Meçhul Bestekar Kaptanzade Ali Rıza Bey

“Eğilmez başın gibi Gökler bulutlu Efem”

Yaz aylarında da zamanımı boş geçirmemek için ve müziğe olan tutkum sebebiyle Güzelçamlı’da İdris Şefimin yönetimindeki koromda 30 Ağustos konseri için icra etmek üzere verdiği Türkü/Marşı biraz araştırdım ve önüme çok enteresan bilgiler geldi. Sanırım sizleri de ilgilendirecek.

“Eğilmez başın gibi” veya diğer adıyla Konya Zeybeği Türküsü, Milli Mücadele döneminde düşmana karşı destansı bir direniş sergileyen ve Aydın yöresinde Kuvay-ı Milliye hareketini başlatan meşhur kahraman Yörük Ali Efe için yazılmış. Sözleri Ömer Bedrettin Uşaklı’ya ait “Efem” adlı eserin bestecisi Kaptanzade Ali Rıza Bey’dir. Hicaz makamında bu klasik Türk müziği bestesini yapan Kaptanzade Ali Rıza Bey aynı zamanda kanun ve piyano sanatçısıdır.

“Gel Gitme Kalmasın Gözüm Yollarda”
“Kapıldım Gidiyorum”
“Akşamı Süzme Deniz”
“Yıldızların Altında”
“Ufuklara Yaşlanmış Yorgun Dağlar (Dağ Perisi)”
“Her tel saçı”

KAFKASYA DAĞLARINDA ÇİÇEKLER AÇAR 

Çok sevdiğimiz bu bestelerin söz yazarı yüzü aşkın eser bestelemiş. Servelli Italiano isimli müzik öğretmeninden 7 sene nazariyat ve armoni dersleri almış. I. Meşrutiyet yıllarında ilk bestesi olacak “Kardeş Türküsü”nü (Chanson Fraternal) bestelemiş. İkinci bestesi Halit Fahri Ozansoy’un “Çiftçi Türkü” ve çok şaşıracaksınız; bizlerin İzmir Marşı olarak bildiğimiz orijinali “KAFKASYA DAĞLARINDA ÇİÇEKLER AÇAR” Marşını da bestelemiş. Aslında bir gümrük memuru olan Kaptanzade Ali Rıza Bey 1918′ de İstanbul Operet Heyetini kurdu. “Macun Okkası” ve “İstanbul Efendisi” adlı müzikal tiyatro oyunlarında da rol almış. Sahnede ölen Ali Rıza Bey’in vefatından sonra eşyalarını bile almaya gelen olmamış, mezarı da 2009’da bulunmuş.  

Sonradan İzmir Marşı haline getirilerek Mustafa Kemal Paşa’ya uyarlanan “Kafkasya dağlarında çiçekler açar” marşı dönemin Harbiye Nazırı Enver Paşa’nın Kafkasya İslam Ordusu Seferi için askerleri motive etmek için yazılmış. 

Son günlerde Haluk Levent’in popüler hale getirdiği bu marşın hikayesi böyle. Atatürk ve Cumhuriyet sembolü olan ama eğlence mekanlarında sıklıkla söylenen İzmir Marşı’nın yeniden kurtuluş savaşı sembolü olarak bayramlarımızda söylenmesi dileğiyle unutulmuş meçhul bestekarları anmaya ve tanıtmaya devam edeceğim.

30 Ağustos Zafer Bayramımız kutlu olsun!

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir