Milli Parklar Burdur Şube Müdürlüğü Gölhisar Şefliği’nce Armutlu Yaylası’nda yemleme destek çalışması yapıldı.

Şeflik görevlileri tarafından, Gölhisar Armutlu Yaylasında, zorlu kış aylarında yiyecek bulmakta zorlanan yabani hayvanlar için karla kaplı bölgelere 50 kg buğday bırakıldı.

Yaban hayvanlarının korunması açısından büyük önem arzeden yemleme çalışmalarının kış ayları boyunca devam edeceği belirtildi.

[3d-flip-book mode="thumbnail-lightbox" urlparam="fb3d-page" 
id="12654" title="false" lightbox="dark"]

• CKD Konyaaltı aylık üye toplantısında ABD’nin Minab katliamı lanetlendi
• Emeklilerin feryadı: “Geçinemiyoruz”
• MAKÜ’deki çalıştayda hayvancılığın geleceği masaya yatırıldı
• Epstein denilen Batı’nın ve Siyonizm’in lağım çukuru
• Emekli yazıları10
• İsrail ve ABD pes etti; İran’ın şartları kabul edildi, ateşkes gerçekleşti
• Emekli yazıları9
• Antalya EXPO 2016’daki öngörüsüzlük hovardalığı

Türkiye 2003 yılında yeni bir yönetmelikle tanıştı. Kısaca Su Kullanım Hakkı Yönetmeliği olarak adlandırılan düzenleme, dereler ve akarsular üzerinde elektrik üretim lisansı alan özel sektör firmaları ile DSİ arasında imzalanan sözleşmenin usul ve esaslarını belirliyor. Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 2003 yılından bu yana toplam 26 su havzası bulunan Türkiye’nin hemen her bölgesindeki vadilerde yüzlerce su kullanım hakkı sözleşmesi imzalandı, yüzlerce HES projesi inşa edildi. Resmi verilere göre, 2016 yılı sonu itibari ile Türkiye’de inşaatı tamamlanmış olan 596 HES projesi bulunuyor. Ancak hükümetin enerjide dışa bağımlılığı sona erdireceği iddiasıyla savunduğu ve vadilerdeki kırsal yaşamı altüst edip, doğa üzerinde ise telafisi mümkün olmayan tahribatlar yaratma pahasına dayattığı HES projeleri beklenildiği gibi enerjideki dışa bağımlılığı azaltmadığı gibi halkın ucuz enerji ihtiyacına da çare üretmedi.

Durum böyle olunca neredeyse hareket eden her su kaynağına ateş eden bir telaşla üzerinde HES projelendirilmemiş bir dere, çay ve nehir bırakmayan iktidarın hatalı enerji politikası, bu furyaya balıklama atlayan ve doğal varlıklar üzerinden kamusal kaynakları ve yasal dayanakları kullanarak servet edinmeyi hedefleyen yüzlerce firmanın da hayalini boşa çıkardı. Plansız, bilimden ve kamu yararından uzak; zengin biyo-çeşitlilik ve gen kaynaklarıyla canlı yaşamı üzerinde onarılması imkânsız tahribatlara neden olan bu politika 16 yıl içerisinde adeta çökmüş durumda.

BİR ENERJİ ÜRETİM ARACI NASIL KATLİAM ARACINA DÖNÜŞTÜRÜLÜR?

Çünkü hükümet yeşil ve sürdürülebilir enerji olarak görülen ancak uygulama sırasındaki akılalmaz hatalar yüzünden bir enerji üretim aracı olmaktan çıkarılarak bir “katliam aracı” haline dönüştürülen HES projelerinin yarattığı toplumsal tepkiler dinmeden, bu kez de kömürlü termik santrallere destek vermeye yöneldi. Bir yanda uygulama hataları ve yanlış projelendirmeler yüzünden Anadolu tarihinin gördüğü en ağır vadi ve ekosistem kayıplarına yol açarak kırsal nüfusu yaşadığı ve doyduğu coğrafyadan sürgün eden HES’ler, diğer yanda ise insan yaşamı üzerinde kanserojen etkileri yüzünden ömürden ömür çaldığı bilimsel raporlarla da ortaya konulan kirli, kömürlü termik santraller.

COĞRAFYANIN VE TOPLUMUN ENERJİSİ YOK EDİLİYOR

Tek başına bu iki örnek bile hükümetin enerji politikalarının günü birlik çıkar ilişkileri doğrultusunda belirlendiğini göstermeye yeter. Plansızlık, bilinçsizlik ve beraberinde gelen verimsizlik enerji üretme bahanesiyle Türk toplumunun ve Türkiye coğrafyasının enerjisinin 16 yıldır nasıl yok edildiğini gözler önüne seriyor.

YAŞAMIN KAYNAĞI OLAN SUYUN ŞİRKETLERE TAHSİS EDİLMESİ DOĞRU MU?

2003’te çıkartılan yönetmelikle doğanın ve yaşamın hakkı olan suların 49 yıllığına enerji üretimi için özel şirketlere tahsis edilmesi birçok tartışmayı da beraberinde getirdi. Bu tartışmaların başında suyun özel mülkiyete konu edilemeyeceği fikri geliyor. Yaşamın en temel kaynağı olan suların gerekçesi ne olursa olsun bulunduğu coğrafyada suya bağlı bir yaşam süren canlı yaşamı ve insanların elinden alınması öncelikle o bölgede, ardından ise zincirleme etkileriyle tüm ülke genelinde zamana yayılan bir sarsıntıya neden oluyor. Su Kullanım Hakkı Sözleşmelerini savunan hükümet yetkililerinin en yaygın söylemi, “suyu sırtlayıp götürmeyecek, enerji üretip yeniden dere yatağına bırakacak” şeklindeydi. Ancak uygulamalar pek de öyle olmadı. HES ve baraj projelerinin inşa edildiği vadilerin çok büyük bir kısmında dere yatakları kurudu, bırakılan can suyu ise sucul yaşamın devamlılığı için yeterli olmadı.

ALARA VADİSİ YIKIMA KARŞI DİRENİYOR

HES projelerinin sarstığı vadilerden biri olan Alara Vadisi de hatalı enerji politikalarının yarattığı etkilerden payına düşeni almış. Antalya’nın Gündoğmuş ilçesinden doğan Alara Çayı’nın yaşam verdiği vadi, ünlü Uçansu Şelalesini de barındırıyor. Geçtiğimiz hafta 10 yılı aşkın zamandır vadideki HES projelerine karşı hukuki mücadele yürüten Alara Vadisi’ndeki köyleri ziyaret edip yöre halkıyla röportajlar yaptık. Köylülerin açtığı dava sonucu mahkemelerin ÇED kararlarını iptal ettiği HES projeleri, aynı projelerle yeniden halkın karşısına çıkıp “biz bu projeyi yapacağız” ısrarını sürdürüyor. Ancak halkın genelinin en önemli itirazı, HES’lerle ilgili ÇED projelerinde vadide yaşayan insanların ve canlı yaşamının yok sayılması.

HES PROJELERİNİN YOK SAYDIĞI KÖYLÜLER NE DÜŞÜNÜYOR?

Gündoğmuş Kayabükü köyünden 70 yaşındaki Mehmet Şahin, bu vadide doğup büyümüş. Sonra yolu diğer köylüleri gibi gurbete düşmüş. Şoförlük, işçilik ve serbest ticaretle uğraşmış ve ardından emekli olmuş. İçinde hep canlı kalan, içine doğduğu coğrafyanın tutkusu onu hep bu vadiye, vadiyi çevreleyen dağlara, yaylalara atmış. İçindeki bu doğa tutkusunu “bulduğum her fırsatta köyüme gelirim, yaylalara, dağlara çıkarım” diye özetliyor Mehmet Şahin.

70 YAŞINDAKİ MEHMET ŞAHİN ‘BU SU BENİM HAYATIM’

Eski adı Çündüre olan Kayabükü köyünden Mehmet Şahin ile bir yandan Alara Çayı kıyısı boyunca kimi yerde zor geçilebilen kayalıklardan kimi yerde de ulu çınarların, hayıtların ve viran olmuş bağların arasından yürüyor, bir yandan da sohbet ediyoruz. “Bu su benim hayatım. Ben buraya bu su için geliyorum” diye başlıyor söze Mehmet Şahin. Vadideki HES projelerinden birinin adını ‘Hayat’ koymuşlar. Şahin, “Hayat bir proje değil, gerçeğin ta kendisidir. HES projesi nasıl hayat olabilir? Hayat, işte burada, bu suda” diyerek sözlerine şöyle devam ediyor:

“CANIMIZI VERİRİZ AMA SUYUMUZU, TOPRAĞIMIZI ASLA VERMEYİZ”

“Eğer gerçekten elektrik üretmekse niyetleri, bizim köyümüzde rüzgâr ve güneş enerjisi için uygun yerler var. Kimse bu vadiye göz koymasın. Biz suyumuzu asla vermeyiz. Kamu kurumları bu projelere masa başında onay veriyor. Gelip burayı görecekler, burada hayat var mı öğrenecekler. Burada insanı ayakta tuna bir enerji var. Biz doğduğumuz toprakları, suyumuzu, deremizi, vadimizi kimseye vermek istemiyoruz. Bu uğurda canımızı veririz ama suyumuzu toprağımızı asla vermeyiz. Bunu böyle bilsinler. Ben buranın suyunu avucuma alıp içtiğimde dünyaya yeniden gelmiş gibi oluyorum. Eskiden bu nehrin suyunu içiyorduk. Benim bir torunum var. Bu vadiyi görüp öğrendikten sonra her zaman buraya gelmek istiyor. Bana hep buraları, canlıları soruyor. Ben torunuma bunu anlatıyorum aktarıyorum. Çocuklarımız, torunlarımız da bu kültürü öğrensin istiyoruz. Bu projeler yüzünden burada kimse kalmadığında nereden ve kimden öğrenecek torunlarımız?”

KÜÇÜK BİR BAHÇE TÜM AİLENİN İHTİYACINI KARŞILAMAYA YETER

Kayabükü köyünün bir başka sakini olan Musa Şanlı da uzun yıllar doğup büyüdüğü köyünden uzakta yaşasa da bağlarını hep sürdürmüş. Emekli olduktan sonra da köyündeki atadan kalma bahçelerinde sebze üretip yaz aylarını köydeki evinde geçiriyor. Bu vadide küçücük bir bahçe bir ailenin tüm sebze meyve ihtiyacını karşılamaya yetiyor. Gerçek bir yeryüzü cenneti olan Alara Vadisi’ndeki HES projelerinin varlığını öğrenen 73 yaşındaki Musa Şanlı da büyük bir mücadele azmiyle yıkıma karşı direnen köylülerin başını çekmeye başlamış.

“TAPUSU SENİN DEĞİLSE KORUYAMAZSIN” DENİLİYOR

Alara Çayı ve onun kollarından biri olan Küçükçay üzerinde 10 kilometrelik bir alan içerisinde 8 HES projesi bulunduğunu anlatan Şanlı, uzun süren davaları özetliyor. Köylülerin kazandığı davaların sudan sebepler yüzünden nasıl bozulduğunu anlatıyor. Özetlemek gerekirse HES projesine karşı dava açan köylülerden ikisinin nüfus kaydı Alanya’da olması mahkeme kararının bozulmasına gerekçe gösterilmiş. Kayabükü köyünde yıllardır balık çiftliği işletmesi bulunan ve HES projesinden doğrudan etkilenecek olan iki köylüye, bir bakıma “bu cennetin tapusu senin üzerinde değilse, korumak için dava açamazsın” denilmiş.

73 YAŞINDAKİ ŞANLI ÇED PROJELERİNİ SATIR SATIR OKUMUŞ

Musa Şanlı HES projelerinin ÇED raporlarını satır satır okumuş. 300-400 sayfayı bulan ve binlerce teknik ayrıntılarla dolu olan bu raporları ilgili kamu kuruluşlarının yetkilileri bile çoğunlukla okumuyor. Bu yüzden birçok projede “kopyala-yapıştır” uygulamasına gidiliyor. Örneğin Ordu’daki bir dere, Isparta’daki HES projesinin ÇED raporunda karşımıza çıkabiliyor.

“BİZİ YOK SAYAMAZLAR”

“Projeyi açıp baktık, insana ve doğaya yer verilmiyor” diyen Musa Şanlı, yaşananları şöyle özetliyor: “İçinde cebri borunun çapına kadar birçok ayrıntı var ama insan yok. Burada insan yaşıyor, tarım yapılıyor, balık yaşıyor diyen yok. Sadece bir şirketin kazancı öne alınmış. Başka bir şeye değer verilmiyor. Burada üretilmesi düşünülen enerji, bir apartmanda kaçak olarak kullanılan enerjiden daha fazla olmayacak. Ancak bunun için evlerimiz, tarlalarımız istimlâk edilecek. Buradaki insanlar nereye gidecek, nasıl yaşayacak kimse bir şey söylemiyor. Biz köylüler olarak Anayasal haklarımızı sonuna kadar kullanacağız. Çünkü bizi yok sayamazlar, biz varız.”

‘BİZ BURADA HUZUR BULUYORUZ, IŞIĞIMIZI SÖNDÜRMESİNLER’

Alara Vadisi’nde Uçansu Şelalesi’ne giden toprak yolda yürürken karşımıza 69 yaşındaki Münevver Şanlı çıkıyor. Münevver Şanlı 45 yıl Almanya’da yaşamış gurbetçilerden biri. Ancak doğup büyüdüğü köyüne olan özlemi onu da buraya atmış. Kayabükü köyünde, Alara Çayı’nın hemen kıyısındaki evlerinde huzurlu bir hayat sürerken birden bu HES projeleri ortaya çıkınca 45 yıllık sıla özleminin üstüne bir ateş düşmüş. HES projesi hakkındaki düşüncelerini anlatan Münevver Şanlı da düşüncelerini şöyle özetliyor: “Bizim köyümüzün tarihi çok eskilere gidiyor. Ben 45 yıl Avrupa’da yaşadım. Dönünce de gelip köyüme yerleştim. Almanya’daki oğlum da emekli olunca gelip buraya yerleşeceğini söylüyor. Bizler burada huzur buluyoruz. Kimsenin bizim huzurumuzu bozmaya hakkı yok. Enerji üretmek istiyorlarsa Türkiye’nin güneşi yumurtayı asfaltta pişirecek kadar güçlü. Enerjiyi güneşten üretebilirler ama bu su gitti mi geriye gelmez. Bizim suyumuza dokunmasınlar. Biz HES istemiyoruz. Sularımız bizim yaşam kaynağımız. HES yapmak için ısrar ederlerse önce bizi buraya gömmeleri gerekiyor. Buranın ışığını kimse söndürmeye kalkmasın. Ölürüz de suyumuzu vermeyiz.”

MUHTAR DA KÖYLÜLERİN YANINDA: ‘HES’LER YAĞMA PROJELERİ’

Kayabükü köylüleri HES projelerine karşı adeta etle tırnak gibi olmuşlar. Köyün yeni seçilen Muhtarı İbrahim Taşer ile karşılaşıyoruz. Köylülerin HES’lere karşı tavırlarını nasıl değerlendirdiğini ve kendisinin düşüncelerinin ne olduğunu sorduğumuz Taşer de son derece kararlı bir dil ile yanıtlıyor sorularımızı. “Köylüler bize bir görev verdi ve muhtar seçti” diye konuşan İbrahim Taşer, “HES’ler birer yağma ve doğayı yok etme projeleri. Şirketler gelip bize deseler ki, ‘biz buraya süt ürünleri ya da zeytin işleme tesisleri kuracağız’, o zaman hep birlikte destek çıkarız. Ama doğayı katledecek projelere karşıyız. Bu dere canlılar, vadide insanlar yaşıyor. Bu projeler uygulanırsa canlı yaşamı yok olur. Ben Muhtar olarak sonuna kadar köylülerimin yanındayım. Onların derdine derman olmak için buradayız. Hep birlikte bu projelere geçit vermeyeceğiz” görüşünü dile getiriyor.

DAĞLARIN ARASINDA, KİRAZ BAHÇELERİYLE ÇEVRİLİ KÖPRÜLÜ KÖYÜ

Kayabükü köyünden ayrılıp vadinin daha yukarısındaki Köprülü köyüne gidiyoruz. İki yanı dağlarla çevrili, kiraz bahçelerinin arasında güzel bir köy burası. Geçmişten kalan bir üretim geleneği olan üzüm, incir ve nar halen varlığını sürdürüyor köyde. Köy bakkalının önünde buluştuğumuz Köprülü Muhtarı Ayhan Yılmaz ile önce eski evlerin çevrelediği sokaklarda kısa bir tur atıp ardından da vadiye bakan yamaçta sohbet ediyoruz.

“MAHKEMELERİ KAZANIYORUZ AMA YENİDEN GELİYORLAR”

Köprülü köyünün genç ve üretken muhtarı Ayhan Yılmaz oldukça da entellektüel donanıma sahip. Dünyada ve Türkiye’de olup bitenlerden son derece haberdar. Muhtar Yılmaz, 2009 yılından bu yana HES projelerine karşı hukuk mücadelesi yürüttüklerini anlatıyor. “Bütün davalarımızı kazanmamıza rağmen bir gerekçe bulup kararı bozdular. Mahkemeleri kazanıyoruz ama bir şekilde yeniden geliyorlar” sözleriyle süreci özetleyen Yılmaz, şunları dile getiriyor:

“TARIMSAL ÜRETİM İNSANLARIN GEÇİM KAYNAĞI”

“Biz burada kiraz, üzüm, incir, zeytin ve ceviz üretiyoruz. Muz ve narenciye dışında her şey yetişiyor. Manavgat-Akseki -Konya yolu üzerindeki meyve tezgâhlarının incir ihtiyacını bizim köyümüzün üretimi karşılıyor. Ayrıca hayvancılık ve arıcılık da önemli bir gelir kaynağı. Vadideki HES projeleri buradaki suları topladığı zaman tarım yapılamaz hale gelecek. İçme suyu ihtiyacının bile ayrıca düşünüleceği belirtiliyor projelerde. Oysa önce doğa ve insan, sonra enerji gelmeli. Havasız, susuz yaşayamazsınız ama elektrik olmadan da yaşayabilirsiniz. Buradaki insanlar tarımsal üretimle çoluk çocuğunu geçindiriyor. Ürettikleriyle ülke ekonomisine de ciddi anlamda katkı sağlıyorlar. Örneğin kiraz üretiminden işçisinden nakliyecisine, poşetçisinden petrolcüsüne birçok insan para kazanıyor. Bugün kiraz toplayan işçilerin günlük ücreti 80 lira. Burada iki ay süren önemli bir ekonomik kazanç var. Bu yüzden burada yıl boyunca hiç adi suç olayı yaşanmıyor. Gündoğmuş geneline bakıldığında son 10 yılda ortalama vukuat sayısı 15 civarındadır. Bu da ufak patırtılar. Bu bölgenin insanının devletle hiçbir sorunu yoktur. Ancak bu saatten sonra HES’lerle birlikte sorun doğurdular. Biz burada sorun istemiyoruz.”

“BİZLER DİRENMEYE DEVAM EDECEĞİZ”

Alara Vadisinde yangından mal kaçırır gibi HES projelerinin uygulanmak istendiğine işaret eden Yılmaz, bu projelere karşı sonuna kadar direneceklerinin altını çizdiği değerlendirmesinde, gerekçelerini de şöyle sıralıyor: “Çünkü biz atalarımızla gurur duyuyoruz. Çünkü atalarımız Sakarya, Dumlupınar, Bağdat ve Basra’da savaştılar. Eğer onlar bu mücadeleyi vermemiş olsalardı biz bugün gururla söz edemezdik. Eğer biz de yaşadığımız yeri korumak için mücadele vermezsek bizden sonraki nesil bize ‘hiç biri de adam değilmiş’ diyecektir. Ama bu mücadeleyi verirsek onlar da bizlerden gururla bahsedecekler. Allah bize bu cenneti bahşetmiş. Ama şimdi bu cennet vadiyi kendi çıkarları için cehenneme çevirmek istiyorlar. Bu HES projelerini belki yapabilirler ama bunu ancak bizleri tamamen ortadan kaldırıp cesetlerimizi çiğneyerek yapabilirler. Bizler direnmeye devam edeceğiz. Çünkü burası Selçuklu döneminde Alaaddin Keykubad’ın Alanya’yı fethinden önce uç beyliği olarak seçtiği yerleşimler. Sultan Alaaddin Keykubad’ın mührünü taşıyan kalıntılar bu bölgede bulundu. Zalimin zulmü varsa mazlumların da direnme gücü vardır. Bu coğrafyayı bunlara bırakmayacağız.”

Köprülü Köyü geçmişte vadinin nahiye merkeziymiş. Alanya-Konya arasında bağlantı sağlayan yollardan biri bu köyden geçtiği için her zaman hareketli bir üretim ve ticaret merkezi olmuş. Bugün ise yalnızca mahalle statüsüne düşürülmüş. Ancak buna rağmen Köprülü halkı her türlü zorluklarla mücadele ederek üretmeyi sürdürüyor.

ALARA VADİSİNDE DEVRİMCİ BİR İMAM: FİKRET HOCA

Vadideki HES projelerinden ilk haberi olan ve köylüleri bu konuda uyaran Fikret Kılınç da Köprülü köyünde yaşıyor. Alara Vadisini kuş bakışı gören bir yamaçtaki iş yerinde ziyaret ettiğimiz Fikret Kılınç’a yöre halkı “Fikret Hoca” diyor. Önce emekli öğretmen olduğunu düşünüyoruz ancak işin aslını kendisine sorunca eski bir imam olduğunu öğreniyoruz. Dini eğitim aldıktan sonra devrimci düşüncelerle tanışan ve ardından hapis yatan Fikret Hoca, içinde yaşadığı topluma iyiyi ve güzeli anlatmaya adanmış, dervişane bir hayat sürüyor. Duvarlarını felsefi sözlerin doldurduğu iş yerinde sohbet ettiğimiz Fikret Kılınç, karşıda akıp duran parmak kadar bir suyu göstererek, durumu şöyle özetliyor: “Dağdan çıkan bütün suları projenin içine almışlar. Nasılsa burası mutaassıp bir bölgedir, kimse bu projeye karşı çıkmaz demişler. Projelere de ‘burada insan yaşamıyor, bağ-bahçe yoktur’ diye yazmışlar. Mesela Kayabükü köyünü gerekirse TOKİ aracılığı ile kaldırabiliriz diyorlar. Bu köyde 50-100 arısı, 500-600 davarı olan var. Burayı tümüyle insansızlaştırıp ele geçirmek istiyorlar. Kaynağından denize döküldüğü yere kadar vadide 11 tane HES projesi var. Daha önce açtığımız davaları kazandık ama yine geliyorlar. Bizler de sonuna kadar mücadeleye devam edeceğiz.”

[3d-flip-book mode="thumbnail-lightbox" urlparam="fb3d-page" 
id="12654" title="false" lightbox="dark"]

• CKD Konyaaltı aylık üye toplantısında ABD’nin Minab katliamı lanetlendi12 Nisan 2026
• Emeklilerin feryadı: “Geçinemiyoruz”10 Nisan 2026
• MAKÜ’deki çalıştayda hayvancılığın geleceği masaya yatırıldı10 Nisan 2026
• Epstein denilen Batı’nın ve Siyonizm’in lağım çukuru8 Nisan 2026
• Emekli yazıları108 Nisan 2026
• İsrail ve ABD pes etti; İran’ın şartları kabul edildi, ateşkes gerçekleşti8 Nisan 2026
• Emekli yazıları98 Nisan 2026
• Antalya EXPO 2016’daki öngörüsüzlük hovardalığı6 Nisan 2026
• Avukatlar Günü’nde Birlik ve Hukuk Vurgusu6 Nisan 2026

İnsan, çevreyi katlederek doğayı yıkıma uğratıyor.

İnsan, dünyanın damını deliyor; kendi canına kastediyor.

En büyük çevre sorunlarından biri, doğayı zehirleyen plastik atıklardır.

Çevre bilincinin artmasına paralel olarak son yıllarda plastiği doğaya atma alışkanlığında birazcık azalma olsa da gene de bu konudaki küresel duyarsızlık genele yayılmış durumda. Plastiğin doğadaki ömrü yüzyılları buluyor.

Her yıl denizlere 8 milyon ton plastik atıldığı belirtiliyor. Denizlerdeki plastik atık miktarının 150 milyon ton olduğu ileri sürülüyor. Bunun 10 yıl içinde 250 milyon tona çıkacağı hesaplanıyor.

Küresel plastik üretim miktarının 300 milyon ton olduğu belirtiliyor. Bunun önemli bir kısmı denize atılıyor.

Plastik atıktan olumsuz etkilenen canlı türünün 400 olduğu düşünülüyor. Başında da insan geliyor.

Denizlere atılan plastik atıkları deniz canlıları yiyor. İnsanın tükettiği balıklar plastik yiyor.

Ocean Conservancy tarafından paylaşılan rakamlara göre, deniz kuşlarının yüzde 60’ı ve deniz kaplumbağalarının tamamı plastik yiyor.

Dünyada geri dönüşüme giren atık plastiğin oranı yüzde 9 olduğu belirtiliyor. Üretilen plastiğin büyük bir çoğunluğu biyolojik olarak ayrışmıyor. Doğada çözünme süreci 400 yıldan daha uzun bir zaman alıyor.

Plastik atıklar konusunda insanoğlunun şu an genele yayılacak kesin bir çözüm önerisi bulunmuyor. Ancak kişisel bazı hassasiyetler sayesinde birazcık da olsa plastik atıkların doğaya karışımı önlenebilir. Plastik kullanımından vazgeçme, lokantalarda pipet kullanmama gibi…

Bütün olumsuz şartlara rağmen bazı ülkeler plastik atık konusunda belli oranda çözüm yolları bulmuş durumda.

Örneğin Tansu Yeğen’in BBC News’a dayandırarak yaptığı Twitter haberine göre Norveç bu konuda başı çekiyor.

Infinitum Genel Müdürü Kjell Clav Maldum’un anlatımıyla:

Norveç’in plastik çöp sorununa çözümü

Dünyanın en büyük sorunlarından birisi plastik çöpler.

Norveç’te bu soruna bir çözüm geliştirdiğimizi düşünüyoruz.

Norveç’in plastik şişe geri dönüşüm kampanyası bu alanda dünya lideri.

2016’da 600 milyon şişe geri dönüşümden geçti. Yüzde 97’lik etkileyici bir oran.

Peki, sistem nasıl işliyor?

Plastik şişeler genelde çöp kutusuna gider.

Norveç’te ise geri dönüşüme atılan şişe karşılığı ödül sistemi var.

Bir şişe içecek aldığımızda 1 kron fazla ödüyoruz.

Şişeyi geri dönüşüme atınca parayı geri alıyoruz.

Bu sistem sayesinde yeni plastik üretimi ihtiyacı azalıyor.

Bir şişeyi birden fazla kez geri dönüşümden geçirmek mümkün. Limit 12 geri dönüşüm.

Renkli şişeler ve şeffaf şişeler ayrılıyor. Şeffaflar yeni şişelerde kullanılıyor.

Renkli şişelerse yeni plastik ürünlerde kullanılıyor.

Bu sistemin parasını kim ödüyor?

Meşrubat şirketleri… Sisteme dâhil olurlarsa vergi indirimi alıyorlar.

Norveç'in plastik çöp sorununa çözümü… pic.twitter.com/NEjgQBtXUe

— Tansu Yegen (@TansuYegen) December 14, 2018

Koruma kontrol çalışması esnasında 49 kişi kontrol edildi. 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu’na muhalefet nedeniyle 2 kişiye bin 546 lira idari para cezası verildi. 2 tüfeğe el konuldu.

Valilik Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü’nden yapılan açıklamaya göre, Vali Yılmaz Başkanlığı’nda Mahalli Sulak Alan Komisyonu ve Havza Yönetim Heyeti 2017 Yılı 2’inci dönem toplantısı yapıldı.

DSİ 182. Şube Müdürlüğü Toplantı Salonunda yapılan Havza Yönetim Heyeti toplantısında 1’inci dönem toplantısında alınan kararların değerlendirildi.

Toplantıya Çavdır Kaymakamı Abdullah Şahin, Yeşilova Kaymakamı Abdulhamit Karaca, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Temsilcileri, DSİ Bölge Müdürü Mahmut Berber, Doğa Koruma ve Milli Parklar 6. Bölge Müdürü Rıza Kamil, Mahalli Sulak Alan Komisyonu üyeleri, Burdur Havza Yönetim Heyetinde yer alan kurum ve kuruluşların temsilcileri katıldı.

Toplantının sona ermesinden sonra bir konuşma yapan Vali Şerif Yılmaz “meteorolojik verilere baktığımız zaman, geçmiş yılların istatistikleri de dâhil olmak üzere yağışların azaldığını görüyoruz” dedi. Su zengini bir ülke olmadığımızı ifade eden Vali Yılmaz, “bizim göllerimiz var ama yeterli suyumuz yok. Hem içme, hem kullanma suyu bunu da bilmemiz lazım. Mevcut suyu da akıllı bir şekilde kullanmamız gerekiyor” diye konuştu.

Vali Yılmaz konuşmasında, dünyanın ender sulak alanlarından biri olan ve 1989 yılında 1’nci derece doğal sit alanı olarak koruma altına alınan, Gölü besleyen tek su kaynağı Düden Çayı’na DSİ tarafından sulama amaçlı gölet yapılmak istenen Salda Gölü’yle ilgili açıklamalarda da bulundu. Vali Yılmaz şunları söyledi:

“Bunun dışında koruma bantları ile ilgili Salda Gölü kıyı kenar çizgisi çalışması yeni bitti. İmar planı çalışmaları başlatılacak. Kurum görüşlerinin hepsi geldi. Artık Salda Gölü ve çevresi ile ilgili koruma imar planı yapıyoruz. Burada yeni bir düşüncemiz daha oldu. Özellikle geçen Bakanımız geldiğinde bütün genel müdürlerimizde buradaydı. Orada hem Burdur Gölünün Bakanlık nezdinde takip edilen buharlaşmanın önlenmesi ile ilgili çalışmaların kısa süre içerisinde yapılacağını Bakanımız ifade etmişti. Yine Salda Gölü ve civarı ile ilgili bir takım taleplerimiz olmuştu. Salda Gölünün mevcut halini korumamız gerekiyor. Son zamanlarda oraya gelen misafirlerin yoğun bir talebi olduğunu gördük. Oraya gelen misafirlerin ihtiyacını karşılayacak, sosyal alanlara ihtiyaç var. Onu yapabileceğimiz alanı Milli Park Alanına dönüştürebilirsek, doğal yapıyı bozmadan daha iyi kullanma imkânı olacak.”

Vali Yılmaz konuşmasının sonlarına doğru Burdur Gölü’nü kirleten OSB’lere de değindi; şöyle konuştu:

“Ayrıca Su Havzalarımızı kirleten, geri dönüşü olmayan sıkıntıları bir an önce çözmemiz gerekiyor. Burada en büyük sorumluluk belediyelerimizde ve OSB’lerde. Burdur 1’inci, 2’inci OSB ve Isparta Süleyman Demirel OSB müşterek bir arıtma yapmayı planlıyoruz. Üç OSB’nin kullanacağı müşterek arıtma tesisini şu anda arkadaşlarımız alt yapısıyla ilgili hazırlık yapıyorlar.

Burada göle gelen, havzaya gelen kirlenmenin önlenmesiyle ilgili her kurum üzerine düşeni yapması önemli. Elden gittikten sonra geri dönüşü yok bunların. Hem yeraltı, hem yer üstü suların tamamı ile ilgili bir defa kirlettik mi geri dönme şansı yok. Bunun içinde bizim her halükarda geçte olsa bununla ilgili tedbirlerin sürecini başlattık. Bu sürecinde başarılı olması hepimizin üzerine düşen görevi, sadece kâğıt ortamında raporlama şeklinde değil. Gerçek uygulamada yerine getirilmesi hepimizin hem maddi hem manevi sorumluluğumuzdadır. Bunun bilinmesi gerekiyor. Bununla ilgilide çalışmaların devam etmesi gerekiyor.”

Lisinia Doğa’nın kurucusu ve sahibi Öztürk Sarıca’nın sosyal medya hesabından duyurduğuna göre, Antalya’da bir evin bahçesinde arka kısmı felçli bir tilki yavrusu Burdur Lisinia Yaban Hayatı Rehabilitasyon Merkezi’nde tedaviye alındı.

FELÇLİ YAVRU TİLKİ TEDAVİ ALTINDA

Antalya’da bir evin bahçesinde arka kısmı felçli halde bulunan tilki yavrusu, Burdur’daki Lisinia Yaban Hayatı Rehabilitasyon Merkezi’nde tedaviye alındı.

Antalya/ Konyaaltı’na bağlı Geyikbayırı Mahallesi’nde oturan Züleyha Görken, önceki sabah evinin bahçesinde yaralı bir tilki yavrusu gördü. Sosyal medyadan nerede tedavi ettirebileceğini arkadaşlarına soran Görken, tavsiye üzerine tilki yavrusunu kafese koyup, eşi ve 2 çocuğuyla birlikte Burdur’daki Lisinia Yaban Hayatı Rehabilitasyon Merkezi’ne götürdü.

MUHTEMELEN TRAVMAYA BAĞLI

BİR FELÇ; BUNU SAPTAMAK İÇİN 15 GÜN GÖZETİM ALTINDA KALACAK

Yavruyu teslim alan Lisinia Yaban Hayatı Rehabilitasyon Merkezi sorumlusu Veteriner Hekim Öztürk Sarıca, tilki yavrusunun muhtemelen travma nedeniyle arka tarafının felç olduğunu söyledi. Öztürk Sarıca, “evlerinin bahçesinde yaralı tilki yavrusunu bulan aile bizimle temasa geçti. Biz de vakit geçirmeden getirmelerini söyledik. Şu an gözetim kafesimize aldık. Arka tarafı felçli. Onun dışında bir problemi yok. Felç durumunun travmaya mı bağlı, hastalığa mı bağlı olduğunu tespit etmek için 15 gün gözetim altında tutacağız. Bu sürede felci geçerse gelmiş olduğu Antalya’da doğal hayatına kazandıracağız” diye konuştu.

Ailesinden 6 kişiyi kansere kurban vermiş olan Öztürk Sarıca, MÖ 300’lü yıllarda Burdur Gölü’nün kuzey kıyıları boyunca Söğüt Dağı’nın güney eteklerinde İlyas ile Karakent köyleri arasındaki arazide Pisidialıların kurduğu yerleşim yeri olan Lisinia’nın batı ucunda, “kansere karşı yaban hayatı ve temiz dünya için doğa projesi” diye adlandırdığı ilkel ve doğal küçük bir yaşam alanı kurmuş.

Burdur Belediyesi’nin vatandaşlara küçük bir Ramazan Bayramı hediyesi olarak sağladığı ulaşım imkânını kullanarak gittiğimiz Lisinia Doğa’da her şey doğal; taş, kaya ve ahşap malzeme; ancak ilkel ve doğal, medeniyetten uzak!

“İnsanların açgözlü varlıklar” olduğunu, “güç ve para kazanma hırsıyla tüm doğayı ve dünyayı katlettikleri”ni, “dünyanın sonunun geleceğini bile bile katliamlarını sürdürdükleri”ni ileri süren Sarıca, kamuoyunun merakını da ahşap çitlere astığı açıklama levhalarıyla tatmin etmiş: “Lisinia Doğa’nın maddi kaynağı, Sarıca ailesinin maddi birikimleri, 1993 yılından beri veteriner hekimlik gelirleri, Öztürk Sarıca’nın 9 yıllık büyükbaş hayvancılık gelirleri…” Ve ekliyor: “Lisinia Doğa, maddi destek ve bağış kabul etmez. İlk kurulduğunda hep söylemişlerdi. Ayrıca maddi kaynağının ne olduğu hep merak konusu olmuştur. Ancak iyi ki maddi destek ve bağış almamışız. Destek ve bağış alanlar yok olup gitti ya da içeriye düştü.”

Lisinia, sözlük anlam olarak “doğan ve batan güneşin, ay ışığının sudaki pırıltısı” demek… Bunun şiirsel karşılığı yakamozdur. Şarkısını hatırlarsınız. Çok içli ve lirik bir müziği vardır.

Öztürk sarıca, Lisinia Doğa’nın kuruluş faaliyetlerine, özellikle tarım bakımından verimsiz, çorak bir arazide 2005 yılında başlıyor. Bu yönüyle büyük Atatürk’ün, şimdi torunları tarafından yağmalanan Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ) arazisini Ankara’nın sınırsız ıssızlığında ve verimli olmayan çorak bir arazisinde kurmaya başlamasını hatırlatıyor.

YURT DIŞINDA ÇOK HIZLI GELİŞEN ANCAK TÜRKİYE’DE

ÇOK YAVAŞ İŞLEYEN BU PROJEDE BAŞLANGIÇTA “ÖRGÜT EVİ MUAMELESİ” GÖRDÜK

Ancak Sarıca arazideki taş ve ahşap yapılaşmaya çeşitli gerekçelerle 4 yıl izin verilmediğini belirterek, bu engellemeyi “anlaşılmaz bir sebep” şeklinde değerlendirerek anlamlı ve ince bir eleştiri getirmekten de kaçınmıyor. Bundan dolayı projenin 4 yıl geç başladığını ifade ediyor. O dönemde “örgüt evi” muamelesi gördüklerinin altını çiziyor. Projenin en yavaş işlediği yerin Türkiye olduğunu, yurt dışında 30’u aşkın ülkede daha hızlı işleyen bir proje olduğunu vurguluyor.

Lisinia Doğa’yı, 2010, 2011,2012 yıllarında 45 bin civarında vatandaşın ziyaret ettiği belirtiliyor.

LİSİNİA DOĞA PROJESİ, KANSERE KARŞI BAŞLATILAN BİR PROJE

Sarıca, Lisinia Doğa’da başlatılan projenin kansere karşı başlatılan bir proje olduğunu ifade ederek kanserin ana kaynağının sadece sigara değil, kullanılan bütün kimyasallar ve günlük hayatta kullanılan eşyalar, “güzel görünen her şey” olduğunu iddia etti: Bu da bütün medeniyet anlamına geliyor.

Sıfır kimyasal üretimler yaptık. Cevizler ürettik; üretirken hiçbir kimyasal kullanmadık.

Eskiden yöresel olarak sarı karpuzlarımız vardı. Onları çoğalttık, tüm Türkiye’ye dağıttık.

Pembe domateslerin tohumlarını dağıttık.

Proje, doğal doğa anlamında ilk 100 projenin içindedir.

BURDUR GÖLÜ KURURSA HASTALIKLAR ARTAR

Burdur Gölü’nün kurumasına dikkat çektiklerini, Göl’ün suyunun çekilmesinde Burdur’u büyük bir tehlikenin beklediğini, yıllardır bunu anlattıklarını ama hiç kimsenin bu tehlikeyi anlamamaya çalıştığını belirten Sarıca, “Burdur Gölü kurursa belki bir görselinizi kaybedersiniz. Dünyanın sonu mudur, hayır! Ama Burdur Gölü çekildiğinde o tozlarla birlikte yaşayamazsınız. Sağlığınız bozulur. Akciğer hastalıkları başlar. Deri hastalıkları başlar. Alerjik hastalıklar başlar” diye konuştu.

GÖL’ÜN ÇEKİLMESİNİN SEBEBİ KEÇİ YASAKLAMASI VE ORTAYA ÇIKAN ET İHTİYACI

Kurumanın ve çekilmenin sebebi olarak da 1990’larda keçinin yasaklanması üzerine ortaya çıkan et ihtiyacını gösterdi. Bunun da Türkiye üzerinde oynan bir oyun olduğunu iddia etti.

EN STRATEJİK VARLIKLARIMIZDAN BİRİ

OLAN SUYU HEBA EDİYORUZ; ET İHTİYACI KÜÇÜKBAŞLA SAĞLANMALI

“Türkiye’nin jeopolitik anlamda 3 şeyinin çok önemli olduğu”nu vurgulayan Sarıca, bunların su,  konumu ve madenleri olduğunu, konumunu ve madenlerinin durumunun bilindiğini, su meselesinin ise keçinin yasaklanmasıyla yurt dışından getirilen inekler için yetiştirdiğimiz mısır ve yonca üretimi için suyu heba ettiğimizin altını çizdi. Türkiye’nin bu kadar süt üretimine ihtiyacı olmadığını, aksine et üretimine ihtiyacı olduğunu, bunu da küçükbaş hayvancılıkla sağlayabileceğini, ancak bu çözümü engelleyen birilerinin bulunduğunu ileri sürdü.

10-15 YIL İÇİNDE İÇME SUYUNA MUHTAÇ HALE GELEBİLİRİZ

Lisinia Doğa’da bu duruma dikkat çekmek amacıyla fazla suya ihtiyacı olmayan lavanta, ada çayı gibi aromatik bitkiler yetiştirdiklerini, küçükbaş hayvancılığa yöneltmek için çalışma yaptıklarını belirtti. Ve şöyle bir iddia da bulundu: “Türkiye, acilen adaçayı, lavanta gibi aromatik bitkilere ve küçükbaş hayvancılığa geçmelidir. Aksi takdirde 10-15 yıl içinde içme suyu bulamaz hale gelecektir. Şu anda büyük su şirketlerinin dünyadaki büyük su kartellerine satıldığını bilin.”