karşın belediye bütçesinin önemli bir kısmının akaryakıt ve araç kiralama ihalelerine ayrılması dikkat çekiyor. Merkezi Roma’da bulunan sakin şehirler ağı Cittaslow’a sponsor olan ve Türkiye Koordinatörü seçilen Başkan Böcek yönetimindeki Büyükşehir Belediyesi’nde kullanılan 1682 aracın 899’unun kiralık olduğu belirtildi.

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı CHP’li Muhittin Böcek, merkezi Roma’da bulunan sakin şehirler ağı Cittaslow’un Türkiye Koordinatörlüğü’ne seçildi. Büyükşehir Belediyesi’nin geçtiğimiz Temmuz ayında Cittaslow’a sponsor olmasıyla ilgili teklifi onaylamasının ardından Başkan Böcek 25 Ekim’de Roma’da yapılan toplantıda Cittaslow Başkan Yardımcılığı ve Türkiye Koordinatörü seçilmişti.

CİTTASLOW FELSEFESİNDE HAVA KİRLİLİĞİ VE TRAFİK VURGUSU

Korunmuş bir çevre ve yerel kültüre öncelik veren yavaş şehir felsefesi, Cittaslow Türkiye’nin resmi internet sayfasında şöyle özetleniyor: “Yaşamın hızlanması sonucu insanlar daha hızlı yemek yemek, daha hızlı alışveriş yapmak, gidecekleri yere daha hızlı varmak için belli bir tempo içinde koşturup durmaktadırlar. Bu yaşam tarzı bakkallar, manav, terzi gibi küçük esnaf yerine AVM’leri, çocuklarımızın oyun oynayacağı alanlar yerine otoparkları, daha çok park ve yeşil alan yerine geniş otoyolları hayatımıza sokmuştur. İnsanın en önemli değeri olan kısıtlı yaşamını sağlıksız yiyecekler, hava kirliliği, trafik, yalnızlık ve tüketimle harcaması modern yaşamın vazgeçilmezi olarak sunulmuştur. Popüler kültürün de desteklediği hayatı yaşamak için zamanı olmayan, işine arabasıyla hızla giden, oturup kahve içecek bir yarım saati bile olmadığı için yürürken kahvesini içen, yetişmesi gereken bir yerler olduğu için yemekten zevk almak yerine ayakta hızlı bir şekilde ‘beslenen’, komşularını veya yerel esnafı tanımayan modern insan modelinin sürdürülebilir olmadığı ortadadır.”

‘YEŞİL BADANACILIK’ YEREL YÖNETİMLERİN CAN SİMİDİ OLDU

Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de özellikle yerel yönetimler ve büyük şirketlerin sıklıkla başvurduğu bir yöntem olan ‘yeşil badanacılık’, çevre ve doğa konularını birer etiket haline dönüştürürken, söylenenle yapılanın örtüşmediği uygulamaları da beraberinde getirdi.

BAŞKAN BÖCEK ‘HEDEFİMİZ NÖTR KARBON’ DEMİŞTİ

Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek, 13 Eylül 2022 tarihinde açıkladığı iklim eylem planıyla ilgili yaptığı konuşmada, Antalya’yı iklim dostu kent yapacaklarını dile getirerek şunları söylemişti: “Nötr karbon Antalya hedefimiz için kılavuzluk yapacak eylem planımızı hazırladık. Antalya’nın 2030 yılında yüzde 40 karbon azaltımı, 2050 yılında karbon nötr olması ve iklim krizine dirençli bir kent olması konusunda atılacak somut adımları ve yol haritasını belirledik. Eylem planımız, iklim değişikliğine bağlı olabilecek zararların önlenmesine veya en aza indirmek için tedbir alınmasına katkı sağlayacaktır.”

‘OTOMOBİL BAĞIMLILIĞININ AZALTILMASI HEDEFİ’ HAVADA KALDI

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı Performans Programı’nda, kamu idareleri için bir çerçeve oluşturmak amacıyla 2021 yılında çıkarılan ‘On ikinci Kalkınma Planı’na da atıf yapılarak, “Bu yaklaşımlar doğrultusunda, karbon ayak izinin düşürülmesi için otomobil bağımlılığının azaltılması ile toplu taşımanın ve yürümenin teşvik edildiği belirtilmekte, geleneksel ve modern şehir planlama ilkelerinin sürdürülebilirlik yaklaşımıyla birleştirildiğine dikkat çekilmektedir” deniliyor.

BÖCEK DÖNEMİNDE AKARYAKIT VE ARAÇ KİRALAMAYA 4.1 MİLYAR

Büyükşehir Belediye Başkan Böcek’in açıkladığı karbon nötr hedefi ile Performans Programı’nda yer verilen otomobil bağımlılığının azaltılması gibi konularda kuruma yüklenen sorumluluklar, kurumsal işleyişteki aşırı akaryakıt kullanımı ve araç kiralama bütçesi rakamlarıyla çelişiyor. Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin Başkan Böcek dönemini kapsayan 31 Mart 2019 ile Kasım 2024 tarihleri arasında geçen yaklaşık 6 yıllık dönemde akaryakıt ve araç kiralama ihaleleri için ödediği rakam Antalya Su ve Atıksu İdaresi Gene Müdürlüğü (ASAT) ile birlikte toplam 4 milyar 153 milyon 920 bin 718 TL’yi buluyor.

KAMU KAYNAĞIYLA KARBON ÜRETEN İHALELER

Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden yapılan sözleşme bilgilerine göre Antalya Büyükşehir Belediyesi Başkan Böcek döneminde araç kiralamaları için 1.8 milyar, akaryakıt için de 1.1 milyar tutarında ödeme yapmış. Aynı dönemde ASAT’ın akaryakıt için ödediği rakam 269 milyon, araç kiralamaları için de 954 milyon TL. 2025 yılı için yapılacak akaryakıt ve araç kiralama tutarları da bu rakama eklendiğinde Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin yıllık bütçesinin önemli bir kısmının araç saltanatına harcandığı ortaya çıkıyor.

HER PERSONELE BİRDEN FAZLA ARAÇ DÜŞÜYOR

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 Yılı Performans Programı’na göre iş makineleri hariç kurumda 1682 adet aracın kullanıldığı, bu araçların 899’unun ise ‘kiralık’ olduğu belirtiliyor. Bunlar arasında makam araçları ile daire başkanı ve şube müdürleri ile çeşitli kurumsal hizmetler için kullanılan araçlar da yer alıyor. Büyükşehir Belediyesi bünyesinde kullanılan yaklaşık 300 civarında çeşitli amaçlı kamyon bulunuyor. Kamyonları da kapsayan iş makinesi ve benzeri araç gereçlerin toplamı ise 1075 adet. Kurumdaki kamu personeli statüsündeki çalışan sayısının 2024 yılı için 2349 olduğu göz önüne alındığında neredeyse her personele birden fazla araç düştüğü görülüyor.

ASAT’TAN 6 YILDA 8,5 MİLYARLIK İHALE

Hem Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin hem de ASAT’ın son 6 yılda yaptığı akaryakıt alımı ve araç kiralama ihalelerini kazanan firmaların aynı olması dikkat çekiyor. EKAP verilerine göre ASAT’ın son 6 yılda farklı kalemlerde yaptığı toplam 414 ihalede ödediği rakam ise 8.5 milyar TL tutarında.

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNİN BÜTÇESİ BAKANLIKLARDAN BÜYÜK

Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı bütçesi 39, ASAT’ın bütçesi ise 27 milyar TL olarak açıklandı. 19 ilçenin bütçesi de eklendiğinde Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin 2025 yılı toplam bütçesi 103.1 milyar TL oldu. İçişleri, Dışişleri, Ticaret ve Kültür ve Turizm Bakanlığı gibi birçok bakanlıktan daha büyük bir bütçeye sahip olan Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin aralarında AKP’li Meclis üyelerinin de yer aldığı kişilere ihale dağıtması dikkat çekmişti.

ASAT’TAKİ 4X4 LÜKS ARAÇ SAVURGANLIĞI SAYIŞTAY RAPORUNDA

Sayıştay’ın ASAT’ta yaptığı 2023 yılı denetim raporunda, araç kiralama ihalelerinde teknik şartnamenin binek araçlar bölümünde marka belirtildiği, ayrıca 4×2 pick-up araçlar için yaklaşık maliyetlerin hatalı hesap edildiği bulgusuna yer verildi. Yapılan incelemede; 8 ayı 2023 yılına sirayet eden 19.07.2022 tarih ve 568961 sayılı araç kiralama ihalesi ile 4 ayı 2023 yılına sirayet eden 17.07.2023 tarih ve 596213 sayılı araç kiralama ihalesiyle ilgili teknik şartnamelerde binek araçların hangi markalardan olacağının açıkça ifade edildiği belirtilen Sayıştay Raporunda, “Yaklaşık maliyet hesabının 4×2 pick-up araçlar için araç kasko sigorta değerleri dikkate alınmadan yapıldığı ve bu nedenle yaklaşık maliyetin ilk ihalede 7.264.688,00 TL, ikinci ihalede 19.983.436,50 TL fazla hesap edildiği, – ayrıca yüklenici firma ile yapılan sözleşmede 4×2 pick-up araçların birim fiyatı ile araçların kasko sigorta bedenin %2’si arasındaki farkın toplam 11.018.351,20 TL olduğu bu farkın 3.097.297,92 TL kısmının ilk ihaleden, 7.921.053,28 TL kısmının ise ikinci ihaleden kaynaklandığı ancak yüklenici firmanın bu araçlar yerine 4×4 pick-up tipi araç teslim ettiği, tespit edilmiştir. Yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri gereğince İdare, ihtiyaçlarını tam ve doğru bir şekilde belirlemeli, teknik şartnamelerini ve yaklaşık maliyetin hesabını yasal düzenlemelere göre hazırlamalıdır. Eğer ki yaklaşık maliyetin gerçekçi tespit edilmemesi, teknik şartnamenin mevzuat hükümlerine aykırı olması veya ihtiyacın düzgün belirlenmemesi durumlarında İdare, yersiz veya fazla kamu kaynağı ödenmesine neden olabilecektir” ifadelerine yer verildi.

• Burdur Emekli Meclisi Sendikası toplantısı
• Amerika Yallah!
• Bahçeli’nin verdiği ders
• BES’ten Vatan Partisi’ne ziyaret
• Emekli yazıları8

Yusuf Yavuz

Antalya’nın Konyaaltı ilçesi sınırlarında bulunan Gökdere Vadisi’nde yaklaşık 17 futbol sahası büyüklüğündeki 120 bin 540 m2’lik orman alanı ‘konaklamalı orman parkı’ olarak işletilmek üzere 20 yıllığına kiraya verilecek. Yangına hassas bölgede yer alan orman arazisinde yaklaşık 2500 m3’lik yapılaşmanın yanı sıra her biri 80 m2’den oluşan 130 çadırlık kamp alanı ile 70 adet de karavan kamp alanı yapılabilecek. Yıllık 2 milyon 510 bin TL tahmini bedel üzerinde ihaleye çıkarılan devasa orman arazisinde yüzme havuzunu da içeren yapılaşma önerileri arasında kır kahvesi, lokanta, büfe, otopark, ibadet yeri, çocuk oyun alanı ve sağlık tesisi gibi bölümler yer alıyor.

ORMAN ARAZİLERİNDE YAĞMANIN YENİ ADI: ORMAN PARKI İHALELERİ

Orman arazilerinde yapılaşmaya da yol açan konaklamalı ve konaklamasız ‘orman parkı’ ihaleleri her geçen gün artıyor. Orman varlığı bakımından Türkiye’de ilk sırada yer alan Antalya söz konusu ihalelerde başı çekiyor. Geçtiğimiz ay Kaş’a bağlı Bezirgân Mahallesi sınırlarında deniz manzaralı 20 bin m2’lik orman arazisi için yapılan ‘konaklamasız orman parkı’ ihalesi ilçede tepkilere neden olmuştu.

GÖKDERE VADİSİ’NDE 120 BİN M2’LİK ORMAN ARAZİSİ İHALEYE ÇIKIYOR

Şimdi de Konyaaltı ilçesi sınırlarındaki Gökdere Vadisi’nde devasa büyüklükteki orman arazisi için ‘konaklamalı orman parkı’ olarak ihale yapılacak. Gökdere Vadisinin batı kesiminde Kocaköy Mevkii’nde yer alan 120 bin m2’lik orman arazisi ‘konaklaması orman parkı’ olarak işletilmek üzere ihaleye çıkarılıyor. Söz konusu arazinin büyüklüğü yaklaşık 17 futbol sahası kadar alanı kaplıyor. 15 Ekim 2024 tarihinde kiralama ihalesi yapılacağı duyurulan orman parkı için hazırlanan ihale dosyasında önerilen yapı ve tesislerin eğimli orman arazisinde yüzlerce metrekarelik yapılaşmaya gidileceğini ortaya koyuyor.

YÜZME HAVUZU, LOKANTA, KIR KAHVESİ VE İBADETHANE YAPILACAK

Antalya Orman Bölge Müdürlüğü tarafından ihaleye çıkarılacak olan Gökdere-1 Orman Parkı, 12,54 hektarlık orman arazisini kapsıyor. Hazırlanan ihale dosyasında önerilen yapılaşma önerileri ise ‘orman parkı’ adıyla bölgede devasa bir turizm tesisi inşa edileceğini gösteriyor. Buna göre 312 m2’lik bir yüzme havuzu önerisini de içeren orman parkında, 250’şer metrekare taban alanı olan birer adet kır lokantası ve restoran, 100 m2 sıhhi tesis kompleksi, 500 m2’lik otopark, 1000 m2’lik çocuk oyun alanı, 30 m2’lik yöresel ürünler satış yeri, 20 m2’lik büfe, 5 m2’lik ibadethane, 4 m2’lik tuvalet ve 15 m2’lik alanda giriş kontrol noktası inşa edilebilecek.

TOPLAM 200 AYRI ÇADIR VE KARAVAN KAMP ALANI OLUŞTURULACAK

Kiralama ihalesi için hazırlanan dosyada orman parkı için ayrıca her biri 80 m2’den oluşan 130 çadırlık kamp alanı ile her biri 80 m2’den oluşan 70 ayrı karavan kamp yeri yapılması da öneriliyor.

120 BİN M2 ORMAN ARAZİSİNE YILLIK 2,5 MİLYON KİRA ÖNGÖRÜLDÜ

15 Ekim 2024 tarihinde Antalya Orman Bölge Müdürlüğü Misafirhanesi’nde yapılacağı duyurulan ihale için 2 milyon 510 bin TL tahmini yıllık kira bedelinin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturan 753 bin TL’lik geçici teminat bedeli isteniyor. İhaleyi kazanan özel ya da tüzel kişiler Gökdere Vadisi’ndeki 120 bin m2’den büyük bir orman arazisini 20 yıllığına işletme hakkını elde edecek.

KORUNAN ALANLARIN ORTASINDA, YANGINA HASSAS BÖLGEDE

Yangına hassas bir bölgede yer alan ve kızılçam ağaçlarının yoğun olduğu orman arazisindeki yapılaşma ve buna bağlı oluşacak insan baskısı ise endişe yaratıyor. Kiralamaya konu olan orman arazisinin kuzey batısında, Sivridağ Yaban Hayatı Geliştirme Sahası, güneyinde ise Beydağları Sahil Milli Parkı bulunuyor.

YÖNETMELİK DEĞİŞTİ, ORMAN PARKLARI ÖNE ÇIKARILDI

Öte yandan hazine ve orman arazilerinin turizme tahsisini düzenleyen ‘Kamu Taşınmazlarının Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik’te yapılan değişiklikle orman arazilerinde turizm amaçlı yapılan tahsislerde “mesire yerlerini” ibaresi, “orman parklarını” olarak değiştirildi. 28 Eylül 2024 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelik değişikliği ile özellikle turizm potansiyeli yüksek olan bölgelerdeki orman arazilerinin ‘orman parkı’ başlığı altında kiralanmasını hızlandıracağı belirtiliyor.

ORMAN PARKLARINDA İMAR PLANI ŞARTI ARANMIYOR

Mayıs 2022’de yayımlanan Orman Parkları Yönetmeliği, kıyı şeridinde kalan alanlar dışında orman parklarında imar planı şartı aranmayacağını belirtiyor. Yönetmeliğin “Yapı ve Tesisler” bölümünü içeren 6. Maddesi şöyle: “Orman parklarında, idarenin ve ziyaretçilerin zaruri ihtiyaçlarını karşılayacak olan, taban alanı 250 metrekareyi ve kat adedi bir bodrum kat ve çatı arası hariç ikiyi geçmeyecek şekilde yapılacak yapı ve tesisler, Genel Müdürlükçe belirlenen esaslara göre, gelişim ve yönetim planlarına uygun olarak yapılır. Bu alanlar için imar planı şartı aranmaz.”

• Burdur Emekli Meclisi Sendikası toplantısı
• Amerika Yallah!
• Bahçeli’nin verdiği ders
• BES’ten Vatan Partisi’ne ziyaret
• Emekli yazıları8

Biyolojik çeşitlilik açısından dünyanın en önemli coğrafyalarının başında gelen Anadolu’nun milyonlarca yıllık doğa sırları açığa çıkıyor. Burdur’un Kemer ilçesine bağlı Elmacık köyünde 2006-2009 yılları arasında yapılan kurtarma kazılarında ortaya çıkarılan 2,5 milyon yıl öncesine ait nesli tükenmiş güney fili (Mammuthus Meridianolis) fosilleri Burdur’da açılan Doğa Tarihi Müzesi’nde sergileniyor. Elmacık Göleti’nin yapımı sırasında ortaya çıkan fosil yatağında gerçekleştirilen kazılarda ortaya çıkan buluntular, Göller Bölgesi olarak anılan ve Türkiye’nin en önemli su havzalarının başında gelen bölgenin bir zamanlar geniş su kütleleriyle kaplı olduğunu gösterirken, fillerin atası olan mamutların yanı sıra geyikgiller, atgiller, gergedangiller ve boynuzlugiller gibi türlerin de yaşam alanı olduğunu ortaya koydu.

GÖLET İNŞAATINDA ORTAYA ÇIKAN 2,5 MİLYON YILLIK SIR

Burdur’un Kemer ilçesine bağlı Elmacık köyünde bulunan dere üzerinde 1998 yılında yapılan göletin inşaatı sırasında görülen karasal omurgalı ve memeli hayvanlara ait fosil yataklarında, Burdur Müzesi Müdürlüğü başkanlığında yapılan kurtarma kazılarında, Anadolu’nun doğa tarihine ışık tutacak önemli buluntular ortaya çıkarıldı.2006-2009 yılları arasında yapılan kurtarma kazılarında, Elmacık Göletinin yapımı sırasında yüzeye çıkan ve yok olmaya başlayan fosillerin acilen kurtarılması amaçlanmıştı. Kazıların tamamlanmasıyla ortaya çıkan bulgular, Burdur Havzası’nın önemini gözler önüne sererken, doğa tarihi açısından bilim dünyasına çok önemli bulgular da kazandırılmış oldu.

GÖLLER BÖLGESİNİN TARİHİ YENİDEN YAZILACAK

Elmacık kurtarma kazıları, Göller Bölgesi içerisinde yer alan Burdur ve çevresinin 2,5 milyon yıl önceki ekosistemi hakkında önemli bulguları ortaya çıkardı. 2,5 milyon yıl önce geniş su kütleleriyle kaplı olan ve bozkır tipi bir ekolojiye sahip olduğu ortaya çıkan bölgenin, bugün artık soyu tükenmiş olan Mammuthus Meridianolis’in (güney filleri) yanı sıra boynuzgiller, gergedangiller, atgiller ve geyikgillerin de yaşam alanı olduğu belirlendi.

100 KİLO AĞIRLIĞINDA 3.30 METRE UZUNLUĞUNDA FİLDİŞİ BULUNDU

Kazılarda ortaya çıkan fosiller arasında bulunan fillerin atası olan dev mamut dişi ve kürek kemikleri dikkati çekiyor. 3 metre 30 santim uzunluğa, 100 kilogram ağırlığa sahip olan dev mamut dişi ve aslına uygun olarak yapılan mamut iskeleti, diğer buluntularla birlikte Burdur Doğa Tarihi Müzesi’nde sergileniyor. 

BİR ZAMANLAR SİNEMA OLARAK KULLANILAN KİLİSEYİ MÜZE YAPTILAR

Burdur Zafer Mahallesi’nde bulunan 19. Yüzyıldan kalma Kavaklı Rum Kilisesi, 2000 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından kamulaştırılarak restore edildi. 1914 yılında yaşanan deprem sırasında büyük hasar gördükten sonra onarılan tarihi kilise, özel mülkiyette olduğu dönemlerde sinema ve inşaat malzemeleri deposu olarak da kullanılmıştı. Tarihi kilisede yapılan restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesindeki ilk doğa tarihi müzesi niteliğine bürünen mekan, 11 Mart’ta Burdur’u ziyaret eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından hizmete açıldı.

ATLAR VE GEYİKLERİN ATALARI AVRUPA’YA ANADOLU’DAN GÖÇ ETMİŞ

Burdur Elmacık faunası, bilim dünyasına Anadolu’nun doğası hakkında önemli bilgiler kazandırdı. Bölgede ortaya çıkarılan Equidae (Atgiller), Cervidae (Geyikgiller) gibi ailelere ait fosillerin Güney Avrupa’daki buluntularla yaşıt olması, Anadolu’nun söz konusu türler için göç yolu ve önemli bir durak olduğunu ortaya koyuyor. 

Başta doğa tarihi tutkunları olmak üzere öğrencilerin de ilgisini çeken müzede, çocuklar için hazırlanan özel bir bölüm yer alırken, müzede görevli antropolog ise buluntular hakkında öğrencilere bilgi veriyor. Türkiye’nin milyonlarca yıllık ekolojik geçmişine ışık tutan bulguların sergilendiği Burdur Doğa Tarihi Müzesi, ziyaretçilerini bekliyor.

• Burdur Emekli Meclisi Sendikası toplantısı
• Amerika Yallah!
• Bahçeli’nin verdiği ders
• BES’ten Vatan Partisi’ne ziyaret
• Emekli yazıları8
• Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek: ”Türkiye NATO tuzağına sürüklenemez”
• Neoliberalizm yuva yıkıyor
• CKD’mizin 11. Kurultayını coşkuyla tamamladık

1- Burası ülkenin 2. büyük tatlısu kaynağı olan Eğirdir gölü. Görüntüler gölün doğu kıyılarındaki Gelendost ilçesi sınırlarından. Kuraklık tehdidindeki göl giderek çekiliyor, su bütçesi alarm veriyor, ancak DSİ vahşi sulamaya devam ediyor. Gölün etrafını ahtapot gibi kuşatan kanallar⤵️

2- derinleştirilerek dev pompalarla suyun çekilmesinin kolaylaştırılması isteniyor. Yöredeki su ürünleri kooperatifinin başkanlığı yapan emektar balıkçı Ömer Kolbaşı, yıllardır hatalı su kullanımına karşı sesini duyurmaya çalışıyor. Ekmeğini gölden kazananların sesi duyulmuyor.⤵️

3- Balıkçıların isyanı gölün sularının vahşice çekilmesine. Gölün dört bir yanındaki kanallar halen büyük ölçüde vahşi sulama yapılan araziler ve meyve bahçelerine su taşıyor. Onca koruma statüsü ve özel hükümler sadece kâğıt üzere de kalmış. Onca kuruma rağmen göl sahipsiz gibi.⤵️

4- Eğirdir Gölündeki ürkütücü çekilmenin nedeni hatalı su politikası. Türkiye’nin en büyük içilebilir su rezervlerinden biri göz göre göre Aral gibi yok oluşa terk ediliyor. Günü kurtaran politikalar yerine acilen radikal önlemler alınmalı. Göl giderse bölgede yaşam da bitecek…

• Burdur Emekli Meclisi Sendikası toplantısı
• Amerika Yallah!
• Bahçeli’nin verdiği ders
• BES’ten Vatan Partisi’ne ziyaret
• Emekli yazıları8
• Vatan Partisi Genel Başkanı Doğu Perinçek: ”Türkiye NATO tuzağına sürüklenemez”
• Neoliberalizm yuva yıkıyor
• CKD’mizin 11. Kurultayını coşkuyla tamamladık