Altın, yaklaşık bir yıl önce (20 Ocak 2025 tarihinde) başlayan ikinci Trump dönemiyle birlikte baş döndürücü bir hızla yükselişe geçti.
Bir yıl önce 20 Ocak’ta gram altın 3,186.38 liraydı; bugün 6,943,53 lira düzeyinde, 3,758,25 lira artış sağlamış. 20 Ocak 2025 tarihinde günümüzde 4.953,12 lira olan ons altın ise yüzde 55,97 değerlendi, günümüzde 4.953,12 liraya fırlayarak 2.180,84 lira fark attı bir yılda.
Ünlü İngiliz iktisatçı Michael Roberts, altındaki bir yıldır süren bu aşırı artışı “debasement trade” (paranın değer kaybına karşı pozisyon alma) durumu diye tanımlamaktadır.
KIZILCA KIYAMETİN NEDENİ
Böylesi ekonomik ve mali bir olayın altında yatan toplumsal, ekonomik ve jeopolitik etkenler, son zamanlarda dünyadaki altüst oluşla ilgilidir. Dünyada yüzyıllardır oluşmuş ve döşenmiş taşlar yerinden oynamakta, 15. yüzyılda başlayan süreçler içinde kurulmuş eski dünya çökmekte, yeni bir dünya, yeni bir medeniyet doğmakta; yeniden “Asya Çağı/Avrasya Çağı” başlamaktadır. Bütün sancının, bütün kızılca kıyametin nedeni budur.
DÜNYADA DOLAR SALTANATI ÇÖKÜYOR
Ünlü iktisatçı, “Debasement trade” (paranın değer kaybına karşı pozisyon alma) işlemini, “hem kamu hem de özel finansal kurumların ABD finansal varlıklarından, özellikle de dolar nakit ve dolar borçlanma araçlarından çıkış yapması anlamına geliyor.” şeklinde tanımlamaktadır.
Merkez Bankaları, yatırımcılar ve vurguncular neden Amerikan varlıklarından ve dolarından çıkma sürecine girdiler? Çünkü dolar epey zamandır durmaksızın değer kaybetmekte, ABD’de enflasyon durmadan yükselmekte, eski üretim kuvvetini kaybeden ABD dünya birinciliğinden tepetaklak aşağılara yuvarlanmaktadır. Bizzat ABD’li mali kuruluşlar ABD’nin beş yıl sonra zar zor dünya üçüncülüğünde tutunabileceğini yansıtmaktadırlar. (*1)
ABD’DE ENFLASYONU İKİ KAT DÜŞÜK GÖSTERME SAHTEKARLIĞI
ABD’de enflasyon yükselişini sürdürüyor ve “Federal Rezerv’in (Fed) yıllık yüzde 2’lik resmi hedef”in üzerinde seyrediyor. Ayrıca reel enflasyon, resmi rakamın 2 puan üzerinde cereyan ediyor; yani yüzde 4 civarında. (Maaş ve ücretlere zam zamanı enflasyonu düşüren, zamdan sonra sıçratan bizimkiler mi Trump’tan yoksa Trump mı bizimkilerden öğrendi; ciddi bir araştırma konusu!) Bu piyasa hakikatini dolardan kaçışın maddi zemini olarak değerlendiriyor Michael Roberts ve şu görüşleri ileri sürüyor: “Düşük faiz oranları ile yüksek enflasyonun birleşimi, yatırımcılar için dolar varlıklarından kaçış reçetesidir; çünkü dolar varlıklarından elde edilen reel (enflasyondan arındırılmış) faiz oranı daha da düşecektir.” (*2)
BRETTON WOODS PARA DÜZENİNİN
“BARBAR KALINTISI” ALTININ GÜVENLİ LİMAN ALGISI
Böyle olunca hiç kimse ve hiçbir devlet elindeki tasarrufun değer kaybetmesini göz almaz, almamaktadır. Bundan dolayı dünya çapında merkez bankaları, ABD’de yatırımcı tekeller, ABD hisse senedi ve tahvili bulunduran finansal kurumlar ve ABD varlığına sahip merkez bankaları gittikçe hızlana bir şekilde ABD varlıklarından çıkarak başka varlıklar, başka paralar ya da John Maynard Keynes’in, Bretton Woods dönemi para düzeninin “barbar kalıntısı” olarak değerlendirdiği altına yönelmektedir. Çünkü “güvenli liman”dır, çalkantılı deniz dalgalarının aşındırıcılığından korur.
ALTINI DESTEKLEYEN ETKENLER
| * Merkez bankalarının güçlü alımları. * Artan ETF talebi (Exchange Traded Fund- Borsa Yatırım Fonu). * Küresel belirsizlikler. * Dolara olan güvenin giderek azalması (Dolar saltanatının çökmesi) * Toplumların ve devletlerin tasarruflarını altın ve gümüş gibi değerli madenlere yatırarak, herhangi bir istikrarsızlık durumunda altının gereksinimlerini gidermesine aracılık etmesi. * Yatırımcıların, merkez bankalarının, vurguncuların, ABD’de faiz oranlarının düşmesi ve mali bütçe açıklarının (yani ABD’nin hızlı çöküşünün) yarattığı riskler sebebiyle, dolar ve ABD Hazine varlıklarından çıkarak altına hızlı yönelişleri. * Çin’in ‘değerli metallere yapılan yatırım akışının önde gelen itici gücü’ olması. Tasarruflarını korumak. |
Bütün bu etkenler, özellikle de ABD’nin gerilemesi, dolar sultasının sarsılması, çok kutuplu dünyanın (Avrasya’nın) yükselişini sürdürmesi devam ettiği sürece güvenli liman olarak altın yükselişini sürdürecektir.
NOT: Bu yazı, tasarrufçulara bir tavsiye değil, sadece bir piyasa ve jeopolitik tahlilidir.
| Kaynaklar: (*1) Fatih Özcan, 5 Yıl Sonra Türkiye Dünya Beşincisi, Kıvılcım. https://www.kivilcimhaber.com.tr/5-yil-sonra-turkiye-dunya-besincisi/ (*2) Michael Roberts, Değer kaybı ticareti ve dolardan kaçış, Aydınlık, 08022026. (*3) Serkan Manga, Teknik Analiz ve Elliott Dalga Prensipleri Üzerine Yüksek Lisans Tezi, S. 5. https://www.studocu.com/row/document/yildiz-teknik-universitesi/numerik-analiz/teknik-analiz-unversite/71619227 |
Kitap önerisi: Osmanlı İmparatorluğu tarihi, Robert Mantran, Çev. Server Tanilli, Say Yayınları, 1991.
- Altındaki olağanüstü yükseliş ve aşırı dalgalanma
- MAKÜ Tıp Fakültesi’nde netleşen yol haritası
- Hoş geldin Ramazan! Maneviyat toplumculukta
- CKD’den MEB’in Ramazan etkinliklerine tepki
- Burdur AK Parti’den okulda medrese uygulamasını haber yapan basına suç duyurusu
