Çalışanlarla emekliler arasındaki gelir farkı gittikçe büyüyor
Her yıl ekonominin şu veya bu oranda,
Ama mutlaka büyüdüğü ekonomi yönetimince övünülerek açıklanır.
Ekonomi büyüyorsa, bu büyümeden emekliler neden payını alamıyor?
Enflasyon farkına ilave olarak refah payı da verilmelidir emekliye.
Geçmiş kayıpları telafi edecek ek zam yapılmalıdır.
Maaşlar hedeflenen değil gerçekleşen enflasyona göre belirlenmelidir.
Enflasyon farkı altı ay bekletildikten sonra maaşlara yansıtılmaktadır.
O fark zaten altı ay sonra aynı fark olmaktan çıkmakta, değer kaybına uğramaktadır.
Bu nedenle eşel mobil sistemi hayata derhal geçirilmelidir.
EMEKLİLERİN GELİRİ GERİDE KALDI
Kamu görevlilerine verilen 2023 yılı ilave ek ödeme emeklilere yansıtılmadı;
Emekli kitlesinde ciddi mağduriyetler yarattı.
Emekli kitleleri bu yaştan sonra mahkeme kapılarında süründürülmektedir.
Söz konusu ek ödeme üç yıldır 22 bin lirayı aşmış durumdadır.
Çalışanlarla emekliler arasındaki gelir farkı gittikçe büyümektedir.
Görev aylığı ile emekli aylığı atasındaki fark yüzde 50’nin üzerine çıktı.
Bu nedenle kamu emekçileri emekli olmayı ertelemektedir.
Ek ödeme davasına AYM bir an önce bakmalıdır.
MAKAS NEDEN AÇILIYOR?
Görev ve emekli aylığı arasındaki makasın gittikçe açılması,
Çalışan kamu emekçisi maaşının yarısına kadar düşen emeklisinin maaşı kamuoyunda uzun süredir
tartışılan ve son yıllarda yüksek enflasyonla birlikte daha da belirgin hale gelen bir kanayan yaradır.
Makasın gitgide açılmasını tetikleyen bazı etkenler vardır.
Seyyanen zamlar ve ek ödemelerin emekli aylığına tam yansımaması.
Emekli keseneğine esas aylık veya prime esas kazanç içinde tam olarak yer almayan
Çalışan kamu emekçilerine verilen seyyanen zamlar,
Döner sermaye payları,
Ek ders ücretleri,
Performans ödemeleri ve
Bazı ek ödemeler,
Görev sırasında maaşı şişirirken, emekli aylığı hesaplamasında dikkate alınmaz veya kısmen yansır.
Bu durum sendikal mücadelenin odak noktalarından biri haline geldi.
Geçmiş seyyanen zamların emeklilere yansıtılmaması nedeniyle makasın açıldığı belirtilir oldu.
BAĞLAMA ORANI YÜKSEK-SÜŞÜKLÜĞÜ
5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu ile
5510 sayılı SGK Kanunu arasındaki yapısal farklar makasın açılmasında bir başka önemli etkendir.
5434 sayılı Kanun çerçevesinde (yani 1 Ekim 2008 öncesi başlayanlar için),
Bağlama oranı daha yüksektir
25 yıl için %75, her fazla yıl için +%1 ve 30 yıl için %80.
5510 sayılı Kanun çerçevesinde (yani 1 Ekim 2008 sonrası başlayanlar için),
Bağlama oranı daha düşüktür.
25 yıl için genellikle %50 civarı, her fazla yıl için +%2 ve 30 yıl için %60.
UCUBE BİR DURUM: AYNI GÖREV, FARKLI EMEKLİLİK
Bir örnekleme yapacak olursak:
Yaklaşık 40.000 TL matrah varsayımıyla,
5434’e tabi 30 yıl hizmetli memura, yaklaşık 32.000 TL emekli aylığı,
5510’a tabi 30 yıl hizmetli memura yaklaşık 24.000 TL emekli aylığı bağlanır.
Anayasanın eşitlik ilkesine alenen aykırı olan bu durum,
Aynı unvan ve hizmet süresine rağmen farklı emekli aylığı ortaya çıkarmaktadır.
Bu durum, “aynı görev, farklı emeklilik” sorununu yaratmaktadır.
Enflasyon ve sistemin genel yapısından kaynaklanan sorunlar kangrenleşme yolundadır.
Yüksek enflasyon dönemlerinde sabit gelirli emekli maaşları alım gücünü daha hızlı kaybetmektedir.
2008 darbesiyle bağlama oranlarının düşürülmesi ve büyümeden alınan payın sınırlanması da uzun vadeli etki yaratmıştır.
Bu etkiyi güncellersek;
Ocak 2026 zammının yarattığı durum:
En düşük aktif memur maaşı yaklaşık 61 bin 890 lira.
En düşük memur emeklisi maaşı yaklaşık 27 bin 772 lira.
En düşük emekli maaşı taban düzenlemesiyle 20.000 lira.
Şaka gibi ama emeklinin dramı!
Haksızlık ve adaletsizlik duygusuna yol açıyor.
Kazanılmış hakkın gaspı inancını yaratıyor.
Yapısal bir sorun olan makasın açılmasına tedbir önerileri:
 Kısa vadede en düşük maaşlara odaklanan politikalar sürdürülürken,Uzun vadede; seyyanen zamların emekli maaşlarına da yansıtılması,Geçmiş kayıpların telafisi,Ek ödemeler dahi gelir unsurlarının emeklilik matrahına daha iyi entegre edilmesi,Bağlama oranlarında iyileştirme,Refah payı -ek zam mekanizmalarının güçlendirilmesi makası daraltacaktır. |
DEVAM EDECEK
- Emekli yazıları18
- YÜKÜMLÜ HÜKÜMLER Ukrayna Hükümleri
- Perinçek, Milli Eğitim Bakanı’nı istifaya çağırdı
- En Düşük Emekli Aylığı Gerçeği!
- ABD- NATO’nun Türkiye’ye kurduğu “Ukrayna” tuzağı
